장음표시 사용
11쪽
MANTUAE, ET MONTIS FERRATI DUCI. spar Tabacotius S.
VOD in bene morata Republica , Serenissim
Dux, facere solent boni ciues, Ut omnem operam suam, omne studium, omnes conatus suos ad patri dignitatem , dc utilitatem conferant Id etiam
in re literaria, frecipue in scientijs, artibusq; ingenuis pertractandis sancte colendum est , ut, qui in j laborant, bene de ij mereantur,4 ad commodum aliorur omnem curam,omnem diligentiam suam, Mindustriam conuertat. Sunt enim, qui in hoc uite genere plus de suo, quam aliorum fructu laborent. Sunt qui non tam alios iuvent, quam qui vel voluerunt, Vel potuerunt, improbent. Atque apud hos mirum,quam contemtionum, quam hς sitationis omnia plena sunt, quam apud illos aliorum nihil sani est,cum tame,si candide intuearis, minus dicant,quam aliJ, imo quandoq; nihil; Reperiuntur etiam, qui ne otio torpescant, animum ad scribendum appellunt quorum conditio forsan melior est, sed ad iuuandos homines paulo iniquior, ut pote qui non quid alijs ex usu sit, vident, sed quomodo sibi satisfaciant. Non desim prς-terea inani quadam,& falsa popularis gloriolae aura commoti,qui, noquam bene,sed quam belle, varie dicant, hoc unum moliuntur,vi
faciunt Atque hi ostentandi potius ingeniisset, quam iuuandi alios,
in medium prorumpunt, non absimiles athletis, qui ad plausum populi in arenam prosilientes, vanum illud fortitudinis nomen captabant, cum uel ad tutandam Rempublicam, uel ad augendam omnium essent ignauissimi, sineptistimi. Eos uehementer commendarim, qui non tam uarietate, splendore scriptorum, quam bonitate, decore suam probarint operam, non ut de ijs Vulgus leuio
12쪽
iudicij, praecipue posteri iudicent, commodum aliquod inde
percipiant. Quod si omnibus esset ςque propositum, uel non tot uoluminibus obruti essemus iam, ubi fere nescitur, quid primunta capias, cui te addicas uel ea saltem meliora haberemus. Quamuis non desint in hoc foecundissimo scriptorum seruulo , qui non sine laude hanc arenam decurrerunt. Atque tertio S uel maiori commendatione digni sunt habendi, qui, qaae dicunt, non ex alijs hauriunt, sed suo, quo a junt, Marte, e latebris producunt Es quidem eoriar
non nisi laudanda ratio, qui, quod pristi illi sapientice mysta obsturius, hi dilucidius, quod illi confusius, hi distinctius, quod Minus
perspectum, aut falsum fuerit, hi depulsis erroribus rem omnem perspicacius tradiderunt. At hi tauto illis excellentiores existimantur, quanto opera horum uel maior est, uel periculosior, quo ad antiquorum dignitatem, qui hoc uno inuentorum nomine nobis cariis. se debent, admirandi, propius accesserint. Facile enim est aliorum inuenta augere, excolere. Vnusquisque ut in factis,sic in scriptis alienis oculatus est:& una hora, facillime cognosci, dc tradi potest, quod ali summo labore,& multorum annorum curriculo sibi compararunt. Quid uero quam incommodius est aliquid inuem re quam inuentum tradere, praecipue si uel parum, uel nihil aliunde adiumenti habeas. Hoc quamuis in stientijs&magis in artibus usu ueniat, praecipue tamen in medicina nostra, maxime uero in ea parte, quae manu operatur, contingit, Ubi propter occasionis momentu II , propter experietis in tam nobili, delicato subiecto magnitudinem,&ad quam tanta rerum varietas concurrit, ubi propter iudicij tam faciendorum, quam factorum difficultatem, merito cum Hippocrate nostro artem longam esse proclamamus, ubi re vera, uti Horatius de primo nauigandi inuentore ait :
Circa pectus erat , qui fragilem truci Commisset pelago ratem
Primus Sic ferreum pectus eum omnino habuisse dixerim, qui tam grauem, alijsq; non dum exploratam, in tam fragili,4 molli materia primus sustipere ausi is sit operandi prouinciam. Et sane nil difficilius, nil prς-
fractius, quam in hac arte inuenire aliquid, mox inuentum operibus confirmare. Tum enim quis recte aliquid uentum dixerit, cum id usus artium magister comprobarit. Nam experientia eorum, que recte cogitaueris norma est, i libra , Multum enim prius per otium tecum transigas, exacte rationes omnes subducas oportet, quid agere Velis,quibus modis,quam commode id fiat,sit ne quod adiuuet, quod
13쪽
quod obstet, numquid emendare possis, si pecces Tum ubi ad opus
te contuleris , tempus: locum spectare decet, promptum esse ad ea, quae ante per Otium excogitaris, agendo dextrum, Ubi multa exim-
prouis possunt obrepere, quae Vel visertim becillitas ingeni nostri,
non cogitaras , Vel sors tulerat, Vbi ex innata quadam animi mollitie, aut propter nouitatem, aut propter apparatum in opere confunderis, vix mente haerent, quid, quomodo fieri uelis: adeo tamquam panico quodam terrore, quandoque percellimur. Atque in hoc genere, cum primum ad Medicinam, praecipue uerbad eam, que manuum opere Completur, partem animum adiunxi, iam usque huc,
ut mihi videor, elaboraui, in quo tamen non siqua laude dignus sim, sed quid ad communem omnium fructum attulerim, e quo animo omnes iudicent volo. Nil enim moror dummodo hi labores mei aliquibus profuerint. Nam cum in nostra arte ab antiquis manca qu dam, alia paul, iurius scriptae, nonnulla etiam omissa esse viderim, quae ad artis perfectionem spectabant, tum ver,omnes eam Chirurgic partem, mon ignobilem qine est de curtorum narium,aurium, labiorum refectione, vel non vidisse, vel p stare non potuisse aduerti Q re dignum ratus, ut quis suam hac etiam in parte impenderet operam, d precipue cum audissem esse quosdam in Calabria,qui usu potius anormi, sifortuito, quam ratione confirmato hanc artem, si tamen ars dicenda est, tractauerint: Itaque in id, qua potui,cura, dc
diligentia incubui, cum me professionis esset, ut aliquid etiam in hoc genere praestari, adcommodum publicum in lucem prodire possit. In quo id me effecisse credo, ut ego non solum alijs medendo
profuerim , sed hanc partem ad veram artis normam tandem reduxerim, quovi seriptis tradi, juxta eius leges unusquisq; vel mediocriter exercitatus, tutb,4 feliciter operari valeat. Eam igitur tamquam foetum meum, etiam satis state confirmatum e laribus meis tandem in publicum emittere,&omnibus bonis communicare mecum ipse decrevi Vt non tam illum medicine hiatum explerem quam quod recentiorum erroribus summo studio occurrendum esse existimare.
Veteres quidem, quod ego stiam, aut parum , aut nihil hac de re scripserunt; leotencorum quidam , ijq; haud vulgares, quamuis videntur sibi vera, falsa tamen omnia, corrupta tradiderunt,quq insinuanda, & proposita veritate e mentibus hominum euellenda ex re esse duxi, ne si quis olim hanc partem adhuc incultam tractare uolue
riti idem enim spiritus quὁ me, alium ed posset impellere . vel in
opere hesitaret, uel pro rectis praua facereta. Scio enim quemdam illorum lectione ductum,cum parum accurate rem expendisset, ea quae distinctis operibus facienda erant, confertim,& uno impetu effecisset, omne oleum,&operam, non sine graui nominis sin iactura
14쪽
perdidisse. Tum vero ostendere uolui non delicere materiam , pr cipue in hoc latissimo Medicinae campo, ubi quis ingenium exercere possit, &que ab antiquis vel alijs non tam perfecta fuerunt, quam neglecta, ea aut corrigere, aut noua non sine nominis sui gloria in apertum producere. Hunc autem foetum meum, primogenitum celsitudini tuae,Serenissime Dux potissimum dicandum, atque eiusdem tutelae commendandum esse duxi, ob eam erga domum tuam perpetuam obseruantiam, quae me honesto semper habuit loco, omni ossiciorum genere prosecuta est Ut enim potiora referam cum Reuerendissimo Cardinale Federico patruo tuo singularis mihi interces sit necessitudo , cum hic Bononiae literis operam daret, ab eoq; summis semper honoribus, muneribus affectus sum Cardinalis vero Ioannes Vincentius patrui tui magni, magni inquam illius Ferrantis exercituum ductoris, filius, me amauit, de fecit plurimi Cardinalis etiam Scipio protector quondam Academiae nostra Otioserui ,
non vulgari erga me voluntate extitit. Tu, Serenissime Dux, quanta
me complexus sis humanitate, quibus beneficijs ornaris lubens praetereo, ne Vel gratiam tuam aucupari, vel mihi ipsi blandiri videar. Adde, quod ea non leuis causa visa est, cur ego clarissimi nominis tui potius, quam aliorum titulo insignitos hos meos labores, in lucem prodire uoluerim, quod Gongagia gens armis semper excelluit, in hoc genus malis penumero incurrunt ij, qui sequuntur castra, arma tractant, ut ideo quod ad Martem videtur spectare donum, in Martijs incommodis opituletur, in Martios etia homines apte quadrare possit. Id si Celsitudo tua benigno animo alacriq; vultu excipere,vi complecti dignabitur, non vereor , quin abunde tanto fautore , ac patrono illustrius forsan, quam unquam alias commendetur:tum
vero laboribus meis δε vigiliis uberrime satisfactum arbitrabor, fietq; apud me obseruantiς nominis tui maior semper accessio. Vale
Dux Inclyte, Bonon.die xxvj. Mensis Mariij, Annim D XCVII.
15쪽
Gaspar Bindonus bibliopola, S.
Vin nihilsi , quod magis os humanum deforme reddat, quam ea
tae nares, aures, ac labia, i omnes non ignorent mirum es tem .
poribus priscis neminem earum reficiendarum artem calluisse,non nulli tamen inuenti sunt, qui hanc inedusu quodam potius no mi, ac fortuito, quam perpolito, ac certo exercuerint, eam nullus adhuc'time tenere potuit, tum quia diligentiam non med crem, ac laborem , tum quia acre ingenium, atque induiniam postulas maximam, , quo caput es, insigni etiam praedita eLi difficultate Euod summa ijs debetur laus, meam optime exercuerint, quanta digni erunt ij quinon/Aum eam exercuerunt, verum etiam scriptis mandarunt quoa sane arduum valde, ac laboriosum es, potissimum ea de re, quae numquam ab aliquo antea tractatafuerit, quod opus admiratione plenum vocari potest postfquam quae natura irae re nequit, magna non e omnium admiratione, arte perficiatur. Sed vos etiam atque etiam rogo, veprovo asingulari humanitate benigne hoc accipere non dedignemini Eus vobis ut vehementer exopto, gratum esse sensero, omni opera, ac cura enisar, ut pshac
16쪽
non Theor.ord praceptorisos amanti imi ibro de curtis nuper
ab ipso quiprimus de hac rescripsit edito , ac dedicato. IVLII TAssONII VINE OLENSIS PATRICII,
Bononiensisq; ciuis Phil. Medici carmem.
IVcERr alta Sucum Gonragasgloria gentis, Cui Monsferratus, Mantua clara subest, Imperio cuius populisubduntur, s urbes ,
sivos omnes mira dexteritate regis,
Tramia dans iustis, nesciscens iustus iniquos , Et bessi s pacis tempore troque ales quem modo pene alium Martem Rex Thraxferus ille Sensitu armigerum, magnanimums Ducem ;Cui virtute pares, opibus f lendore , Vel alto Sunt animo pauci, munis cari mariu Insigness viros meritis qui extolli ,s illos Proteos usq; potens, atque calore oves: Sit fas era loqui dicat Pendasius ilicia Mantua quem genuit, qui decus est Sophia: Olim Maecenatem alibi tua Mantua, in illa Te Moecenatem Felsina nunc reperit; si parus sientissimabacotius, hic qui E inter medicos altero ollo nouus, qui quantum valeat , bene , Dux optime nosti, qui istutis opus videris egregia Ergo iure tibi, qui doctum expertus es illunia,
Nomini s excelseo dedicat ista tuo Naturam hic superans, alios se ipsum, s smul artem,
Primus membra hominis hic renouare docet; quas ata tibi elut optat, nouerit, usque Tu Dux Maecenas atque patro S eris. AD
17쪽
Mantuae, Montisserrati Duccrru. Ioannes Andreas Taliacotius.
Nchr TE UINCEN TI, quo Mantua iuresuperbit,
siuemassaifelix gaudet habere Ducem, Hoc opus ecce tibi deuoto pectore aspar Ses domum sessam tempus in omne dicat. Excipias hilaris imo vultus streno, Numine digneris veti fuere tuo. nius, s lingua ,π calamus,pro munere tanto, re Dextra erit in laudes o cisse tuas. IN
18쪽
D. ASPAREM TALIA COTIVM I ALMA
Bononiensium Academia Medicum in Philo phu
celeberrimum praeceptorem suum colendissim unita. Iulius Cesar Claudiuiis Medicus, Philosbphus, &in eadem Acade mia Medicine practice professor ordinarius.
Etuus Hippocratem, G par iber aureus, te Non hominem, prope iam se facit esse Deum Artis Apollineam'stes penetralia paudis,
Callida qua rerum texerat aueparem.
Uicta igitur necta dolet quin illa triumphat, siuod, qui tam utiliter vincere, ipsa dedit. Macte noua virtute tuo, quavis nouerca esti Latura, ingenio iam pia mater erit. Aliud in eundetata. IPPOCRATEM celebras, celebrassiama Galenum: Solis uterque instar, dumsuit, sique fuit Certa salus hominum, Natura adiutor uterque Elmedicam sit plurima turba manum. Sublatos ne putas 'non sunt; in Gastaris no
nuit terque animo , vivit uter Me manu Victus terque tamen, iam pene exitu ius terfue
Solus oesic toto, Solvi, in orbe micat.
19쪽
Thomae Furni I. V. D. AICETTVS iste tuo studio m o Felsina mater Editus in gremio G par, cui fautor posio Nasceuti syupera totus chorus afuit uti. Cuisacra Phil rides vita incunabula prastens Fouit, assistens nutrix Dea sepia pleno
Omnis inexhaustum phra dedit ubere munus. Nunc ibi perfractos mira arte redintegrat artust udsua degeneri effectu cognomina fraudans. Atque novassem auulsiis accomodat aures Muribus , uruncas nares, s labra recisis Insterit in labris , nullo quod praestitit umquam Tempore , prima opifex natura potissima forma. Tanto operi inspecto uix fit gens credula, tantum Miratur fatale tuum sed Felsena nomen Sorte legens, quid miror ait . Si tabs alumni
Et fato, irtute pari iam Felsinasebae
Essem natura, talem te nomina monstrant.
Tanta sed hispostquam documenta salubria chartis Veridico Phoebi dictata parentis ab ore Edidit, incisis quibus edocet addere membris Membra laboratis primams es gere formam e tubus, invari' mortale resoluere fatum Osibus, haud ulli propria virtutis auarus.
20쪽
Ancipitionis mouens meritum certamen in orbe II aior an his scriptis, medicos maior, an tu , Maximus o scriptis, medico tum maximus su
Cognitus , inpatriam bona contulit omnia gentem
Haec noua scripta videns habitabilis incola terra Omnis, s assiduis ludis repetita reuisens
Ob, ivet, humana attribuit bona tanta nec arti,
Ter edinternos tuanomina habentia sensus Dum idet,i tanto dignata Tononia ciue Exclamans , quid miror ait 'feliciter illos Nuncprimum e sicitos hoc vero interpretetidi Osacer interpres coelo qui missus ab alto Haud cus ut Thabo, maphai Coronide natus e thor es experta per oecula nulla salutis. Ab quantum est felix patria qui mystica terra Nomini, conformi solus tot millibus annis Exprimis effectu, tantoci natus honore. Sed magis es felix, quia te cum spectat agentem, Scribentems legit, Mundus nupet omnis , s inquit Tanto homine ornatus iam Mundus iure vocabor.