De animantibus subterraneis liber / [Georg Agricola]

31쪽

ri nonnihil similis, uel maculosus quomodo candidi nigris uel rutilis maculis stellantur. Vulpes uero ui primis ad fraudem callida, non tam ipsa fodit spe cus,quam ab aliis animantibus effossissoccupat. Et metem a specu praerepto,

quia eius os stercoribus inquinat, foeto re abigit Venatur lepores, cuniculos, mures,gallinaS, aues,pisciculos.Dolose

autem agit omnia. Etenim tape lepores re cuniculos,dum simulat se cum eis colludere uelle,capit incautos:muribus, ut seles,insidiati solet gallinas noctii,clam ingressam casas, prehendi re asportatiaues, dum insidiose se fingit mortuam, ad ipsam aduolantes, captas necati deuora Cauda, qua huic animali magnam ει uillis densam natura donauit, armis in flumen demissa, pissciculos in eam in natantes capit:& cum paululum de ripa se subduxerit,illam conquassans pisciculos captos excutit in terram ac deuorati

Retrorsum etiam gradiedo ad nidulum uesiparum accedit,quod sibi ab earum a culeis metuat ac cauda in nidulum im missa,vespas excipitimo his ipsis refer

32쪽

DE ANIMANTI BV stam extrahens proximo lapidi, uel arbori,uel parieti, uel maceriae illidit. Omni

bus ii uespis isto modo oppressis Scin

tersectis nidulum uastat atque exinanit. Eadem cauda canem, cum eam insecta

tu hac&1llac per ipsius ricctum ducta, eludit. Atei Inaceum, quod ob metum se in globum concludat,ut se spinis undique possit defendere, permingit, ct eum suffocat Etenim propter urinam in ipsi iis os influentem spiritum ducendi nurulam habet potestatem. Ea uero uulpis, quae canis mediocris magnitudo est. Color autem saepe rutilus, priori tamen parte canesces raro candidus,rarius nigeri Fiber etiam avtra egrediuntur e riparum cauernis,in quibus latet, o se in fluminibus mergunt, ac pisces capiunt qui

bus uescuntur ied fructus quo hic cora

tices arborum comedunt Lutra autem a tutando appellatur. Frequenter enim se lauat cum capiendi piscis causa se in aquas, imo saepe in earum profundum, penitus immergit. Corpus ei latius octongius sele, pedes breues, dentes acuti.

a libro cauda posterioribus pedibus,pulis

33쪽

SUB TERRANEIs Iis differt. Nam lutra caudam habet longam oc reliquarum quadrupedum simi lem:fiber piscis squamis enim obducta, admodum pingue, latam fere palmum, longam dodrantem . Is si iacet in gradi hus, caudam et posteriores pedes demittit in flumen cum fragoribus Oglaciat: si natat, cauda mota quasi remigare in let. Luttae autem pedes omnes caninis sunt similes: fibri priores caninis,poiste riores anserinis.Etenim membrane Quedam digitis sunt interie 'ae itaque hi adnatandis, illi ad eundu magis nati apti p. nam in aqua 5c in terra uiuit Ebri uero pilus est in cinereo cadidus et uasqualis. ubi jenim a breuit, duplo logiores existunt sed utrae fuscus nonnihil ad casta rieae colorem deflectite breuis ac squalis est,utriciuem nitidus,&mollis qua re utrius o pellibus concisis fimbrias e stium ex pellibus nobilibus confectarii, selcnt cxornare: quanquam lutrae pelles longe praestant fibri pellibus. Fiber autem in primis prouidus este solers. ete mi fruticibus 8c arbusculis dente, tan quam ferro,resectis anteri parum cauer

34쪽

DE ANIMANTI BV snaicostruit parua quasdam casas,ecinio duos tresue gradus, quasi quasta a

ineras ut cum aqua fluminis crescens mundauerit ripas, ascendere possit cum decrescens,descendere. Atq; etiam cum arborem iam fere secuit, quoties ictum iacit, toties suspicies considerat num sit casura. Timet enim ne, si eo ictu conci dat, ab ea, pia usquam recedere de loco Possit,incautus opprimatur. Nec uero

minus est constans in proposito quam sele .nam quam arborem ad ripas pii

mo elegit secandam, eam non mutat,

tiam si longo temporis pacto dissecare non possit Hoc animal venamur no modo propte caudam qua uescimur,&pe

lem qua uestimur, sed etiam propter te stes, quibus ut medicamentis, utimur. Eos castorea medici nominanti Fibrum enim Graeci uocant se ρα. At me les exit e cauernis Magat in sylvis non aliter ati lupus, lupus ceruatius, lepus, aper, ceruus,tragelaphuS,tarandus,alce, Platyceros, caprea, be rupicapra, ia ina, o aliae plures. Verum he animantes

in sylvis cubant posteriores tamen in altissimis

35쪽

su B TERRANEIS 2stissimis montium saxis ocrupibus Me les aut avide appetit mes, ex quo nomehoc duxit Magnitudine est vulpis aut canis mediocris,cuius quodamodo spe ciem prae se fert,maxime caninus . Nam eius duo sunt genera. Vnum canis in star digitatum,quod caninum uocant:alterum ungulas, ut sues, habet hiilcas, quod idcirco suillum appellant omni hus aute melibus crura sint breuia,dor sem latum,cutis spissa,cuius in metu suntiatae distet utor Pimn uerbis,ictus hominum, morsus canum arcent qua

quam, siquando cum ijsdem pugnant, ualde mordent. Duris uestiuntur uil ilis, qui sunt uel albi uel nigri, ec dorsiam quidem abundat nigris, reliquum cor pus albis,excepto capite, quod alternis quibusdam quasi lineis nigris A candidis a suprema capitis parte ad rictum ductis decoratur ram autem metes non sunt,pingues tamen quae eorum pinguitudo inuncta, uel cu alijs infusa, renum dolores sedat. Ex huius animalis pelle collaria fiunt, quae ex eo melia a Varro ne nominantur. In ripis etia flumaeum

36쪽

26 DE ANIMANTIPVse lacu nidos fingit halcyones.nec Aristoteli latuit eas in fluuios ascedere, sed

hyeme, occultant Auis est no multo maior passere Cu aut marinae halcyonis corpus tota coloribxaeruleo, uiridi, sub purpureo, sed mistis insigne sit, adeo ut nem collu, nec at aliquo ex eis careat,et rostru habeat subviride,longis,tenue:ila Uiatilis seu ripariae pectus purpureu est, collu dorsum in uiridi caeruleii,ale si scae, rostris, ut etia pedes,cineresi Vesciepisticulis octiermibus Lagopus quo Nin altissimaruAlpiu specul, iuxta glacie, quae tota nunt aestate solis calore calefacta, uel aliis etia anni teporibumbre dilapsa diffundit nidos ostruit occubar.Expedibus, quos habet leporis instar illis quide candidis, non plumis,uestitOS,

nomen traXit. Esma ludo columbae.

Color hyeme candidus, aestate in candi do cinereus. Longe non uolat,sed Alpiobus se tenet.Captanonuiuit, nedumansuescit rorultius auis fano palato est hona, aegroto salutaris Alatres, quibus oculi diurno spatio sunt hebetes, acre2 acuti nocturno interdiu latere, noctu

37쪽

accedere quas idcirco nocturnas appestant.quales sunt uespertissio,bubo,ulula, noctua, nycticorax . Verun hae non se tum m tenebricosis motium & rupium cauernis latent sed et1am m couis arborihus,inidificiis desertis sub iee is domorum magnificarums templorun & turrium, quae raro homines succedunt , spertilio autem uenatur culices ocinu scas,exedit pernas, alias i carnes suilias de trabibus suspensas. Caeterae aues no Ournae prosequuntur mures, hirunditanes,aUeSscarabeos,apes,uespas, crabrones. Sed bubo etiam capit lepusculos ct cuniculos. Ea omnium nocturna vim auium maxima ex sono, imo uero gemitu , quem edit, mihi uidetur nomen inuenisse. Caput habet magnum: corpus anseris magnitudine, breue t meta quasi decurtatum ac colore ua rium rostrum curuum, ungues aducos, oculos grandes. Huic non mulium dissimilis est ulula,sed minor quae item ex ululanti uoce nomen thoc traxit.

Cum his duabus cognationem habet

38쪽

2s DE ANIMANTI Busno stuae,sed differunt voce.Nec enim

lulant,uerum edunt senum, quem Ari stophanes OuκGrci nominauit Iarum quatuor sunt genera. Vnum, cui pluma aurium modo eminet: quod maximum est,&asio uocatur Alterum eximiscandoris in gutturevi uentre,allioqui candidis et luteis maculis alternis distin stum. Tertium paruum,quo,ut etiam seque

thaucupes uenantur aves. Quartum minus illo: quod in rupibus saxisi uersat

Hoc,sicut&proximum, cinereis recandidis maculis uariat,item alternis. Nycticorax autem,hoc est coruus nocturnus,niger est,ut alterius generis coruus,sed eo plerunt minor. At uespextilio,quae e uespere,quo evolat,nomen

hoc duxit,muri nonnihil similis est quare scite scripsit Varro: faeius sum uespertilio,nem in muribus plane, nec inuolucribus sum Alas enim habet e uolat, quod ei non conuenit cum muribus sed

animalia parit,no oua, in qua re cum uolucrum natura non congruit. 5 foetus uberibus admotos laete nutrit,cum uo

lucres cibos conquirans undit,quos in

39쪽

tes, quibus carent uolucres . Caput a tem simile habet muri uel cani: aures Plerunt duas,raro quatuor: dentes seriaratos: corpus obscure futuis pilis uestiatum,rostrum tamen nigrum,item aures: alas duas, quae ut draconisae piscis uolantis, non ex plumis constant, sed ex membranis,5 quidem nigris. In utra uero ala habet digitum, cui est unguis.

caudam latam,&licut alas membrana

ceam,in qua duos pedes,quorum utero quinos habet digitos uncis unguibus armatos,quibus inparietibus rimis c uernarum adhaerescit. Aut enim pei det,aut volat,aut iacet.Quia uero pedes non oriuntur ex corpore, sed ex cauda, ei esse traditur coxendi una. Vocem a cutam ut mus no emittit, uerum sere ut catellus latrat Geminos autem, ut Plinius,uolitat amplexa infantes, securno

deportat auda re alis assixa dies ali quot uiui Quinetiam Troglodytae,qui in Africa habitant interdiu, maxime uero meridie latent in suis specubus. De pruni generis ani mantibus, quae

40쪽

noctu uel interdiu in terrae cauersus de litescunt dormiuntue satis . Abeo ad se cundi generis animantes,quae certo an ni tempore,ut dixi, subterraneas cauer

nas succediit,& in eis graui somno preses, menses aliquot, quasi mortuae sine cibo consumunt, ac usi ad fine u latent, dum tepore ueris humo excitatae reuiuis uni, aereminiscutu cibum, quem tanto tempore oblitae erant sumere. Tametsi ex his de quibus iam dixi, aliquae sunt etiam,ut omnis generis quaedam best laesunt,in harum numero,ut suo loco dica. sed terrenas hic quos primo persequar. Ita multae quadrupedes hyemis aut restatis tempore se in specus condunt. Etenim mures Alpini autumno subeut cauernas, in quibus aestate cubare conis sieuerunt Nam in eis ex sceno, si ramentis, sarmentis exstruunt cubilia, in quia hus totam hyemem sc ad uenerinace orum instar couoluti delitescunt Sodor iniunt In una cauerna plerunt septem,

aut nouem,aut undecim, aut tredecim

Mira uero eis machinatio θ Blertiacia scae ac reliqua iam congesserui. Vnua

erum