장음표시 사용
161쪽
erias sex eu dimidia. Parius uinii pendet uncias duas, Cr seri uti duo: mellis uncias tres,drachma uuam, Crscript uti duo.Tantum Georgicae pendent. Sequatur postremo Hippolatricae, ne hae quide negligendae quando huc a nobis peruentu esἷ.co te vivi pendet uncias unis decim scriptula duo,obola usum tu qua unum : mellis si bram unum,uncias quatuor, rachmas sors,scriptuolam ituum. Oxγbaphu vi ip dct uncias qu:ns cu dimidia ,scri ut unu siliquas duas:meris uncias octo, drachmas duas scriptuti duo. c thus uini pendet unisci. im unum,drachmas sex scriptula duo, filiquas durς, grana duo, duas tertius grani mellis uncias duas,dra chmas sex obolum unum,grana tria cr tertiam. M aes rum uini pendet dracbmus trcs, scrip uti duo,graisnu duo,duas ternas grani: mellis drachmas quinque cum dimidiagra a tria,quinque sextas. Cochlearium uini pendet drachmara uuaui, scriptula duo, obolum
unum,gran unsim, Cruuam tertium graui : mellis
drachmas duas scriptula duo, graua septe,et undecim duodecimas, Hacte vis Hippotatricas. Sic plane febrisbent pondera liquorum,sii sidem habuerimus Galeno, id ipsum de olei pondere restrent , Cr communi experientiae,qua con tit vi uir oleo grauius esse nona parate, Cr mel rursum vino graui tertia . Sed ab istis
discordant tam Graeci quam Fannius, qui diuersa tradens partim cum Gileno concordat, parum discerisDt. concordat quidem in exprimendo Atticurum. L ii J tae r urarum
162쪽
mensurarum pondere,cum oleo repletae fuerint,ut sua pra declaraui. N forte quistiam ipsum in commune constituisse pu:et mensurarum pondera,quod quo moi do uerum posit esse nemo ratione consequi potest. Diascordat uero in Romanamum mensurarum pondere: nam ex eius sensentia sextarim Romanus olei pendet sesquilibram, atque sic unciam plus er drachmas duas ac scriptula duo quam nos desiniuimus.Tum uini uia ginti, cT quidem recte nona parte facit grauius oleo, sed plus ipsi quam nobis pendet sextam unciam una , drachmas tres,scit uti duo cum dimidio,granu ling, Cr tertiam grani. Demum mellis libras duas cum dimidia,quod rursum tertia parte uino recte tradit grauius,
sed ipsi sextarius messis plus quam nobis pendet, unarias duas,drachmam uni criptuti duo, duas siliquas. Quod βt quia in olei pondere dissentiat a Galeno. Iam uersus istis sunt subnectendi,
Illud praeterea tecum cohibere memento , Finitum pondus uarios seruare liquores,
Nam librae sit memorant bessem sextarius addet, Seu puros pendas latices, seu dona lari, Adiunt setassem librae siue uis oliui, Se branas serunt mellissuperesse bilibri.
cum Fannio prorsus consentit Dioscorides er alius quidam,quorum explicatio mensurarum Romanarum 6ὶ in libello de mensuris cr ponderibus. Videntur auatcni hi olei pondus tam diligenter quam Galanus maexpendisse:uel si recte expenderant, aut oleam tam pu
163쪽
αν As METIMUR. LIB. III. IS9rum,quam ille,non appendisse,aut purum quidem,sed paruae mensurae,ut Oaihi man uasse: ubi quia parum iesis deesse uideretur,quo minus sescunciam pederet,id
non curantes sescunciam pendere dixerunt: deinde tuis xta proportionem ,quam babcnt inter se mensurae, reliquarsi podera sunt consecuta. Sed quo tande modo acciderit ut certo sciri non potest,ita ego malo Galeno uiro docti moer experienti 'mo, quam istis credere:aliua rationibu3 rem exquirens civ uelit assentiatur. ceterum Cr borum sententiam paucis exponam non disiunminui ante sed coimunmm,quod quidam ex ipsis quoque Ῥὶcis. Quod autem Graeci illi Romanarum mensurarum pondera explicent,uel ex eo curia est,quod dicunt ταγυκρὴ κεὐαμιορ, id Amphora Italica: obsνα, id est, a κόν op,id est,congius :τέτα op λορ est, Quartarius. Habene uero sic, Amphora Italica olei petidet libras LXXII. uini LXXX.mellis CXX.Urna olei pendet libras XXXVI .ulni XL. mellis LX.congius olei pendet libras IX. uim X. mellis XV. Sextam rius olei petit uncias xv III mini XX. mellis XXX. Hemira olei pendet uncias IX. uini X. mellis XV. Quartarius olei pendet uncias IIII. cum dimidia, ni V.mellis V I I. in dimidia. Acetabulum olei pendet uncias duas,Cr drachmas duas: uini uncias duas cuni dimidiar mellis uncias tres,cπ drachmas sex. Quibus escipendet sesamaam:uini sese clam rachmam unam,scriptulum unum: ssis uncias duas cum dimidia.N tiris
olei pendet drachmas tres : drachmas ins π scri
164쪽
1 o DE PONDERE RERvΜptulum: me is drachmas quinque . Si si uera egens, quilibet di dis rationes secutus Acile constituere poset,
quantum quaeque mensura uel Attica,uel Georgica,uel Hippolatrica,Oleo,uino,nulle plera pendeat. Reliqsu ui ume ect ut et de aridorum pondere aliquid dicam. Arida quae metimur sunt frumenta,senueta, leguetura,sal: reliqua tametsi nonnunquam metimur, freque illus t men pendi solent,ut aromta.Metallica uero solum appenduntur. E frumentis trituum est praecipumi bonitatites ut ex pondere: non autem unius est ponderis, iis quidem bustini modius pendet viginti libras,atque ita sextarius unda; quindecim, mira septem cum dimidia. Graus ι uero modius pendet libras septem er uirili atque dodrantem, lis sextorici uncias uigintι, erdrachmas sex cum dimidia . Haec ex sententia Plini cuius uerba sunt libro deci omuo capite septimo. Tritici genera plura quae fecere gentes. Italico nulla equiridem comparauerina candore ac pondere quo maxime
decernitur. Verum huius pondus non declarat, deinde paulo post scribet, Nunc ex ijs generibM quae Romam inuehuntur leui imum ni Gailicum,atque e cheroneso aduectum: quippe nou excedunt in modium uicenas lia bras, si quis granum ipsum ponderet. Ad cit Sardium sex libras. Alexandrinum ex trientes. Hoc est, σ Siaculi pondus. Beticum totam libram adest. Africum Crdodrantes. ceterum quod aliqui legant ad cit Sardium
subras eprauatum est: sic enim μr longe graurus esset grai Humo etiam tritico,quod est contra Plini se a
165쪽
triticum. Idem serris pondus explicat ibidem, In transpadana Italia scio uiccitas quinas libras finis modios pendere,circa clusium er seras. igitur omnino legendum est sex libras. Verum hoc loco iterum nili agendum elis cum Budaeo er Alciato,quod ni faciam, uereor ne mea perinsirma uideantur,nemo tamen id eleuanda a thoritalis ipsorum causa,quam excellenti una eruditiisone merito consecuti sunt, a me Actum interpretctur lina ,sed ueritatis assereno, quae non sine multorum incommodo medicis nostris est hae lanus justa, ut riatio opere eiusdem cum hoc argumenti rationibus euiis dentibus ollandi. sed prim&m Alcidii uerba paulo dilia gentius expendamus,quibus suam de sextario Roma, no opinionem,post I dori refutatam,declarat. Sunt uero haec,Quid ergo censeri dum sine mensurus siue huis nudorum siue arentium eiusdem ponderis non esse Crapud Nicandri interpretem, Cr apud Putiem civ kI. Sic ille. Quid apud Memnium Fannium Palemonem legerit, paulo ante exposuimque: quid uero apud Nια
candri interprettar in alio opere um etiam mox nono
nihil explicubimus. In utroque certe liquores inter se
differre legit. Arida uero in Plinio deprehendit distrare,quod etiam si Plincus tacuisset, facile Alciatus conjacere potuit.Deinde pergit, m propter si vasculu qifextarium tritici capiat, ponduss unciarum sedecim habeat,quis aqua uel uino impleuerit, uiginti stre unci
166쪽
tritico sita etiam oleo. Ita Alculus. Hoc autem, id est, sesquiquartam proportionem habere uinum uel aquam ad triticum,neque ex Fannio,neque Nicandri hiternea te didicit: nam hi nussam mentionem Merunt ponderis aridorum,nedum tritici: igitur expertaento,quod si est, non fuit scribendum grauius est uinum uel aqua triuis m,sed tritico quod ego appendi: nam tum Beticum,tum
Africum grauius est aqua uel uiuo,etia si exaban: ij sententia eoncedamus, sextariu uini uel aqvie pendere uncius uiginti,sedecim enim sextarij aquae uel uini tune pendebunt solum uiginti sex libras m uncias octo,cum stactem tritici Betici pendeant libras uigintipeptem. Astiis ei uigint septem σ dodrantem.Igitur Beticum triente, Africum libra ex uncia grauius est. Oleo tamen crurnum Cr aqua ponderosius. Sequitur in Alciato, mel quoque, utpote grauiβι n,pondere a ceteris differt,
ita ut is duabus quibusque libris selibra supersit, couseratur olivo. e ille. Hanc autem sententiam siue putauit e Fannio posse elici,sive Nicandri interprete, Mea ram non esse conrui.rannius quidem ait,
selibranis frunt mellis superesse bilibri.
Non uolens id, quod Aldatus dicit, sed sextarium metilis pendere duas Ebras eum dimidianum olei pendeat, ut declarat carmen superius, sesquilibrum, igitur mel plus pendet oleo libram.E Nicandri uero interprete colligitur libram mellis uiginti unum studum cum dimidis plus pendere, qu4m olei libram: duae ergo librae melabi plus pendens frici,stigia tris er quadraginta: quia
167쪽
n As METIMUR. Li B. III. I73μero stigium,ut ipse explanat, est descisae unitu et dinudis ient drachme, sexagintaquatuor cum dimidia, que esciunt octo uncias er dracbmam dimidiam. Igitur neque ex huius sententia potest Alciatus ita constris re mel oleo. Qualis uero ea stolibi disserui. subnectit bis cum ergo in podere mensurae huiusmodi diserunt,
arbitror ueteres in commune conflauisse, ut unciarum quindecim esset sextarius, ut quod uas leuismi tritici untias quindecim contineret,sextarius esset. Haec ille. Leusinii quidem tritici sextarius Romanus quindecim uncias pendet Plinio,qui scribit modium uicenas libras pendere.veram ex hoc loco non tam sua probat Alcidatus,ut nee potest cum tanta sit tritici diuersitus in pondere,quam ex alio ubi de Atticis liquitur, quemadmodum supra ostendi,qui lacus de oleo est intelligendus, ut certe de nulla alio neque liquido,necque crido intelis ligi potest. Praeterea cum e Galeni scriptis necesιtate quadam consequatur,sextarium Romanum oleo plena pendere uncias sedecim,drachmas quinquescriptulum
unum E Pliraj leui mi tritici uncias quindecim,si iuxta proportionem quam inter se habent ipse conferas Atacum,qui oleo repletus pendet quindecim uncias, tritico refertus Pu imo pendebit tantum tredecim uncias cadimidia.Qui ergo ueteres in comme constituerunt,quindecim uncias leusinu tritici appensi sextarium comple,re s Attis; ne squorum mensuras declarat Puni ra minime,nam apud eos sextarius levifimi tritici, ut iam diis xi,penderci tantum tredecim glicias cura dimidia.Tumis
168쪽
es non eredimus Graecos,quantumlibet fierunt euriosi; tantum bubuisse curam leuistini tritici, quod Romani inferebatur, quodq; Plinius alibi exprefit, ut per id suas mensurus explicarint. Romani ergo. Sed quis hoc scribit s Plinius dlicet,ut ille is commune non dicit vetem sic sextarium congruisse,sed ex eo intelligi potest, calculis subductis ,sextarium leuisimi quidem tritici pendere uncius quindecim, non minus uero grauis mi inlacias uiginti, drachmas sex cum dimidia alterius cuiuspi in tritici sextarium aliud pendere . Vides igitur quod non sat ponderis habeant dicta Alciati. sed obscura sura quae subqcit, sic de aqua,oleo, nede,caeterisssiue aridis, Ilae humentibus. Q nid ergo urs quod leuis sinis aquae,quae est pluuia eu mi Olci,seui iet, melatis,atque aliorum liquorum tum etiam artiorum contianet nutias xv. sextarius rest y Tunc tot erunt sexta j quot sunt liquores et arida. Idem sequitur si lexis anum intelligenda non est. Interrogabimus igitur an Romani tot sextarios diuersos habuerint, an unum alique concCr iustae'capacitatis. certe cum id quod e scriptis eris, sequi indicaui ,no uideatur uelle dicet ipsos sextari si babat e desinitae quidem capacitatis, sed Auersi ponderis,
prout res quas eo meliebantur diuersae pondere extitrare. Non ergo potcst ullo modo dicere ueteres in comam ne mastitasse,sextariu unciarum ese quindecim pol deralia. Alci ci opinion e id satis relicata et hac parte, neniam ad Budaeu,qui nititur e tritico appenso,et aqua,
169쪽
dium asserere. Audiamus uero ipsum. Salis autem baabui hoc dicere, experimento me cognouisse scxtarium Romanum dupondium pendere. Id quod rursus inibi credi nolo msi argumentis optimis probauero. Quibri autem is probuis Primo adducit uerba Pliiij de tritici modere, deinde subnectit, His uerbis Plinius doeet ql dein terrimum fit triticum,id pendere tu modios uicenas Fabras. Qaod autem longe optimum , ut Africum, se prona Cr uiginti libras Cr dodrantem. Haec e Plini senotentia. Pergit, Hoc cum ego probare licilem, tritici sex sem extariolos nostros, id cIt,sesquiplatum pro captabiti scis admensus, in altera lance depleui, G ponderiabus identidem cxaminatis ad parem tandem libram peroveni. Sic ille. Quantum uero ex clus sententia sex semia sextamu efficiat,mox ipse declarabit. deinde, IIccca in lectit imo tritico fecissem, poderaq adnotassem, ad aliud triticum transi j. Erant enim mihi palarii duo Frnicant tritici sulcatim,uι olet ii horreo dispositi, ut eodem ex agro, non eadem segete: cum igitur ex eo si tuter eande mensuram pen tare, hoc di criminis adnotaui,ut quod in eis puluinis eximia esset,et exacte excussum licillatumque , eius mesura iam d cta leuiterlitata, radiolo stricta, dupondium nostru Cr qua odrantem penderet auce etiam possum etιnto.Quod auratem negligetilius ventilatu, tu' nonnulla ex parte lolio et melanthio mixtum, aut alta seminum inanitate id duas libras er quadrante siciliquo minus in aequilibrio te Ceret. Hoc credimas it est Mir illudes cir doctusscta
170쪽
i s DE PONDERE RERUM a Budeo,uc melioris tritici Francicis x semisextariolos pendere duas libras Parrbifras er quadrantem,uilioris duas libras Cr quadrantem ficiliquo minus. Sed quid post scribiis Haec mensura, id est, sex semis tarioli,
quossextarios duos Romanos iudicatu iri omnibus yriuriis meis cauere non dubitarim i quis diligenter ammadvertere uelit,et ueritatem modulis er ponderibus explorare. Vides ex hac obligatιοm,ut pro cert .mo habeat,
senos semisextariolos tantum capere,qualitu duo sextaarij Romani,quod tritici quidem appetisione, de qua bis agit, probare non potest: nam pro bonitate cr uilitate diuersi a modum ponderis ect, unde haereret ipsim experimentum, sed alias rationes quibus uidetur posse, iactio opere excusi: nunc qua sequuntur expendamus, Seni inquum semisextarioli o lauam partem modijesisciunt,quorum pondus triticeam fi octonario multipliceatur,fisivi in summa duodeuiginti ubrae nostra lecti'αι quidem tritici .deterioris autem,id est,quisquilijs semisnam mixti,duabus uncijs minus,id est aliquis octo. Sin em e flet sex semiseriariolos eiusde et e capacitatis in duo sextari, Romini,necessario cosequeretur,quod octonario multiplicati,ellicerent duodeuiginti libras lecti mi tritici: quia sex,ut asserit, aciunt libras duas et
quadrantem.Tum explicat diueditatem libre Parrbi Isusitata a Romana his uerbis, Porro cum libra nostra,
ut saepe dixi,etuo tutica,qua merces appen;iles negociatores admetiuntur, quadrante maior 1it libra Romaara,' ut dii deuiginti librae nostrae quatuor er vigintii libras