장음표시 사용
131쪽
ferri, inque gyrum revolvi , statim ac accenduntur . Quis enim non videt hoc erumpente v/wrum Pasi vento evenire ὶ Scilicet quod magnavis es IIuviorum flammam efformantium massam mobilissime iacentem versatilemque retro pellit . titi iam de Drobolis adnotatum . ,, Sed heie finem experimentis imponere nolui , ultraque progressus sum . Vix enim animo insederat concepta ac tradita phaenomeni ratio, eum
suspieio mihi oborta , quae statim in firmam opinionem crevit, se ut eventum Tibi, Vir docti iasme , & laudato BRUGNATELLI, praenunciare ausus sim e fore nempe ut Flores Benzoes, ea dem ferme cum Camphora volatilitate praediti , similes ederent effectus ; iterumque similes edereris aias volatria concretum , dummodo sineret maxima huius solubilitas in aqua . Iam vero cum ad experimenta me contulissem, omnia exspectationi apprime responderunt ; vidique non sine voluptate Florum Ben es splendentes ae plumosas lamellas confertim aquae iniectas pluribus in locis dinsociari ; iterum alias ab aliis divelli hueque
crebrius, ae melius quam ipsa Camphorae rameu-ta ; seiunctas vero hac illac discurrere , motum rotatorium concipere , diuque retinere , licet aliquanto minus quam fruitula Camphorae et qui motus vertiginis continenter fiebat incitatior , inque minutis particulis evaserat ultra fidem per nicissimus , non secus ac in particuliς Camphorae contingere consuevit . Huiusmodi experimenta eum Floribus Benzoes primum capta sunt, me admonente , a saepius laudato BRUGNATELLI τmox a me ipso , cui ille aderat comes; tande impos 3am iterum ae tertio repetita sunt , eadem Tibi ostendere curavi , qui ea amico plausu exceptili , Vir ossicio , consuetudine , studio mihi coniunctissime . Sed & At ali volatiis concrotum
132쪽
sumebatur volatIli Cornu Ceνυἰ phaenom non praebuit cuiusdam subsultus ae rotationis supra axem particularum aquae immissarum , quamdiu hae ab aqua sustentatae , nee solutae manset runt ἰ sed mox vel evanescebant solutae , vel demersae fundum petebant. Igitur non nisi per ali- suot minuta seeunda huiusmodi rotationem prorus insignem eontemplari dabatur . insignem , inquam ; ocyssime enim evenit, ac ultra conceptum rapidissima extat , vel a primo attactu aquae. Quod sane consentaneum est naturae ipsiusmet athali ; cum longe maiori volatilitate gaudeat quam Camphora, ac Flores Ben es ad idem ex perimentum abhibiti . ,, Cum hisce tentaminibus ineumberem in ossietna quadam pharmaceutica, nuperrime adstitit IuvenisApothecarius , qui eum ex voto succedere tentamina eum Floribus Benetoes vidisset, consulto Obtulit mihi Sal Suecini , quod & ipsum acidae naturae sit , concretum , & volatile , non seeus ac supradicti flores. Porro & eum hoe Sale Succini bene eesserunt experimenta . Quin , novum atque elegantissimum adparuit spectaclitum e particulae enim salis aquae inspersae vix hanc attigerant, eontinuo eiusdem superficies progredientibus late ei reulis vivissimos iridis colores reserentibus maculatur, ae veluti pellieula versicolore tota uanta est obducitur . Gilibet vero annulus huiusmodi pelliculam efformans non eundem servat colorem, sed pedetentim immutat, quo pergit dilatari r procul dubio eadem ratione ac ad varios colores suecessive transit pellicula bullae saponaeeae, dum inflata diducitur, & usque & usque
attenuatur. Iam vero phaenomenon hoc effluentis e Sale Suetini substantiae , quae omnigenosae mutabiles colores , iucundo sane spectaculo , quae faeiei superinducit , dum multipliees ipsas cur aes ac rotationes particularum huiusce Ω-
133쪽
lis aquae innatantium comitatur , patentem e rundem motuum caussam sub oculoῖ ponit : vi- . delicet mas Iulae inde retropelluntur , q lo copio- sius effunditur memorata materies aquam obdu-
cens , laetissimisque coloribus suffundens . Quam eiaculationem , ii ita loqui fas est, ipsis demum oculis cernimus e cernimus sicuti iniecta nova massula huiusce salis , illico ab attactu universa aquae facies prope concutitur, efformatique iam antea annuli colorati undequaque difflantur: quis dubitet ab effluvio se se in orbem dilatante Cernimus , praeter quam plurimas supra axem rorantes, nonnullas huc illuc transcurrentes massulas longam latamque post se veluti caudam trahere , quales Cometae caudati repraetentantur ; hocque iterum quis non intelligat fieri ex eodem torrente effluviorum sorte ad aliquam partem longius Procurrentium , qui torrens a massula salis inde repulsa retro relinquitur id quod huiusmodi cauda in spiram ipsa contorquetur , cum frui lulum super axe rotatur Forsitan ex hoe ipso maior hei e reactio contingit , quod contra aquam ipsam fit incursu ς materiae e sale effluentis , secus ac accidit effluviis Camphorae , quae tantummodo contra aerem nituntur . Sed enim quid vetat admittere dc horum effluviorum , pro parte saltem , nisum contra faciem aquae , in quam incurrere quodammodo debent λ Atqui nihil supra ipsam relinquunt i Nihil sertasse , quod postmodum non avolet ; nihil conlpicuum : at quid ni aliquid inconspicuum Z Uidebitur hoc non prorsus improbabile et , qui plures velit expendere ciretim stantias , observaveritque accidere , uti pol suam nonnulla frustula Camphorae longius aquae
insederunt , non amplius rotentur , nec porro ro-rentur nova quaelibet ramenta ei demi aquae immissa ; verum omnia quiescant . Cur non igitur
infectam dicamus aquam illam , seu obteciam
134쪽
adhaerentibus Camphorae exhalationibus , licet
inconspicuis ; unde ulterior contra ipsam aquam emtixus languescit ae cessat Equidem si haec admittantur , una eademque ratio conflabit promotu molecularum Salis Succini , moleeularum Florum Bem es Jc Camphorae ; δή. quidni etiam in ali volatilis λ Si vero non admittantur , iam non amplius convenient in omnibus & per o
nia ; sed Sol Succini unice ni forte addas Flo- es Beudoes ) aget modo sibi proprio ae peduliari.
Veruntamen hic modus neutiquam refragatur sententiae nostrae , quae sarcta tectaque remanet rid enim unum contendimus , caussam proximam , nempe effectricem motus apprimo vertiginosi , aliorumque motuum , qui observantur in mimilis tum Camphorae , tum reliquorum eorporum insigni volatilitate pollentium , aquae innatantibus , esse copiosum ac validum ex ipsis vaporum enfluxum , seu ilrictius loquendo ambientis fluidi
contra illorum quasi torrentem renixum . Quodlibet tandem sit hocce fluidum rea gens , sive Aer sit , sive aqua ipsa , eui frustula illa irrequieta innatant ,, Plures aliae, praeter memoratas substantias, a nobis tentatae sunt . Speraverat adstantium aliquis
phaenomena descriptis similia obtineri po se a quibusdam corporibus insigniter odoriferis, uti sunt Moschus, Casoreum , Ambra. Sed eum effluvia,
quae ab his emittuntur , licet magnum late spargant odorem, non ea quantitate sint . ut iensibile ponderis decrementum , vel post longum tempus , deprehendatur in massa evaporante ς cum non valida , t ed prorsus blanda eruptione fiat taliu exhalatio ;contigit , ut cum horum ramenta aquae immitterentur , exspectati motus non comparuerint : quod probe senseram, dixeramque antequam experimentum inititueretur. Caetera corpora , quae similiter nihil prodiderunt, non vaeat recensere . Re
135쪽
stant adhue quae non inutiliter fortasse sentibuntue , quaeque lucem novam hac super re afferre poterunt . Interea nonnulla heic adnotanda ducimus in gratiam illorum , quibus animus esset elegantissima huiusmodi experimenta repetere. Oporistet igitur ut aqua non sit frigidissima : quo calidior tum ipsa , tum aer , melius . Sed 3c puritas aquae, ac mundities ipsius vasiς multum reis seri . Si massa aquae sit inquinata heterogeneis , fi illius superficies vel leviter eonspurcata materia pingui, quin eli pulvisculo eo ne lavis aut vestium, exspectati motus particularum sive Camphorae, sive Florum Be te aes non contingunt, aut admodum par Wi , ut vix obiter conspiciantur . Iuvat tunc , saepiusque , quando etiam nulla apparet pellicula aquam obducens , omnino iuvat concussione vasis excutere aquam ipsam , ut tali subsul tu pars ipsius extima quoquo modo conspurcata proiiciatur in terram , ae reliqua mundior remaneat in vase . Minor diligentia requiritur pro Sale Succini , euitis frustula quaelibet, nune ad diversas plagas excurrere, nune super axe velocillime rotari adhuc pergunt, postquam pellicula Uersicolore tota aquae facies obducta est . Iam inter ipsas aquas fontanas magna se prodit differen- tia; sunt enim quae ut ut pellucida, vix omni
adhibita diligentia sinunt immisIa sibi frustula
Camphorae , aut Florum Bemnes lamellas , concitari , ac de more in vorticem agi. An non hine novum depromi poterit Criterium pro detegenda aquarum impuritate Caeterum non sola aqua hisce experimentis opportuna ; namque & in vino contingere vidi eosdem motus particularum Camphorae Florum Beet Oes, nee multo languidiores ; nulli mode vero in spiritu vini , a quo dictae particulae male sustentantur, ita ut continuo sondum petant ; neque pariter in oleo oli
136쪽
v ERAE INDICATIONES . Sistens sub praesidio
S. I. Instituti ratis. VEnae sectio , tum antiquissimum in arte medendi , tum frequentissimum hodie remedium, quo Se conservandae sanitatis, & morborum inta Illustris Viri GATTENHOFFII scripta Aeademica , ad quae & praesens Dissertatio pertinet , tradere hie perso , atque neminem credo futurum M , qui non illa , inter praesentis Collectionis meliora posuerit. Digna vero est V ae Sectionis
137쪽
quovis sere genere curandorum opera , phleb tomum , gladium veluti Delphicum ad gravissimos adfectus iugulandos , tum M leves victimas stringunt , nostram pro themate inaugurali conis siderationem mereri visa est e quod . licet novitate haud placeat, id tamen habeat utilitatis put veros generosi remedii usus , abusus sereepidemici noxas statuamus, atque, quae in hoc medendi genere formari solent , indicationum limites coerceamus , sicque & artis prodesse tyronibus , & annosae toties Vetulaeque praxem , quae adsiduas inter operas atque familiari quodam medendi habitu meditari dediscit , mores consuetudinemque re flere liceat.
operatio , cuius Vires Medicae in eorpus humanum propius examinentur , atque dolendum est , certe nos longe magis de minimis interdum , quam de maximis in re etiam medica , curare rad quae omnino sanguinis missio pertinet, cuius effectus, licet quam plurimis ignoti sint, omni tamen alio remedio frequentius corpori humano adplicantur . Vereor , ne sola lanceola phlebotoma plures trueidaverit , quam vel aliud quodcumque armorum genus fecisse gloriari possit. Utilissimum igitur censui, Iuvenes Medicos praesenti labore in remedium attentiores reddere , quod , eo ipso quod summas utilitates habere queat , si recte administratum fuerit; non potest non insigniter obenis Aegrotis, quorum sanguinem, absque omni habita ratione , ut aquam dissiparet.
138쪽
S. II. Naturae spera in parando sanguine . Atque eo quidem in argumento ut recte versemur . quid de sanguinis natura , summisique in oeconomia vitali usibus statui debeat , repeti in primis ex physiologicis oportet. Atque ipsam sanguinis originem si lustremus , liquorem esse constat, soli animali corpori propritim, solis
que eius machinae viribus essectum; ut extra animale corpus nec natura similis, nec arte imitabilis
observetur a solumque animale corpus sit . quod suum sibi sanguinem faciat ex materie , quae non est sanguis quas machinae in primis etiam primordiis vires celeberri virorum M ALPIGHII , HALLERI de ovo incubato ob seryationes illustrant ; queis constitit, auctis sub
ilicuba tu solidarum partium viribus , in ea ratione . liquido per vasa , sensim conspicua , minio colorem flavum , subviridescentem , serrugi neum , demumque rubrum cum evidentioribus
cordis maiorumque vasorum aedificiis induci co a GAUBIUS Pathol. f. 332. SNIETEN. T. II.
139쪽
136 sub evidentiore cordis sabrica in pulli primodiis sub semicirculi sat erasti & muscularis specie die
quarto nonnisi unam sanguinis guttam , sed hora I 44. , ventriculo cordis duplici adparente, duas sanguinis guttas observavit perspicacissimus
HALLERUS a . Quae eadem haud dubie in
foetu humano , sub arcana naturae opera ratio
est , experimentis haud subiicienda . Adeo ipsis
machinae animatae viribus ortum debet sanguis; atque uti inter primaria eiusdem exstruendae opera pertinet, ita eo praecipue ad ulteri ra machinae animalis incrementa, partiumque aeviscerum vitalium persectionem natura uti vid turi; cum qua certa sanguinis tum copia crescit , tum persectior conditio: ut, quo sortior animalis corporis compages, teneriorve . densitas
sanguinis , eiusque ad reliqua liquida proportio ac copia variet b) ; atque adeo pro ratione aetatis , sexus , temperamenti disserat in uno. quoque ce) r hine in exercitato robustoque agricola
a) HALLER de format. cordis in Ουo oper. min. T. II. p. I 64. a 69. 386. IO. O Globulorum rubrorum portio maior ad serum ita adultis HALLER Elem. ph . T. a. p. 69. co pia maior in robustis p. 37. e Gravitatem specificam sanguinis diversam esse pro ratione aetatis , sexus , constitutionis probar
140쪽
-hi densissimus ingenti per vasa robusta attrita rapitue ; in tenera pallidaque virgine , aut tabe caehectica per debilem fibrae solidae compagem dissusa , liquidi sere aeruginosi, subviridis sorma perambulat perinde fere , ac illas sub primorum tenellorum ovi staminum motibus mutationes dixi ; antequam cum persectiore cordis vasorumque fabriea, persectioris sanguinis spe ciem ac dotes induat ; restituitur sanguiuis haec Purpura, dum, maiori per adminicula artis rothore reddito , vasorum actio suos in usus in aluerit . Probe certe sanguis a BOERHAAVIoca adpellatur creatura singularia admodum naisturae , 8c in omnibus animalibus determinatae , ac in singulis diversae, adeoque in homine est humanus , in nullo alis animali reperiundus ;hicque sanguis , aliunde insusus , non est sanguis illius hominis , cui infunditur p qu quexatio celebria illa olim Anglorum in transfusi ne e perimenta ipselicia . magnosque illos pro concilianda quasi immortalitate ausus invalidos reddidit. Magnus adeo ae singularis in parando sanguine naturae labor est . viresque habet per Nniversum corpus , totamque fibrarum solidarum texturam actionemque diffusas ; ut ex adsump