장음표시 사용
51쪽
amielis muni alterum, & instanter ab ipso petitum,
alterram autem ex aliis causis suspectum hal ns, roeusavit utrumque . Dicebat enim nequaquim semithesmi jurisdictioni in causa debere subjici, qui
Regis instantia potiri mittebatur, quam ipse eoa ctus de missus veniebat: Et quia non erat juri con sentaneum subire ejus judicium , qui de sanguine suo sibi commeteium facere quaerebat , dc depretio nomen & gloriam. Adeo autem recusabat, ut ex communitationi subjici mallet , quam ejus judicium subire in aliquo extra Curiam Romanam . Nam ad iudiciariam potestatem obtinendam super eum multiplici laboraverat ingenio. Dominus Papa
tamen considerans malitiam temporis, ut mitigaret potentiam eorum, qui turbare poterant Eecidis am, ad tempus eis potestatem judietariam duilit concedendam. Unde cum in Frane iam venissent, jactabat V ilhelmus, se in damnum &eonfusionem Domini Cantuariensis venisse ad faciendam volu n. tatem Resis. Hine Gallicina verebatur Leesesia :Et qui bonum pacis exspectaverant , deiectione Caa. tuariensis audita dejieiebantur . Sed qui eonfusio. nem intentabat , consulas ct Inutilis factus est, mi. nus exsecta fronte ventilando metuendus Adversa. xio. Nam ante cognitionem causae ab Officii su epta potestate recidunt, Rege Franeorum Domino Papaestribente, quod maximum ingereretur Eeel se seandalum, si De senior Ecclesiae in noeens deponeretur, dc inde damnum dignitatis efficeretur ,
unde praemium promotionis promerendum esset .
Unde Dominus Papa , quamvis in medio charybdissertiae eonstitutus: Hinc enim Rex Λngliae donis, di promissis , dc minis instabat, inde Rex Franeiae preeibus 8c admonitionibus obstabat. Hi ne turbatio Ecelesiae, si reprimeretur arrogantia, inde infamiae tota, si damnaretur innocens . Sententiam suam revocavit, seribens Legatis, ne ordine judietatio inter Regem dc Archi-Episcopum praesiderent, sed rienae inter eos paei eomponendae omnimodis inten. derent , ita quod Arehi Episcopo de Melesiae suae antiqua jura integra dc illibata servarent , nee in terra Regis aliquid magnum facerent, vel in Regnum ejus, si eos intrare vellet , intrarent, nisi Λαhi Episeopus Regi primitus integre reeoncilia.
retur: .ia super his sibi di illis plurimi im detri.
heretur, dc ipse eommuni v e cunctorum sinistra detractione laceraretur. Qtiae eum in mandatis aecepisseat, Legationis tamen reliquias prosequentes, Regem aditum tanto minus laetificaverunt, quanto
minus potestatis habuerunt : Qui jam sciebat, degravissimὰ serebat, quod potestas eorum exspirasset ex parte . Sed nE nihil ageretur , ad eolloquium Arehi-Episeopum vocarunt: Et praefixum est tempus dc locus. Igitur eonveniunt hine exul eum exulibus mis ,
inde Legati, adjunctis sibi Λαhi-Episeopis, Episeopis, re Abbatibus quam plurimis. Nocte vero
proxima ante colloquium Achi praesul vidit somnium, sicut ipse suis manὰ seeum ad colloquium euntibus retulit r inod videlicet propinaretur ei
venenum in calice aureo . Et quidem aecidit se .
Alter quippe Cardinalium, praefatus videt ieet Wilhel. mus, et gantis eloquii, de verba habens persias bi. lia , paeis quidem suaves δc blandos sermones ei obtulit : dc videbantur in superfiete bona verba derae inea, quae tamen si quis interius adspiceret, Ee.
elesiastieae mei de libertati non moditem derogabant. Unde singula late , quae I tardinalibus de
pace proponebantur, Archi-Episeopo de suis suspecta erant , metuentibus rapi in sermonibus , qui molliti dc melliti erant, de tamen ipsi nihilomintis jaeuli. Diutius igitur de inaniter protracto colloquio , tandem insecta pace , immo etiam absque omni spe pacis per ipsos deinde laetendae , Λ rehi. Episcopus&Legati ab invieem diseesserunt, Legatis quidem ad Regem consestim revertentibus. Iacinomannia vero, in civitate ipsa Cenomannis , nonnullae Regiae Personae jam convenerant : dc videntes sic pacem nequaquim per ordinales posse fieri, in audientia ipsorum suas appellationes renovarunt, pro Rege, pro Regno, pro personis propriis, dc pro Eeclesiis suis ad Sedem Apostolieam
reappellantes. Post aliquantum vero temporis in
dinales, a Rege multum honorati, dc ambitiosis onerati donis, Arehi Episcopi de Eeclesiae pace in. secta, ad Romanam reversi celesiam.
Qualiter arebi Praesul de Episcopti quosdam , multor
. ILHELMUS. ARCHI EPISCOPUS vero audiens novis de
sciens enormitates eum veteribus , quae iupessimos fructus exereverant, per Diceeesim suam
quotidie pullulare , seiens, Propheta maledictum , qui gladium 1 sanguine prohibuerit, dc qui opus
Dei negligenter secerit, ne non amputatis putridis ramis vinea Domini corrumperetur, aecinxit se , Beseleem Melesiasticae severitatis in multos exercuit.
OBTINUERAT siquidem 1 viro ApostoIie Apostoli, Sedis Legationem super Angliam, de
quidem ad cautelam, ut videlicet firmior dc magis authentiea EeeIesiastiea quaevis sententia haberetur , si deinceps ab eo aut in Regnum, aut in Regni personas serretur. Et inprimis quosdam de Aulieis Cloricis, qui ratione ordinis seu Benefieit Eeelesiasti ei obligati sibi fuerant, di obedientiam exhibere tendibantur, distinctissime eitavit, ut ad ipsum venire non disserrent . Quibusdam etiam in virtute obedientiae sub ordinis sui dc Benefieii perieulo nonnuIIa praecepit: sed non venerunt ii, nee paruerunt illi. Unde appellationi non deserens ipsos publies anais
thematizavit, ec anathematizatos denunciari sedit .
Et non solum de Auli eis Clelieis, sed dc de Laleis
Aulieis. Et ob varias eausas. Quosdam quia invasores , quosdam tanquim rerum Ecelefacti carum violentos detentores . Et non solam ex
his di illis, sed Et aliquos etiam ex ipsis propter i tio bedientiam manifestam , dc maxime quia inter Rogem de ipsum totius dissensionis incentores exstit rant, quam dc fovere in dies non desistebant. DE Anathematietatis sie Londoniensis de Saresti tiensis primi erant. Anathematizavit etiam Ioan ciem deoxen sordia, dc Richar dum de liveleestria, qua in haeresim damnatam inciderunt, praestando jura mentum sehismatis. Richardum etiam de Luei, de Ioselinum de Balliolio, qui pravitatum illarum a uinthores de fabricatores exstiterunt. Ranulphum etiam
52쪽
Broe, qui bona Melesiae Cantuariensis , hominesque tam Clerieos quam Lateos cepit , di in optione detinuit . Hugonem quoque de Sancto Claro , dc Thomam Filium Bernardi , qui bona
ejusdem de possessiones absque conniventia sua occupantes detinuerunt. Omnesque qui de emero in possessiones di bona Eeesesiae contra voluntatem suam dc consensum manus violentas extenderent. Et
hi quidem anathematietati in Aulicis de magis fami Iiaribus & Consiliariis Regis erant. Unde dc fer εjam quotquot in Aula erant , aut nominatim excommunicati erant, aut excommunieatis participando, quos evitare nee poterant nec licebat, adeo ut vix in
Capella Regis esset , qui in Misia paeis illud oseu
tum Meramentale Regi offerret, nisi exeommunica. tus ex nomine, vel ex participatione.
de liter arctabat. Papa ρνε plumus Regi, ef Praesessis Ru iuvitem adversantibus.
AUDIENS autem Rex motus dc turbatus est, &pars omnis adversa : Videlieri quod nee Auli. cis deserretur propter Regem , nec appellationi prinpter Sedem Λpostolieam. Et cum omni festinatione mittunt di remittunt, qui haru viro Apostolico nun- cient. Misit & pius Rex Franeorum propter Can tuariensem ad virum Apostoli eum, & ad familiares suos Cardinales , pias preces mandans & remandans, quod qui Archi- Episcopum vel suos tangeret, tan geret pupillam sui oeuli. Super omnia vero rogabat, ne Dominus Papa solveret, quos tam venerabilis, tam Sinctus Arebi, Praesul tam justὶ ligasset, nee evacuaret quae sibi secisset ipse contra inimieos Eecle. siae, Iustitiae opera . Id ipsum etiam Pontifera &Plinei pes Franciae Romano Pontifici & Cardinalbbus, eum omni devotionis affectu monentes, sup. plinarunt. Arctabatur itaque Romanus Pontifex . Quippe ne quae Arehi Episcopus secerat, irrita faceret, sed potitis. ut ipse apprehensus Apostolico Zelo cum eo ad.
verslis malignantes consurgeret , urgebat eum I institiae causa, quam fovebat , cum Mundi lavor in
Λrehi Epistorum, eum pii Regis Ludovi ei & suo.
rum desideria , & postulationes contrariae. Conlide. rabat itaque vir Λpostolieus Λrehi Episeopi qmulationem tam accensam, & Adversariorum obstinationem tam duram. Unde turpe & irreligiosum , &forte damnabile sibi credebat, si Arehi-Praesulem ex tam iusta causa Sacerdotali et elo accensum ab ossicio suo suspenderet, seu ab ipso iacta irritaret , &ju- 'sitiae opera, ex quo universae Eeclesiae grande &grave scandalum generaret, di Regis Franeorum S Regni ineuiret et indignationem non modicam. Uitur quia se solum videbat supereme Romanus Pont, sex, inter Regem & Archi Praesulem, paei amieabiliter reformandae studere necessarium duκit. Meros itaque apices suos Regi Traneorum saepius misit, mandans & rogans ut pacis mediatorem se interponeret. Misit etiam nunc ad hos, nunc ad illos, ad eos imaxime, qui credebantur, Rege Λnglarum liben. ititis audiri & benignius, & quorum opere & indu-ctria verbum paeis sperabatur mel his & enicaeius
De quodam Regum-, ubipam LNevimentum fuit loe verbum Gelliret, Salvo honore Dei.
DOmNUS autem Rex Franeorum videns Do minum Papam de paee soIIieitum, tanquam Filius Paeis, & obediens viro Apostolieo, operose&attente partes suas interposuit. Unde &ad pleraque colloquia, quae inter ipsum & Regem Anglorum erant, Archi Episcopum vocavit, pacis inter eos se mediatorem interponens . Inter quae unum
eolloquium suit, in quo suggestum est Regi Angliae, Λrehi Praesulem suo se arbitrio omnino velle committere , ideoque gratius ejus praesentiam acceptabat. Multis igitur utrimque ad id convenientibus, ad pedes Regis Angliae Arehi-Episeopus dicens e
Domine Rex, totam causam, unde inter nos orta est
dissensio, tuo commuto arbitrio , Samo honore Del. Tauad inlotae audita Rex vehementer scandalizatus est, multis ipsum contumeliis assciens, multa imprope rans, plurima exprobrans. Arguens eum tanquam
superbum & elatum, di Regiae munificentiae circa ipsum impensae immemorem & ingratum.
ET ait Regi Franciae: Domine m , attende , si aera. auIdquid si dis euerit , duet honoνι Dei esseeontrariam , ef H Da o mea omnis δει vendieabit . Sed ne videar bonori DN, MI Bι in aliquo velle res ere,
offero. Multi fuerunt Reges in AVsta ante menti Joru MI minoris aut boritatis , quam sum ego. Mut Isuerunt ante eum a GI Episcopi Camaariae, magnI oeSangri τινι . suod igito antecelsorum suorum major sanctisνfeeit Antecessorum meorum mimmo , Me -MD-ciat, oequiesco. Aeclamabatur undique: Rex
haee Ααhi-Episeopus ait: Verum est, antecessores π syri malιὸ me meliores fuerunt, o majores. Duuis M.tem suis temporibus , etsi non omnis se adversus Deum extollen Ia, quaedam tamen resecarunt. Nam somnia υ-uia tune extim eat , quis num adversum nos ignem tentationis δέ modi excitares λ suo eum illis pr bau , AEuri iuventamur etiam eum suis, laude Iserta.mIιὸ melius nobis Deo consulente actum est, ut i ι ια eorum sorte es numero laboravimus, ita et sitarum tabo. ris'maemi fimus participes. Nec fiaBquis eorum tepuit vel excessi in aliquo, ejus ivloe tempor 3 vet excessus exemptum sequ1 tenemur. Petrum etenim CDistum negantem arguimus, sed Petrum usque in capvis μι
periculam NeronIs impetum arguentem omnibus modis commendamus. sane quia Petrus et consentire siluit in eo, qaodo ae simulare fine an ae suae per cara non tuu , Melaeo intinuorum victor in earne o Quit. Et talibus pressuris Catbes ea surrexit ex eredit Ecclesia. P tres nostri passi sunt, quia noluerunt nomen Christi su JUere, eruo, ut hominis gratia restituaruν , Cbrim bonorem deberem supprimere st Absit . Insurrexerunt itaque Magnates utrilisque Regni in eum, impugnantes arrogantiam Archi Episcopi , impedimen. tum meis. Uno inter alios Comite patim protestan. te . avia Archi Episcopas utriusque Regni consilio oe volantat ι
53쪽
untati να te, de eae reo neutris iu gras eris auxilio , sed effectum ab Anglia non recipiat Francia.
suister musti in recessu Concilii conpitiabantur Archi Praesulem.
SOLUTO igitur colloquio, non sine multorum
murmure reditur ad propria , Coexulibus Archi, Episcopi in summa desperatione politas. Et Re ges quidem festinantissime in equis, nox quippe jam
diremerat colloquium , recesserunt, nec salutantes,
nee ab Arehi Episeopo salutati. Quin potius Rex Angorum adhuc in recessu, etsi non in faelem Λrebi Praetulis, a convitiis non cessavit , insultando dicens inter alia , quod ea die de suo ullus suisset pro- ditore. Pariter & Auli ei, & qui paeis mediatores exstiterant, in recessu multa , etiam in laetem, ΛΟ ehi Praesuli objeeerunt1 Quod videlicet sui stet semper superbus, elatus, sapiens in odilis suis, propriae semper sectator voluntatis & sententiae , adjieientes grande suisse hoc malum, dc enorme Ecelesiae dam. num dc perieulum . quod ipse unquam Rector E elesiae constitutus suisset, &quod per ipsum ex parte jam destructa penitus cito destrueretur Ecclesia. Sed Arelli Praesul ponens ori suo custodiam, eum conli serent peccatores adversus eum, factus est ad expro- brantes dc insultantes sibi quasi non audiens, dc non habens in ore suo tedargutiones Nisi quod uni de Eeelesiae desinactione humiliter quidem dc mansuet Erespondit inquiens: Frater, cave ne destruatis cibia Dei per te. Per me , favente Domino, non δε- lsruetur. Et hic erat Ioannes natione Anglus, Epis 'eopus tunc Pictaviensis. Λrchi-Episeopo ex diutina conversatione dc societate familiaris admodum, etia-
rus, dc acceptus. Ab aliis etiam convitiatus non reis
convitiabatur, illius prosecto discipulus, qui cum
maledieeretur non remaledixit, cum pateretur non comminabatur. Sic igitur recessit 1 colloquio nune
in Francia, sicut prius in Λnglia apud Northamtu nam, factus opprobrium abundantibus &despeetio superbis. Et recedens se cum suis Dominum Regem Francorum sequebatur, cujus erant praeparata hospitia in Castro, quod Mons-mirabilis dieitur . Fuit dc ΛDchi- Episcopus in Ostro hoe pariter hospitatus eum lRege, ipso semper per servientes Aulieos abundan-ltet ei viaticum ministrante. Reκ autem tune non declinavit, quemadmodum in aliis negotiis dc colIoquiis consueverat, ut Archi Praesulem in hospitio lsuo videret. Unde dc mox conjiciebatur cor Regis non ita cum Archi-Episcopo esse sicut heri dc nudiu.
sertius. Nihilomines tamen Archi . Praesul hilarem& jueundum se exhibuit Nee deprehendi potuit vultus ejus in diversa mutatus ob hoc . In quo adverti potest magna Viri constantia, sortitudo animi in. vineibilis, qui mundo jam sibi contrario nullam vel etiam modicam turbationem ex hoe, vel sollieiti ostendit speciem. In crastino , praefato Castro recedens, dc ea die Carnutum veniens , plerique, ut mos est, ipsa accurrerunt, ut transeuntem viderent, de quaerebant quis esset qui transiret. Et cum cognovissent, quod Archi Praesul hie esset Cantuatiensis, ipsum mox digito notaverunt, aliis qui ignorabant
indieantes, dc dIcentes invIcem, murmurando ta men: Ecce archi in Praesul im, qui in besterno e quis Deum promeν Reges negare noluit, Me Dei honorem fas-jicere. Postea et lim Depissim8, elim iter per Franciam saceret, multi in populo eadem de eo praedicarunt. Λ Carnuto vero recedens, quantocilis potuit,
Senonis venit,ubi per dies silutare Dei praestolabatur.
suallare archi Episcopus stior eonfortaverit. Et ea modo gratis Regia Praneorum ti restuuralit .
UNA vero dierum sedente Archi Episeopo cum suis in hospitio, dum eonsabularentur ad inviseem super his quae a te iderant, dc secum quaererent, quo possent divertere, Uir Domini jucundo vultu , quasi nihil adverstatis habens, & ad omnes fortunae impetus in vinei bilis, modelato risu condolentibus allusit dicens: solus impetor, is me sedente non erit
qui vos persequatur acrius. Confortaminι igitur , Θ nolite expavescere. Cui inquiunt: inserem tui magis, dum nescimus quὸ post divertere, vir tantae aut boritatis , a summis oe ultimis derelictur Amteis. Λ ehi- Episcopus inquit: Deo nostr curam committimur. Et ex quo virtusque Regni nobis praecluditur aditus , nec ad Romanoι uos expedit recurrere. Alia est nobis ita ' i redendum. Audivimus siquidem circa Ararim fluvium Budit gundiae usque ad partes Provinctae liberaliores esse homὼnes . ad bar ego θ' unus mecum ibimus , quia visa afflictione nostra Dolian nostr miserebunt- , victuatiaministrantes ad tempus , donec nos vi staverit Deus. m.
tens est Deus o in ultimo miser in eat is suis adesse : Et infideli deterior est, qua de Des desperat in sericordia. Etllatim adsuit prae foribus Dri miseratio. Aeeurrit enim quidam serviens Ri'gis Franciae, qui diceret
D unus Rex vas ad curiam vocat. Λd hoc ait unus eorum: in ejiciamur a Regno. Archi-Episcopus inquit: Non es Propheta, nec Propherae Filius, nolivatae inari sinistra . Venientes ergo invenerunt Dominum Regem eum tristi vultu sedentem, & non assurrentem de more Arehi-Episeopo. Et iactum est in principio triste praesagium. Confidentibus illis adhue tepid8 voeatis, diutita facto silentio, Rex inclinato capite, quasi dolens& invitus cogitaret; eos de Regno ejiceret, ct illis id ipsum timentibus , obortis laery mis prosiliens eum singultu projeeit se ad pedes Archi Episcopi, obstupentibus his qui aderant. Archi- Episcopo vero se inelinante ad erigendum Regem ,
vix tandem Rex ad se reversus prae angustia ait: Vere, Domine mi Patre, tu solus virisI. Et suspitans prae maerore repetiit: Vera, Pater mi, pu solus vidisti.
Nos omnes caeci fuimus qui tant ea Deum tibi dedimurco Dum in ea a tua, immὸ ad nutum hominis bonorem Dei remittenter. Boeniteo, Pater gravito paenite. .
Ignosce ergo , 2 ab bac culpa me miserum absolve. 3eaeer Deo er tibi me inum er Regnum meam expono , es ab hae M promitto , qvὸd tibi vel tuis non deero, quam-iti Deo Aatbore vixero. Rege igitur absoluto , data inque ei benedictione Arelli Episeopus Senonis ingre i. sus est eum suis in gaudio, ubi eum Rex Franciae rein galiter exhibuit usque ad regressim ejus in An
54쪽
m ipsum etiam jam universa terra praedicabat , magnum videlicet esse Virum, providum & disere. . tum, Cantuariessem, nee ejus in terra similem , qui contra tot di tantos eam constanter, tam viriliter steterat: Qui solus evasit, ubi omnes alii praeter ipsum capti sunt,4in sermone ei revinventi. Unde tota terra magis ipsum commendando ampliorem honorem dc reverentiam exhibebat.
AUDIENS autem hoe Rex Angliae eontristata.
tur, Regique Franciae mandavit se mirari plurimum, quomodo vel qua ratione de jure posset con era eum severe Atini istopum, cum in ipsius R. gis praesentia ipse se ita humiliarit, ad omnem para' tus Iustitiam, nee per ipiam steteris , quom intis Atthi-Episeopus pacem haberet, quam ipse arrogam ter ec contumeliose rejecis . Quoeirea ait Ruem Franeiae tali de caetero suo Regno non debere praest re iubsidium, in iui fidelis ignouuniam dc ruborem. Ad haec Rex Franeiae inquit Nuntiis: De
Erant itaque deinceps Rex de Archi Episeopusia miliares & Amici, multo plus quam antea.
Franciae sie reversum ad se, Deo, in eujus manu sunt corda Regum , summas devotas gratias egerunt. Videns etiam tempus opportunum, Regi
supplieavit, ut poti qui ad Λpostoli eas preces media tot laus jam fuerat, ut viro ΛpostoIico scriberet pacem non processime, & qualiter hoc di quomodo st aerit. Postulat de hoei Rum , Pontificibus & Plin. eipibus, ct pnesertim qui coIIoquio interiuerant, ut reselibant & ipsi, & hi etiam , qui ex Μa to Apostolim, pacis mediatores exstiterant. Rege ita. que seribente, seribentibus & his, selibentibus &illis, lallieitabatur usque ad amaritudinem animae Ponti sex Romanus super diutina oppressione Λngi,
HINC enim ingratitudinem timens , RVem respiciebat , qui in se benefieta eonjecerat , dum Rhisma Romanorum deelinaret; illine perieIitan tem Ecclesiam , eum transgressionem impunitam l
relinqueret. Tentaturusque si vel adhue sine inetisone vulneribus mediori posset, ct citra rigorem severitatis Regis em molire duritiam, missis duobus viris literatis di diseretis, altero suo Diacono denotario suo, altero Romanae Curiae Λdvocato, rogavit at mitius, ut Archi-Episeopo Arehi-Episcopatum suum eum sua intia redderet.
QUI venientes saere&saepilis Regem nunc in ominni lenitate monendo &exhortando, nune arguendo ct inerepando duriti, juxta injunctum fibi Aposto- Iicum mandatum saper EGIesae paee re Archi-Pα- sulis convenerunt. In quo eam nihil profecissent . tandem ad Λrehi Epistopum venientes retulerunt se in omni negotio, ad quod venerant Regem reperisse tergiversatorem, Vers pellem , tortuosum, di ejus quod agebatur dissimulatorem, quaerentem semper per quasdam ambages & excogitatas astutias pacis negotium protelare, de summopere molientem partem sitam justifieare & Λωh, Episeopi deprimere. Unde eertissime advertentes, quod salvo honore Dei de E elesiae per ipsos pax processiam habete non posset, euo& expuitae ad Romanam totis lant Ecclesiam.
ILHELMUS. SUB ea tempestate Rex Λnglorum orandi gratia profectus est in Gallias, ubi rogatus Rege
Francorum, & Regni Optimatibus , apud Μartyrum, divinae Μaiestatis intuitu, Sanctorumque quos adorare venerat memorias Archi-Episcopo suo gra. tiam suam reddere omni deposita dissimulatione , mmulate, quamvis prius conquereretur quod sibi non occurrisset, concisi ut in pace de securitate repas triaret , possessiones di Archi. Episcopatum suum reeiperet, dc eo jure dc libertate teneret, quo Praedo,
HERI BERTUS. ROGATUMVE Rex Oseulum ei paeis dare in
signum verae dilectionis, se quidem hoe libenters cturum respondit , nisi quia iratus juraverat publie8 se Arehi. Praesuli nunquam meis osculum
daturum, nec inmen in eorde iram ullam retenturus vel rancorem. ΛreM-Praesul vero inter cautos ea tissimus, tamquam vir multa experius, in primo a
ditu , sicut di alii, in suspieionem mox ineidit, &ex his, quae caut8 Accipit, interloquebatur, videri poterat futurorum sibi praesagus : Nec responsum, suum ad Consilium dii tulit, sed mox absolute depimi in respondit se in praesentiarum cum Rege parem non facturum nisi seeundam Domini Papae eomsilium , dato videlices in paeis signum, pae s osculo. Ee Responsum se absolutum eum nocte , quae jam imminebat, colloquium diremit . Rex vero Anglorum , tota die fatigatus, cui & adhue noctis restabat iret, inter itinerandum Archi-Praesuli saepilis male-dicebat, recolens in via & repetens labores &taedia . quae jam per eum sustinuerat. Recedente quoque Arehi Praesule, aeeessit ad eum unus de Ct tieis suis dieens: Hodis depare Ecclesiis
55쪽
elu Episcopus breviter sic respondit : Utinam Dei moliberet a
. ILHELMUS. REX autem Anglorum eiae post supradictum mi.
loquium in Angliam transfretavit. Imminen.
te veto solemnitate Beati Ioannis Baptistat. sub prae. textia ordinaviti Regni convocatis Regni Proeetibus, primoge pilo filio suo Regni sui commisit habenas Et erant qui dicerent, quia Recessivo sibi Rex princaverit haeredi, asseverantibus aliis, quia in odium Areh. Praesulis , di in laesionem dignitatis Melesiae Cantuariensis hoc fieret. Imposuit autem ei manum Arcti Episcopus Eboraeensis in C ntuariensi Dicrees, in Eeclesia videlicti Beati Petri apud X est monasterium eontra dignitatem Melesiae Cantuariensis Santiquam eonsuetudinem, assistentibus sibi &sussca gintibus Praesulibus Londoniensi , Sares beriensi , dg Ε offensi, ne jus Melesiae Cantuariensis printestantibus, ad cujus dignitatem dc jus, Regum Anglorum Coronatio ab antiquo pertinere dignoscitur. Post Coronationem celebrato convivio, . Rem Regi, Patet filio dignatus est ministrare, de se Regem non esse protestari. Poenituis dicti proeessu temporis 3c facti, didieitque rei eomprobatione, non tantum ιCantuariensem Melesiam hesisse . quantum in vindi. lnam eorum, quos persecutus est, adversatium sibi ipsi de suo semore suscitasse. Audiens hae Arehi Praesul in primis vix eredidit Ipse si quidem tanquim vir providus, & euide suis Λdversariis suspecta erant omnia, Romano Ponti-
Meliteras impeti averat, ad Eboracensem Archi-Episeopum de alios Anglorum Episcopos ante Coron conem directas, quibus authoritate Apostoliea in virtute Sanctae obedientiae erant inhibiti , ne in prinjudietum Arehi-Episeopi Cantuariensis, qui propter justitiam exu Iabat . Regis filio diadema imponerem. Et directas has sibi literas quidam Episcoporum ante
coronationem susceperunt. Alii de mandato praemoniti reeipere noluerunt. Unde de contra inhibitionem Apostolieana Coronationi interfuerunt. Sed modi eum attendere libeat, quam prophana unctὶo, quam odi is, qu minimica suerit haec consecratio. Si tamen Consecratio, magis quim execratio dici debeat Ap stoliea benedictione destituta , immo in transgressione contra virum Apostolicum iacta . Quae etiam ex mero odio, ira , dc indignatione processit r Odio Patris spiritualis a Patre carnali excogitata . Probanthaee lugubres, dc omnibus post laturis saeculis det standi, qui ex hae Consteratione provenerunt, even. tus. Sacerdotum videlieἡt suspensio de anathematizatio. Λrehi.Praesulis Oeelso, semel dc iterum inter Patrem dc filium rebellio, de in fine egregii illius
pueri eonsecrati se in adolescentia omnibus post fit turis iaculis pra a turae mortis detestanda praeventio. Unde de plangendum, de exclamandum et O mors tua , Henrice , O mors , quam dira , quimduta Et quim amara memoria tua , quae t a
Iem dc tantam mundi gloriam , dum adhue ordiretur,ineidisti l Qtiam inconsiderata, quim in mana, qua cunctam, ut putabatur , muti si spem, dum adhuc mictus in flore esset tam praeel ro, un, in brevi flatus tui vehementia ex sumasti l Sit mors tua ille, qui mors mortis est, ut vel perte transeat ad vitam, qui non sibi, sed mundo si rabatur victurus. Plura quidem de actibus Henriei hujus, etsi aetas tenera, strenuis tamen, di de modo ejus exitus avita inseruissem
hie , nisi quia quam seribendam sustepimus I ex hist
riae obviat. Is itur ad coeptum ordinem revertamur.
De suspenssisne Discoporum. SCIENS itaque tandem pro emto Sanctus Thomas
Coronationem factam se, per Nuncios suos , quatenus pa* motesserit, di in quibus finibus stete rit , dc de Coronatione sacta, Romano Pontifici totum dc verbo de seripto intimavit, humillime At Iachrymabiliter supplicans, ut vel nune se excuteret excussorum alius, di in salsos fratres maximε insur geret, qui tanta laesione patris sui, propter ipsos exilium di pro seriptionem sustinentis, Ec matris suae Cantuatiensis Melesiae, tam maniselli erant etiam Apostoliei mandati transgressores. Vir autem ΛPO stolicus audiens universa. quae dc qualiter suerant ge sta, de in Regem dc in Episeopos vehementer motus est, dc Λ reho Praesuli mulio plus quim prius patern compassus est assectu . Sollieitavit etiam eum Reae Francorum i a viri ute amoris, di sub impensi protestatione obsequii, neu heri is dilationes frustratorias prorogaret, sicut Regnum Franeorum diligebat, de honorem Apostolicae sedis . Miseratus etiam Λngli-eanae etesiae desolationem Wilhelmus Senonensis Antistes Sedem Apostolicam petiit. At 1 Romano Pontifice impetravit, in Rex Anglorum, omni appellatione cedante subjiceretur anathemati , dc Regnum interdicto , nisi Cantuariensi Eeelesiae pax
vemensi Bernardo, mandans ipsis in virtute obedientiae, luaeeipiens ut Regem Anglorum pro pace Ee etesiae districtissime eonvenirent, adjiciens quod fiRex in Obstinatione perdurans adhuc pacem nollet ,
tota ipsius terra, tam transmarina, qu1meis marina , sub interdicto poneretur , omni Eeelesiae cessant eo fieto, praeter baptisma parvit Iorum di oce nitentias morientium . moraeensi vero Arehi Episcopo de aliis Episcopis, qui Coronationi interfuerant , literas direxit suspensionis. Quosdam etiam Episeoporum di ob id quod Coronationi interfuerant. dc ob alia x causas anathematizavit. Et has suspensionis, de anathematis literas Beato Thomae destinavit, ut illis Io
56쪽
ΡOST fidei dispes vitiliter iam transcursa studia,
in quibus Beatus Thomas de summae constant & eximiae patientiae exemplum saeculis post suturis &argumentum exbibuit. ad supereminentioris viae . . Charitatis sei ieet diffusionis , sudorem attenti iis contemplandum accingamur, per cujus ad metam perventum aeternae mercedis summo ludite in dixi ei pibus suis percepit bravium. Iti ebaritatis siquident latitudine semitatum sie direxerat mus gressus ejus di pedes perseeerat . ut nec minis persequentium ter. ii ius a Dei sui dilectione a riuatenus deria verit , nec promissis bland entium emollitus naufragantisma tris Ecclesiae vel Damim proximorum justis profecti hus studere omiserit, quin potius charitatis ardore lueeensus de pro lege Dei sui retiavit usque ad moditem, dc tandem animam suam pro ovibus sibi eommissis posuit . Sed haec studiolo lectori sub ilitis pedi strutanda relinquentes, eceptum historiae ordinem prosequamur in Versim ut Passionis de Triumphi Sancti Uiri velitati certior fides habeatur, in hae particula testem quintum quatuor supradictis addimus , piae videlicet memoriae Benedictum, postea multa ejus probitate proveniente Abbatem tincti Petri de Burgo, qui ipia die, qua Martyr victor oecubuit , inter familiares illius familiai ius illi assistens, quae vidit dc audivit, vetaei stylo testis idelis ex ordiae singula digessit.
uerimnsis Episcopus , secundum Apostoli eum Mandatum, Regem pro paee saepide saepius eo n. l
venerunt : dc nisi interveniret pax , een iuram Eecim lsiasti eam, sibi&tertae suae imminere in Mevi assereabant, Domino Papa si e praeeipiente: adjicientes nec minis , nee blanditiis, nec aliquibus ver rum amba gitiis seu tergiversationibus . se ullatenus audere a Romano Pontifice statiatum terminum praeterire, qui mandatam sibi coercitionem exequerentur, nisi pax interveniret. Videns itaque Rex rem jam in tam arcto positam, cenis,nε promisit pacem. Unde in quodam Regum colloquio per magnos quidem me diatores, quibus Domi: ius Rex Franciae Λrehi. Episcopum an recessu suo commiserat, ut de paee illius tractarent, Pax inter Regem de Archi Praesulem roformata est.
Facta est pax haee die Beatae Mariae Magdalenae, in
prato amoenissimo, quod, sicut post innotuit, ab ineolis dicebatur ex antiquo Pratum μοι Itorum. Rex vero de Arcti-Praesul soli duo seorsim in equis in quandam planitiem deflexerunt, secreto colloquem tes. Ubi Λrchi Praesul inter alia Regi supplieavit , ut iniuriam, quam sbi de suae Eeelesiae suffraginei lsui Episeopi una cum E laeensi Λαhi-Episeopo inteoronatione filii sui secerant, pereensuram Eeele siastieam sine ipsius offensa punire tibi liceret. Elan. lnuit Rex. Unde Archi-Praesul gratias agens de con christ. Lapi opera Tom X. eesso, e festim in oeulis omnrum se ab equo dimi. sit, dc humiliter se ad pedes Regis ine Iinavit. Dum
vero Arelit. Praesul equum suum reastenderet, Rex astendenti adscensorium aptavit, &tenuit , omnDbus qui aderant cernentibus, de mira utibus, causim que nescientibus, donee Λrehi Praesul suis sectetid1 e retulimet.
FACTI igitur, ur videbatur, ea die Reκ8c Arisehi. Praesulamiel amicabiliter tune ab invitem reeesserunt. Et post dies paveos Nimeii Arehi-Episeopi eum litteris Retis sint missi in Angliam, qi ibus χεα ustitiariis suis de pue sacta mandavit, prax i. piens ut Arehi-Episeopum dc Os in sui in omni pace δ: securitater ituerenta mere vie tamen Arehi Epi scopus, utpote vir summae prudentiae, alios adhuel priusqu.m ipis in Angliam intrarer, Nuneios praei missis majores, dc plus industrios an Angliam mitte. re, qui testimoniosa inaec ut8 explorarent, qui st rent pro eo, dc qui contra eum di de si qua oeeulta
Sed quoniam Rex pepigerat quaedam praedii de
laudo Cantuariens s Eeelesiae se redditurum misit ad eum Arehi Praesal sanctae meor lationis' magistrum Ioannem Sarest, riensem , pinea Carnutensem Episcopum , dc magistrum Heriberium de Bosa ham, in jungens eis ut in Λngliam ob dictam exulam praeediderent, si tamen Rex promissam restitutionem eom pleret . alias non, sed ad ipsam matutε reverterentuc Illi autem prosecti Regem in Nori mannia reperierunt, de eum data e pia nomine Arehi Praesulis super dictoriam promisti restitutione convenerunt. Quos eum more suo aliqua hi distulisset audire, tandem ad instantiam eorum , ad magistrum Ioannem, qui loquebatur, speetaliter sermonem dirigens inquit: OJ--ο. Murenis vobυ,-ρetitis , non faciam, nisi maena 'rur aliter vos gerere erga me , quam Me usque tUMD. Et quidem ita intelligentes se minime tune posse perficere, insecto ne in ad Dominum suum Arebi Episeopum in Flane iam revculi sunt, narrantes quid 1 Rege audierint. Atidiens autem Archi- Episeopus plurimu n motus e l, vanas & semper decepto. rias hominis promissiones detestans.
De ρνι- accessu Areb rasom ad Regem post ρacum. VERUM Atelli Episeopus audiens inter Regem de Nobilem virum BIesensem nitem --l baldum eo loquium futurum in proximo, pridiὸ ante laolloquium Turonis ad Regem processit . Λ u. diens autem Rex Λrchi Praesulis adrentum , quo Ddam ex Λulicis in oecursum praemisit , de ipsi D met
57쪽
met Civitatem exul , & eurii. At eum eonveni. rent , non oculi , sed vultus sicut notari poterat, erat super eum . Unde dc quod multum no .
tabant qui cum Arehi, Episcopo erant , nocte illa Arehi Episeopim n hospitio suo nec Rex respexit, nee suorum aliquis. Quin poti hs summo mane Rex in ea pella sua celebrari missam Deit pro delanetis, suspicans , ut dicebatur, ne si feste Arehi. Praesulatu Missae interesses, in Missa osculum paeis sibi OD ferret, di quod ibi negare non esset Christiani, .plane inimici Christ i Et Missa relebrata mox Rex
civitatem exiit, ad colloquium properans. Archi-Prae sui pariter, sed tardius, & ante colloquii locum mn- secutus est Regem, qui interviandum mutuo se invicem objurgantes, uterque vieissim alter alteri eo lata pridem beneficia, exhibita obsequia improperavit. Cum autem venissent ad colloquium, post diem multum decursam tandem propter quae ad colloquium venerant, inter Regem & Gmitem sedatis omnibus, Archi Praesule etiam inter ipsos sedulo eum aliis de effieaei mediatore, tandem Λrehi Praesul Regem super dictarum possessi uium promissa , sed non adimpleta restitu. ione acriter quidem dc constanter convenit . Frequenter ex obliquo assuetam Regis arguens levi. talem in verbo, & usitatas deceptiones in promissis .
Quid multa Iam dicto Comite di aliis Nobilibus se interponentibus, , Rege iterum restitutio jam seredictorum certissime repromissa est. Volebat tamen Rex ut ante restitutionem ad Ecclesiam sitam reve teretur Arelli Episeopus, prius, sicut 'bat , vide re deladerans, qualem se in Regno exhiberet.
Post aliquot vero dWs Λαhi-Praesul in Castro, quod Calvus-Mons dieitur, propὸ Blasis Rinem, qui
ιllo tunc venerat, revisere prosectus est. Non quidem ut quidquam exigeret vel repeteret, sed solum ut Rogem videret, dc si posset fieri sie, antiquam familiaritatem dc amicιtiam, quatenus Deus permitteret, repararet. Et quidem Rex ipsum venientem tunc honorificEminus, ut decuit, dc ut videri poterat, gratanter plurimum dc ast 1ctuose excepit. Qui eum sumbaxi colloquerenim dc jucundius, inter alia
aeus tuas. Et post dies Λrchi-Praesul hoc Regia ver bum magistro Heriberto de Bosa hara retulit adiicietis: Et cum Rex. Boxisset se, Meredarus sum verbι illus in Evangelio , HAEC OMNIΛ TIBI
DABO , SI CADENS ADORAUERE ME.
Haee dc hujusmodi de vim hoe sanctissimo histotis
hiate curavi inserere , ut quemadmodum in plerisque rebus deprehendi Sacerdotis potuis relus, ita dc inhoe cognosti possit purum in Sacerdote fuisse ab omni cupiditatis labe assectum.
De praeparatione arcti-ras m ad repatriandum.
IN erastino vero licentiatus, Rege, i, castro illo recedens Archi Epistopus cum suis ad Civitatem peregrinationis suae Senonis remeavit , de mαuia prout adhue pauperes dc exules paterant, iter adr patria dum m Lurabant. Igitur Domino Rege Flan. rem dc Principibus terrae, qui deierente eos mundo tam be ligne, tali que maguities susceperant , saluta. tis, licentiati abeιβλd Poroum, qui dieitur ..tsi ad ,
devenerunt. Archi Praemi verό hiae, antequam naves adstenderet, Domini Papae literas, quae ut supradiximus, erant de generali Epistoporum per Λn gliam suspensione, dc quorundam anathemate, prae
misit. Φorum aliqui, Rogerus Eboraeensis, ct
Gilbertus Londoniensis, dc Ioselinus Saresberiensis, transfietare volentes , in ipso portu suspensionis sive dc anathematis literas susteperunt.
UNA vero dierum deambulans Λrehi-Episeopus
in liuore maris cum suis, dum qualitatem eleme torum , sevi transfretaturis moris est , eonsideraret. Milonem quemdam Boloniae Decanum advenientem prospexit. Quem tanquim ad naulum exigendum Noperantem subridendo prior occupavit. Et inquit Μitor Nos ad nasum extendum, sed ad maudatum d ferendam minamus. Haec titi mandat Dam uas meus Comes momensis: Provide tiM. Paratu sunt qaι εα
oocabit utienses . suo lat Domin cum gregem Pastoriasus absentiam laxisse septenuem. Hau verὸ extremam petitisuem a meti obtinere votia omnibus exposio, uibus enim qMd magis bomdams debeatur , quam assu proma traduntas, μειώ- allud velle non possis, ad -- pisatin, quatenus ad Ecclesiam , a qua ariear vivens , vel mortuum ferre non graventur .
DUM haec diceret, eecenavis ab Anglia ad portum velificatis: Quae cum cito applieuisset, quaesitum est , nautis, quid in Λnglia de reditu Archi- Praesulis dieeretur. Et responserunt hoe quidem sore gratum valde dc toti terrae acceptum . Uerum unus eorum sei seitantibus Λrehi Epi opi s iis respondit inquiens: Miseri , quiae quaerit ι , quia etvis , qua '
. ILHELMUS. CONSPIRΛVERANT siquidem adversus Α
ehi- Episcopum vel ex aliena voluntate, vel ex propria malignitate cum praedictis Episcopis Reginaidus de Warenna, Uic. Cornesque Gerrasius, dc Ra nul-phus de Broc, quem pridem anathematizaverat, de cum riuata manu littus obsidebant.
HERI BERTUS QUlBUS auditis eceperunt quilam dissuadere
Atehi Episcopo, ne transfretare praesumeret, donec pax firmaretur certior. Quibus ipse respondit: Temram antiae video, er fave ute Domino terram immis , sinas tamo terriss 8, δή mih ia ineat priso.
58쪽
s. THOMAE CANTUARIENSIS. 3ICAPUT IV.
De his quis in ingressu in peream facta sum .
ANNO igitur xb ineat natione Domini millesimo
centesimo septuagesimo se exilii vero sui septi mo, secundo tertiove die in Domini adventu, gloriosus Dei amicus, Ac propugnator Melesiae constantissimus, Thomas Cantua; iensis Archi- Episcopus, nocte cum suis mare intravit, dc ad votum aura pros Pera propter insidiarum, quae sibi, ut audierat, jam parabamur. suspicionem , non in sinu maris, qui Vocatur Sandvnim , prospere applicuit. In navi vero Archi Praesul, vexillo Crucis, quod Archi Episcopi Cantuatienses, tanquis totius Angliae primates, coram se semper baiulare consueverunt, erecto, per quod navis ejus ab aliis disterni poterat, eum ad littus a
Propinquaret: videres turbam pauperum , quae venerat in occursum, hos succinctos, ut praevenirent&Patrem suum applicantem accip3rent & benedictio nem praeriperent; alios vero se humi prosternentes .eIulantes, hos plorantes, illos prae gaudio, dc omnes ne amantes: Benedictus Lismi ιη nomine Domin , Pater Orpbaooeum , er Iu ex Uiduarum Verlim mili tes, qui in alio sinu maris eum applicaturum fore speraverant, audientes eum jam applicuisse, illuc propere acceletabant . Et vix salutato ArehμPraesule animose sciscitabantur, quare in primo adventu suo in terram, qui tranquillitatis debet et esse&paeis, mox, etiam
necdum ingressus, Episcopos Regis exeommunicasset ec suspendisset: ec adiicientes comminabantur mox , cum hoc Regi in iactes teret, Regis suturam turbatio nem non modicam: Unde Jam Regnum turbatum esset ac sacerdotium. Λrehi Praesul veto mansuetε respondit Regem non offendendum ob id, nee se ex hoe quidquam vel contra Regem vel Regnum fecisse, sed
absque Regis & Regni iniuria de iplius Regis permissione sie factum, ut ita injuria, quam sibi & Meldisiae suae in Coronatione Filii Regis Episeopi Deerant,
inpunita non remaneret, ne tanta usurpatio de caetero
Araheretur ad consequentiam. Cum igitur milites au--sirent Regem des laudari aut horem, modestius fiant locuti, id tamen instanter postulantes, ut Epim pos excommunicatos vel speii sos absolveret.Quod Atehi, Praesul ad consilium distulit, donee in crastinomni uariam veniret. Et ita recesserunt tune milites.
usiuatare Aula Episcopus Cantuarisnsis a terrae ΘFratribus exceptus es.
ARCHI PRAESUL vero in erastino ii sinu illo,
quo applicuit , distante a Cantuaria ei rei ter sex se uiaria, Cantuariam proficiscens , a populo terrae
canquam hostia caelitus missa, tanquam ipse Dei ΑΛ.l
gelus, tam gratanter quam ovanter exceptus est. Qua. laeumque enim transibat, turbin pauperum , parvuli j dc magni, senes cum junioribus glomeratim oecur metam, alii profernentes in via, alii vero exuen-lees vestimenta sua , ct prosternentes per viam . illud loequenter iterantes &conclamantes: Beneictus μι lvenit In na-ne Domin/. Sacerdotes etiam Par hiani lcum Paroebianis suis ordinata processione eum civ aibus transeunti obviam exierunt, dc patrem suum lgaudio su antes, benedictionem postularunt ICbrip. Lum vera Tom. X. Diceres profecto , si videres, Dominum serendo ad passionem appropinquare, &imminente passione in pueris lactentibus di pauperibus Domino praeparatum occursum, & venire iterum moriturum in Christo Domini pro Anglieana Ecelesia Cantuariae, qui Hierosolymis pro totius mundi salute in se ipso semel
mortuus est. Cum vero, etsi via brevis esset, inter tot turbas oecurrentes &opprimentes vix ea die Cantuariam veniret, in sonitu campanarum, in organis,
in Hymnis de cantieis spiritualibus, a Christi pau. peribus Filiis suis, saero videlicti Conventu suo, dob ti Patii devotione di reverentia susceptus est
ET ingressus Monasterium toto corpore prostra tus sormam humilitatis exhibuit. Deinde fratres omnes, , minimo usque ad maximum, cum Iaehrymis in Oseulci pacis suscepit. Nam quia quosdam ex eis excommunieatis communicasse audierat, eum pere gre esset, per magistrum Ioannem Sares mense t& coexulem mente uno pete se praemissum fratri Thomae venerabili viro potestatem solvendi iniun. xerat, ut quod contagionis in grege Fratrum eae scabie se his atteorum contractum fuerat, antidoto reconciliationis eraderet.
OMNIBUS itaque ea die in Eeelelia celebriter peractis, in Palatium se meepit, totam diem Iaetani ducens & solamnem.
I Nerastino praeiati milites suum super hesterna quaestione quaerentes responsum reversa sunt. Venerunt & cum eis praenominatorum trium Epist
tum Clerici, ad Archi Episeopum missi , nominoe Episeoporum absolutionem postulantes. Respondit Arehi Episeopus & illos tres & alios Episeopos thoritate Domini Papae quosdam anathematizatos, quosdam vero suspensos, nee ipsius esse a tanto judice ligatos, nisii λαε per ipsum posse solvere. Climrero Cleri ei & milites urgentissivi instarent, consilio praehabito tandem respondit Arelli Episeopus , quod de Domini ripae elementia fisus pro bono pacis in hoe articulo usurparet quae Domini Papae erant, praestita tamen cautione canonica, quod super quibus excommunieati erant vel suspensi, Melesiae iudieio parerent : alioquin se factiarum hoe nul Iatentis praecist respondit. Et hi quidem & illi audientes his
indignanter recesserunt, in recessu mu Ita in superbia&inabusione loquentes. Inter quos Ranu Iphus ille M Broe linguam suam in blasphemiis exaltabat. Sed Vir Domini admodum patiens factus est sicut homo non audiens, nee habens in ore suo redargutiones. Gerici veto revertentes Dominis suis, quae ab Archi- .Episeopci acciperant, retulerunt: & , ut dicebatur , duo Episeopi, Londoniensis videlicet & sares tiea. sis, exactim ab Arelit. Episcopo cautionem praestitissent, nisi tertius ille Eboraeensis obstitisset. Uer8 enim seriptum est et avia ouua tmia 1 1ultos c--
59쪽
ET ILLE tertius duos sic eommovit,ut confestim
transfretantes Regem adirent. Quem in Non. mannia reperientes paucis diebus ante Natalem Domini, salutato eo ad pedes ejus mox se prostraverunt, Pro Regno, pro Sacerdotio, dc pro semetipsis Rutim clementiam dc justitiam pariter interpellantes: Unam eontestantes ipsum deb- lHis, laedenti alteram Qu. tuto itaque di exacerbativo sermone mox enarrarunt, 'utim praecipitanter , quim temere, quam superia Λdich, Episcopus in adventus sui initio Regnum turba. verit de Saeerdotium, pace de Regia miseratione con-eessa sibi dc suis abutens .
reique judicamur, eum de purιtate eonscientiae nos dubitemur: Respondit Rex r sι ommer excommunicationi subjaeent Coronattent Filii mei consentienter , ego , per oculos Dei, non excludor. Sed intulit Eboracentis: AEqua.
nisi ter ferenda tempestas est, quam declinare non poles, ut ex quieta mente Θ modestia tolerantiae lacessius opasesus injurias videri mereaνυ. Quia faeG ινι potist . fidis uiare potes ιn praesentiaram is gara, ct injuriaminem, quo secarem disistiti ad tensas.
POST hee dc his similia, de majora hodietim
per se, dc per compliees suos Regem ia Λrehi Praesu lem instigabat. Verum qualiter de quantum Rex commotus , imu in qualem de quantum furorem, insti. gantibus talibus, conversus fuerit, sequens historiae ordo Melatabit.
ITAQUE, ut prisati sumus, Arehi. Episeopus
Cantuariam veniens post paueos adventus sui dies misit ad egregium illum puerum Henricum, R gis filium, tune Regem 1 suspensis Episeopis coro natum , Richar dum Priorem Sancti Μartini, vi rum satis eloquentem dc industrium , postea in seda Cantuariensi suum sueeessorem. Qui ad Regem v niens ipsum nomine Λrehi. Praesulis ossietosissiMlutavit , dc ejus adventum in terram nunciavit, ipsum de suspensione Epitcoporum, si eut iniunctum minrat, excusans de quod de permissione Regis Patris sui iactum fuisset se. Vetum puer ille Rex nec numcium , nec verba nuncii Meeptare videbatur . Et hos quinem, ut pro certo dilaebatur, non de voluntate Pu
ri provenit, sed quia aliter pro Rege Patre non audebat , nee pro Auli eis ipsius redagogis , quibus Filium
suum commiserat, qui plus Patrem quam Filium verebantur. Unde nuncius, nee ab his nee, ab illis in Αula benignὰ aereptus, in brevi reversus nihil certum Arrhi Episcopo retulit. Uerum Uir Dei eonstans nihilominus se praeparabat ad iter, volens alumnum puerum videre Regem , dc postea Provine iam a qua tamdiu absens fudirat,circumire properans, dc anhAans ad disturrendum ubiquε, ut evelleret di eradiearet quae in absentia sua in horto Domini dis orte di ineompositὰ excreverant. Itaque post paveos dies a Cantuaria prosectus in muruto eomitatu Londoniam venit. Cum vero ei vitati adipropinquaret universa Civitas commota prae gaudio, eivesque universi Λrehi-Ptaesuli oecurrerunt, ipsum eum gaudio dc exultatione multa suseipientes. in cra stino vero elim se praepararet ad procedendum, eccet mane Regis junioris Nuncii, de nomine Regis Λ ehi-Praesuli inhibetura ne proeederet, sed ad Eec si am suam reverteretur. Arelli Praesul vero tanquam spiritu servens mox respondit se nul Iatentis pro plecinhibitionem hane regressurum . nisi quia tune tam solemnis urgebat dies , videt ieet Natalis Domini . quo Eeel elue suae adesse voluit. Et ita Cantuariam
Λudiens itaquε sie ne prorederet, inimi et ejus eκ- tulerunt ea pol, dc ipsius jam capiti minabantur. Et praesertim progenies illa viperarum , quae dicebatur de Broelieis, turpibus Zc ignominiosis injuriis Ax-ehi . Episeopum & suos laeeseebant. Quorum unus , Robertus dictus de Broe , Clericus, in ignominiam de contemptrum Arelit - Episeopi jumem
60쪽
tum quoddam , quod quaedam culinae necessaria ve. hebat , in via lane sibi obvium, excurta viti. Iumen. tum hoe mutilatum sic ante Arehi. Episeopum ductum est.
quam de hoste conquereretur. Et & saepius est ita inflammatus, in lanestam vocem erumpens, Om nes quos nutriverat, qui familiaritatis gratia , de benefieiorum eollatione sibi obnoxii suerant, maledixit quod ipsum de Sacerdote uno non vindicarent,qui ipsum & Regnum suum se turbabat, de suis dignitatibus ex aut horare & ex haeredare quaerebat.
DIES vero Natalis Domini, qui ab adventu suo
in Λngliam vigesimus septimus erat. Archi- Praesul ascendens pulpitum sermonem Deit ad Popu-dum, praedicens post alia in ealce sermonis , qi instaret tempus dissolutionis suae, de in brevi se migraturum ab eis. Et quidem eum haee de excessu suo
P diceret, lachrymae magis erumpebant quim verba. Pariter de auditorum corda supra modum com mota sunt dc eontrita , ita ut cerneres de audires per totam Eeclesiam ejulatus dc lachrymarum exitus ema Dare , di inter se submurmurare: Cur tam cit. nos δε- ferti, Pater, aut μι des aros relinquis Z Tandem vero post multum sermonem dc de aedifieatione, dc de exeinu suo prae habitum, non jam plangens , non I rymans, sed ut audiri poterat dc videri, post Priores gemitus tam seros, tam indignabundus, tam ardeus, tam audens nominatim di expressim in cervi- Colos terraeoc spureos invebitur, dc plerosque de Au- linis Regi Patri magis familiaribus, dc praesertim Do mum illam exasperantem, de qua supra tetigimus , in spiritu judieii dc spiritu ardoris anathemate percussit. Et nominatim Raduli hum de Broe, dc illum supradictum Roberium, qiii in contemptum Archi- Praesulis Iumentum mutilaverat , perpetuo anathemati tradidit.
CUIUS vero emeaeiae suetit in eo sententia , in praesentiarum absoIvemus . Cum enim Haefatus Robertus in domo sua , quam de nemoribus Λrehi Episcopi pro voluntate sua passim laeeisis in
Cantuaria eonstruxerat, quibusdam communicantihus ei eonvivium secisset, canes panem, quem maius ejus contrectaverat, recusabant, qui de mani
bus aliorum quidlibet projectum aviti sumebant . Mittentibus eunctis dc reliquias ejus stagmentis ali τι- eommiscentibus ab utrisquεtamqvim tactu contaminatis visi sunt Canes abstinere.
PERACTIS itaque quae ad tantam solemnituem Pertinebant, per totam reliquam diem Λrehi. Praesul, si eut in mensa Dei se devotum . ita post in mensa Ἀ-xuli . moressio , se jueundum exhibuit, ita etiam quod ea dio, quae sexta seria erat, dc Natalis Domi. mi dies, carnibus, sicut alii, vesceretur: eas tali alaesia mere, quam abstinere religiosus judieans . l
QUAE sippius in furore suo repli eantem de Aulie; scyncubiculariis suis quatuor milites audientes de verbis auditis dicentis votum concipiunt, certissime ar. bitrantes gratissimum se in hoe Regi praestituros obsequium , si Arebi Praesulem interficerent. Et ita conspirarunt in Λrehi Praesulis necem.
QUORUM nomina hae sunt. Primus. RegInat
dus, nullius , scut asseverabant, stes eris metuens, dei ab Uris patre bellainam seritatem trahens. Meun-: dus, Hugo de More. Villa , mortis scilieti, vel modi
lium Uilla. Quocumquὸ modo dicatur, mortis v, I rus exprimit . Hujus uxor, ut sertur, elim Iuvenem l quemdam Lithulsum nomine ardenter amaret, dc ill le stuprum reeusaret, exquisita muliebri versutia, pe i iiit, ut vel educto gladio eoram se ludentis speeismagens, admitteret equum suum. Quod eum sereret, propria voee exclamavit ad praeeuntem virum ἐν mete Μ reviae γαν , μν, sar Litueus baset bus reos mel. . . Quod latinε sonat: Hugol ae Hor illa , cave , cave, cave, Lithiasus eduxit suum. Quamobrem juvenis innoxius,tanquam
qui ad fundendum sanguinem Domini sui manumi extendisset, moris addictus, & aqua serventi deeoi ctus, Μartyrium complevit. Qui de genimine vimini rarum supererant. Nunquid de tribulis uvam, aut de spina seum eolligimus st Si arbor mala fructus bonos faem non potest, teste veritate, eonsequens est ut exradire mala &νimia germen inno um non surgat . Tertius, WilheImus de Traei, qui quamvis in congi u militari saere sortiter seceris, tamen eius conve sationis suit, ut exigentibus peccatis ad parrieidium vel aliud flagitium devolvi meruerit. Quarens Ri-ehardus de Brito, qui ob pravitatem vitae ex Britona brutuseflectus est: dumque meliarii r in EeeIesia pronomine Tyronis, notam traditionis incurrit.
VERUM ut ad id, quod supra intermisimus ,
revertamur . Rex, ut praediximus , a tribus Prarinemoratis Episcopis, eum instigantibus, in su. xorem omnibus post futuris saeculis detestandum M. census est, adeo ut flammam jam continere non valens manifestὸ eo ram omnibus de Arehi.Praesule tam-Cbrist. Lum vera Tom. X. De addema Conseum in auB- .HERIBERTUS.Iπι igitur quatuor in Viri Dei necem se eoniurati,
lant profecti in Λngliam. In quorum prosectione hoc quasi novum,hnd mira losum contigiti Climenim in hyeme inter crebras aeris di maris mutationes, si diversos portuum situs mare non sinuit in eo