장음표시 사용
141쪽
cerni queat. Horridis medicinis cxperimur sepe adeo ostendi naturam, ut in primo statim limine eas abhorreat.Itaque parum proficimus,suntqtie eiusmodi pha maca saepe in sterquilinium projecta potius, quam ai-
Pleraque sane suavioris sunt saporis & odora quam vulgaria; quid enim spiritibus & liquoribus balsam is fragrantiust quid magisteriis gratius : quid tincturis pulcrius 8 quid oleis & aquis jucundius iQuanquam vero ipsorum jucunditatem minuere videretur de empyreumate in destillatis cornunirer c cepta opinio,hoc tamen omnibus in elle Chymiatri ne
gant : fit enim incuria destillatoris, si pars aliqua Sui phuris crassior nimio igne aduritur, & in fuliginem
convertitum At eam si copiosior fuerit arte separant; sin minus,praestolantur,donec sua sponte cvanescata. Hinc Scaliger dicit: Ardcnti aquae calor duplex, alter ab igne , a quo exemta , paucos post dies eo careo. Praetereo hic jucundistimam delectarionem, quae E laboribus Chymicis pro manat, dc oculos, aures atq; linguam non parum reficit, quae tamen solis Hermetis filijs,secretorum Natura: idlertibus indagato ribus, grata & accepta, alijs vero pigris Doctoribus dic hymiae colite natoribus nauseabunda & injucunda est. pharmaca porro spagyrica artificiose praeparata &methodice exhibita,utilistimae e qui negat, Solis lumen,& magni hujus luminis utilitatem videtur dein gare . In his quippe aeger,remotis scilicet quisquilijssa
luberrimum reperit nucleum,correcta enim, nata, dc acti
142쪽
'pactionis impedimento omni exuta, parum materiae, multum vero formae acquirunt,& hac ratione citius, tutius,ac jucundius morbis medentur, ac alia triobolaria & vulgaria . Non enim diu in ventriculo, tanquam in carcere clausa remanent,sed propter insignem pen trandi vim,totum corpus morbidum permeant,&in ribum radicitus evelliano. Hoc ipsum AEgyptiorum sacerdotes non ignorarunt: qui remedia Spagyrica ut sacrosancta Deorum munera,in Ephesiij Vulcani sacrario, ut Graeci in AEsculapij templo, recondebant, ne a vulgo ipsa prophanarentur. Insupereflectus testatur de sua causa,& multi sandgravissimi morbi a multis pro si aricli Ne habiti , iisdem medicamentis Chymicis tolluntur, symptomata mitigantur,& caus, eradicatur,ut paulo post exempla quarudam prolaturi sumus. An igitur illis iacilὶ carebimus 3 uti Parisienses λmniant. Hisce & alijs supra memoratis rationibus sui gantur au tori tates prae clarissimorum virorum, qui praestatiam ac utilitatem eoru dem insignem felici admodum cum successit si ni ex perci. Et ut os liara Spagyricorum Corypha O Theophrasto ille se solo alumine philosophice praeparato 32. cum sulphure & Mercurio plumbi ira: cum sale absynthiii : cum sulphure absenthii sex magnos: cum Mercurio vero seu liquore absynthi j io6 morbos curare posse glo
143쪽
mentorum supellectili nihil prope sit , quod hodie
Chymistae destillandi artificio non subij ciant, sicque se. ip vegetius ac validius reddere non cisii tendant Iure igitur meritoLibaviusSpagyros salutaria generis humani organa appellat: & Uliladius Chymicos, propter dissicilinatim rerum prosilantistimarum & put
cerrimarum inventum , laude cumulatissima judicat dignissimos, quod scit.corpora in elementa dissolvant, & ficultates accuratissime investigent. Mufetus ait: Remedia, chymica industria praeparata juxta Hippocratis praecepta usurpata,citius, tutius &jucundius morbos percurant, quam alia .: Medici his destituti,non absimiles sun t fabrorum, qui ad secanda, hebetem adhibent securinia. D. Georgius Laurea uxoris meae avus dicere sblitus est: Chymicorum remediorum usus in Medicina non tantum fructuosus,sed plane necestarius est,cum quoci- die qui Medicinam facimus experiamur novos atq; c5tumaces morbos oriri,tanquam ex Cadmaea segete,qui vulgarium medicamentorum vim & emcaciam plor, 'elidant ac eludan .
Bemh. Dessen. ita scriptum reliquit: Chymiam veram propter opora ipsius insigniter utilia semper omni laude cumulatissimam judico: imprimis si eidem medica peritia fuerit conjuncta &ambitiosa nugacitas i ab
Mathiolus inquit: Qui morbos chronicos sine metallicis pharmacis aggrediuntur,ij plerusique re infecta cum magno dedecore,& suo & artis Medica desistulit . Et paulo post: AEgrorum corpora seminibus morbo
144쪽
MEDl CAMENT. CHYMlCO C totrum reterra sine metallicis medicamentis vix sanari possitiat. Araderia actis quoque dicit: sublimes spiritui ex QC si bus corporibus extracti, in Medicinam difficili morum morborum,qui alijs non cedunt auxilijs, exhi
Machiolus ingenue quoq; alibi fatetur,aquas destillatas adeo utiles elle & proficuas, ut decoctorum fac ut tali vel palmam preteripiant,vel saltem eandem ambigv
Sylvius de oleis loquens,dicit: oleum destillatum rem eiic omnibus alijs remedijs planὰ diviniorem :cum isto est Geber,uti& Ulstadius. Getherus vix Medici persona dignum existima qui
oleis carere cupit . Horatius Augenius extincta laudat, quod noxios humores cura omne incommodum expurgen
Bernii. Penotus nihil quod in rem aegrorum sit convenientius, uti us& lucundius salibus ex vegetabilibus consectis aestima O. Omittam laicce loci autoritates Isaaci Hollandi, Beriali .de Grana,Pici MirandulaeDomini,Petri Boni Riplati, Gorraei, Marsili j Ficini, Fernet ij,Rovillacei 'ontani, Faniani, Tu me seri, Gesineri, Zvingeri, Birchmani, Qticrcetani, Plateri, Bauhini,Turqueti,Rivieri, Essen-bergeri Libavij.Rulandi,Mosani,Harim anni,Brunneri, Crolli ,DoldijJanckij,Sch eunem anni,& multorum aliorum tam veterum quam recentiorum.
At vero ubi rerum testimonia adsunt,non opus est N 3 . verbis
145쪽
verbis: An non lepra pro insanabili morbo semper habita,& tamen novem leprosi Noribergae intra paucos dies, publice spectante populo, ad integram sani tatem, a Paracelib, si discipulis ejusdem credi is , revocati sunt 8 An non ille idem in iiii elissimam choream S. Viti aliquoties sedavit Z quam pri ima passa est Troil ea, tamina lasciva & marito rebellis.
An non Arnoldus Villanovanus Neopolitanum quendam leprosum auro suo potabili restituit,attestante Johanne Andrea Icto eximio, teste omni exceptione majori. Suevisana ille Medicorum MonarchaPhilippus Ho-hen laena ius quendam tribus annis vertigine laborante unitis mensis spacio curavit oleo vitrioli, in aqua hetonicae illud exhibendo. Mulierem , quae carcinoma perso. annos in mam millis habuerat, essentia Mercurialicum aqua plantaginis sanavi O. Gangraenosum quendam oleo veneris : phthisicum desperatum oleo marigaritarum : phtheiriasi laborantem estentia Mercuriali: mulierem colica sere emortuam oleo vitrioli rubro: de aliam per ro. annos sterilςm,extracto set ionis curaxit.
Quot quaeso ille ipse Epilepticos spiritu Vitrioli,
& essentia Veratri nigri 3 quor nhthisicos δέ tabidos oleo perlarum 8 quot hernio sAniculae albae& coni lidae extracto : quot phreneticos de colicos laudano ξquor quartanarios & pleuriticos Torpetho sito pristinaei imitati restituit i Q toties Lethargum oleo salisi Polypum oleo Calcanthi Z Paralysin essentia Cheiri curavit Zquoties cataractas etiam dciperatas tutia ia magistra
146쪽
li abstina sit, & podagrae nodos oleo crystalli disibi
An non Ravennae adolescens phthisicus a Medicis pro desperato habitus, oleo SuIphuris Anno i 79. menlb Marcio ; &Vratistariae piscator Empyicus solo lambitivo i ilphureo curatus est 3 An non in Bohemia Hephanti eus per sexennium varijs syna promatibus puth.Cniolei latus per antimonium a Pede montano sanatus iton. 1.elli An non in Gallia Medicus quidam fulminis coru- Ribiulcatione attonicias,oleo auri pristina sanitati est restitu-us 8 An non Siderocrates Pappen heimiam neque manus neque pedes a doloribus colicis moventem,spiritu Tartari persecte curavit 8 An non Κeglerus adolestentea Cinato philtro tabe fictum, auro vitae sanavit An non Ibauden berge Pum, CX contractura quinquennio laborantem,Sixtus Groningentis auri & mumiae liquore curavi . Complures sane Epilepticos aqua sua antepilepticu ex magnesia consecta,nec pauciores Gallicos pitulis po lyehrestis, & sebricitantes, phreneticos, apoplecticos Nepenthe, Quercetanus: opthalmicos vero aqua sua opthalmicaRuladus;aqua benedicta anginosos & pleuriticos, spi tu aureo asthmaticos & hydropicos sanavita Z Uot quaeid Paulus Renealmus Spagyricis medicametis sanavita. Gabriel Fallopius&Hector Nonnius lienis obstruetiones etiam inveteratissimas croco ον feliciter expediverunt. Sertillius cum balsamo Saturni paralycicum,&adolescentem quendam amore captum,& in mentis alienationem praecipitatum,Lunae lapillo curavit. Ale-
147쪽
Alexander Sidonius Scottis multos de vita pcriclitantes,inter alios etiam cCmit illam de Sult tale suoSolis pri: tinae fani rati restituit. Pastor a fulmine tactus, pede jam alteia in cyre. hastans Charontis, ab Andernaco spiritu Tartari curatiis fuit: qui ipsi sudorem,sulph ur redolemem, cCn. move
Gallus quidam dolorem capitis inveteratissivum, oleo arsenici cum butyro misto,& capita inuncto, cura-
Felix Platerus Archiater Basileensis scribit, multos a Tertiana SI quartana se bre usu amimonij csse liberatos ; dc ego ipse non paucos, absit jactantia,qυ artana admodum enervatos, medicamentis, quoi Empi cirua basiis fuit stibium exoptatae sanitati restitui. Quid dicam de Camerarij horace cr) stallino pra cipuo Gulielmi Hassiae Laiadgravit Nomitorio: de Iulia geri Olbutio Thielaeo , Aragos j Oxylaeo, Hageeij pactolo, Severini Turture, aquila, Draconeὶ quid prole ram de Brunneri requie, pulvere salutis,aqua sistis, spiritu spirituum &c. Sed ut Spagyricorum pharmacorum admiranda utilitas magis elucescat,paulo penitius.& quidem in spccie illa intueamur,& cx viribus neccilanam i brum utilitatem me iam V
Quoniam vero at olim ut refert Eustatuas erat an iacitiae & benevolentiae symbolum,adeo lite primum ante alia fercula apponebatur: sale etiam & Sole secun dum Platonem corpori humano nihil utilius : Home rus insupersu 2cia i vocet σῶμα λ λας a sale nos quoque
148쪽
exordiamur,quo certe aegris nihil convenientius,tutius &juctuadius.Hic est balsamus rerum, & omnium condimentorum praestantissimum condimentum . Hic est ille phoenix tam occultatus a poetis, qui igne nasci tur, prwducitur ac propagatur, quique nullo artificio destrui potest,sive in aquis,sive in aere,in terra vel igne existens,perpetuo conservatur & conservat: mysterium siquidem universae Naturie,vitaeque humanae medicamen ad extremam usque senectam in se cantineo. Hinc asserere quidam non dubitant ex sale seu cinere cujuscunque plantae,gratia exempli,Rosae;plantam, rosam media hyeme virescentem suis ornatam coloribus
referentem,industria artificis confici posse: fides sit penes illos,qui vider . Vera insuper Sal est Panacaea: praecipua enim habet
Queis cum morborum pellitur omne genus. Quid enim sale magis diu reticum, diaphoreticum , catharticum: Sali in agendo est tuta celeritas : consumitis sit perflua,renovat deperditas, sanat morbida, nec ulla admittit ulteriorem corruptionem s. Non igitur amplius miror, quod Quercetanus salem vitam & animam: & Crysip. Fanianus animatum vocet: quod si Thaleti Milesito placuit Herculeum illum lapidem magnetem, rem animatam dicere, quia serrum trahere & cogere videretur: quin & nos quoq; salem,quod mire penetret,expurget,abstergat,d sipet, reprimat,extenuet, similiter animatiam dicemus. In cymmerijs itaque tenebris versantur,qui Iales tanquam causticos,adcoque noxios Ic deleterios respuunt : non. O enim
149쪽
canis rabiosi,& sal buri e pastoris morsibus serpentum resistere aiuno. Similiter quoque labuntur, qui Cephalicos epaticos,spleneticos & renates sales effiagun cihujusmodi enim vires specificas in combustionibus,sblutionibus filii aliouibus&coagulationibus rei teratis, protinus e vanescere vel vehemeter saltem obtundi exi stimo, enim πω - p,ut inquit Philo plius. Si itaq; cras in in vegetabilium salibus aliquomodo retinere cupis,unica colentus esto calcinatione: multoti . hac reiterata,tota vis perit. Educa hocce loci cotra adversarios Aristotele, in saltu chymicoru praeparatione versatissimum Ita enim ille: δ ε ορ γ γατρα si γψ ge τοπιωρ
Sic cinerem cancrorum fluviatili si praesertim OSE ingresso ustorum, mori ui canis rabidi magis prodesse quam salem, praeter experientiam prisci & moderni praetici testant vita. Caesar Ferdinandus sertur canem rabidum cum duob' equis admisisse, quos cii momordis set canis,ambo mortui sunt: postea duos alios admisit, dc alteri tanti Itu cineris hujuscemodi exhibuit, alteri nihil: hic mortuus, ille dicitur servatus. Hinc etiam fit,ut pleraque e vegetabilibus parata talia,unius ejusdenaque sint virtutis&emcaciae, AEgyneta Mori basio testibus, Jc circa magis & minus poti itimum diiserano. Cui meae selitentiae favet quoq excelletissimus Primatis Germaniae illustrissimi Medic 'Her. Ellcnberger'. plurima naq; salia sunt diapho petica&diu retica, penetradi,coagula-di,abstersedi,incidedi dc exiccadi vim haberia: quanquao a non
150쪽
non nego aliqua etiam esse cathartica, ut Actuaritis Aetius & Myrepsius quoq; crediderunt, quorum descriptiones,hic unam sanctisApostolis,aliamLucae Evange .listae,aliam divo Gregorio tribuit: Illa tamen potius isti mulando&abstergendo,quam elective trahendo pum
Cur quaeso sal cra iiij humani in epilepsia,sal ligni guajaci in lue venerea,sal absinthii in pelle commendatur, quan quod prie multis alijs maximam penetrandi, coccandi & putredinem vindicandi , vim nacta
Curat gratiotae,imperatoriae,centauri j,hydropi mederi creduntur,quam quod p: ae alijs calidiora & siccio ra,majori urinam ac sudorem movendi vi pollent. Eadem de causa sale Zingiberis vix diaphoreticum melius,&sale succini ac genistae vix diu reticum praestantius invenies.
Particulares itaque salium vegetabilium usus, quos Penotus abunde descripsit, lubens omitto: nonnullorum tamen ab ipso oblitorum ,& longo usu probatorum haud recordor frustra. Sal imperatoriae ad foetorem oris: hypericonis ad pleurisin: hic sal hominem in agone mortis jacentem,& animam jam jam exhalantem,reficere creditur: C te rach ad melancholiam hypochondriacam: ex siliquis fabarum ad calculum & colicam ventosam: ligni quer cini &guajacini ad morbum Neapolitanum: osmis sa piae ad calculum: viperae & bu nis contra pestem: cordis ciconiae & pavonis contra omnis generis venena mirifice commenda tui .. Sal ex testiculis equorum colicos