장음표시 사용
81쪽
In ossibus capitis, a in sutiam illis, quibus iungitur aut propri)s, aut com munibus, quaedam alia addere possem, quaecum non sint admodum magni mo menti, praetermittam, atque ad mala ipsa descendam, uno hoc interim obseruato, quod frontis os in puerissemper geminum est, sagittali diuisum per integrum annum, aliquando etiam usque ad septennium diuisio haec apparet, quae postea coalescentibus ossibus Obliteratur, atque rarissime in adultis
In numero ossium alarum loquor deippi ij )primo a relius anatomicis dissentio. Nam diuinus cs alius tertium addit in utroque latere, positum in oculi orbita, quod pars coli est, quare his demptis decem tantum erunt descripta ossa ab ipso. Aliquot alij sunt, qui ut
numerum augeant, ac tredecim ossa numerent Gongiosa illa duo addunt, quo rum mentio facta est in cribro, seu collo: vertam uti constat decipiuntur, cum illarsant communis ossis partes, non autem propria malarum os a Quare ego certoail ero,undecim tantum esse ossa malarur
82쪽
,8 . Primum,secundum,quartum, quintum, A sextum es alij,obliterato tertio, quae postea ingeminata decem sunt, hisque addatur illud, luod vomeris figura constat,ut undecim fiant. In suturis etiam malarum dissentio, primiam a Galeno, quoniam suturarum enumeratio, quam ipse in libro de os i-bus sacit, falsa est non solium in hominibus sed etiam in sinatis, canibus, d brutis fere omnibus, quae ego videre potui. Quamuis ab aliquot anatomicis salsa in hominibus, at in sim ijs, canibus vera dicatur. Praeterea dissentio ab iis , qui publice testantur,reperiri suturam sub
palato pertransuersum ad utrunque caninum pertinentem, quae in pueris patet: in adultis vero ita obliteretur,ut nullum ipsius relinquatur vestigium. Nam reperio hanc diuisionem, vel imam potius este,quam futuram, cum os ab osse non separet, neque in exterioribus appareat, vel cum os cum osse non coniungat, quod futurarum munus est, si sub articulo contineri debent. Praeterea
non mihi videtur haec diuisio magis co- spicua in pueris,quam in adultis,in quibus
83쪽
bus paucissimis atque iisdem seniori
bus vidi hanc esse obliteratam Vltimo addam in quarto, secundum es alium, malarum osse reperiri cauitatem insignem, cita amplam aliquando, ut ii illa articulus ultimus pollicis ipsus ina nus delitescere possit. Haec in pueris nulla reperitur, illis crescentibus po- atque tenuissima pellicula interna in facie vestitur, ac saepe ac saepius muco repleta est. Quis autem sit usus huius aliarum cauitatum, quarum mentionem feci, alias dicam.
In maxillae partibus maximam illam controuersiam legisti, quae inter Vesa lium & Galenum ipsum versatur Hic c-nim ex duabus partibus constare asserit: ille ex una talum, quid ego obseruarim,
dicam.In omnibus puerulorum cadaueribus, quae ego secui, annum non excedentium,reperi maxillam semper constare ex duabus partibus osseis copiosa cartilagine medio in mento coniunctis, ita,ut cultro molliter per medium currente seiungi potuerint. In iis vero, qui annum excesserant, magnam adhuc
istius diuisois parte repperi. In aliquoteti
84쪽
etiam, qui septennes erant vestigia ad- hii quaedam inerant. Idem mihi accidit secanti caudatae simia pullum, hic in Italia ortum , nam dissectam maxillam in mento reperi. in omnibus autem aliis caudatis, non caudatis sim ijs, quas plurimas secui, integra semper repperi, ut seci in omnibus hominibus vltra septimum annum mortuis. Quamobrem
pro Galeno dici posset, ipsum de tenerrima maxilla loquutum fuisse. Quod si aduersarius respondeat, non decere dogmata de impersectis partibus assumere, sed de perseetis esse tractandum, Addas,
hac quoque causa, errasse Omnes anatomicos, qui de appendicibus ita diffuse loquuti sunt, cum ille in imperfectis tantum ossibus, non autem in adultis reperiantur. Sed vellem, ut mecum obseruares, mi doctissime Petre, miram alveolorum innialis&maxilla quoque naturam, quae ea est , ut cum ostea sint,cere tame propemodum videantur, nullamque stabi leni formam aut numerum habeant.
Nam ex his quidam renascuntur, quidam pereunt: obliterantur, quod somtasse
85쪽
tasse incredibile videtur. Ac scias me haec haud tinxisse, sed in quam plurimis sectionibus priuatis ac publicis diligentissimὸ obseruata meis oculatis auditoribus indicas. Talis autem est istorum alveolorum natura . Quotiescun-
que aliquis dens evellitur, neque nouus repullulat, alveolus statim ille constrin Iitur, atque consolidescit, nullumquepsius vestigium apparet. Imos cadat
dens unus, ac nouus pro ipso subrogetur, nouum pariter priori obliterato sibi excavat alveolum. Ex quo ego colligo, quod uti usque ad extremum seniuin dentibus remanet virtus, qua crescat&sormam capiant idem etiam in malis&maxilla accidit, ideoque circa septuagesimum annum aliquando erumpentibus genuinis dentibus noui sormantur alveoli ,3 in ultimo quoque senio cade-tibus ipsis, alueoli occecatur, quod non feret, nisi vivifica illa vis sol matrix, adhuc in ossibus vivens, reperiretur. Ad dentes venio, in quibus dimittam disputationem de numero ipsorum, radiciburi quibus haerent sed descenda formationem, in qua num obseruaui,
86쪽
61 quod omnes dentes in se habent catulatem magnam, aut paruam pro ratione
molis ipsorum, quae cauitas linitur quadam membrana tenuissima , exactissimoque sensu praedita , quae in causa est, ut dentes sentire videantur. Hinc est, quod caloris & frigoris sensum habet: humidi autem vel sicci nulliam, neq; etiam solutione continui dolent, nisi haec ad membrana pertingat. Rationem puto hanc esse, quoniam duri aut mollis, aut sicci vel humidi qualitas statim non communicatur membranae, ideo nullus sensus adest. At spiritus, qui in substantia dentium continetur, calefacientibus, aut refrigerantibus patiens, statim a parte post partem alteratione me-branae communicat, inde sensus sit, quia inebrana patitur. At in soluta viaio ne, in attritione,&collimatione, cum nil patiatur membrana,nullus dolor aut sensus adest. Aliquot reperiuntur anatomici, qui afferunt uti audi, membranam hanc conflari ex arteria, vena, neruulo simul mistis, quae tria vasa ad singulos dentes pertingunt. Veriam haec
sentem penitus similis illi videtur,qua
87쪽
ianatomici aliquot antiquiores asserebat,
ex neruo, cute, carne,atque osmbus simul mixtis ungues constare, ut testatur Galenus in secundo de Adm Anato. Quod ad radices dentium neruuli, venulaeque, Marteriolae perueniant, non
est negandum . Veriam qua ratione ij. qui diuisionem tenerrimae maxillae in mento non viderunt, possint vasoruni ita tenuium mixtionem Lynceis oculis perspicere, non assequor, dicant, quicquid velint. Nam si in intima cauitate dentes videtur pulsare,dum inflamationem patiuntur, ut diuinus Galenus aliquando expertus est, id accidit, quia ad radicem dentis pertingit arteriola,
quae ortasse minima cauitatem ingreditur, qua uis hoc oculi no assequamur non autem, quia haec vasa simul mista membranam pariant. Qu'niam forma arteria tunc corrupta esset, ter consequens, pulsandi actus. Sinus iste totum occupat dentem , ea excepta parte , quae gingiuis denudata est, quae solidior ob cibos atterendos requirebatur. In hoc quoque caries dolorosa subnascitur, vermesque aliquando colliguntur,
88쪽
6 guntur , qui hominem mirum in modum excruciant. Quare optime plum obseruabis.
Sed hoc unum audi in iisdem dentibus, quod minime placet Anatomici quia vident in puerulis aliquando euellidentes, qui in extremo imperfecti sunt,
atque molles,&quasi cauati, in hanc sententiam venere, lentes appendicibus donari, qui cadant subcrescete reliquo detis cuiusque exordio. Quod re vera minime dixis et diuinus Vesaltus,si in perficienda arte quod genus laudis minime illi detrahi potest diligentissime obseruasset puerulorum caluarias, praecipuὶ eorum, qui per ab ortum impersecti adhuc nascuntur. Quare ut rem hanc Optime cognoscas, leuentibus tibi pauca quaedam disseram. Dentes duo habent tempora, quibus gignantur Alterum quidem in utero post malarum generationem, quo tempore duodecim numero formantur in malis 6 totidem in maxilla, sex scilicet in utroque latere dextro, lex in troque sinistro: ex quibus quatuor sunt incisori vocati, gemini canini, de sex maxilla-
89쪽
xillare tres scilicet in uno quoquelat
recollocati, qui omnes dentes, sed imperfecti,ac sine radicibus latitant in suis alveolis, qui pariter duodecim sunt subntegris ipsis gingiuis, ut ego pluribus
in cadaueribus obseruaui. Notandunt tamen est, quod semel, aut bis adsumimum in hac prima dentium generatione in maxilla aut superioribus malis quatuor tantum reperi maxillares seminos utrinque, qui quatuor collecti additisque reliquis sex denarium numeruimam in malis, quam in maxilla explerunt. Dentes hi dum nascitur pueri diuersa ex materia constat, altera ossea&dura,altera molli. Naprior pars, quaeruptura sunt,osse. caua, posterior vero mollis admodiimi humida est, tu pellicula quadam tenui vestita videtur, quod etiam in origine pennarum, dum
adhuc tenerae sunt,appatet. Quonia pari alia rius extra cutem prominet, cornea mollis, humidcue,&ceu sanguis,vel pituita coci et apparet. Ita in his delibus,
quod primu est,durum ac osseu: quod mediu aut ultim latet, illud molle,&o luti
90쪽
σs Iuli concretum phlegma videtur. Hodierumpentibus ipsis sensim in sensint
obdurescit, osseumque si,&intus excavatum in radices formatur. Quamobrem accidit, quod si nos elixemus caluariam nuper nati, sed persecti pueri, percocturam dissipata parte posteriore ita molli, ea tantum, his osse gingiuas excessura erat, relinquatur, pro dente agnoscatur. Quod si cruda caluaria secetur,pars etiam posterior nulla dis acuit te poterit cognosci, quae in vivente animali sensim iens in obdurescit, &ossea, uti dictum est,facta spatio plurium annorum Ormatur. Quare accidit, ut circa septimum annum, aut paulo vltra citraue euiali dentes,aut a suppullu
lantibus expulsi impersecti. quasi ap
pendices quarundam radicum, quae adhuc relictae sint, videantur. Quoniam lacerato dente pars mollis cum pellicula ipsa relicta sit in alveolo aut a supplatante alio, qui priore extrudit, sit corrupta. Alterum vero tempus, quo dentes gignuntur est, postquam in mundum venerit scelus, ante septimum annum.