De animantibus subterraneis liber / [Georg Agricola]

61쪽

sVB TERRANEI squam silamandra comburunt Salamandra autem nitata saniem uomit lactea. t uic animali nec masculinum nec foemininum genus falso putant esse. Testi do etiam terrestris totam hyeme in terra latet, ait gratis somno pressa tempus si

ne ullo cibo traducit. Scarabei denicui uti re grylli qui potistimu noctu stri

dent, aridam fodiunt terra, ut in citis c uernis cubent aestate grylli domestici Otiam hyeme. Nam scarabe ante autum

num, imo prius intereunti tota aestas

effluxerit grylli agrestes ante hyemem, ut etiam arane nigri, qui similiter habitant in terrae rimis. ii scolopeiadra in truncis arborum, aut in lignis supra te xam locatis,aut in palis terrae infixis,unde nomen inuenit, cum putrescunt Sogignitur Sc uiuit. quibus amotis aut comotis egreditur: ali is plerunt solet latere. Fennis caret,sed plurimos habet pedes: quocirca eam ex Latinis alii multipeda, ali centipeda, alii millepedam uocarunt quado repit,partem corporis mediam tanquam arcum intedit si bacillo aliauere tangitur,se contrahit. Color et aeneus,

62쪽

s DE ANIMANTI BV scorpus tenue,nec ualde latu,longii uero tres digitos, aut summiiquatuor Iam mvolucrib.qus se codiit,hirudine riparis sunt Etem plures numero inter se nexae hybernis mesb.latet in ripis fluminuda curi paludis,ct in littori b.ac scopulis maris.unde accidit ut piscatores uaterdit ita inter se iunctas ex aquis extrahat.Di 'sautem sunt ripariae, quod soleat ripas excavare, cin eis nidos construere ac latercilia Graeci θ αποδαρ uocasin quod

sine pedibus sint,sed eorum careant usita: oc κυ- tarsi, quod ova pariat 5 excubet in cistellis longis, ex luto fictis: quibus aditus sit angustus, ut omni anni tempore belluas oc homines uitare,hyeme a frigoribus tuta esse possint. Hoc differunt ab hirundinibus tam agrestib. Φ domesticis, quod tibias habeant hirsutas Hae,mquit Plinitis, sunt quae toto mari cer i nuntur, nec unquam tam longo naues, tam 3 cotinuo cursu recedunt a terra, Ut

non circumuolitent eas apodes. Caetera

genera residunt ocissistunt,his quies nil u in nido nulla:aut pendent,aut iacenti Hyeme etiam in cauernis montium,

etsi

63쪽

etsi non in his solis, latet uespertiliones, bubones,ulul noctu hsrudincs,stu ni palumbes, turtures, merulae, turdis laudae, upupae: de quare supra dixi. Iam ex aquatilium quae latent genere quaedam hyeme,quedam aestate condulse uel in corno, uel in arena,& ita quides in ijs condunt,ut reliquum corpus to lum tegatur,os sit liberu. Hyberius mensibus hi pisces condunt se, pri madis, hippurus, coracinus, murena, Orphus, con ger,turdus, merula,perca,thynnus, ratae omne genus cartilagineum,cochleae. Aestiuis uero mensibus condit se glai cus,asellus,aurata.Tricenis diebus circa canis ortum purpura,buccinum, pecte, delphinus. Iam innumero animantiu

quarum uita est in terra paritere in hii more latet hyeme lacerta aquatilis, de qua supra dixi Crocodilus quoci specu eiusde hyemis uitadae causa accedit, re in eo quatuor latet menses. Frigus deo moleste pati tur, ut etiam cum no solet latere, interdiu in terra uersetur, in a qua noctu Vivus in Europam raro nucaffertur:sed mortuus e pharmacopo

64쪽

s4 ANIMANTI BV stae in ossicinis suis de trabe iispendunt. Plinius eius figuram Zonatura diligeterest persecutus quadrupe malu,inquit,ec terra pariter ac flumine infestu. Vnuhoc animal terrestre linguae usi caret: unu superiore mobili maxilla imprimit morsum, alias terribile pectinatim stipate se dentium serie Magnitudine exce dit plerunt duodeuiginti cubita. Parit oua quanta anseres,ea . extra eis locum semper incubat praediuinatione quada, ad quem summo auctu eo anno egressurus est Nilus Nec aliud animal ex minori originem maiorem crescit magnitudinem. Et unguibus hic armatus est, occ5tra omnes ictus cute inuicta.Hunciatu

rum cibo piscino semper esculento ore in littore somno datum,parua auis, quae trochilo ibi uocae, rex auium in Italia,

multat ad hiandum pabuli sui gratia, os primo eius adsultim repurgas, mox dentes & intus fauces uom,ad hac scaben 'i dulcedinem quam maxime hiantes. in qua uoluptate somno pressum conspacatus ichneumon, per easdem fauces,ut

trium aliquod, immisiis erodit aluum. In

65쪽

In eo naaior erat pestis, quam ut uno es set eius hoste natura conteta Itaq; di delphini immeantes Nilo, quorum doro, tanquam ad hunc usum, cultellata nest Pinna, abigentes eos piaeda, ac uelut in suo tantum amne regnates, alioquin impares uiribus ipsi, astu interimiit m uentre mollis est tenuisq; cutis crocodilo, ideo se ut territi immergut delphini, subeuntest aluum illa secant spina.Quin et

gens hominum est hula belluae aduersam ipso Nilo, Tentyritae ab insulam qua

habitat appellata Mensura oris parua, sed praesentia animi in hoc tantu usu mi ra. Terribilis haec contra fugaces bellua est,fugax contra insequentes sed adire sum re soli hi audent quinetiam flumi ni innatant, dorsoq; equitantium modo impositi, hiantibus resupino capite ad

morsum,addita nos claua, dextra ac laeua tenente eXtrema eius utrino, ut ste nis in terra agunt captiuos Ac uoce etiasola territos cogis euomere recella cor

pora ad sepultura. lac ei uni insulae crocodili non adnatant,Olfactuci eius generis hominum,ut Psyllorum serpentes,su

66쪽

s DE ANIMANTIBUS

gantur.hebetes oculos hoc animal dicitur habere in aqua, extra acerrimi Visus Quidam hoc unum quamdiu uiuat re scere arbitraturi uiuit aut logo tempore. Latent etiam hyberius mesibus in terra rana omnes, exceptis teporariis istis minimis, qua pallent in coeno, reptat in iiij xlittoribus.Hae enim quia noeex semine, luod effundunt mas eoscemina cum complexu uenere iunguntur, sed

ex puluere aestiuis imbribus madefacto Ori. uidetur,diu in uita esse no possunt. Italo; coditur uiridis illa parua, qua Graeci καλαμιτ uocant, quddmarundi netis agere consueuerit quanqua etiam

arbores scandit, atque in herbis uiuit di δε εἱαντα, quod seno sui generis pluuias futura praenuciet. Nec enim,ut Plinius a nobis dissentiat, si muta 5 sine voce. Verno tempore penumero uidet ex

terra eminere media, media adhuc in ea latere. Conduntur uirides rana quae Uersantur in fluuiis atq; piscinis, ct hae quidem uocales dic edules sunt conduntur subliuidae ct subcinereae, quae item influuiis,lacubus,paludibus, lacunis usuUnt. hae

67쪽

SUB TERRANEI 1 sis partim uocales & edule sunt,partim mulso no eduntur:quas hybernis mensibus in terra latere argumeto est, qudduerno tempore non tantum eam foetus

conspiciatur in lacunis, sed ipsae ueteres etiam ranae. Quare uerum non est quod scribit Plinius:mirumc semestri uita re soluuntur in limu nullo cernente,&tur sus uernis aquis renascuntur, quae fuere

natae:perinde occulta ratione, cum omnibus annis id eueniat scelus aut earum sunt primo carne paruae,roludae, nigre,

dem oculis tantu et cauda insignes: quas Nicade quia cauda mouet, μουνάδroer, Aratus quia rotundae,γνω- alii Graecisae αχίδαρ,quassii dicas ranuculos, nominant. quorum postea figurantur pedes,

Priores ex pectore, in posteriores findi Ecauda Conduntur praeterea ranae palliadae in hortis agentes,quae no comedum turre mutae sunt. Conditur denica rana rubeta,quae ex rubis,sub uepribus enim uersiari solet,nomen inuenit eam poeta hutonem,Graeci pe-ον uocat Duo eius genera, altera terrena, quae in domibus

e vepribus agit:altera palustris,quae suido gene

68쪽

DE ANIMANTIBUS generis uocem edit.Vtram si bacillo is pius uerberet, inflato corpore uirus primo e clunibus exprimit longius, deindessedat: cuius sudoris laetet guttae admo dum grauis S putidi sunt odortis: accuocciditur fere opii:occiditur autem dissiculter. Rana rubeta mulieres ueneficae

quondam ad ueneficia lintesta Musquoci aquatilis hyeme latet in ripis su

minum ocritiorum quos incolit Isma

gnitudo fere muris sylvestris.mordet tape manus piscatorum, cum ex foraminibus parti cancros fluviatiles extrahunVorat pisciculos paruos, quales antgobiones fluviatiles ct alburm: uoratiae tus lucit,salaris, barbi,aliorumc, quocirca ubi magna uis id genus murru nascitinuis uastitate solet inferre Cancer etiafluviatilis succedit, pas, ct in eis hyeme latet,aestate plerunt uersatur. Iam de nic in serpentium genere, qui maxima ex parte terreni sunt,uipera, quam Graecisai Hνθ, uocant,hyeme sibit saxa. Ea longa est circiter cubitum,&maculis mcinereo fuscis plena . Primo intra se oua parit dem his exclusis uiuas animanteri

69쪽

sVB TERRANEIs snec tame ipsa catulos singulos,ut andero Plinius scribui, diebus singulis pa

rit uiginti numero nec caeterae tarditatis

impatiente perrupunt latera occisa parente sed ut nobis serpentium speculatores affirmant, uno eodem 4 die catulos plerun undecim, plures interdum parit:& quidem eis supersi es uiuit Nec uer etiam cum Ulperae comissicent corpo risibi circumuolutae foemina marisaea Put insertum in os, ut idem Plinius scrihit,abrodit uoluptatis dulcedine no autem mas modo Uer etiam sceminina tura breue&quasi mutilam habet cau dam,non ut plerael aliae serpentes longam sed disserunt inter se etenim sceminae caput es latum,maris acutum. Cum hic mordet ac uirus euomir, apparctoe si igia duorum dentium acutorum cum

illa, plurium Minori autem viperae dipsas est assti milis quae cum alba sit, eius caudam duae nigrae distinguunt lineae: a se ictu inexplebili siti enecat, quo no men hoc duxiti quin ipse multu sititiquocirca immoderato potu onustae umbiliucus rumpitur, ec grauius onus estiindit.

hanc

70쪽

σo DE ANIMANTIBVs hanc alii causenena,alii prestere uocansi sed prester ut corporis forma non muti tum idipsade differat,estectu differt naidium extemplo sideratione quada reddit immobilem ac mente alienum mox pilis diffluentibus cum pruritu ac uetris solutione absumi. Condit etiam se in terra sicut caeterae serpetes fere omnes, uel in saxorum rimis caecula: e caecitate apud Germanos quos nominata qua eadem de causa Nicander τυ λωπα, alit

τυφλωον nominantietenim caret oculis.

Color ei in luteo uiridis, re ualde splendens nutas pede est longior, nunquamdsgito cramor. ea sicut Scuipera, ut Co Iumella scriptii reliquit, tape cum mpa scua bos improvide sirpercubuit, lacessita onere morsum imprimit. Mum amphisbaena hebetes habet oculos ite patua est re tarda, sed biceps quare alter tro capite, cum ei libitum fuerit, progredi uel regredi potest unde ei nomen impositum.denta cuti color insidet terrae,

Harbs notis distinctae Huic non dissi milis est figura scytale, sed pinguior. ei crassitudo iis manubrio ligonis longitudo