Georgii Agricolae medici Libri quinque de mensuris & ponderibus, in quibus pleraque à Budaeo & Portio parum animaduersa diligenter excutiuntur

발행: 1533년

분량: 270페이지

출처: archive.org

분류: 역법

131쪽

13s DE MENfURIs G R AE c. siderans etiam tum debuisse adese uel drusaela uel κροχωρ,uel tale quidpiam me quis censeat id ipsius struis bonis ignorausia fictum.Qsod uero debeat ese iuula, satis ostedunt uerba Plinij libro octarao capite LVI I. Venisse m rem CC .nummis cuctilinum ob dente Hannibale,eum I; qui uendiderat sume interksse,emptorem uixisse annales tradunt, cr Veserj Maximi qui libro

septimo capite sexto seribit, In illa obsidione er fide

eum trecenti Praenestini manerent,euenit ut ex his quidam murem captu ducentis potius denarijs uendere, qipse leniendae famis gratia censumere mallet. Sed credo prouidentia deoru efecta,ut cr ueniitori Cr empto ari quem uterque merebatur exitum attribuerit. Aliam

enim lime consumpto manubi s sordium suaru frui nolicuit. Aequi animi uir,ad salutarem impensam fictenodqm, care quidem , uerum necessarie comparato cibo uixit. Idem etia indicat Liui vi libro XXIII. ab Mrbe condita, Postrem5 ad id uent si inopiae eis,ut lora deo ira usq; scutis pelles,ubi fruida mollissent aquil, nore conrirensAr, nec muribus ub bre animali abstineis rent. Butius quidem aduertit locum Strabonis ab alijsd idcre,sed quo modo id contigerit no declarat. Readeo ad me suras nequis clamet oui τύο μινῖsol'. c essica tres cotulas rapere dcmon strauι Georgicas , qVae efficiunt uncias mensurulas quadraginta er dimidigni,duos ergo sextartos Romanos, sed remanet seam Licia,quaiu non curantes quidam duora sextariora esse dicunt, ut Graecia isse ignotus, talia verba di lo

132쪽

LIBER s EcVNDVS. HI ante retuli. In quam sententiam uenit etiam Budaeus ream eonsiderans,Medimnu non posse sex modios capeare,si choenica minorem duobus sextari' Romam acuapiamus. Sed idem ignorans,ut dixi,eotγIen Georgicam, non qViuit intelligere quo modo choenix esse posiit trium col larum, quod Pollux tradidit. Sententia itaque Pollucis ueluti reiecta, stituit eam duorum sextarisorum capacem. Verum choenix cibus erat diurnus : una

φη. Hoc est, choenιx enim cibus diurnus. Idem sibi uult Hesmbius cum ait, χοίνικες αι απὸ Ποαφαζ. Quin etiam Alexarchus , ut refert Athcitavi liis bro tertio ex Hyrijs Heraclidis, in ciuitate Uranopoli a se condita nouam sermonis proprietatem ruduae cens nter caetera choenicem κμεσο OBPα,quod esse set mensura cibi diurni uocabat. Idem etiam ex Heroa doto intelligi potest, qui tritici choenica absumendum quotidie singulis inris , qui erant in exercitu Neris, partitur . Et e Pyhagorae Ombρlo , limi μη ἐα

133쪽

Choenica perpetiar, longis licet hostes ab oris

Venerit.

Vtitur uero Homeriιε mensura pro demenso diurno quod choenice olim distribuebane. Ex bis itaque intelliamur, choenicen esse Graecis mensuram cibi dium, it Romanis sextarium eastrensem,qui duas urbicos capiaebat,quemadmodum libro primo declaraui. Ut appareat

ex Herodoto cr Hierotimo eandem uictus rationem

Grecis Cr Romanιs nutile fuisse. Sed er domi fuit, quod ex demenso perci tur, de quo sic inter res quia dam Tereiiij scri&t super boc quod est in Phormione,

Quod ille unciatim vix de demenso suo. Suum defraudans genum companis miser, Id in uniuersum abripiet. Ait ιtaque interpres, serui quaternos modios acciapiebant frumenti m mensem , er id demensum diacebatur, Cr utrium a mense an a metiendo incertum. Haec ille . Ad hane consuetudinem assulli Iuuenalis sora decimatertia,Seruorum uentres modio equat iniquo. Faciunt autem quatuor modi1 s xtarios quatuor Crsexaginta: si igitur mensem Itituas esse triginta diem, cibus diurnus duo eruim sextari ,sed superemur quatuor: quos paravet in reliquos sex dies rivos habens duodeem arim menses,praeterquam quὀd quilibet ex ipsis habeat triginta dies ,referes:partim in semunciam,quam quaeque charax plus habet duobus sextari' Romanis

consumes i quid uero praeterea supersticorollar uice datum

134쪽

LIBER s EcVNDVS. I39 datum censeri potest. Re 'Ondet autem demenso Graeace σιτ ΠέτPop quod in triginta dies datum fis se ex hoe Pobbis loco, qui est in quarto, opinor,intelligi pos

Philippus ausem distribuens,quod uolebat demetiri ,prois clamare iusit, qui amplius non haberent triginta diem cibum sibi debere designara. caeterum quod Terent interpres scribit,demensum utrum a mense an a metiendo incertu , miror cum Plautus in Menaehaas hoc ioco fatis indicit a demetiendo esse dictum, Nunc argumentum uobis demensum dabo, Non modio,neque trιmodio,verum ipso horreo, Sed de choenaee atque adeo Georgicis mensuris sis tis multa. Iam ad Hippotatricas limam, quas Latini mensuras mutomedicinae siue artis ueterit me diceret. Ut enim illi res ab equis, ita hi a mulis curandis nominarunt. Sed dem medici pecorum κτηνα cἰ inquit Varro, adpellantur. Sic uero habent, κ κο λη εχέο μῆαφα α το δἰ ό ό .pop κύα2oug. γ.co E α ALυ cc. se zo b ε μυ op αἶια, β .Quod est, cosse capit oxγbapha duo. Oxγba 'unaoathos tres . c athus mstra quatuor. Μstrum coachlearia duo. Sed quia coiγle capit libram mensurale, Oxγbapham capit selibrum. c athus uncias duas. mastrum semiantiam. cochlearium drachmas duas. Maio, res autem mensuras non addidi,quoi nec Graecus,unde

135쪽

e sumpsi,addiderit: tum etiam quod qMiss secite pos

ά.Id est,cotγle habet uncias duodecim ,οobasta duo. Oxγbaptam uero orthos tres. cIdibus habet m straquatuor. cocurarium autem nostri dimidium e l. Oxγ-bapham quidem Acit uncias sex. cmibus uero uiacias duas. E quibus uerbis intelligitur cuiusque mensurae αpacitas quo ad minores er uncias. Verum quiacmbiguum est, nam Cr er ελκ. significo, nos hie de mensurasi uncia er libra intelligimus obbas causas, er quos nullus liquor ab ipso exprima. tur, quod aequviti linget eum Acere , si de ponderati, bus sentiret, er quod nullus ex loquendi quadam con suetudine intelligi scite posit.Videtur autem hine orata haec mensurarum con dilutio, quod medici aliqui, ut supra in Atticis testi nouio Galeni probaui, cossenpro libra mana mensurali si vi usi, quos,puto, uetes

rinarij imitati tales mensurus sibi proprias mere. Quoi si quis de ponderalibus unci s acceperit, ostadat de quo liquore Au dictum,quod quum Acere non posit,

136쪽

cruibus rapit liquoris alicuius uncias duas . Si liquoris alimus,mece' est ut de mensuralibuη intelligamus,aussi nolumus,diuerse capacitotis constituamus cγathos, quod ualde absurdum est : tot enim tum erunt diues albi quot liquores diues, ars oribra mellis quanto capacior tum erit Oatho olci s Absurdum dixi: nam certae er definitae capacitatis sextarim Romanis fuit uniocus,qui secundum quod modo bae modo illa re filii ma

le emersit,atque lis etiam iuxta rerum quas metimur diuersitatem,diversiitas sextarij tradita est ab auiboriabG. Ita Fannius uini sextarium id est,tantum uini,quantum siextarius capit pendere uncias uiginti scripsit,olei selibram, nesiis libras duas cum dimidia. Sed de his μὰ tis.sin autem Hesychius pondus certi liquoris signiticare uellet,aut eum nominaret, aut ex loquendi quadam

consuetudine,quae hic nulla probιri potest,iam ante notus Uet,minime uero diceret alicuiu3 liquoris. Huius pene capacitatis coolen nobἰs co urit fine tes Ita Astiis eέmus uncis e iunioribus Graecorum medicis cum scribit, inPm enim comparationem rationemve librae pondus ad minam habet, librae mensura eandem ad cotula habet sextarq,scilicet Aesteue dimidium. Sic M. Fabius caluus nobis illa suo more uersit. Sed ipse Africanus paulo ante declarauit, quam rationem habeat libra praderatis ad minum his uerbis in a Attica ergo Hieras

137쪽

quinque er uiginti uero Italicu stiteras quatuor uiginti. Haee ueraese quisque e sequentiabus libris intelliget. Nam Mina Attica drachmarum est centum. Libra Romana ponderatis sex er nonaginta . Vigesima itaque quinta parte maior est mina Attica libra Romana,id en, titere uno siue quatuor dracha s. Eadem igitur parte maior esse debet cotγle libra mensurali. Quum autem duodecim habeat uncias , quas si

in semuncias Aviseris , habebis semuncias quatuor

quinque Cr uiginti semunciarum, id est, librae crmiantiae,no librae solum,ut A lciatus eum scrip isse ait. Sed tamen id,quod dixι ,ab Africano forte ιnuentum,ad pulchrum uisum est Abram mensuralem sic conferre coola, ut ponderatis recte minae Atticae conferri potest. Ηοe ex Africano colligiturriquomodo vero illud ipsum quod Hermolaus uoluti, iterum non uideo. certe Afriaean s choa liquoribus repletum asserit idem pendere quod Fannius, nempe uini libras decem , olei nolim, mellis quindecim . Unde s equitur amphoram uim penadere libras octog)ula, olei duas Cr septuaginta, melabs censum viginti. Hermolai uerba superiori libro retuli. Sed resiliquamus Africanum, qui sibι ipse non satis con tit, quis enim non uidet, si cotγle capax fit. librae mensurabs er semunciae,choa cuiusque liquoris non nαι nos multo p M pendere quam ipse scripsiι ς Ad I Midorum uentis,qui cum superioribus sentit,dicens cot lco pendere libram. Hoc tamen Astu o indoctior quod

138쪽

appendit scribit, discrimen quod estimer libram ponad 'mensuram ignorans .Qαι Budrm etiam uirum sui r doctum in svum errorem tram ut libro primo diximus .Porro usum Hippinatricarum mensurarum plarabis probare nequeo, quod apud Graecos huius .nis scriptor nussus,quod sciam, tet prater Abassim, quem nisi videre non conti git,is sciam principi matμano esse. Hae a temmensura ab alijs distinctae, toti huic tractationi non parari lucis adferenti Sequitur nune liber Tertius in Popondera rerum,quas mimur,declaraa re demia.

139쪽

us,de Pondere

BER Τ E R TI. quas metimur. A M E T s I magnus isobor fuit Romanas mensuras

inquιrere, mi or etiam Graea non inuenire modo ,sed et

disponere inuentas, Cr sic tra re ut ipsarum inter se diauersuas intelligeretur : is Momen boe fuit facilior quod simplex. Soli enim tum initeabamur authoritali, quae illi tractationi terminos praea scripserat,quos transgressi minime liceret. Quem uero laborem is hoc libro exhauriemur, is quia duplex difficilior futurus est. Etenim non agendum tantum erit quo sententia nostra confirmetur scriptorum tecti ni' sed experientia ipsa , si quid inciderit controuersum, mura ex parte discutiendum,in quo non exigua inest digicultas.Primo s res quas metimur multa adamodum er uarie sint. Deinde quod non arida modo plurimum a liquissis in pondere differant,verum etiam q*s sub utros genere comprehenduntur,non minimum inter se. Na ut experimenso discimus,a siccis permultis grauitate loge uinci liquores, ita idem Hud docuit,

eosdem

140쪽

LIBER T E R T I V s. Lon liquores pondore feminum quaedam genera vincere. κο etiam nobis constat, vim: 'eo, π mel cootra urno multo esse graurus. Aquam cute proxime a cα cedere ad pondus vrm,sed pluviam, ut nihil adhuc de terra contraxit. Nam caeterae quanto plus uel irintis capermixtae fuerint, tunso graviores inuensentur alit iciliores. Sed oletim quoque quod cinnium minus variat,

non dii genter fucris ob cmurca ac retris to puris gatum, ut de facturo nilii dicam, puro grai ius est. Et uinum quod nigrum ob colorcin rebam obseurtim uota cant, ri fo aliquanto plus pendet, Cr mel despxmaisium eo quod e fauis delu urit. Quid Nihil tum finiis Ic est quam lac lacti , Hur in tumen est altero gratituus . Sic non icimus it aridis oriarm grumus est alie una, fur ordeo, tritici in farre . Densque Cr ιritici intris:co , Cr ordeum ordeo plus ponit ut . Si mihicrde auem, farre, CT alijs censendum . clim itaque tanaeta It rerum diuersitas in podcre,quis non uideat,quaesso , quam lubricum yi hic qiit iplam desinire saut quis

ualde miretur eos ,qui de hac re scripseruia , inter se nonnihil disi acres Potest tumen ut norintillis pene cerati quiddam jutui, quod a ut teribus Gricis tantum abisi si ut sit neglectra, ut id diligenter exqui tum maxia

imo colisei u D r um traxerint . Veluti olei pondus, per quod Mensuras Lilicas,quas Cr medicas diximus, declararunt. Ego Cr authoritate lictera, Cr e ericlia

fretus,pondera cuiusque mensurae referte bis liquoriis has, qui potis inum iu usu sunt medicinae, diligenteria expendam:

SEARCH

MENU NAVIGATION