Georgii Agricolae medici Libri quinque de mensuris & ponderibus, in quibus pleraque à Budaeo & Portio parum animaduersa diligenter excutiuntur

101쪽

Ese uero em generis oleum cui relaxaudι ius inst, cuiusmodi in Italia Sabinum es .coni cies autem in quinoper uiginti cor las sentanis abietis modium liau . Sive vero cor te Italicae , quas utique Cr libras nonuunt. Persicuum igitur est quod Graecι medici nonnunquam corγle sim uti pro libra mensurali. Galenus tamen ac alij quidi librae uocabula frequentiri utuntur. Sed Guarinus Veronensis et Gregorius Tiphernas excusari nopossunt,quoru alter in Strabone j - .οτάλους tru Iushilit decem libraril ,aber α'ιώp κοπή p acetabulii

Atticu,nec Laurent. Ualla qui in Herodoto κοτυλημSextariu interpretatur, ue Attica l ue Georgicam aco ceperis. Habuerunt enim hi Romanam uoce Heminam,

102쪽

pro sextario Romano acceperunt, cum tres vinciae atq-

tertia ipsius pos desint interro sextario, qui est unciariam uiginti s id libro sequemi expoetam, auuc setis sit hanc ciuenitatem coteses iudica se,qua cosiderata meo dicι et Graecos legunt deligenter debens aduhrtere,quid

cuique compositioni conueniat,aut quae nam uires medicamentoravi e mutata coise resu tene. Haec de caule.

Hic ucro tabi csi Ponto prorsus uego j nihil est res

103쪽

LIBER s EcVNDVS. I eum Budaeo,qui de Graecis nihil fixum stituere se posse dicit,quandoquide Plinius id praestire no potuit . quippeeti nee inli Graecis de ea re coveniat, quae pro locora urbiumq- uarietate ac teporum βrtasse Henudem euris riarunt.Sic Budius.cum Alciato autem parum qui Graecos suo sextario decem Cr octo uncias attribuere satis bit,unde fit cotγω nouem unctarum :si igitur uncias ,ut paulo ante dixi uitcllexisset mensurales,quemadmodsi non nise ponderales nouit,vere dixisset,modo explicasset etiam qui Graeci,sed hoc yrtasse leuius,illud sortiatum,quod non sentiens bis Atticum sextarium explicatauit,primo em αιt Romanum pendere uncias quindecim: pendet enim tot uncias Atticus oleo,ut dicam libro seisquenti ,refertus,minime vero Romanus e nie cum deacem Cr octo uticiarum asserit Graecum. Est enim tot omnino mensurasium Atticus. Haee nunc u sciant, ius eius argumenta,quibκs probat sextarium Graea .cum,expendi. Atque tantum de Atticis fue medicis mcusaris humidorum,quas fleor, ut pondera diuidamtiobro ultimo huius operis, diuidi posse in Atticus puras, et medicas,quae partim sint Attice,partim Romanae,scd ad Altioim ratione translatae: breuitatis tame gratia id ipsum lac iacere neglexi. Ne aero ista parte eni quippiades deretur, Purae Atticae sunt,netretes,chus, coiγω, Oxγbaphon,cDibus, M nrt , cheme,cochlcariam. Medicae autem Cr illae cr praeterea Sextarius atque '

104쪽

thus cochlearia decem. Quonιam uero cotγle capit notavem uncias mensurules sequuntur haec,Μedimnus rapit ceneum ex octo libras. choemx libras duσs er quadratitem. Sextarius uncias octo Cr decem. cotγω nou Gob pian duas π drachmas duas.c athus sescunciam.co chlearium drachmam unam, scriptulum dimidium,graana duo Cr duas qui vias grani. Hae sunt Attice mensurae aridorum,medicis maxime in usu,quod rursus eniatur probare. Meamnum capere octo Cr quadragintac erucas in Georgicis pluribra explicabo, nune hoc Didae μιficiat.Μέs iuvis μ έ ivbcωp. 31 . Id est,medimnus mensura chocmcum octo Cr quadraaginta. Hunc vero medicis in usu fisse probare nequeo:

magirus enim mensuris perraro utuntur . E choenice tata

sit mensura sextariorum duorum Cr septuaginta, uel brarim centum er octo. Ita nidas. Istud uero sex modior

105쪽

LIBER s EcVNDVS. mymodiorum esse medimnium,de hoc non est intelligendu, sed de Georgico: nam ille medicM aut modiorum Rs manorum tantum est quatuor,ac superest sesquisexta-rta exacta ratione. Aut modius solum modo est sextauriorum duodecim Atticorum,quorum prius modiorum numerum n nuit alterum capacitatem , neutrum uero eum ueritate consentit. Sed de his plura in Georgicis.

Eiusdem sententiae cum Suida est Alciatus qui ait,censeo igitur Metretam, cadum, Medimnum, Amphoram Atticam eiusdem fuisse ponderis. Haec ille. ceterum inmemoriam sunt reuocanda,quae supra de Metrete scriapsi: irempe quod ex ipses rarioru fit duorum Crseaptuaginta. Cr libras mensurales cap t cetum Cr octo: unde pror vis eadem capacitas esset, si itaque uno eoadems liquore implerentur mensurae ι tuusq- pendereatur idem pondss proueniret. Sed quid de hac re sentiaisnvis, in Georgicis stituimus uberius explarare: nune ad choe mca ueruamus,quam tres molas capere deviarat cleopatra lasce uerbis χοῖνιξ λκοπι λα -ὐ χ λάς. yzr. id est,choerux habet meapura coisas tres ipso re uero drachmas centu er oc inta. Ex his licet primo coguoscere choenicem trium cotesarum medicis Aisse: mis etiam tot, quot dixi, unciarum mensuralium, quod ipsum tamen melias intelligetur ex lιbro sequent vi qua rem,quas metimur,podera trada. quot enim drachmas cleopatra deliint,tot pendet oleum.Igitur si choemx tres coituet coulas a tinebit omnino sesquisextarisim. Q in etiam Dioscoritis

106쪽

1M DE MENSURII GRAECDioscoridis cr Pliiij loci colluti talem usum chaerucis suisse demonssirant. Dioscoridis est de uino quod sit e

cane Cr codaeas modio in aque congys tribus moerurato expressos.In decem choenicum locum, nodiu subapituit. Esciunt enim deccm choenices cotγlas triginata, si xtarios uero quivdecim. Romanus autem modius,

ut primo libro probaui, sedecim est sextariorum.

Plinius non humus unum sextarium,modium translua Et,nolens Graeca uoce uti.Quamuis metus etiam est,sim Dioscoride e choenicum resolutione non thuim Roae induos sextarios colligas ,sed priuirum Atticos, deinde ex his Romanos. Sed Laurentius Valla alioqui ob Latinam linguam a barbarie uindicatum svincia laude diis gnus,ualde errauit choenica ueriens in tertio Herodoti,modium. Tum in sexto libro parum memor prioris opinionis ι οχοι α δ duo semodra reddit,quem cuchus in opere antiquarum lectiouum non satis datigenister antiquas mensurus excuticas sequitur.Porrb chceis nicis usus nou adeo infrequiris ni medicis.Nam chori sermus apud Asclepiadem ut Galenus restri libro om

107쪽

choenicem. Apud eundem libro decimo Era stratus inis

sequitur εsκς 1iue sexturius,quo pro aridorum mensura saepenuciero usus est Galenus er alij quorum ipse

gris tarios sex. Quod ucro coole sit aridorum mensura non desunt exempla,sed Asclepiadis nunc sussit, qui1re usus est apud Galenum eiusdem operis libro mano, γλoAd κοτ λας. - αας. ιS . Uicori λὰς A'. id est, Visci eo: las sex, squamae aeris drachmas sedecim, gaile colesas duas

quinto, ιπέ in pop. Id est, Pleris albi

108쪽

uero fit adiecto cd quias congios au lari musti mellis congio Cr salis c tho. Quod uero cochlearium se sis in usu,audiamus hoc unum Galetra testimonium , quod feriptum est vi operis iam sepius citati libro secundo Critonis est compositio, S χαγς ας - ονα

chlearij mensura,suque dumos saliua impleatur, tumh:ans siluto e fluere. Haec de aridorum mensuris. Nunc . e consueto docendi more maiores mensurae in miror sunt resoluendae medimnus capit choenices XLV i I

Iam trauseaudum esset ad tertium seruionis in lauti demensuris aridora parte, in qua disitas locos consueui

109쪽

LIBER SE cvNDUL Us explicare, sed quia pauca bis occurrunt de alijs dice da, quae de Messimno dici possunt mox in Georgicis diligentius exponam tum etiam ibidem excutiam, quae de Chaenice a scriptoribres sunt tradita: nune Alciati quaedam expendenda qui skscribit, Metron enim ut eiuη po ete interpres attonatur praecipue chocnisa appellabant,ex eo quod illa principium fit omius fre xnensurae, quaa propter et a quibusd/m Iibra dissi, est,sed improprie. Sic tile. Primum recte ex Aristophanes interpretis sentenria scripsiu. A quibus uerὀ choenix libra fit rim ne/que ille explicat, neq, equide scio. Pergit, Videtur Ri eamnius Palanaen non ipsam choeniccm,scd eius di diu libram appellasse, um Atticam libram c5 nemorat ponderις drachmiarum LXXV. Haec quomodo Alclato ucaenerint in mentem conjccre neqaeo : nec cnim Fannius

hoc set; sit, neque uideri potest id sensisse: Dimidium

enim choenicis i illus sunt drachmae centum Cr octo,cuuctus nuria Attica, quam explicat Fannius, fit tantum drachmarum quinque ex septuaginta. Subnectit dein, de , Erοι aulcm choenix , ut Iulius Pc lix , CT SEI adas, Cr interpres Nicandri ait, coolarum trium .iden,ut idem inἰerpres inquit, scptem et Diginti unciat si Graecarum,quaimum videlicet in dies singulos panis solabit seruis auriqai demetiri. Haec ille. Q ae vera sunt, ex de choenice Attica, quam Medica dicimM,scripta, modo inteiligeret Alctatus uncias mensurales. Tandentast, Unde apparet choenicis Atticae discretia ab alia comuni Gratarii choenice,quae sextariorsi quatuor erat. H Hactenus

110쪽

Hactengs mciatus. Primum an choenix talis si erit neene, forte non ne causa in dubiu uocari posset. Demis de si iusse concedamus Graeci cuiusdam er interpreatis Nicandri uerbis ais Fantiij uersu moti, nemo certe ex illis commi ne Graecorum dicit: quare quibiu in usu fuerit prorsus est incertum. Palladius quidem S rorum choenicis meminit,sed rivi capacitatem no explicauit. Quia uero usis illius e bonis authoribus probari non potest dubitauerit quissium,an uum ex choe qui octocoburum esse traditur a Surda Er Arisbpbums interis prete,nata jit inscitia librariorum alteram uocem pro ultera scribentium: ut contra choa ex illa ortu uideri posse supra dixi. Verum de rebus incertis ut ego nihil de ire uolo,ita qui': iudicet,qs ipsi uidebitur, praeis sertim cum in ea choenice non multu situm sit,ut qhae neq Medica,nes Georgica mensura. Iam su:is dea dorum mensuris, e quibus si austras si variu purae reo

manebunt Atticae. Porro liquet ex dictis quod liqκorum tantum mensurae fuerint medicae, Metretes, congius, Quartarius. Aridoru solu Medimnus et choenix. Vtrorums Sextarius,co γ,Oxiaphu,c athus. Alinores vero,ut dixi,in seque vii libro,tertio huius operis, lilia gentius decursibo. Sequatur Georgicae mensurae,quae si

rei Rus eae scriptores ulli essent reliqui,dubio Fcul doctius er certius tradi possent: cum vero ne utilis quidein nostras mansis peruenerit, cleopatrae foeminae doactiyimae scriptis intutemur. monti autem Cr hae duplices sunt,primo liquoram exponam, o