장음표시 사용
41쪽
a die tertia, ad quartam; nam solumperegit, eo tempore, gr. 2.36. m TU norma praecedentis bidui, deluit esse gra uum, Cras mini oc.
Quod de inaequalitate motus diximusidicenduimpariter,de Latitudinum, Longilvcstium, & Declinationum, apparente is ulta itate ut in toto obse vati num discutiu, est videre. Hinc non recte satis Clar, montius, yirantum quidem ex hoc capite Iarguit,Observationes n. nostrorum de Cometa Anni 1618.ctas: Sive putris Iacobi Muo , GOD: Sive P. RAbiniae cincinae cum frustra, ab ejusmodi Phaenomenis, esto caelestibus. quia spuria sunt, Sc temere in lucem effusa
42쪽
hoc Proteo Uranico, Motus coi sidero nempe, Helicum, Period, cum,&Rectum. Quorum duo postremi, in unum Spiralem quem Longitudini ad distincti nem, vocare placuit, coaluerunt. Et Rectus quidem, sive Motus sursum, vel deo sum ratione cujus, modo, videri grandior, modo diminutior, concedendus est tanquam proprius,& connaturalis ipsi Cometae quidquid Peripatetici,ac multi ex Astronomis, communi sensi decepti opinentur; Motum Periodicum suem cularem , Cometis, perperam tribuentes. Atque ita, motus circularis, quo visus est, in orbem, Cometa serti, Primi Mobilis impetu circumductus, non fiat suus, nisi mere contingenteo qualis est aliorum Astrorum Er
43쪽
rantium , quo, abortu in occasum, clantur. Unde factum, udridum Cometa, naturali impetu, rectilin um flectare motum, sive sursum, seu deorsum in que, a Primo Mbbili, in contrarium urgeretur; ex duobus istis motibus, uno quidem proprio, alio adventitio, tertius quidam nasceretur motus, nempe stiralis:& de hoc nobis erit potissimus sermo. Motum et cum voco motum obliquum sub qua Voce comprehendo, tam Latitudinis, quam Declinationis motum ;quo Cometa visus est,sive ab Ecliptica,sive, a Plano Itaquinoctiali, versus Tropicos flectere donec emen curriculo, inter Arietis cervices, modum Piscium, implicatus, oculis eripuit sese. Sed age,misso tanti rea Helico motu, ad Spiralis motus expendendi truti
Expenditur, s stabilitur Motus Spirais
LAhyrinthum hunc motus spiralis, sive mixti,
ingresiis, multa se nobis offerunt dicenda nὰ nimiisimus, quaedam leviter, ubi modica vis; aha,prolixiore ratiocinio ponderabimus. Su inde, quis nobis, super hoc, sensus, sine verecundia ,
44쪽
hunc ventilatum: pene sub judice adhuc lis est quid
tandem ex vero sit statuendum quo quisque praeimbutus estjudicio, eo fere mentem inclinas nimirum, aegre, semel male propensus animus, corrigitur. Quaeritur itaque Utrum Cometae, suopte nutu ,, si quidem sibi relinquantur, sic moveantur ut, periodo sua, circulum persectum in Sphaera aetherea, destribanti an potius, rectilineo ductu, sive su sum, sive deorsiim, it selent projecta 'serantur sUtraque opinio, suos habet patronos, nec infimos. Negavit motum Rectilineum T cho Brahe de cum eo, multi in Magistri verbajurantes fortasse, quod sic facilius, Cometam caeli civem, possent asserere; rati, caelestis naturae nobilitati, motum rectilineum repugnare. . At ego salva pace, lationem rectilineam,: sive si1rsum, sive deorsum, non puto quidquam naturam caelesti derogare neque ullum exinde fieri selidum argumentum, pro materia sublunari quod rectilinea
motione cientur o. o, motiones Planetarum non tam a materia determinari, ex qua sunt, vel in
qua lationem habent; quam ab aliquo alio principio quod sorte eis, Naturae Author insudit. Alioquin seperflue Philosophi recurrerent, vel ad Angelorum aD sistentiam, vel ad Intelligentias motrices nisi dicamus, Naturam, in necessarijs, defecisse si circularis motus, Planetis, sive Stellis, ex natura rei, sive exigentia caelestis materiae, deberetur. Et sane, quis novit Lan non
45쪽
ejusmodi rectilinea motione, quatuor illi Iovis Comites serantur qui, nunc adscendunt, nunc rutilam doscendunt, infra Iovem .parum admodum, a lineari rectitudines, nisi nos Telescopia fallunt, ad latera amoti Volo rem theorita livpothesi urgere. Cogita frustum Lunae, per Angelum, V. g. reliquo corpore avulsum, in Terram deportari Quaero utrum sibi relictum, ad Lunam repetet Respondebis, cum communi sensu, ad Lunam rediturum quod paries, ad suum totum, sive vi magnetica pellectae, sive, pr pter communicationem Busdem qualitatis, totius cum sua parte, dc partium, cum suo toto sive denique quod omnia, ad suum centrum anhelant E pland modo, quo pars terrae, a Terra avulsa, sibique relicta, ad terram recidere solet. Concesso hoc relapsu Peto rursum ab adversarijs quo pacto, vel qua via, frustum illud Lunare, ad Lunam redibiti si linea recti s si per circularem motionem si prius ergo jam nobis debent concedere,
Materiae carlesti , rectilineum motum non repugnare; atque adeo Cometas, caelestes esse posse quin necessario circulari motione, urgeantur. Si posterius evidenter, contra eos, & contra quod communiter sentiunt omnes, concludimus frustum illud Lunare, ad Lunam nunquam rediturum esse sed perenni circum Lunae globum motione agitandum qualiter fere cir
46쪽
cum Solem ipse Planeta Venus, vel Mercurius; vel circum Iovem. nominati Satellites. Sed age, rem, si placet, in expicto schemate, lucidemus. . Finge, Lunarem globum, A. Terram, B stustum a Luna avulsum C sitque deisiptus circulus, ex Lunae centro, C DE Luna distantia, Terra, A C. Si ergo,
ratione niateriae caelestis, non potest moveri caeleste corpus, per rectam, a. ex C. A. moveatur, si fieri potest, circulariter hoc est, per circulum C ED. excentro Lunae de iptum; ex C. quidem ad D. N ex D. in E exE in F.&inde ad Ciacenim ratione, circulum perfectum, destribet. Cum ergo, in illa circumlatione periodica semper frustum C aequaliter distet a centro A. sequi necesse est, ut una circumlatione peracta, iterum redeat, ad C locum, unde caepit moveri id ipsum fiet in secunda, & tertia, atque ita semper ideoque ad Lunam non redibit contra, quam conmuniter volunt & nos ex sensu communi, sum posuimus. Non ergo, ratione materiar, quod c:Aestis est, motus rectilineus Cometae repugnabit Sed, si quae
defacto est illius, in Planetis vel Stellis repugnantia id,
non materiae, sed alij causae, adscribendum est: quam ego, in Cometa nostro, non invenio Quid, quod positive probare contendo, motum rectilineUm, qualis projectis clari selet, ei proprium, & connaturalem es se circularem vero, ei, ab extrinseco, advenire. Scdres, in decursu, planius patebit. a D
47쪽
Hac porro motione spirali, semel admissa, dissiucillima quaeque liquidissima evadent. Nimirum rcu sub initia,&finem, Cometa languidior visus Cur motum retardarit cur quiesse Sc subsistere creditus sCur ante medium, tam ceser, praeceps curtam irre gularis in motu cur tantum a Stellis avulsus si cetia; facilis reddetur ratio ., Latitudinum, Longitudinum, Sc Parallaxium, &c quare si finem, tam tenuis , di diminutus, luxerit; caetera ejusmodi; quae, Circulatoribus Cometarum, plerumque negotium facesse te lenit. Sed neque mihi, ad confirmandam hanc sententiam, si ea quidem uti velimus , deest gravissima authoritas. Ioannes Keplerus, Astronesopi Cap Io.
Motum Cometae trajectionibus illis ignitis, quales sunt; Stellae cadentes, fatui ignes, sulgetra, quae recta linea, obliquum, ad terram deseruntur' similem esse dixit. Verba ejus recito. Successit hac via lenius; si quod natura rerum Dadet rectas illis lineas bue em, quas aequalibus temporibus, ut plurimum aequaliter trai,
cerent soli minitio, inepaulum tardiores, oe quieti viciniores, ut m aeterae traiectionessolent. Scipaulo post. Ita iste Remomontavi Cometes, in linea recta ae profundissimo aethere propter Terram delatus illamqne admodum propinque praeteriens. Ita ille. In eundem fere sensum loquitur Ioan Bapi: Cysatus, de Cometa Anni 1618. CV 3. Propra dim
48쪽
xxx sputans ubi inquit, sibi valdesprobabile esse, praeter
motum primi Mobilis, Cometam motu rectilineo proprio motum fuisse. quanquam, non satis hunc motum explicat, vel negligit opstare. Idem tenet Camillus Gloriosiis, Lib 3. Capsa tibi diserte ait; sibi videri, Cometas per amplitudinem aetheris recta ambulare. In deliberatione est Galilaus,cum discipulo suoGuiduo.
cio, cuinam parti stibBibant. ussi inquiunt
praeter Mot- diurnum, alio mora, soc est rem,ope pendiculariter Cometae murantur, Quid est, quod te suspendit Galilaeel quod non vis ad veritatem, recta , 5 sine tergive satione, ire Sed Vel missis verbis, rem totam, Schemate graphico expendamus.
Syntagma Graphicum motui xtisinei,sveSpiralis. Esto Terra in A. in centro universi. Circulus me VII.
extimus, sive Firmamentum, seu Primum M bile, BD CE Unea recta, per quam Ometam moveris si quidem sibi permitteretur Ic gitamus, BC. Reliqui Orbes spirales, lineam rectam inte secantes, sunto actualis Cometae motus, ex rectri S ex violento circulari, in inium, ut dicebamus, coale stens Finge itaque primum; Cometam stare in linea, in
49쪽
XXXVII. in puncta F. 8c Stellam Firmamenti, in eadem recta
in C. Si per utriusque centrum, tam Stellae, quam C metae, ex Terrae centro, rectam duci intelligas quales sunt, AC AF N putabit oculus distare Cometam F. a Stella C. modico illo intervallo, quod est inter C.&N. Rursum, cogita utrumque motum esse: Stellam quidem unico primi Mobilis circumductu Cometam vero, bc proprio deorsum Sc violento, sive Raptus in orbem per lineam spiralem, emensum utrumque hemisphaerium, donec ad lineam rectam redij , ad punctum G unde moveri caeperat Trajecta deinde ut prius, per centra utriusque corporis, linea imagin ria, AGO, AC. existimabit sensus, avulsum esseCometam 1 Stellata intervallo CD majore quam nuper, est potuerit in linea B C aequaliter promotus esse. Considera rursum motione partim propria, partim violenta, circumductum Cometam ex G. ades destei sum fecisse; quando Stella C. Motu diurnoad idem punctum C accessit videbitur adhuc longius, quam heri, Sc nudius tertius, a Stella C avulsus hoc est, intervallos C atque ita putabitur celerius ambulasse,&accelerasse curriculum. Denique postquam pervenerit ad I, crescet, mirum quanthim apparens intervallum
Ru Idem esto, de alijs Spiralibus periodis, judicium
quae, quanto magis destenderit Cometes ad Terram,
tanto repraesentabunt majora intervallorum incrementa. Donec ijsdem fortasie Spiris, rediens, ascensum
50쪽
XXXVm. moliri incipiat atque immensum a nobis avulsus, tandem desinat videres Quoniam Verb, quemadmodum operti sumus, adstensas iste, angulum viserium sic attenuat, ut ejus decrementa, acies non sitis distimguat facile sibi persuadet oculus, qui est multorum error, lentius Cometam ambulare, cum altum eth ra subit, quam cum destendit Segnius, cum incipit, desinit concitatius rac vehementius, ferri, curn promovet in motu. Hinc illi tam exaggerati hiatus, Mintervallorum apparentia incrementa tunc, illa exustimata velocitas qua factum, ut duorum mensum compendi , totum hemisphaerium cucurrisse visus. Accedit; quod, cum succesiive semper in minores puras desin eret, aequali impetu circumactus, debuerit haud dubie, citius hodie, quavit heri orbitam absolvis se utpote via breviore circumductus atque ita Stellam, cui tum forte, sub initia proximus serebatur, non modo imaginarijs, sed realibus incrementis, Min tervallis superare. Denique, hinc disces quo pacto, modo vicinus terrae, modo longissime ab ea semotus, visiis sit. Cur
tantopere parallaxim, mutarit, Sc variaverit, nunc inbnorem,nunc majorem, hibens,ex qua facile existimes, ultra Solis, vel Martis orbem ablatum, S forte ali quando infra, aut intra Lunae concavum,descensionem
fecisse quod alibi probabimus: Et animadvertit so ter Tycho, in Cometa Anni IIII quem, a terrissen