장음표시 사용
31쪽
PER IN SIT PONE M. Index capitum primi Libri.
I I. I, 2 quo operis subiectum eius praestantia, ct risias τυ in aciei Vellationibus explicantur. IV.FDe dignitates , philosopliae, poesos aliarumidisciplinarum fontibui. In quo aliae adhuc sciet dotes in gratiamsua praefantia expli
p. Defacieidi uatescundummedicos o De narium dignitate. III enarium dignitate secundum philosephos, o medico ' νIn quopro Gaonost natur, de expυrgati e cerebri perna es, o palatum se reliquae narium dignitates recensentur. IV I I . Denariumconformatisne figura,ssu, secatero, quam membri organici di quisitionem venium. 3 I Delabiorum dignitare,ctιompositione. 33X. Dedignitareaurium se earumco fructione sa I. Maeiacanturishumano corpincurra, quibuscurram Gruria a positasit, quonam ofectuumgenere contineatur, est ad am p. V.
Ist smeaecinae partem hic liserreferatur. Cap. In quo huiusce operationisWmcipia traduntur.
Cap. I. De materiaadrefectionem curiorum idonea. p. XVIII. De loco vori culanea propago educendasit. Cap. Decutistraducis antitatest enis, νCap. XVI. Euaratione culanea propago curtisparat Tadis missic r p. VI I diuae corpora aptiora radhanc operationem, nunquid omniabus anni temporibus aeque illam prae reiice t. X cap. XVIII. An ex alieno corpore, an vero ex proprio radux eligendus
p. X V I ut cripserint antiqui es recentior decurrarumrenaurari ne se an haecnostr M onueniant. a Cap. uae chirurgiaeoperationes cum exitio frequenti essuis cruciatibus coniunctae t. cap. XXI. Anacephaias chirurgicarum operationum , quae iam in susint ga p. XXII diuod haec curtorum operatio nime exitialis sit. r p. XXIII. tuae An disserentiae curtarum narium, labiorum, auricularum, o quae earum facitas , quae di cibus, qua nullo pacto resarciri queant. 6 p. XXIIII In quo restitutae nares ex culanea propagine, a naturalibus anterfectis diserant. δ p. X X V. Solutio quorundam problematum, qua in hoc tractatu occura
32쪽
p. I. verisi quo opus huius kbri, se ordo cytonis, atque cum his niuersales agendorum in ennones tradun Cap. o. De uniuersa corporum expiratione per singula medicia
ins ument . p. III. umeratio, eorum, quaestro cutispropaginis delineatio necessa ria sunt, ac omnis supellectilis apparatus. Cap. I uo pacti culaneapropago detineandas NCap. V. Curatio cutis propaginis Iam delineata. Is Cap. I. Medela quorundam omptomatum, quaeculii delineataeadueniar re solent a ICU VI Car traducis manet depromendi actio diducatur, neque idvis ca sectione fiat, quodque sit tempus opportunum huic δε-ctioni administrandae, se quissi futurus omnis illius apparata
p. VII I Decusauei traducis iam educendi administratione. 31 cap. De curatione recentas ct antiqui vulneris, cum inIraduce cataneo, tum in area ipsa, nec non de cuiauis traducis educatione 3 cap. X. Dein serenditempore, cumsisam scilicet aetatis culaiaeus torix ad
insitionem effiendam seligendus sit. o p. X Deapparatu eorum, quae anteinsitionem necessaria ni Cap. De insitionis admini ratione. 'cu' De curatione insitionis, o, quae victas ratio interim obfrauanda M. FICU VIIII Des tomatis partium iaminsitarumtumproprijs, tum commu- . . nibus se quopacto corrigenda t. ι δ p. X Derescindendapenitus abrachiopropagane, atque utiliam demum
p. XVI. Dei consigurationetraducis, vinares repraesente γ' p. XV I . Dei timecolumnae. 7s p. XVIII De conformationecutanestraducifreliqua. Ι
33쪽
Quaestionum adnotatio. In qua prior numerus paginam, posterior caput indicat. In primo Libro hae examinantuΠ.
EDICINAM esse adiectionem, lablationem. pag. I. Cap. I. Indicationes curativas ex partium Natura, ac conformatione depromi. 2. I. Facies quonam pacto omnium corporis partium sit nobilissima: & utrum Actionem vel sum tantum praestet. 6. I. IIII. Facies ut sit totius mensura. 7. 2. V. Andetur Physiognomia naturalis, ut statuunt multi. I. a. s. a. VI. Facies pulchritudinis unica est sedes. O. - ΟΙ. . VII. Facies curtam sita partibus genitalibus dissita. I 3. . VIII. Hippocrates ut,&cur uelit ex facie certo suturos in acutis morbis euentus praesciri. q. q. IX Nares solas Respirationi accessum praebere,nonos. O. . X. Nares odores tantum deferre, non percipere. O. 6. XI. Nares quantum uoci,ac sermoni commodent. O. 6. XII. Per quos potissimum ductus cerebrum defaecetur, pro Galeno contra Vestalium. 22. 6. 23. 7.&c. XIII. Vtrum cerebrum per oculos depuretur. 27. XIIII. Quaenam ex tot Medicinae partitionibus sit approbanda. a. II.
XV. Curtorum refectio, virum curatrici, an vero comptoriae Medicinae parti sit adscribenda. 3. II. XVI. Humerum ex omnibus corporis particulis unum aptissimum, tissimum esse procurtis resarciendis. 7. q. XVII mutis tradux ob quamnam causam ab area iam semota decrescat.
XVIIL Vtrum omni anni tempore curtorum commode restauratio peragi possit. q. T. XIX. An ex proprio, an vero alieno corpore tradux eligendus sit 39 18 X X. Curtorum Chirurgiam esse omnis penitus periculi molestisque expertem, accitissime absolui a. a. XXI. Quo pacto nouae nares nutriantur, uiuant,&sentiant,&utrum in iis vasa alia regenerentur necne. O ras. XXII. Vnde tot in resartis naribus symptomata eueniant. Pa. s. Hae
34쪽
AEMORRHAGLA, Gangrena eodem loco, tempore imminentibus, cui potius, &bi utrique simul commode sit
obuiam eundum. S. 6. Cur non semel,sed interpolate culanea propago delineetur,&resecetur. 28.29ac T. III. Callus partibus, ubi probe coaluerunt,obductus,cur contumacior ruptu, quam reliquum sit uniuersi corporis consortium. 13 39.
IIII. Cur adalligato capiti brachio, potius homoplatae,in carpus doleant, quam caeterae brachi particular. q. 6s V. An cutis tradux ab area dimota,quia semper albore, aut pallore tingitur, de vita simul periclitetur.
35쪽
si VI EST SE HUIUS ARTIS THEORIA.
In quo operis biectum, eius prastantia, itilitas, una cum faciei appetationibus explicantur.
RA OLAR medicinam adiectionem esse, ablationem diuinus a Riρ.dessati scripsi Hippocrates; quoniam omne id,quod peritum medicum de bus .cet agere, in his duobus consistat, neque ullum in uniuersa medicina detur praesidium,quod uel demendo,uel addendo morbos no arceat,& hominum saluti consulat. Nam si cui ex comessatione,&crapula Venter, Tenaeque intumuerint, aut si obseratis uisceribus, in destructo calore insito mali cuiusdam labes irrepserit,id parciori uictu, m dicaminibus,caeterisque artis auxilijs, quibus auferendi,&detrahendi insit facultas,cora Tigendum est. Econtra quos inedie,labores, uigilia confecerint,liis recte salutem assertamus, si conces octo, somno atque membris liberaliori uictu refocillatis, quod consumptum erat uirium, quam primuim restituamus. Hoc etiam abunde fatis demonstrat, haec nostra in curtis reficiendis, non minus Vtilis quam perfecto medico digna operatio,cuius rationem, methodum tandem in lucem proserre, iublicae utilitatis gratia medicinae candidatis communicare, impartire uoluimus, Etenim cini parti, quod abundat,aut si minus abundauerit, quo sine noxa carere potest,adimit,& in altero quod deest,adijciendo reficit. Eius dignitatem tantam esse cessemus, Ut nemo medicum se absilutum praedicare posse existimemus,culiniones illius,& momenta non momo perspecia, sed in usum et translata no fuerint. Quoi nodo enim eum, ad medicinς culmen ascendisse fatebimur, qui omnes omnium morborum haec enim artis prima, genuinassent principia aut ut plurimum, qui frequentioressunt, recte operantibus uicti Eedunt,caussaS, naturam,effectu non cognorit neque accertitus, opem suam implorantibus, obi sum inscitiam contuleritΘMembra enim quaedam detruncari quorium restitutio non solum non impossibilis est,sed nequidem dissicilis, quis quotidie non uidetὸItaq; dignam es e constat artem hanc, quae ab onambus, qui nomina sua medicinae dedere, in magno precio habeatur,nec quod multi hactenus uiri haud contemnendi fecere, contemnatur. Nam si ipsam medicinam, artem caeterarum omnium praestantissimam uocare, iure quidem merito non dedignamur; tam ob subiecti nobilitatem,quam ob finis, que in operando specte praestantiam taceo uarietatem rerum atque ideo dignissimam, ut ad in illius signa unusquisque conuentat, idem huic arti nostrae, non iniqui Iudices possumus concedere, quae tantae matris filia, ex ipsiis medicina uisceribus progenita, ra A tiones
36쪽
tione enutrita CX perientia confirmata, operu eius aemula tandem in solem prodit,4 hominum oculis sese conspiciendam subi cit. Non minus etiam utilem illis eam sore cen Aseo, qui non sutili quadam loquacitate , inani iactantia: ineptias suas ostentant, sed scite operando suam in arte peritiam hominibus demonstrant. Sed priusquam ad artis huiusce principia,&effectus acζedamus, quorum ratio in natura morbi eiusque causis, intime percepta, nec non auxilijs recte inuentis, rite dispositis consistit, opera pretacium nos facturos egistimamus, si partium, 'ocorum affectorum substantiam, ea, qua poterit , diligentia, in primis perscrutemur. Constans enim, atq; immota haec omnium . di medicorum aesertio est,in inprimis ipsi ii Galeni,' qui ex partium natura &tempe
Glauc. m. me rie earum coni rinatione, facultate indicatione curativas esse depromendas cen th meduli 3 set Ideoque ea primo in uestiganda, antequam ad curationem nosmet conferamus.
Vs abba Neque id alio pacto fieri posse credendum est. Videmus enim, si morbi ut in , atque ideabu, ad initiu nobis proponamus illius essentiam iniunctionum noXa consistere, quam rectepcrno scere haudquaquam polsumus, si nobis actio, quae ex naturae, praescripto fit, uerit inta cognita: ut neque hanc eandem pernoscemus, nisi de instrumenti natura prius nobis conuenerit. Itaque morbi ipsius inquisitionem, exacta locorum at se torum notitia me
rito precedit. Vt enim rectum simul sui Iudex Daec Obliqui, in communi uita, ad uir
tutem, tamquam ad rhombum cuncti actones accommodantur, ut quomodo, quantum a recto declinaueris uideas, 'uid respiciendo ad uiri itis tranni tem redire possis, intelligas: Sic mae medica ex partium essentia, uelut norma quadam, atque regula sunctiones examinan desunt, unde suid rectum sit, quid secus, qua ratione id in integrum restitui possit, liquido patebit. Haec itaque cum nobis peripecta sint, priusquam ad artis nostrae limina pedem admoueamu , Opportunum Ore duXimus, ut in aditu operis, qui locus est,&sedes nostrae orationis, destructura narium, aurium,&labioria, atque eorum dignitate ageremus. CCeterum cum ex his ipsa facies constructa sit, a ratio neminime alienum esse putauimus, si faciei appellationes prius eiusque naturam, ρxcellen tiam indicaremus. Quamuis enim in singulishumarii eorporis partibus egregiui diuitas sapientiae specimen, tamquam in speculo elucescat, atque inter illas quaedam . nota a iuge prritantiores,in excelsiores obtineant, una tamen facies, cum ob artificij rationem,cum eximia pulchritudine coniunctam,tum ob admirandum, ac inexplicabita dem, cum animo nostro consensum, reliqua membra dignitate, praestantia plurimusuperat. Huius circunscriptio oculis manifesto patet. Quicquid enim sub calua capitis parte, capillis consita, conspicitur id uno omnium Ore facies nuncupatur. In huius capacitate sensius singuli, a donicia nature imperio sibi destinata, s descertas,certaque domicilia, nares uimirum Os aures, &icus OsriXerunt. Reliquum uero, siue horum omnium conseruationi, autelae, siue pulchritudini,& decori conciliando, natura benignab Ai 3 di x dedicauit. Appellationem autem hanc prisci homines, hominibus tantum conuenire μ' P bitrati sunt Ideo Aristotiles faciem eam in hornine partem dumtaxat nominat, quaedili. Q.hist inter calaam collum posita est.Nam piscis; aut bovis faciem dicerensi solemus. Facienat. 3 homini tantur caeteri os aut rostra natura dedit eadem idemqAristoteles προσω- Arist 3 4 πιν appellari scribit, nominea re ipsa accepto. Vnus enim Omnium animalium homo .c .i me rectu in si editi soluSante prospicis, uocemque antrorsum emittit. Quod recte Natatamor sopoeta innuit
Pronaica spectent animal aetera terram, Os homi isublime dedi, coelum tueri.
Porro pro diuersitate particularum uarijs ad huc nominibus caput ipsum distingui- L .fibes... tur . Quod negotium licet abunde satis, perspicue Rufus Ephesius pertractarit, nos tamen ea hic repetere non grauabimur, ut uniuersa faciei historia longe clarior fiat. Principio caput uocatur id, quod capillis contegitur separatim, atq; simul faciem comprehe-dit, Capillati seu caluae aduersat ars sinciput, auersa occiput nominatur. Inter haec quod interiacet capitis fastigium, discretum, capillorum aequamentum, uerticem caluae dicunt, qua parte nimirum capilli in gyrum circumaguntur Ab latere sincipitis, inter oculos,&aures graecisisρσαι,&κροταφοι, latinis tempora appellata collocantur. Nomen hoc ea fortassis de causa sortiuntur, quod ex ijsdem statis progressus, uitae tempus,m sta Aia indicij quasi quibusdam appareat. Hinc Poeta: h.id. Temporibusgeminis caneba par senectus.
37쪽
Proximam a sincipite partem frontem dicimus, in qua oculos contineri Varro censebat,in propter oculorum foramina, quod perforata sit sic appellari. In frontis confinio inferiori,utrinq; ad octilos supercilia sunt, que Rusus, extremitates frontis hi a Rus x de sutas' inferiores uocabat. Partium harumotione cum annuamus,&negemus, cum μ' 'N''lque pro diuersis animi affectionibus eas uel attollamus, uel submitamus,ideo per supe
cilium fastum aliquando & superbiam poetae intellexerunt, Quare Satyricus,
Malo Venusinam, quam te Cornelia mater Iuuen SaGracchorum, cum magnis uirtutibus a res V . Grande supercilium, se numeras in dote triumphos.
In quam sententiam , ilinius hec habet in ascensu frontis supercilia homini,c
paritervi alteriae mobilia, & in his pars animi negamus, annuimus haec maxime indicant fastum, superbiam alibi conceptaculum, sed hic sedem habet in corde nascitur, huc subit, hic pendet nihil altius simul,abruptiusque inuenit in corpore,ubi solitaria esset Spacium illud angustum, depile, supercilis scinteriectum, graece μεο Φρυον , latine glabella,quod glabra sit, dicitur, alias intercilia appellari possit. Id in aliquibus minbine est conspicuum, quod ad nasi exortum supercilia congrediantur Partem sub sepe ciliis carnosam ἐπισκηνιον quidam appellarunt, licet infimas frontis rugas,quod nostri super tentorium uocant, hoc nomine intellexisse uideantur. His subiacent oculi partes nostri corporis pretiosissimae, quorum actio certe est suavissima, & capacissima. Non ulla in parte conspicua magis animalibus,&homini praecipue natura animi posuit
indicta,moderationis nimirum, clementiae misericordiae,irae, dis amoris, tristitia',laeti Ciςς- 3 4ς tiae, atq; in oculis ipsis Hinc orator in ipso uultu plurimum oculoS ualere diXit, per quos Coi ,es. No. maxime animus emanet. De ijs Cornelius Nepos, dum inter Parin&Helenam amoris pos
incunabula describit sic satis apposite refert:
Sentit Paris, ardet, or audet,
Promissorque ingens acinvraesagi radat,
Ducit amoridum gna iuuant, dum nutus oberrat interpres, cordi ua praesentior index. Laeno oculus tacitigarrirpraeludia voti.
Ijdem ex uario,&multiformi contuitu uarie, etiam nuncupantur, nempe truces, tor Uin.ri hist. Di, flagrantes, graues, transuersi, limi, submissi,blandi. Plinius aiebat in oculis animu nae.cap.3r. inhabitat, ardent, intenduntur, connivent: Hinc illae misericordiae, lacrymae Hos cum Osculamur, animum ipsum videmur attingere animo videmus, animo cernimus:oculi ceu uasa quaedam uisibilem eius partem accipiunt, atque transmittunt Morientibus illos operire, rursusque in rogo patefacere Quiritum magno ritu sacrum fuit,ita more condito,ut neque ab homine supremum eius spectari fas sit,&caelo non ostendi nefas. Vni animalium homini deprauantur. Vnde cognomina Strabonum,dicetorum ab ijsdem,
qui altero lumine orbi nascuntur coelites uocabantur,qui paruis utrisque,Ocellς Quae partes cum supra , tum infra oculos obuelant, palpebra appellantur, quas&genasu eructa opis. cari,&ex motu ita dictas scribit Lactatius. Ab earum oris qui pili prodeunt,grece τιτροπι es so.
sunt, 3λεφαριδερ latine cilia , de quibus idem Lactantius in hunc moclum scripsit. Vt oculi munitiores essent ab iniuria,eos ciliorum tegminibus Deus occuluiti unde ocu g 'ξ los dictos esse Varroni placet. Nam ipsς palpebrae, quibus mobilitas inest, palpita tioni uocabulum tribuere,& pilis in ordine stantibus uallatae,oculis decentissimum septu Praebent. Earum motus assiduus incomprehensibili celeritate concurrens, iidendi tenorem non impedit, obtutum reficit. Quo loco annotasse diuersum palpebrς, cilisusum apud Plinium opereprecium censemus . Is pilos per palpebras intellexit genis prodeuntes, quae nos cilia diximus Cilium uero dixit ambitum superioris gene . extremum. Eius uerba haec sunt palpebrς ingenis homini utrinque mulieribus uero rid iacia rinsecte quotidiano.Tanta est decoris affectatio,ut tingantur oculi quoque Alia de causa ' 'hec natura dederat, ceu uallum quoddam uisus, prominens munimentum contra occursantia animalia aut alia fortuito incidentia. Detquere eas haud immerito uenere abundantibus tradunt. Ex csterisRulli sunt, nisi quibus,&in reliquo corpore pili, sed quadrupedibus in superiori tantum gena: uolucribus in inseriori. Et paulo post:struthio camelus animalium sola ut homo utrinque palpebras habet. Decilio autem loquutushqc uerba protulit: extremum ambitum genae superioris antiqui cilium uocauere , unde
38쪽
&supercilia. Sed iam reliquorum his Oriam persequamur. Genarum extrema,quς dormientibus nobis mutuo coeunt Rusus χηλαρ ingulas dici asseuerauit. Horum fix. perficies utrinque paru per introcedere uidetur Superius cauum, in serius subcauum uocant. Hoc in aqua intercute, in pravo corporiS habit in diuturno haemorrhoidum effluuio,&inueteratis mensibus, nonnunquam etiam in inchoante lippitudine in tu mescere consueuit. Quocirca, id genus affectus, quoniam cauae partis tumor est, Rus authore graecis κοιλ in dicitur Pars palpebris communis, in quam oculis circuntensae.&dispesse concurrunt,angulus,&Oculorum κανθὸς dicitur . Poeta noster hirquos eos appellauit.
amet, eclo. Parcius 'ista uiris tamen Ajcienda memento,
Nouimus se qui te transuersa tuentibus iarquis. Bini sunt in oculorum utroque anguli, alter iuxta nares alter ad tempora billum do. mesticum,& quod amplior sit, magnum: hunc siluestrςm, externum, ob angustiam minorem dicimus. Ab superciliorum interstitio, quod glabellam appellant, deorsum nasus exoriens, aequali ueluti porrectus iugo, utramque faciei aciem munit simul, di-b m. i. hia sternit Baltior M homini tantum, neque alit animalium eminet, quem noui mores t. eard.3 . subdolae irrisioni dicauere . Eius foramina sωθωνας nares, Attice quoque μ uappellari scripsit Rusus Ephesius, cum tamen pituitosum cerebri excrementum, quod pere Hippoti de ipsas destillat, ἱαν latine mucorem Hippocrates uocauerit Cartilagineum illud, Ioe in homi quod foramina uelut parietibus distinguit, ex munere nasi septum, seu narium inter- septum; quicquid osseum est,quod promineat nasi dorsum appellatur. Extrema hinc o,1. . . t inde mobilia, alij pinnae , Galeno quandoque nasi alae dicuntur, quod positu omo
4. demus tione auium alas reprς sentent. Hae in Orihopnoicis,anhelantibus,&alioquin uolenti-cul dusca. Dius nobis mouentur. Nasi extremitas, seu apex, cum in sphaeri am figuram conglobatus es e uideatur, globulum anatomici dixere Carneum illud ante nasi septum&in labia productuna columna dicitur Ossa insurgentia sub oculis , subocularia υπά raue api ii, a sunt . infra Moculos malae collocantur; homini tantum,quas prisci genas uocabant,xii.tari, , bularum interdicto radiastarninis eas uetantes. Haec pudoris est sedes: ibi maxime rue Lastitopii bor ostenditur. Has Lactantius genarum nomine descripsit instar collium leniter exu D ' gentium infra malas, seu genas eas dixeris, buccarum regio consistit, inflatione contas sibi , a spicua an his cum hilaritatis, tum risus indicia, ex Plini, sese patefaciunt: qui par-
nata tem hanc amplam habent, bucculenti homines dicuntur Labra mox a naso habentur. carne praemobili, dentium integumentum, uocis organum Rubent eo, quod habeant cutim subtilissimam,&motus gratia carni commixtam os prima est labiorum intercisio,&reliqua omnis usque ad fauces, inanitas, quod oris antrum uocant. In susperiori labro, sub columna nasi leuis quaedam cauitas instar uallis imprimitur, φίλτρον graecis dici a quasi amatorium uel amabile. Hanc lacunam uocauit' Lactantius. Vniuer-
sum porro illud subnaso, labri superioris spacium , π ινον graecis est , latino uocabulo uacat labiorum extrema graece ri λα, latine prolabia dici possunt. Sed qua parte concurrunt,4 committuntur πρω ον nuncupatur Cauum illud, quod subinferiori labio reconditur , nympham uocast. Pars maxill inferioris qua dextra cum sinistris, ad anteriora, uelut uinculo quodam, connectuntur, quod a gula promineat, mentum dicitur. Hoc' praeter homini, quemadmodum nec male, nulli est. In serius itab Um 'ος est conclusum, ut habet ' Lactatius,ut eius acumen extremum signare uideatur leuiter impciari sis pressa diuisio. Ibidem Rufus carnosam partem λευκανiαν uocari dicit. Sed nonnulli
pra parte hac carnea, mentum λευκανία uero cauum iugulo proximum innuunt. Men
F ut y d tum hominis manibus pertractare, fidei & amoris argumentum est, cum apud nostra-y' ''m y tes, tum apud antiquos Hinc scriptum in sacris aenuit Ioab mentum Amasiae, quasii .Reg. i. MOseulanSeum Brutorum si quis eam,quae mento respondet, partem uelit apprehendere, abditio quodam naturae ductu refugiunt,& auersantur. Nam cum in dentibus maxillae inferioris , ceu in basi defixis robur ipsorum consistat, itaque uirium lapsum in armorum quae natura dedit, detrimentum eX pauescentes, regionem illam contrectari abnuunt Barbae ratio incredibile est quantum conserat, uel ad agnoscendam corporu maturitatem, uel ad sexus discrimen, vel ad uirilitatis decorem. Huius prima sub temporibus germinatio δεολορ agraecis, a nostris lanugo dicta est. Primus eius insuperio- Tilabro exortus graece προπωγωνιον, latine probarbium, si nomina fingere liceat, dicitur.
39쪽
citur Pili post haec ad aucti sακu, qui sunt in summo mento,pappus appellantur. Auris pars capitis est,qua audimus, ut scripsit Aristoteles,&hac uoce non tantum partem a Ari.de hist.
eYtra prominentem intellexissς visu est, sed quicquido in cauitate ossis petroii conti Rimδὶ ι ς
netur. Vt Lucretius ait: b Lucr.lib.6. Ponaes sonoribus aures.
Aures nominari ea de causa scripsit ' Firmianus, quod vocibus hauriendis essent Li' '
prepositae. Vnde'Virgilius. d Virg.8. Vocem, his auribus hausi Aut quia vocem ipsam Graeci αυδ. ab auditu vocant, hinc facta literae unius permutatione, aures veluti audes dictas esse. Nunc intrinsecis partibus neglectis, eorum nomina dumtaxat referemus, qua extra conspicua sunt Partem uniuersam extimam amriculam vocant Helix graece ij totum illud dicitur, quod auricular extremam ambit
oram Particulae sparsa siue euolantes τουυματα, idest alae nuncupantur. τοπιτ vυγιον vero suprema est latitudo, inflexa. Quae retro incuruata sunt,& suis extremitati-hus antrorsum replicata, κυδεα ρερ, idest cubi similes appellantur. Sub his semicirculus in gyrum reflexus, in acutum desinens Iυτηρ, sive Ivστριον nominatur. Quod in medio ex concavo assurgit,4 cauitatem extollit, α, λυκα, sicut concauum, quod subiacet, conchiliam,aut concham dicunt. ο τράγος eminentia est iuxta temporum fines,& ex oppositi αντίλορις, extremitas scilicet helicis. Foramen autem rotundum,a in medio collocatum, auditionis est meatus. Huic subiacet λοι- , seu λοβο particula cornea pinguis, quae inverecundia, ipsa facie magis rubet. Huiusce partis persoratio cedit in fa e Plin. I.hissum,&verecundia uestibulum superbiae sedes euasit, quando nec in alia parte corpo βψῆ μὴ 'luris foeminis maius impendium, margaritis dependentinus, insumitur. Quemadmodum di in oriente uiris aurum gestare, eo loci decorum existimatur. Et haec fere sunt, quae de faciei partium appellationibus, quantum ex antiquis colligere licuit, ascripsissem bis uisum suit. Nunc ad faciem propius accedamus.
Te dignitate faciei ex philosophia, poeseos aliarums disciplinarum sontibus.
autem de faciei dignitate commodius agamus, ex re esse necessario duximus, ut principium ac scaturiginem ex qua partium corporis nostri dignitas profluat,patefaciamus. Vnde costabit,cur ab antiquis, homini soli, particula haec,non item alijs, ascripta sit,& quam ob causiam ceteras omnes dignitate,& praestatia anteeat Partium igitur dignitas, a fine, ad quem nobis natura eas concessit, meo iudicio petenda est,qui est,ut paries illae, animae operanti,tanquam instrumenta serviant.Nam4 animae organum secundum Galenu corpus est. Et propterea multum inter se se differunt animalium particulae, quoniam di ipsae animae differunt. Quaedam enim sunt ferocia, quaedam timida, alia agrestia, alia mansueta, alia ciuilia ueluti, iegociosa, alia solitaria. Omnibus uero corpus, animae moribus accommodatum est,in facultatibus. Nam sortibus ungulis instructum,in rigenti iuba ornatum equum esse decet, quod animal uelox, superbum sit, & generosum Leoni autem, utpote animoso, feroci dentes,4 ungues ua lidi conueniunt, ut&tauro, apro, illi quidem cornua, huic uero exerti dentes. Caeterum cum actionum plura sint genera, quarum aliqua nobiliores, aliae minus no b. I. 'biles, nonnullae ad uitam necessariae sint, aliquae commodiori uitae conducant, caeter utriusque conseruationi studeant, equidem principes partes, caeteris digniores, praestantiores, quod sine iis uita nostra non consistat, merito existimemus. His enim notis iudicamus, quae pars in animantis corpore princeps, quae secus habenda est. R liquarum uero duarum, quae a primi generis praestantia discedunt, eae minus discedere sunt putand quibus hae principes facile, magis uer quibus minus facile consentiunt. Verumtamen si ipsam dignitatis partium radicem inquirere uelimus, non actiones O h MAriaelum expendendae sunt, sed: utilitates, quae has e uestigio subsequuntur, dignitatekqui νψμ φῖ
40쪽
dem priores, at constructione atq; ortu posteriores Cum igitur ab utilitate, tamquama sonte praecipuo partium nobilitas emanet,si quidem faciei praestantiam indagare uelimus, actio eiusdem,& quae hanc consequitur, utilitas atque an ea, uel Omnino ad uitam, uel ad commodiorem uitam, uel ad utriusque tutelam concessa sit, primum inqui renda est. Ut autem ordinata. perspicua sit nostra haec oratio, alitus exordiendo diacamus particularum humani corpori alias principalem quandam, uniuerso corpori perutilem actionem obire alias praestare quidem actionem, sed illa minus praeci puam, quae uni tantum membro emolumento sit, quod praesertim in musculis,atque iocinore, partibus stinctione diuersis, apprime spectatur. Illi enim unice actioni, pariatis nimirum, in quam inseruntur attractioni praesunt hoc uero in gratiam uniuersi cor poris indita ui oblatum chylum in sanguinem conuertit. Sunto nonnulla aliae partes, quae nec principalem actionem toti corpori, nec illam alteram ignobiliorem, unicae parti conferentem, sed usus quosdam, haud tamen leues praestare uidentur, uel ut cauta 1ς sunt, sine quibus actio prima, frecipua fieri non potest, uel ut primam partem, aqua actio praecipua prouenit, conseruant, uel ut eandem, quo commodius possit agere, adiuuent. Quae res pro exactiori notitia exemplo oculi recte declarari potest. Eius
'Iφ' enim ' amo, quae uruuerso corpori magnopere ex usu est, ab humore crystallino per
ficitur, quae certe inter omnes oculi particulas principatum obtinet. Huic aqueus humor,vitreusque,vi una cum musculis, tunica αραποριεις, uea,cornea,modis iam supra dictis opitulantur. Caeterum facies ipsa, cum princeps quaedam corpori pars, antiquorum etiam testimonio existat, ea ne actionis,an potius usus causa statuenda erit ξ Si faciem omnibus instrumentis, quibus coniungitur, seclusis, seorsum consideremus,omnis eam actionis expertem esse videbimus. Nam ossici ratione carierarum partium quasi receptaculum est, quas sinu suo saltem conclusas continet, in continendo autem non agit: e conuerso uero partes, quibus quid agendi munus delegatum est, necessa- G LII O rio operari debent. Haec enim regula est, ac norma secundum y Galenum, qua usum ' V δ' ab actione dirimimus Si igitur usum solum modo, non actionem faciei ascribamus, pars necessario ignobilis erit, ac corporiminus necessaria. Sed meo iudicio, consultius fuerit, ut eam partem uniuersam, quae inter collum, caluam posita est, atque ex antiquorurn etiam descriptione, quam plura instrumenta, eaque diuersa comprehendit, faciem esse dicamus. Quare sic nobis statuentibus, non usum simplicem,non unam actionem tantum, sed plures, easque principales, uel ad vite necessitatem, uel ad com moditatem eius spectantes, faciei tribuemus. Sunt enim quae uniuersum corpus gubernant, tria membra praecipua,ut multis in locis,&copiose a Galeno expositum fuit.
quarum unumquodque per destinata ad id ossicisorgana, uim suam caeteris particulis impertit . Etenim subsidio neruorum46 spinalis medullae cerebrum, cor ope arteriarum, laenarum ministerio iecur ipsum,uirtutem suam, quasi per rivulos perennes in quasque hominis partes demandant, atque effundunt. Sed ut nulla est, uel eXigua par ticula, quae Viscerum horum, uel primaria, uel secundaria opera,impressiones non sentiat, ita nulla est, ubi magis uis eorum,o potestas uigeat, & innotescat, ac in facie ipsa. utpote conspicua, &sensibus nostris exposita Carteris enim partibus uestimentorum opera absconditis, una facies honeste detegitur,vi sine pudoris labe oculos hominum stibit. Sed quomodo uisceribus istis consentiat pa Ucis declamare oportet, ut ex his praecipue faciei actiones elucescant. Eam igitur nerui, arterietatque uenae subeunt,&uentriculus cum pulmonibus, per Esophagum,4 asperam arteriam in consensum tra huntur, undevi uisus, auditus,&odoratus organa, loquendi, ac masticandi instru menta, respirandi, & alimenti assumendi loca in unica facie spectanda nobis exhibentatur. Quare per faciem videmus,per faciem audimus,per faciem odoramur, per faciem gustamus per ipsam effa muro mandimus, per eandem respiramus,4 cibum assumitamus, quia scilicet oculis cernimus, auribus audimus,naribus odoramur,xspiramus,ore loquimur, masticamus, ex quibus particulis omnibus faciei moles compingitur. Cum itaque tot,&tantae faciei sint actiones,ut huic nullo pacti, caeterarum aliqua comparari possit, iure omnibus reliquis conspectui nostro obuijs membris dignitate praestantiorem, atque nobiliorem eaesse assirmabutius. Quapropter haud admirabimur, si faciei dotes adeo eximias, alijsque partibus corporis nostri denegatas, natura iusta elargita. a b ., Ea enim situm 'sublimiorem obtinuit,&instar artis in editiori loco collocata est,