Legatus uranicus ex orbe novo in veterem, hoc est. Observationes Americanae cometarum factae, conscriptae ac in Europam missae a R.P. Valentino Stansel è Societate Jesu, ... nunc apostolico in Indijs missionario. Et à matehsi Pragensi in Collegio Soc

발행: 1683년

분량: 194페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

51쪽

xXXIX.

sim amotum &in superas regiones mulsum, ingentibus omnino intervallis, se observasse scribit. Quydsiqiudem ita est quo pacto id fieri potuisse existimam dum nisi nobiscum dicas per ingentia Spirarum, lumina,ad eam a terris distantiam, hoc est, ut vult cho adi hi semidiametros terrestres se evolvisecum primum vix IID semidiametris a terrae centroeabesset Ad quod non satis videtur respexisse doctio

simus Astronomus Antonius Pimenta; qii huic nostro Cometae, unam eande inque visus tribuere parali xime, eam quidem Solari minorem, hoc est, unius minuti cum dimidio. Non enim potuit ignorare, ex. Cometae a terris difformi divergentia, etiam parallaxes minui, vel Variari sicut contra, crescere , ex accessu ad eandem iuxta axioma Qu9d illud phaenomenon quod in eadem, cum altero altitudine, magis distata centro Terrae, minorem habeat parallaxim majorem, quod minus . Sic Lunam proximam terris novimus, ex maxima parallaxi sic Saturnum remotissimum,

ea minima.

Consideretur enim Syntagma nostrum, gratisi exempli in quo , imaginemur Physicum Horimn temo C. Sitque primum Cometes in angustiore spira, invi Sc centrum Terrae, punctus A. Erit locus visus Cometae,in C. vela in imaginario origonte linear C. Sed locus verus, in lineat, a centro ducta, in ' ade-dque,Parallaxis, P. C. Cogitetur deinde Cometa pro

motus

52쪽

ΣXXX.

motus per spiras ampliores, S consequenter avulsiis amplius a Centro Terrae R. Sitque locus ejus visias, G. sive C. Erit locus verus Cometae, in linea, AGO. in loco O., consequenter, parallaxis O C. minor utique, quam PG pars, toto. Et ita de alijs digressionibus ratiocinandum. Mutatur ergo necessario parallaxis ex divergentia Cometae a terra Sicut viceverse, mutata parallaxi ejus a centro terrae, divergcntia. Sed haec notiora sunt, ut repetantur. Unde liquet, libere, Se arbitrarie, unam eandemque parallaxim, nostro C

metae, ab Authore dicto tribui. Adde, quod hic sub finem sui opusculi, ait, vel supponit, aliquando Cometam nobis suisse proximiorem dum inquit. Poronde consta que quando o Cometa est e de nos mis peruto, inha de distantia. c. Quod, si ita est, satis planum

manet, non potuisse Cometam eandem semper retine

re parallaxim. Sed de hac, alibi situs erit licendi locus. Nunc ad inceptum filum, spiralis motus, rogrediam .

Ex hac nostra doctrina praeterea intelliges, cur in primordio sua geneseos, tam mota ,&tam gracilis, S tam tenui aspersus luce, ut argia stellam secundi Ordinis, magnitudine impleret; qui, postea d Qensione facta, in tantam increvit molem, ut ipsam, amplitudine, Venerem superare videretur, producta, ad quindenos, Mampli is gradus, cauda Claudo Diascursum hunc Fromonssi verbis, Lib 3. Meu Cap q.

53쪽

XXXXIVerius est, inquit, quodI cI sero, C fato nuper visum,

motum Cometarum proprium traiectorium, trans Oersalem esse . non circularem.

Asseruntur reliqua Argumenta, quibus persuasi, motum Comeω spiralem asserimus.

TAmos puto sufficienter ostentan, quid nos

ad hanc motus spiralis fabricam asserendam impulit Guvabit nihilominus quaedam hic adhuc adjicere, quibus sententiam nostram plane stabiliamuS. Et primum quidem, esto. Quod Missa tali hypothesi, omnis icyclorum fabricaruit quam olim Tycho Brahe,, cum eo multi, ad salvandos motus,vi

ad explicandam velocitatem, vel tarditatem Comet rum, finxerunt; quasi vero aliter, nisi per hos circulos, in quibus more aliorum Planetarum, nunc stationarij, nunc directi. c. incedant, explicari,in salvari non possint. Secundum Quod hac unice ratione veram genuinam causam, ut jam insinuavimus, decrementi,&augmenti, sive lucis, sive ipsiusmet corporis Cometici, assignamus; spiralis enim iste flexus, rem totam e

54쪽

XXXXII. Tertium Quyd, cum talis mollis si proprius corporibus, quae ex halitibus&essuvij terrenis coalescunt debeat eodem jure ellam Cometis conccdi, qui eadcm prorsiis ratione . nisi quod forte materiae, bilitate,distinguuntur,ex halitib', S effluvio corporum coelestium, in unum confunduntur; ut infra probab, mus,4 ante nos advertit Christophorus Brunus, DA de nova romarte .pag ssis ubi sic sere lego. Vatia probabile Cometas confari per quandam condensetionem

partium aliquarum aura athereae; quae quidem conden satio iat, aut immediatepe Angelos aut etiam per ex halationes elementares; aut per qualitates occultas planetarum , in tali ac tali concursuin aspectu cum reliquis Uriae Si ergo Cometae sunt, ut ille vult, corpora ex aethere conflata, sive, ut nos, ab astris rejecta, explosa; non video, quare rectilineus ille motus, qui domum a primi Mobilis rapiditate vitiatus,in piras desinit illis concedi non possit Ethis,equidcm pulcm,argumentis persuasum Keplero, ut motum rectilineum

illis tribuere non dubitaret. Vide, si placet, ejusmy-peraspim in fine Appenae contra Claramonti Ant,

Tychonem.

Dicimus itaque, quantum est ad vim, qua corpora Cometica ab Astris exploduntur,4 rejectantur necessario dicendum, linea recta, per aer motum iri. Quoniam vero, ut diximus,& fusius probabimus insini Fa C

55쪽

XXXXIII. Cometa in therea, sive Planetarum regione, ut plurimum, lationem habent; non possunt non moveri,

& rapi, ab eadem aura quemadmodum locaeteri Planetae, qui ex sensi aliorum loquor motu proprio adortuni at motu Raptus in occasum seruntur; unde necesse est tandem motum illum rectum a circulari violento destrui,, ex utroque quendam tertium componi, nempe Spiralem, de helicum atque ita Cometae ad illas partes deferentur, versus quas,aura aetherea movebitur. Porris, ille motus, sive in Antecedentia ignorum, sive in Consequentia quem, ut dixi, proprium Planetis,& contrarium, antiqua vocat Astronomia ab occasu in ortum, non est ipsius aurae; neque enim fieri potest, eandem aeris partem fluidam, in qua versatur Cometa moveri simul in ortum, ac simul in occasum sunt enim hi duo motus simpliciter contrarij atque ita debemus ad nostros motus, Spiralem,&Ηelicum recurrere ratione quorum Cometa reta

dantur, quo minus motum primi Mobilis positiat asequi Vel, ut hic noster, anticipant dum solum spiraliter, sine ulla deviatione feruntur. Quae anticipatio ut diximus, vel potest apparens esse, ut supra ostendimus; vel realis, quod trajectio, sive explosio Cometae a corpore planetario, in eandem partem, cum Primo-Mobili serantur. Ita enim praeter motionem: impetum aurae arthereae, ei praeterea accedit impetus ab explosione factus adeoque duplicatis impulsibus, ad eandem

partem

56쪽

XXXXIV. partem motus, concitatus, necessario motum aurae ethereae, anticipabit. v I itaque supponamus, C metas a Sideribus projici, tanquam abortivos partus; quod quidem mihi est evidens, vel, ex ipsa aura aethe rea, ut volunt multi, Sc supponere videtur Aristot libeI. Men Qq. Dici poterit, ab ipsis Astris ad ejusnodi motus, puta inclinationis, Latitudinis, Longitudes Cometas animari Quando igitur iuxta Stellam, sunt verba Philosephi, facta fuerit latis concretio, eadem necesse est apparere latione moveri Cometam, quae' id fertur Stella. Sive per quandam qualitatis sis militudinem cum suo toto sive, ut nonnullis placet, per quandam Sympathiam magneticam sicut ferrum. urgerisblet in orbem, ad motum circularem Magnetis, quem etiam occultis viribus invitantem, invisum,pari ceu pedissequum consequitur gradu. Et de hoc quidem spirali motu satis; ad flexum Cometicae Appendicis transeamuS.

PROPOSITIO U.

De Motu, Ilexu Caudae Cometic opiniones ,

Sententiae.

Axi s torquent, cum hoc flexu, multorum

ingenia, dum fitagunt genuinam dare caumsam illius cur nimirum productus ille Cometae UeX, modo in hanc, modo in aliam

Mundi

57쪽

XXXXV. Mundi plagam se flectat. Deinde; cur barbatus, caudatus , cur leviter non raro tonsus, appareat Comete,

Et quidem , quod hunc nostrum, de alijs aliorum annorum, hic non labor, attinet advertimus, quod cum matutinus Solem anteibat, capillitium, seu comam super horizonte,deinde ipsum Caput explicuisse: cum vero vespertinus, Solem occidentem consectaretur, prius nucleum, sive caput, horizonti incubuisse, staquace, Min ortum obversa Coma De hoc solisugo Comae flexu, latequam pronunciemus Sententiam nostram; oportet primum breviter explicare, quid nam rei sit hoc, quod caudam Cometae vocare solemus es Sitne figmentum merum,& oculorum illusio an efluvium quoddam, quod ex corpore Cometae exhalat s an radiorum Solarium co stipatio, qui per corpus diaphanum Cometa refracti trajicianturis ut vollant abaeus, de Cysatus Anaetherea aliqua substantia Cometae adglutinata es an Stellarum minutarum Cometam comitantium confluxus es an sumi a Corpore Cometico, ceu ab AEolipila exhalati s an tenues 1piritus,vi corpustula, quos forte Cometae exsudanti an ipse aer circumfluus,ab incendio

Cometae perstrictus quemadmodum tape contingere obis Erraticis, puta Veneri, Iovi, Lunae, ipsi adeo S li, videmus; quando diffusis undique in Orbem moulioribus radijs, se vestiunt stan umbra ipsius corporis Cometa, an denique aetheris partes spissiores, a quibus

lumen

58쪽

XXXXVI. lumen solare reverberatur nauantus scrupo asy thus ab uno i ut pudeat, ad lucem tam tenuem, cali-Multa horum quae attulimus, veri speciem habent, non tamen satis quietant intellectum haberem

enim, quod pleruque possem objicere nisi hac cura me ex luissent alij qui, de hoc argumento copiosὰ

disserunti Inter quos non postremus, Ioa: Ricciolius

in Almagesto, lib: 8 de Cometis; siquidam alij.

Eruditus Author, Nicolaus abaeus, lib: I. Meutex: RV pag.2Oa rem hanc , non inepte, per crystallisneam pilam explicat quam, si sorte, inquit, radi si lares transierint, lucidam reddunt proptet multiplicit,tem S constipationem luminis in ipsa de quia eandem multi eorum refracti pervadunt, fit, ut aesci mi uus, a ijs, praesertim si quid nebulositatis habet, illuminetur: ita, inquit, fieri credendum est in tione, Mapparitione Cometarum. Eodem, seruis do discurrit Cysatus, dum vult explicare, qua ratione Cauda Cometae efformetur. Dicimus, inquit, Cometae, non flammam, sed radiosum conum,se lyramidem

fuisse Solis radiis Oforma ac figura,per caput Cometae transmissis; eo fere modo, quo per foramen quodvis, aut

lentem vitream convexam Sol radiosa Dramide in conclave istucet, & paulo post. Nam cum caput O- metae , t congeries multarum Stestarum seu corporum, partim opacorum,partim transparentium, duplici modo,

59쪽

XXXXVII. traiectio radiorum Solarium per caput Cometae feri potest. Primo , refractione, quemadmotam per atrum convexam Soli oppositum, conus lucidusproiicitur, talia ille. Hanc speculationem antequam in Cysatum,

vel Cabaeum inciderem. quod satis obvia est, jam

olim mihi fabricaveram, eandemque P. Iacobo Rulando, meo, in observando Cometti, secto indefesta communicaveram. Sed, quia pilis in vestibulo, quam in recessu, veritaris habere deprehendi non potui probare. Dubitare enim quis posset, cit jure si corpus

Cometae sit Sphaericum s cum tumultuario, raptim, ex materia Siderea, in glomum confundatur qualem ego revera, hunc nostrum, Telestopio observatum, inveni: non planὸ cum Sphaera convenientem ne dicam, deformem, & deartuatum ut ejusinodi regularis Comae, vel nutriente, vel iaciendae, vix idoneam

judicem ejus restactionem quin potius quaquaversum nulla certa lege selares radios, siquidem eis ingressum concedamus dissipatum iri. Qualiter fere pruna

candens dum sollibus alperata, temere in omne latus

scintillas abjicit; vel, dum radiiSolis, per rudem, Zoi

regularem crystalli massam, temer auIla certa lege, se in aera praecipitant. Adde quod in tam vasto corpore, qualem fuisse Cometam nostrum jure stipic mur, aegre admodum, talis Solarium radiorum est cito, nedum ut vult Cysatus transitus per Cometae

60쪽

XXXxVm. cerebrum, fieri possit. Quod si enim levissima nubes,

toti quandoque Solem nobis aufert,& quos excipit radios, a transitu prohibet; quo pacto poterit ab ijsterebrari tam vasturti, prope immensem caput stra, sertim , si Cometam ex effluvio sidereo , non usquequaque sincero, coaluisse; de quo alibi cogitemus. Deinde flexus ille caudae, Me alijs Cometis

loquor Inon semper Solem respicit ut bene notavit, soler indagator Siderum Tycho, in Cometa anni Is 2 qui Venerem potitis, quam Solem respicere via sus est. Atque ita non poterit, ut contendunt ab us,4 Cysatus, ille Caudae flexus, ope radiorun Solarium refractorum, fieri.

Accedit, quod in illo limpidissimo aethere, si

quidem ultro, hunc radij transitum, per corpus Cometae, concederemus, recepti, & dimisi radij, vix acnὸ vix quidem, sub sensum caderent circumsuius enim ille, circum Cometam aether, tam rarus& tenuis est, ut in eum Solis radi exibrati terminari iisti, atque de videri non possint. Quod aici, Sole insta nostrum hemisphaerium absconse,& exinde,caeli Concavum, t to vultu seriente: & cum sic universum luce impleat,nihil omnino de ejus radijs,sive lucida seste distinguimus:

donec tandem ad Athmosphaeram lux successit,sib Llia ortus, Occasusve ubi crepuscula secit; quae, quoniam reliquo aere spissior, densior, eam lucem te minat, de alborem crepusculinum effingit. Porro ea

SEARCH

MENU NAVIGATION