장음표시 사용
171쪽
tumus contra oris putredinena & Veneream libidinem ossi adimimus: Haemorrhoidas sana cava quaeq; implet, & sangxrinem supprimici Oleam ejusdem ad quaevis deplorata vulnera & ulcera est preciosus baliam', & magnopere ad priapisinu, lasciviam,ophthalmias, impetigines & rubras faciei pu litulas prodest. Hanc ad rem nimis lepide Nerba facit Baralaardus Penotus,inquiens: Tanta prude ia atq; sa- uarii. pietitia hic senex praeditus est: Vix aliquis mortaliunti- Inieli spi merare potest. Εjus sudor dc sanguis utilis in omnibus morbis. Tantum de Metallis.Sunt vero &esia quaedam mi natalia,quae se Chymiae subijciunt,&in usu niMedicumve.1iunt,uIter quae eminent, Antimonium, Vitriolum, Sulphur&Nitrum: quorum essentias& vires brecideretiam perscrutabimur.' Antimonium non esse virulentum. sed aluberrimas inde possie parari medicinas, &. supra docti inius: Si enim damnu aliquod ex ejusde praeposterousti emergit non stibio, sed insulso imputandu chymica tro, qui scarlionio & helleboro aeque ac Antii nonio peccare,&aegros in extrema potest praecipitare pericu .la. Hinc micassis Platerus Antim. praesert helleboro: &Here urialis atq; Hierorius stibij usum empiricis, no autem medicis ex Hermetica & Hippocratica prosapia oriundis prohibeno. Non minus enim stomachum & totum hominis corpus a vitiosis humoribus & aegritu. 1Matbio dinibus qua metalla a suis superfluitatibus antimonisi is expurgat: α complures sane magni morbi, eodem rite Anii in praeparato sunt curari, qui alus pharmaci, cedere no- .
172쪽
tinctura vocassan guinem antinaomin pang.
iuerunt , quorum exempla supra fuere prolata: plura vero apud scriptores extant,Andemaciana,Mathlotum, Pedemontanum,Gesnerum,Cratonem,Rondeletium, Platerum & alios, quod etiam contestitur Rulandus sancte affirmansse multos viditie usu antimonij a periculosis aegritudinibus este liberatos. Valentioribus quippe morbis ipQ attestante Hippocrate, potentissima remedia convenientis limata. Imo Sellerus adeo benignum reddidit stibium,ut etiam puerulis recens natis non raro felicissime exhibueri . Parantur autem ex eo innumerae Medicinae quas Astrologi commodissmEfieri arbitrantur Sole Luna in Aquario seu Piscibus existente quae varijs indigitantur nominibus, ut sunt Essentia,Tinctura,oleum, Acetum, Flores, pul. diaphoreticus dcc. Ad multijugos eosque contumacissimos humani corporis depellendos afleetus,ut sunt gratia e- xempli: Lepra Pestis ues Venerea,insania,Scabies, Podagra & Quartana: quae tamen medicinae ademto spiritu arsenicali rite praeparari,Sale urina & sachar pro di versa artificis intentione, corrigi, Antimon.& Sacharum Candi adeo se invicem copulant, & junguntur, ut nunquam separari pollint , sicut aurum & Mercurius ) nec temere in quibusvis propinari deben Antimonium, quod ex sententia Paracellii, inter omnia mineralia potissimum in se claudit arcanum, hoc ipsum quoquo intelligens Crollius, scripsit: Si an timonium potici prςparari,ut sine omni vomitu saltemper interiora opeiam cur,nullum daretur Catharticum pCestantius.) bilem utramque purgat, maximE vero atram, epilepsiae, morbo Neopolitano,hydropi,lepra febrii,
173쪽
febribus prae sertim vero quartanae quae ab Octavio Medico perhibetur esse filia Saturni medetur, Apoplexio alopeciae & Ictericiae prodest, universas in corpore vires ac facultates mirifice restaurat ac renovat, appetitum movet,obstructioiles epatis, lienis, totiusque corporis reserat,intellinorum dolores sana podagricis, icabiosis & asthmaticis auxiliatur, in Mania, fascinatione&philtro nihil praestantius, in phthisi summum est arca
Extrinsecus autem cancrosis opitulatur, Elephantiastin fistillas,lhipum de omnia ulcera maligna sanata: vulneribus desperatis satis commendari nequio. At vel o,quis posset omnes vires in Antimonio lata tentes contra omnes aegritudines enumerar : Nemo medius fidius. Decem enim habet dulcedines,ut dicit Papacelsus, quae decem Virtutes praestant, quas terra in decem herbas divisas habe siquae junctim in uno Antianonio laten . Anti molitum diaphoreticum, unum Espagyricis medicaminibus maxime πελνγ a ρ, non mirum, cum ex sententia doctisti mortim quorundam Medicorum, tertia ture morborum pars, qui humanum corpus inse-
stant, per sudorem curari queat in peste est summu seci et um,in podagra,hydrope, obstructionibus lienis,&febribus nihil praetentius. Florum Aiuimonij candidorum,luteorum, rubrorum &puniceorum, quorum ultimi pro optimis habentur usus,ex dictis facile colligi potest. Similiter quoque olei stibiali vires ex praedictis colligere non erit ata
Lib. . de aquis naturalib. paracel. ibidem. Jul.Alex.
174쪽
aph. Vomitio sicilis,lu-quit Fetnel L3. depurg. rataluberrima est,&purgationsi omnium praestantissima, di contra
Acetum vero ejus dona,seu Itylanx in quo Vulcantis Phoebum lavat, ad febres ardentes & inflammationcs internas extinguendas miris cuinis. Insuper ex antim nio quod Graecis si, sucus quoq; paratur. Iudet apud
Cum etiam gladius,ignis ac Medicina commodent& incommodent pro tractandi modo,Medicus in exhibendo Antimonio & Mercurio caute agat, nece lum est; siquidem ex praepostero horum usu,iliades maiora, ut supra ostendimus nasci possint. Iis itaque Antimonium optimum,uti Jc Mercurius; qui ad vomendum sunt faciles & proclives stomachumaabentes robustum & thoracem amplum . Debilibus&picrocholis, illis etiam qui dissiculter vomunt, non expediuno. Cave insuper ne adsint constipationes, dolores colici,aut membrum princeps laesum,alioquina commotione violenta imminet periculum ,. yos Omitum brodium pulli cremorem ptisanae, vel jus pi orum exhibe,ut quis minori molestia vomat,& medica- meti acceleretur actio. Poteris etia, si libet,ad purgationes faciliores pellem vervecinam calcmena 'emri imponere suadente Pataro.Si sorte ex usu horum pharmacorum .'κα atrie oriatur,ad illam compescendam utitor Theriaca recenti,iniva cytoneorum, syr Upo ex mastice &rosis siccissemine cymini vel plataginis tosto,vel etiὶNepenthe nostro.Ventriculo emplasti una de crusta panis imponito,& plantis pedum panem tostum.aceto rosece se irrisatum adplicato. V triolum a multis ad quartam sere morborum partem percurandam destinatur , quod nemo admirabir tur.
175쪽
tur,qui scit ex varijs&heterogeneis illud esse composiatum,quae beneficio Spagyriae & Vulcani, artificiose s gregata&in saluberrima remedia redigi posti,no. In
eo namque reperies frigidum,calidum,in crassans, attenuans,alti ingens,aperiens,coagulans, totvens, pursas sudoriserum&roborans: sicut id non incongruE Tur.
que tus & poit hunc Sala probavere: Peritus quippe artifex ex Vitriolo sedula arte extrahit phlegma piritum humidum Jc siccum leum Niride & rubrum,salsulphur, colcholar, per veram istius
corporis anatomen,&haec omnia ad compluriuin morborum sanationemna usum medicum venium. Unde
Gesuerus illum Medici persona vix dignum judicat,qui
medicamenti, vitriolatis se posse carere autumata. Et Theophrastus oleum vitrioli vocat partem pharmacopolij quartam, atque cuilibet pharmacopam demandat, ut sit instar lapidis angularis in sua officina. Hoc ipsum fortassis Erastus quoq; intellexit, qui a Chymicis alias valde abhorrebati tamen usiim ejusMira maxime approbavi Oleum porro Vitrioli vitae sontem laetificat, memoriam confortat,lepram & cancrum,paralysin & spasmucorat,tu stim pellit,sanguinem sistit,appeti tum excitat . Insuper apoplexiae,vertigini, hydropi & caduco medetur, in quo vis vitrioli ex sententia Paracelsi potior ὀc certior quam auri est In syncope,lethargo,visus imbecillitate Jc febribus ardentibus mirifice conseri, teste Casp. Hosmano. In peste δc febribus pestilentibus sellaeissime usurpatum est, a Mathiolla , BGhelio, Iordanio, Cratone di larunnero,quibus no repugnat Augenius, R. 1 qui
176쪽
qui in peste& sebribus pete chialibus,huic non par esse pharmacum statui . . Illud iii calculo & asili materia thiolus: in phthisi assectione haemoptoica Capivacci
us&Penotus: in melancholia, cordis tremore&sple nis dolore Georg. Laurea commendat: InColica Vieto rius: in cancro exulcerato Fumanellus: in lumbricis enecandis & expellendis Crato,Monardus &a, tendelius vires ejusdem utiliter admodum sunt experti, &Pen in tus existimat; Virtutem specificam Vitrioli elle in eju, aciditate,vi cujus moriantur vermes Idem autor sit nisi ter affirmare non dubitat,trium aut quatuor guttarum olei Vitrioli pondus,cum aqua pina pinellae singulis diebus jejuno stomacho datum, ab omnibus aegritudinibus hominem dum vivit,praeseruar . Plura testimonia olei vitrioli quod pilos etiam canos cum aqua sachari candi reddit nigros utiliter usiurpati, passim in libris practi cantium occurrunt undique, consilijs praesertim Cratonis, Montani, scriptis Quercetani, centurijsique Rulandi.Nota: Nunquam convenientis obliviscendum esse vehiculi. Spiritus vero ejusdem I itrioli,naturales, si qui sint vitales & animales spiritus reficit, sc bres extinguit, ob structiones aperit,putredinem arcer, venena eXigit, si tim sedat& ulcera percurata. Cujus Virtutem in myra-ichiali morboLipsius quoque expertus est,ita enim scribit ad Victorem Rhotomagum: An tu quoque cUm veteris seliolae medicis obhaeres Z dico veteris Nam isti no vi a Paracelso, auxilium pollicentur ab vitrioli aceto. Frigerare id aiunt,penetrare,aperire:&simul robur ad dercvliceribus x membris. Et sane iram & vocem
177쪽
comprime jam utor successu non inselicio de exitu videbo: Si juvare ita porro per or, ego iiivemorem hunc
Sulphur denique Vitrioli narcoticam vim habet innoxiam,ideoq; Nepenthis Quercetani, cujus virtutem mirificam ipse in Tetrade, consilijs&pharmacopoca dogmat. cripsit,praecipua basis existi .In exulceratis partibus nervosis-acutissmo sensu praeditis, sulphur hoc insipidum,propter insignem qua pollet sine morsu exiccandi virtutem vix satis laudari potest. Sulphur Neteribus quoque in usu fuisse ex eo liquet, quod multae ex ipso met occurrant antidoti apud Actu arium Aetium & Myrepsium,quemadmodum etiam apud ipsum Galenum qui Sulphur vivum ad dyspnoicos '
maxime commendaO. Mirum, sulphur apud Graecos vocati εῖον non Alum mehercle quod ὀναλμισσιetonitruum sit iis-:αννιορ πυs: sed omnino quiddam Divini in eo delitescere in suspitionem rapior omnimodam . Mirum illud ab usu sulphuris, eracrementa alvi, Moschi odorem referre: quae res mysterio non caret.J
ud fiet et in viridi limo cum hoc fictum sit in arido. clam non,obsecro,Galenus, si adhuc vitae usura seMeretur, nobilissima ea commendaturus esset pharmaca, quae ope Chymiae ex sulphure proveniunt: ut sunt stores ejusdem,rubinus,lac,cremor & butyrum, oleum &spiritus acidus. Non inconcinne igitumuercetanus sulphur praeparatu vocat pulmonis balsam hi, quonia ad omnes pulmonum & thoracis assectus experientia ipsa 'eoam Ateste , emcacissimum & praesentissimum compertum lilibi. est. Hinc Crato in ulcere pulmonis ad extergendum& consolidandum sulphure praeparato nihil conduci-
178쪽
bilius esse existimat: cum quo Felix Platerus quoque consentit&Jo: Jessenius,qui se multos phthisicos hu- .juscemodi sulphure se liciter sanasse gloriantuiti. Exhine 'i
manifesto apparet crassus corum erro qui diciant, sul- phureste arsenicum inchoatum,& ex multiplici sus o ne tandem iii verum arsenicum degenerar sed tallisti mahaecessie a μεταμος -ο it. OLac Sulphuris balsamum est humidi radicatis: sanguinem quippe purificat, naturales vires conirtat. &morbos instar ignis occulti consumit: praeservativum apoplexiae,convulsionis,leprae ast iam a & tussim tollit: catharros exiccat,&phthisicos oculariter juvat. Flores vero ejusciem, impuritates labriles,pestilentes,picuriticas,peripneumonicas leviores tuto &subito auferre, tu siesque antiquas & asthmaticos assectus egre- .sie sublevare possunt. Sulphur scissile,quoniam ab ipsa Natura sublimatum & praeparatum est,ioco florum stilophuris,in usu quandoque habere liceo. In Campania prope Puteolos Sc campos Elysios mons est sulphureus, ta solio tam Italis dictus qui,more Vesuvij & Elnae,pem petuo ardet,ubie saxis sulphur tanquam ros exudat &in inestabili copia inibi colligitur: hic ros sulphureus,
cujus portiunculam aliquam mecum attuli cum nec sapore nec odore ingratus; itaque summa cum utilitate loco florum,artificioia: paratorum,inMedicina usurpa ri non nequi . Oleum sulphuris adeo emcax est, ut neque Nivum . Corpus,neque mortuum,ad putredinem transire sinat, sed ade5 integrum tueatur ut nulla vel coelestis impres.sio vel ab alimentis prosecta corruptio,vel ab ipQ etiam
179쪽
MEDICAMENT CHYMICO orta inducta obelle ei pollio. Insuper militis tam in
ici ais quam exceria is viiijs adveriatur: in verrucis, stru-mis,orexi,hydrope,tiritiae supprellione, aurium tinnitu,colica, lentium dolore, Epilepsia cym convenienti vehiculo com nodillime Lisurpatu Spiritus lulphuris acidus nunquam flammam concipit,imo,si Quercetano credimus, pulverem tormenta tum a conflagratione arce adeoque omnes ardoresie Iciles mirifice extinguit, caeteraque sere omnia, qua Sa ritus Vitrioli praestat: maxime vero in phthisi, asth- nate & langtunis sphito laudatur ab Heurnio Rubaeo &Quercetano: & m catharro inbcativo aciditate sui pliuris cum aqua ibia tana mixta,nihil prcstantius esse aliquoties expertus est Socer .
Reliquum eth ut de Nitro quoque aliquid adijciamus a culus uiu ipsi quoque principes Medicinae, Galerius.'aulus, Actuarius, Myrepsius, Trallianus, Aetius &Dioscorides non abstinuerunt. Palvis nitri debite praeparatus,calculo renum, dysariete colicae,erysipelati,carbunculo, vermibus, ardoribus sebrilibus,& mesibus retentis mascule auxiliantur.
Hic notandum venit, quod illi, qui frigidioris sunt sto machi in calido qui calidioris in striglia vino pulverem
nitri sumere debeanta Ex nitro conficitur sal prunellae, quem alii glaciem Para lysi &anodynum minerale appellant, ob singularem vim dolores mitigandi,quantumvis a causa calida.& inflammatione excitatos. Non solum enim ad se bres ardentes maxime prodest sed etiam est remedium diu reticum & diaphoreticum ad multos morbos aptissi- mum,cum convenienti liquore exhibitu. De GJ. . de
180쪽
Invit hoc est tuti Arnu, nulli pror
teri . De reliquorum mineralium utilitate amplius as mus in Rosario ii ostro minerali si agi rico. Cum itaque Chymia tam insigne donum DEI,& Me dicina fidelissima sit ministra: medicamenta quin eri am hac arte concinnata,non modo,ut ex dictis pater, utilissima sed & maxime necessaria,non audiendi sunt ibli oblatrantes Chymiae inimici, quibus non tam salus proximi,quam ejusdem crumena cura est, ideoque ad extremos utque Garamantas illa detrudunt, verbisses quipedalibus damnant.&carduis prae lactucis vesci ma
Neq; ferendi sunt Logodaedali &malitiosi isti spagi
ri litera longa digni qui medicinas tam praeclaras no recte & artificiosξ praeparare,multo miti' methodice administrare didicerunsiqui ad imperitum vulgus instar muscarum corporibus insultantium, tapissimE advolant,& verborum dulcedine ae lenocinio , sicut pisces hamo, decipiunt, aulas occupant non Academias,ubi plus adulando proficiunt,quam vera dicendo, & media cando amplius quam medicando: hi vere sunt Sirenes orbis,basilisci civitatis,monstra reipublicae, atque Civium lues, imo , quid enim mentiari fundi calamitates: namqu Hi possint homines alto suspendere nai. Has bestias probe cognoscentes Mon pessulani, prudenti consilio constituerunt, ut si quis horum nebulonum fucum facientium deprehendatur, qui se Medicum emetiatur,is publice rapiatur,mox in asellum stri solium & plagosum sublimis attollatur,conversusq; tergore,cauda pro loris se ata manu utraq;, tota urbe per