장음표시 사용
761쪽
IME INTER τICTIs . 73 petitorem indieari soletu . Sed interdicio quidem Gi possidetis , de fundi vel adium possessione contenditur: νtrubi vero inia terdicto, de rerum mobilium possessi ine. Quorum vis ac potestas plurimam intelia se disserentiam apud veteres habebati Nam pra postsi detis interdicto is vincebat, qui interdicti tempore possidebati si modo , nec νι, nec clam, nec precario nactus
fuerat ab adve ano possessionein i etiamsi alium vi expulerat, aut clam arripuerat alienam possessionem, aut precario roga uerat aliquem, ut sibi possidere liceret , ni=ubi vero interdicto. is vincebat hi qui maiore paνte eius anni, nec vi, nec. dium , nec preeatio ab acliuersario pt si silebat. HoUle tamen aliter obseruatur. Nam utriusque
interdicti potestas quantum ad possessiqnem pertinet exaequata est: ut ille vinea h, ct in re soli, di in re mobili, qui poIIessio
nem nec vi, nec clam, nec precario ab adis
uersario litis contectatae tempote si de
g Praeterea In pa-H causa melior est conditio possidentis, L la . I. Ias. d. R. I. etiam ubi uterque est in deli. cto vel dolo. I. is . d. R. L
defendatur, aduersario vero omnis turbatio interdicatur : ad hoe enim in hoc interdicto a gitur , exceptionibus reiectis, qu et ius ipsum seu titulum tanguntii Praethntiuima et
762쪽
De retrienda uel acquirendapossessione. U. Possiiure autem videtur quisque non
soloen si ipse possideat, sed & si eius nomi
ne aliquis in possessione sit, Iiret is eius tu ri subiectius non sit: qualis est colonus di i quilinus. Per eos quoque, apud quos d posuerit quis, aut quibus eommodauerit. ipse possidere videtur. Et hoe est, quod dicitur , retinere possessionem posse aliquem per quemlibet, qui eius nomine fit inposissione. Quin etiam animo quoque selo r tineri possessionem , placet: ia est, ut , quamuis neque ipse sit in possessione, neque eius nomine alius ; tamen si non relinquendae possessionis animo , sed postea renerinsuma inde deeessent, retinere possessionemro poGssio demonisi randa: quamuis ho. die duplici sere iudicio agatur: futumario,quo praesenti ma Se qualiscunque possessio de
Ho, quo simul antiquior , ct quae viri 'ca Tet , adsertur & osten
sibi possessionem asseis rere nequit, sed tan-llum ei, cuius nomine possidet, adeoque ad conceptum posse ionis ciuilis quoque refertur
psa possessio consistit in usu vel exeretrio rei iurisue, cum animo sibi bahendi vis detinen di, non habito resp. , quo iure possideat. I. I8. d. acquis' velamin. pog. Qui alie no uomine possidet, te nere , non possure proprie dicitur.
763쪽
nx IN TERTI TIs. Dem videatur. Adipisci vero possessionem per quos aliquis potest, fecundo libro exposuimus. Nec ulla dubitatio est, quin animo solo adipisci possessionem nemo
remediis.. VI. Recuperanda posse nis causa solet Interdiei, si quis ex possessione fundi m , ve i aedium, vi n deiectus suerit. Nam ei proponitur interdictum unde νi Q , per quod is, qui deiecit p ὶ , cogitur ei reis stituere possessioneini licet is ab eo , qui
possesso non amittitur, nisi corpore & animo,
cum quiueus modis quid acquirimas, iisdem is
utrarium actis, amisetimus. I. IsI. d. R. I.
etoire fundum prohi-huerit , ut eleganter CICR to strat. pro Carim explicat.
Iure suo utitur , notia, videtur vim facere, I.
libus formulae nominatum, cuius meminitia Ct casto pro Caecis. Praetor interdixit, is unde deiectus esset, eo restitueretur, b. e.quia
eunque is hens esset. unde deiectus esset. Et paulo post et inde m deleelsi, eo resiluas. po Etiam per alium. Delieit e quι ma dat e imo in maleficio quoque ratibabitis
764쪽
η2 LIa. IV. ΤIT. XV. vi deiecit, vi , vel clam, vel precario possidebat q). Sed ex consitutionibus sacris , ut supra diximus, si quis rem per vim occupati erit, si quidem in bonis eius est, dominio eius priuatur: s aliena, post eius restitutionem , etiam sentinationem rei dare vim passo compellitur. Qui autem aliquem de possessione peν pim deiecerit, tenetur lege Iulia de νi Wiua a , aut de vi publica ; Ld de priuata , si sine aνmis vim
fecerit: sin autem armis eum de possessione vi expulerit, de pipuplica tenetur. in morum autem appellatione non solum .
senta, ct gladios, ct galeas, sed Eclasses, i clapides significari intelligimus.
VII. Tettia diu o interdictorum haec est, quod aut*nplicia sunt, aut duplicia. Simisplicia sunt, veluti in quibus alter actor, alter reus est: qualia sunt omnia restitutoria, aut exhibitoria. Nam actor is est, qui desiis derat aut exhiberi aut restitui: reus autem is, a quo desideratur, ut restituat, aut exhia beat. Prohibitorioνum autem interdurarum
alia simplieta sunt, alia duplicia. Simpli Et sie fine esu
exceptione hoe interis dictum dabatur, VOait CicERO ci . lac.
tiae priuatae inualuit. Inde regula vulgat , et spoliatus ante omnia res endu .
765쪽
eia sunt, veluti cum praetor prohibet inloeosacto, vel flumine publico, ripιiue eius aliis
quid 1ieri. Nam actor est, qui des terat, ne quid fiat: reus est, qui aliquid sedere conatnr. Duplicia sunt; veluti pii possidetis interdictum & utrubi. Ideo autem duplicia vocantur, quia par utriusque litigatoris in bis conditio est r , nec quisquam praecipuoreus vel actor intelligitur: sed unusquisque tam rei , quam actoris partes su- sinet. De ordine s vetere exisu. VIII. De ordine 2 vetere exitu interdictorum superuacuitin est hodie dicere. Nam quoties extra ordinem so ius dieitur, qualia sunt hodie ι omnia iudicia, non est neoeesse reddi interdictum: sed perinde iudieatur sine interdictis, ae si villis actio ex ea s
ut si uterque se turbatum esse & se possidere, asserat. utrique probatio iniungi queat: imo si uterque possessionem probauerit , uterquo in pol sessione defendendus est.
cognoscebat, non dan-ldo iudicem pedaueum, iquo cassu conceptio se mularum non fuit usitata olim. I. q7. d. nemps bunt enim formu lar interdiciorum postis ea sublatae , adeo ut actor , praetermissa interdicti formula , statim actionem propone
re debeat. l. f C. h. t. st Quae particula
766쪽
DE POENA TEMERE LIT LG ANTI UM.
De parnis ingenere. NVne admonendi sumus, magnam emram egisse eos, qui iura sustinebant sit . ne saeile homines ad litigandum proe derent e quod & nobis studio est. Idque eo maxime fieri potest quod temeritas 3 tam agentium , quam eorum , cum quibus agitur , modo pecuniaria poena . modo tu uiurandi religione, modo issa.
mia metu coercgatur. rem modum dandi Iudices pedaneos foris mulasque abrogatum prorsus fuisse,uti multis aliis locis illustra BRl ION. lib. I. a. antiq. e. 3. i . E tamen tot infinitae eon. elusiones in iure nostro supersunt, quae absque lognitione veteris Ordinis iudiciorum intelis ligi nequeunt. ο) ICtos obseranante HoTTOMA N N. intelligit, qui Plinia praxin formabant, δe aria remedia excogita
verant, pruritum litiis gandi restringendi,quora sum etiam praxis Donsionum pertinebat, da quibus sub sit. b. agen-
agit, eertus esse debet, cum H in potesate
eius, quando velit -- periri r ante debes rem diligenter explo rare, o tune ad agenodum procedere. IH l est prudens monitu Cati in L 4I. d. R. I. ν Haec a calammnia , quae dolum a iunctum
767쪽
DE POENA TEM. LIT. 7Is De lupeiurando , cae poena pecuniaria. ιI. Ecce enim , iusiurandum omnibus, qui conueniuntiar, ex constitutione nostra crin, desertur. Nam νeus non aliter suis allega
tionibus utitur a , nisi prius iurauerit, quod putans sese bona instan ta uti, ad contradiacendum peruenit. At aduersus inficiantes
ex quibusdam musis dupli vel tripli actio
constituitur: velut . si damni iniuriae, aut legatorum , locis venerabilibus relictorum nomine agatur. Statim autem ab initio
pluris quam simpli est actior veluti, furti
iunctum habet, adhue dissere, quod per im Prudentiam , neglecto
peritorum consilio, interim tamen bona fide,
iam , ut iusiurandum calumniae tolleret. Poserius non obtinui , quia speciale non tam iacita tolli potuIt, adeo
id ipsum adhuc com probauerit; nec quoad prius metam tetigi - , quia auctoritas huiua iuramenti fere euiluit, ut tantum ad Iolennia processus referri soleat. Ο Si vel maxime
actor hoc iusiurandum non exegerit': est enitnlegale , ad ossiciua iudieis spectans . cui pr.ecauendum, ne quis temere & per calumniisam ad contradicendum
venἰat, & sie ex umio a iudice Imperari potest. Deinde in exor dio litis, ut dicitur tria I. 2. C. de iure r. propi. l. praestari debet, h. e. ut additur, post nam rationem fle responsio- xx xx a uet
768쪽
716 LIa. IV. Ti T. XVI. mani Lsti, quadrupli; nee manifesti, dupli.
Nam ex his ct aliis quibusdam causis, siueqnis neget, siue fateatur, pluris quam sinis pli est actio. Item anorti quoque calumnia coercetur. Nam etiam actorpro calumis οὐ iurare cogitur, ex nostra constitutione, quod non calumniania animo litem msistrasset, sed existimando, se bonam causam habere. Vtriusque etiam partis aduoeati iusiurandum subeunt , quod alia nostrata
constitutione comprehenium e s . Hare auistem omnia pro veteri calumnia actione inistroducta sunt, quae in desuetudinem abiit: quia in partem decimam cb litis actores mulctabat, quod nusquam factum esse in uenimus: sed pro his. 6 introductum est repraefatum insiurandum, ct ut improbus litigator & damnum & iinpensas litis inseris
autem decisa pars rei controuersae in causis priuatis , obseruanto B v D A e o ad I. R. ex eadem paulo pos. δε frig. iur. 9 inde torsan originem traxit vetus calumniae actio. e Quia ergo i c ipoenae antiquatae teme tatius litigator expen
Di litis resuadere de betanem, seu litis eonteνω-xionem , quippe quae initium iudieii olim
temere litigantium reincepta erat sponso, qua ante litem alter alterum prouocabat, ct quidem certae pecuniae, quam perderetis, qui sponsi
769쪽
II. Ex quibusdam iudieiis damnati ), ignominioli sunt : veluti furti, vi
bonorum raptorum , iniuriarum, de dolo r item tutela, mandati , deposivi, directis, non contrariis a clionibus. Item, pro socio , quae ab utraque parte dire
m est , di ob id quilibet ex sociis eo i dieio damnatus e ;
bet, inde poenam continere videntur , quae ab heredibus temerarii litigatoris vix exigenis da. Verum quamuis intuitu eius parua sit, respectu alterius tamen magis persecutio damni est, ut indicat imperator in verbis :damnum o impensas
Bris , a quo heredes non sunt liberati. Neaque victum a refusione expensarum liberat ius. iurandum de ealamnia. praestitum , quod pia sumtionem ealumniae. non vero temeritatis
omnino . deiu eratur, alioquin fama laluaniauri L 7. c. d. p bl. ignominia notatur
iuris notantur. Haec in genere eth priuatio bovae existimationis . . in indeque dependentium iurium turpitudinevitae eontracta. Sicuti enim a fama seu ex stimatione egregii es iectus in vita ciuili deis pendent, ita hi ipsi tol . iuntur & amittuntur petamissionem famae. Morti civili quodam modo hane infamiam
adseribit CicER pro suinctio. ie) Non simpliciter, sed speetatim ob dolum.
cuius mentio in sente ita faetenda erat: ali quin in his quatuor negotiis fama lalua erat.
770쪽
Sed latri quidem , aut vi bonorum rapto Tum , aut iniuriarum, aut de dolo, non in Ium damnati notantur ignominia , sed αpacti: S recte: plurimum enim interest , virum ex delicto aliquis, an ex centra
De in ivi vocando. III. omnium autem amonum Institum darum principium ab ea parte edicti proosciscitur, qua praetor edicit de in ius vocando g). Vtique enim inprimis aduersia.rius in ius vocandus est i id est, ad eum vocandus, qui ius dicturus sit. Qua parte praetor parentibus & patronis, item parentibus liberisque patronorum & patronarum,huna
L 4. S. 3. 3. ἀρθ. tutor. In delictis mentio doli in sententia vel ideo fieri non debuit,
quia illis per se dolus inest. & sie subintelli.
cfὶ Ratio diuertaxatis Iest , quod super
debito ex eontra transigere permissum
se, non item luper δε- Iicto absque iudice, citra praeiudicium. g Rein forte a-Qoti obvius in ius vo cari poterat, qui si resisteret, actor antesta batur , seu testes adu cabat, quo facto, demum reclamantes in ius rapi poterant , etiam obtorto collo. RAE. v A R D ad LL. XV.tabb. c. s. Quia eringo hic modus vocandi priuatus Ae violentus erat, merito parentibus de patronis hie honos seruandus erat. ne si ne venia praetoris in ,