장음표시 사용
121쪽
s s METHODI MEDENDI mur sola tione uti , praecipue in febribustarassione quia per sanguinis missionem exsanguinis trahitur simul vitiosum cum fan-
purgatio gViHςs per expurgationem autemne P& qua non extrahitur simul sanguis cum
causa. vitioso. Porro melius praeparat missio sanguinis ad expurgati nem , quam expurgatio ad sangui- Missio sag. nis missionem. Haec enim laxat Pr parat ad vias, quo maxime corpuS eXpuμη purgatio Oandum indiget, illa debilitat vires, quo nih1l ad mittendum 1anguinem periculosius. Rursum mis. sioni sanguinis non obstat impuri tas , expurgationi vero obstat re pletio. Inutilius igitur iam mitti Qui non tur sanguis expurgatus, quam an inmittendus tequam expurgaretur , nisi con- -gui , p0st tigerit , expurgatione concita
iiDEI ardorem nouum in visceribus
quod maxime euenit, cum non antecessit sufficiens missio sangui-cuatione est λ tunc enim nihil consultius, opus pr ce- quam ab expurgatione sanguinem dat missio mittere. Alioqui , cum utraque δΠυ euacuatione est opus , missionem sanguinis oportet antecedere di
122쪽
nit, ut saepius missio sanguinis sola curationem perficiat , quam solaeΣpurgatio, quia scilicet, est euacuatio ordine prior. Α priori autem magis natum est succedere
quod posterius, quam a posteriori, quod prius. Misso igitur sang uine,
sepe sponte naturae expurgatur corpus alui profluuio, vomitu, aut sudore succedente : expurgato autem corpore non solet succedere fluxus sanguinis , nisi raro menstruus: immo neque expurgari bene potest repletis canalibus. C A P v T IV.
medicinae opus facultatem, atque, nisi ea permittat, nihil circa aegrotantem tentandum esse , generatim quidem antea diximus, nunc autem utiliter repetetur. Nacum hae duae euacuatione S, de quibus agitur, omnium maxime sint, peculiari quadam ratione desiderant facultatis constantiam. Cum
123쪽
's METHODi MEDENDI tesadva gubernant, quarum nulla potest,
cuaruiu au- vita salua , omnino deficere , eas diate Opti' omnes constare ad vacuandum a
m in K dacter optimum est , ac proindς
Omnium notas oportet medicum - tenere, & contemplari. Sunt verbiae fiunt suo e rum s Vt& aliarum omnium vir-
actiones & tutum) proprijssimae, ac fidissimae,
accidentia. notae , suae actiones : post has, MAnimalem accidentia quae ex illis bene aut virius m male obitis, sequi nata sunt. Ergo es valete animalis robur aut debilitatem, ex iacis docent, motibus Voluntarijs , & sensibusti tuae non. externis & internis agnoscimus. Si enim mente constat, facile se in lecto conuertit, decenter iacet, res. pirat facile, bene videt auditque, neque ulla parte non sentit fatis,facultas animalis valet. Si vero vacillat mens, respirat sublime, non videt, neque audit, non potest se loco mouere, perit illa facultas. Hi iaque mox succedit, in pedes ferri, pondere scilicet, tantum non mor-N miratis tui corporis. Ita quoque si bene semriuris a- habet ad cibos, dc acceptis nullae QRς- , incoctionis in ventre notae suPec
124쪽
LIBER SECUNDUS. 9 veniunt, δc egestiones conditione quaei .a- bonae, tempestiue fiunt, & retinen- le re osten tur quae Oportet retineri, denique dunt,&quet
haec quae ad nutritionem spectant, iς v. non admodum ab eiusdem hominis bona valetudine dissident : &in urina & alui excrementis quales per morbum salutarem solent murationes aguntur, facultas naturalis constat: Si vero e ventre in comis mutata, aut tantum corrupta de ij-ciantur, & urinae tenuissimae appareant: aut forte ventriculus, nihil retinere valens, mox ingesta euomat, aut cibus potusque totus videatur abire in statum : quibus mox succedit aut extenuatio maior quam pro ratione, aut totius habitus decoloratio, &faeditas, naturalis emoritur. Ita quoque si pulsus sine crebritate maiori quam pro praesenti usu , neque paruus, tange nil resistit, facultas vitalis es: fir - . mitem Viama: moxque accedit vivacitas quae- talem aut dam oculorum,&color totius vul- secus ostentus bonus cum mediocri partium carnosarum intumescentia. Si vero
125쪽
ιμ98 METHODI MEDENDI pulsus tactu euertitur, & paruus ac creber est, extinctionem minatur facultatis vitalis, quae, si iam accedit oculorum excavatio &liuor, collapsus temporum & acu.ties nasi,& per partes quasi vibices, x ipfius obtutus velut emortua macies, iam iam moritur. Constat vero, Vt extrema haec quae retulimus , extremorum casuum signa sunt, ita mediocria esse medio iacrium et ut cum dictorum insunt quaedam solum,aut omnia quidem, sed remissius , significari minora. sue bona, siue mala, esseque iudicandum, ut notae accedent ad optimas aut pessimas, plus aut minus. Etsi diximus ad censendum de se cultati, perpedendas esse vires omnes: non tamen aequalis sunt mo
menti , sed vitalis maxime s qui
haec seruat omnes, eaque extincta manere nulla alia potest, neque ea admodum firma, aliarum ulla ex
treme debilitari in secundo loco naturalis quia haec est qua morbi coquunxur ) Omnium PQstrem'.
126쪽
L133Rsgev Nivs. quae omnium est praestantissima, animalis. Quia haec, etsi ad fanorum actiones obeundas maximε struit, ad pugnandum cum morbis minime facit. Nam ad concoctio nes quidem, per se nihil , ad expulsiones parum , nisi in morbis thoracis. Ob has igitur causas arteriarum attrectatio ad censendum de facultate pro mittendo sanguine est maxime necessaria, ac praeterea, quia venae sectio vitali faculta vi magis , ac prius nata est officere per effusionem sanguinis & spirituum , quae eius facultatis instrumenta propria sunt : qua de causa magis etiam quam ulla alia euacuatio videtur facultatis constantiam desiderare. Missurus ergo sanguinem aut expurgaturus, considerabis dicta omnia, praecipue vero pul sum, neque ante Vacuabis , quam iudicaueris esse virtutis robur, non id solum quod praesentem euacua tionem ita sustineat, ut dum ea agitur anima non deficiat, sed etiam
quod imposterum sit futurum satis
cu tr. vitalis maxime necessatu,
127쪽
quod futuis xum est. Tempestas
iubent nosa at non vacuare , aut
aco METHODI MEDENDI ad perferendum morbum, & transgendam totam eius constitutioianem. Eadem igitur causa, qua cum morbum foro longum suspicaris, minus audes cibum detrahere, debes & copiosas Sc multaS euacuationes magis timere , alioqui, in breuibus ad utrumque esse audax, inediam dico dc euacuationes: quapropter & cum tempestas est valde Incommoda , ut aestiualis, aut in
homine est aliud quidpiam, quod prohibeat, ut senilis aut infantilis aetas , aut fastidium, aut dolor ipsa
e uacuatione non soluendus , aut vehementes furentis iactationes, abstinebis ab euacuatione , vel vacuabis parcius , nisi facultas tanta sit, ut horum noxas & euacuatio nem possit tolerare. Merito autem fides illi minus per dictas incommoditates. Nam cum facultas ad perferendam missionem sanguinis sit adeo necessaria, Omnia quae nata sunt vires exoluere, Vt aestus, furibunda iactatio, & dolor vehe. mens atque assiduus: aut refectibia
128쪽
L 1 B E R S g e V N D v g. Imnem corruentium prohibere , ut . .
insuperabile fastidium, de alia omnia eiusmodi, in prohibentibus id auxilium poni debent. Quapro is Cum pro
pter cum praeponderant petenti- dilent e. - .
bus omnino ab eo abstine B dum, δε hi abstincum non praeualent , mittendus nendum ab sanguis parcius & cauti his est. In his auxilio , cuetiam est magna exeuntis sanguinis non prae Acorruptela, maximae penuriae boni sanguinis indicium. Quae Vulgares par eius. medicos , & indoctos plurimum Magno mouet, atque ad mittendum ite- eremitis rum atque iterum, largius ac pro si Π g. cor fulius multat: peritos Vero c3uxio' pdines res facit, quia tanta laborantes ea liac euacuis cochymia, 1emel debilitati non ha- tionem co-bent unde reficiantur , interim et a Vulga- aluntur suo, etsi prauo succo . Ta-
lia itaque omnia per se prohibent fundi : quod si a petentibus vincuntur , suadent mitti parciuso Hoc enim multo probabilius dicitur, quam quod aliis placet, esse quaedam quae petant , aut prohibeant auxilium , quaedam quae nomomnino, sed quantitatem definis
129쪽
ior METHoni M et D E N , Iaut modum ponant. Velut nunc debilitatem virtutis prohibere mitiavi sanguinem , quia sine ea nullus mittendus est: tamen aestatem , de
infantiam , & alia eiusmodi noti prohibere omnino, sed moderari; Hic sermo parum probabilis est. Na quodcumque prohibet in hoc homine, & his conditionibus mitti abunde,magis prohibebit in alio &alijs conditionibus , atque adeo in aliquo δc conditionibus aliquibus prohibebit omnino. Atque quodcumque eorum quae vocant prohiabentia , erit aliqua adeo exigua Cuacuatio , quam possit sustinere, cum horum omnium sit partitio infinita. Satius ac magis consenta. neum est censere, quaecumque non permittunt agere abundὶ pro necessitate, prohibere : quaecumque
non prohibent cum indicationem aliquam habeant ) petere : atque collatis utrisque sequi iudicatione
praeualentium , ob contraria vero
agere cautius id quod agitur. Sed hoc ad complicatas indicationes
130쪽
L i a g ih l f g e . N D V s. i 3 iam delabitur, de quibus postea
agemus : nunc eas quae causarum
sunt persequimur. Hamnus v e bintCrnarum copia aut vitio Iadentium dictae sunt indicationes primae. C A v v T V.
RV rsum hae omnes esse possunt,
in toto. aut parte aliqua, quietae, aut agitatae ac fluentes. Haeque rursum aut incerto feruntur motu hinc inde , aut in partem certam, partesve certas fluunt. Quae hinc inde agitantur erroneae, quod incertus diuersaru in partium dolor indicae , turgere dicuntur a Latinis, a Graecis oti . Haec postulant adeo citam per ventrem e purgationem, ut, si fieri possit, eadem die expurgandum sit: ne in partem aliquam principem velut furore agitati succi irruant, ibique fi
mentur. Dico autem expurgandos tales succos, nulla alterius euacuationis facta mentione , quia vera turgentia semper refertur ad vi