장음표시 사용
771쪽
ns poEN A TE M. LIR. hunc praestat honorem: ut non aliter h lieeat liberis libertisque eos in ius vocare , quam si id ab ipso praetore postulauetiat, et impetrauerint. Et, si quis aliter vomis uerit, in eum poenam solidorum quinquaginta constituit. Ti Tu Lus XVII.
DE OFFICIO IUDICI SV perest, ut de incio iudieis co dispieuamus. Et quidem imprimis illud obser i ι γ Quia ergo etiis
m in casu speciali t meritas singulariter Oercetur, ideo hoc exemplum liue allatum est, ut hic minime lotus sit agendi de en
o Plura singulariadi notatu digna de of seis judicis adfert
GgLLIvs Lib. 14. N.A. cap. 2. ubi etiam
illam tangit quaestionem : Si iudex forteiae setae , super gre
re apud eum litigatur, eaque res uni ei, pri- aerquam agi carpta
auι in iudicium δε Dectast, ex alio quoindam segotio, casuquo aliquo cognita liqui
comperta fit stneque tamen id in agenda causa compro batur e oporteatne etim fecuna m ea, quae sciens venit imicare, an fecundum aes,quae agunturi Quod si eausa in utramque partem esset ambigua , saepe iudicando circum ledebant, iurabantque
sibi non liquere. Testis est CicERo pro Cluentia o Homines, ale, Iapientes ex vetere ilia
772쪽
tiare debet iudex , ne aliter iudicet, quam legibus, aut constitutionibus, aut moribuε
De iudicio noxali. I. Ideoque s noxa li iudicio aditus est oboseruare debet, ut, si condemnandus videtur dominus, ita debeat condemnare li : Puttium Maevium Lucio Tisio in decem aureos condemno, aut noxam dedere. 3 De qui neque abffluere hominem nocenti umiapo i, neque eum, de
Pecunia oppugnatum, re incognita condemnare nollant, non ii, quere , dixerunt.
bet magistratus, qui et iis risiisionis suae ius dicit. Olim iudex pedaneus ferebat sententiatu : extraordinem quandoque Praetor decretum dabat, qui nul , Ia circumscriptus erat
Drmula. Inde de dupliei iudicis ossisio nata est traditio , h. e. no. bili de mercenario, quae disterentia priori sublata , merito deserenda est.
Iὶ Alioquin de Dincto procedit: fami
autem a iudice, quos ad incium eius non pertinet, ratum non est. I. i o. d. R. I. Quod si aperte eontra leges pronunciauit, sententia adeo nulla est , ut nequidem in rem iudiea. tam transire queat.
li) Generatim hieobseruandum est , iudicem secundum cuius que actionis peculiarem indolem sententiam ferre debere. Habent . enim actiones singulae propriam suam naturam, ut tit. de afflam dictum, quam intueri.& secundum eam pro cedere debet, ut subiecta exempla docent.
773쪽
II. Et si in rem alium sit coram uidice: sue contra petitorem iudicauerit , absolvere debet possetarem e sue conisa possessorem , iubere ei debet, ut re L.
ipsam restituat cuni fructibus m. Sed si possessor neget, in praesenti se restituere posse , et sine frustratione video
bitur tempus restituendi eausa peter ,
indulgendum H est ei : ut tamen deli is
m) Si vel maxime nequidem petiti fue-xunt , quia rei vindiea . tio erat actio arbitraria, in qua 'multum, larbitrio iudicis relictum lerat, ne dicam naturam .huius actionis hoe postulare. l. VI l. 22. C d. R C. Nec laue pertinet L 22. s. D. d. indit. edier. ubi dicitur , quod iudex , de fructi bus ante L. C. perceptis non iudidet, nisi hoc ei speciatim fuerit iniunctum : nam etiam tunc ei a praetore hoc iniungi solebat, si vel maxime nequidem essent fructus petiti , ut indicat ICtus, adeoque praetoris erat, ita sor- mare formulam, prout
edictis Aedilitium postulabat. In eundem selisum accipio l. lo. d. Uur. quae maxime hue tendit, non aliter se elus & acceII ones ante L. C. actori adiudieari.
cta suisset. Sed postis quam hodie i idici ni is hil amplius ab alio ina. .gistratu iniungitur , sed hie secundum leges iudicat, indistincte fructuum rationem habere debet. n) Ex aequitate ,
quae moderatur arbitri um iudicis: nam alio-
774쪽
litu a simatione caueat cum fidei utare. si intra tempus, quod ei datum est, non restituerit. Et si hereditas petita sit, eadem circa Irticis tu interii eniunt, quae diximus interuenire de singularum rerum petitione. ob Illorum autem fruebium, quos culpasia possestar non perceperit , siue illorum quos perceperit, in utraque actione eadem raatio pene habetur,si praedo suerit. Si vero λώnae fidei possessor fuerit, non habetur rationeque consumptorurn , neque non pere piorum. Post inchoatam autem periti
de h/reae petit. I. 2Ο g. 3. D. eoA. Vncla hie fructus tanqNam. pars hereditatis prae scriptione 3 . annorum demum amittuntur: in rei vindieatione seor, i fructus 'ectantura ct triennio usucaptu
py h. e. non tam tum post litem contesta- tam, sed ut expresso iatraditur in I. as. S. 7. Obstria.petit. etiam m κρω motam controuerin .
quin cisntra e deismnatos ad rem certam restituendam , vel speciem praestandam statim, sine vita dilatione, executio decernitur.
ctus hereditati insinta, nee neeesse olim fuerit, eorum mentionem in formula neere , cum
cui hereditas restituenda , ei quoque res sinis gulae hereditari e restiueui debeant, in quem censum etiam fructus debent. l. a. C.
775쪽
sunt cq , vel percepti consumpti sunt.
III. Si ad exbibendum adhim fuerit. non suffieit, si exhibeat rem is , cum quo actutuelli sed opus est, ut etiam rei causam debeat exhibere; id est , ut eam eausam habeat actor , quam habiturus esset, in cum primum ad exhibendum egisset. exhibita res suisset. Ideoque si inιο moνes exhibendi us apta ν utres a possetare, nihilominus condo mnabitur. Praeterea fructuuin medii temporis , id est, eius, quod post acceptum ad exbibendum iudicium ante rem iudicatam antecesserit, rationem habere debet iudex.
Quod as eoitem alienam possidere. tempore scientiam ma-iseire incipit. Neque Iae fari possessonis ae- enim quaeuit interpel-cepet it, ut dicitur in Lilatio statilii scientiam a. c. de frua. θ liri rei alienae alicui eoncis expens vel ut dicitur initiati iustas potest lia
I. as. f. 7. de hereae. sto ibera Hefensionis causas.lit. ea it enim seiresquibus te roboratum eia
rerm M. D Non perti- se, iuste credidit, licetnentem possidere se is, vel maxime postea sue- qui interpellatur. Has cubuerit. rationes si considero , Uiii pio enim vix est ut de omni procedere olim poterat. postellare id intelligilli te licet mota, modo queat, sed tantum deilitis eontestatio haud aeis
illo, qui, lite mota, se cessisset.
776쪽
i inod si neget reus, cum quoad ex lib
henduin actum est, in piaesenti se exhibere posse, di tempus exhibendi causi petat, id-rue sine fusinitione pollulare videatur sari ei debet, ut tamen caueat, se restituturum. Q 'od si neque statim iussit iudicis rem exhibeat, neque postea exhibiturum se caueat, condemnandus sit in id, quod actoris intererat ι , ab initio exhibitam esse. Tismilia herescunda.
IV. Si familia braeisunda iudieio actumst, sugulas res singulis heredibus ad indi. ιγ Non semper,
ad exbibendum agit stantum re videndae sa. cultatem urget . cui fructuum restitutio haud est inclusa. I. 2. ad bd. Quid autem,si, facta exhibitione, actor exhibitam rem suam esse asserat, di reus bonam fidein agnoscendo doea amplius iudicio petitorio litigare noli tum in rei veritate exhibitio in restitutionem eonvertitur , de quia haec actis arbiIraria e- earerat, iudex statim dGfructibus quoque . de
malo secerit, quo minus exhibere posse , tenebatur ad interesse, per iuramentum in litem determinandum. I.
I. g. 2. ad exhib. Est enim haec actio personalis, in qua si id, quod
debetur , praestari nequeat, in eius locum sue cedit obligatio ad id, quod interest. cuta. t. . est .
777쪽
eare debet u . Et si in alterius persona
praegrauare videatur ad iudicatio,debet hune inuicein coheredi certa pecunia , sicut iam dictimi est , condemnare. Eo quoque nomine coheredi quisque suo condemnandus est, quod solus Iructus hereditarii landi perceperit , aut rem hereditariam corruperit, aut consumpserit. Quae quidem sitnilites inter plures quoque, quam duos coherer des, subsequuntur. Communi diuidundo. V. Eadem interueniunt, ct si eommuni diuidundo de pluribus rebus sx actum st. . Quod si de una re, veluti de fundo : squidem iste landus commosse regionibus di uisionem recipiat, partes eius singulis adis iudieare debet, Et si unius pars praegrauare videbitur, is inuicem certa pecunia alteri
s u vel potius curare debet, ut singulae res hereditariae in diuisionem veniant, & ita, constitutis partibus, singulis heredibus adiudicentur. Ut autem partes hereditariae eo rectius fieri possint, ante omnia curabit iudex, i ut rationes a singulis heredibus reddan. tur , ut tu redditis, massa hereditaria redinis tegrari possit: ut
tur : denique 3ὶ ut quae ad hereditatem nolis spectant, separentur. L . f. i. sum. herc.
bus , hoc est vel ex societate vel etiam sine
778쪽
7i6 LI s. IV. TIT. XVlI. condemnandus est. Quod si commode diuidi non possit: veluti, si homo forte, aut mulus erit, de quo actum sit: totus uni di adiudicandus est, ctis inuicem alteri
Certa pecunia condemnandus est. Anium regundorum.
VI. Si finium regundo m actum fuerit, dispicere debet iudex, an neeessaria sit adis iudieatio, quae sane uno casu necessaria est, si euidentioribus finibus distingui agros commodius sit, quam olim suissent distinis
cti. Nam tutae necesse est, ex alterius agro partem aliquam alterius agri domino adis iudicari , quo casii conueniens est, ut is alteri certa pecunia debent condemnari. Eo quoque nomine eondemnandus est quisque hoc iudicio, quod sorte eirea fines aliis
quid malitis commilit sest: veibi gratia
muni partem habet :L 3 . a. C. d. donat. si aequales partes habent, illi adiudicabit, cui sors praerogatiuam de dit. Si absqueforte uni, cui Vellet, rem adiudicaret, ei gratificaretur, quod ab ossicio ludi eis debet esse aIie. ni illinum. Denique ei.
lam officio iudieis talia adiudicatio fieri potest,
ut alteri sundum , alte ri virusi uctuin adiudiis cet. l. 6. g. Io. commdiua α Non erimina liter. sed eiuiliter con demnandus. Ceterum si iudex principaliter de hoc crimine cogno stit, & ita erimina. liter agitur, tunc eti
779쪽
quia lapides finales furatus est , vel arbores finales excidit. Contum.tcrae quoque nomine quisque eo iudicio condemnatur: veluti si quis iubente iudice ca) metiri agros passiis non fuerit. - , ' De adiudicatione.
VII. Quod autem istis iudieiis alleui ad- sudicatum tb suetit, i .rtim eius fit, culsiiudicatum est.
am sere denter de sint.bus cognoscere potest. ἐ. 4. S 4. M. reg. l. 3. 4. C. d. ordin. tuis dicas a) Nam etiam ad ineium iudicis pertinet,mensores mittere, per eos dirimere
ipsam finium quasionem, ut aequum est, si ita res exigit, oculis suis subiectis locis , ut dieitur in I. 8. 3. l. An. rega ba Aditidieatio eringo tribuit in his casibus minium, sicutiae,
iam In rebus sub hastaemiis, imo etiam pia gnus vel hypothecam tribuit, si per sententia am hypotheca adiudia rata est. I. 16. g. s. a.
obligatum esse ad rem tradendam, exhibenodam vel praefandam, quia hae pronunciati one nulla fit adiudicatio , cuius in s. ante ce . semper fit mea tio.
780쪽
Disserentia a priuatis. PVMica iudieia ce neque per amoveso dinantur, neque omnino quicquam simile habent eum ceteris iudiciis, de quibus locuti sumus, magnaque diueIlitas eorum est & in instituendo , &in exercendo d . Eumologia. I. Publica autem dicta sunt, quod cuiuIs
sunt ipsa remedia de modi, quibus de criminibus proceditur. Dicuntur autem publiea
blicis, in comitiis olim latis, determinata es seni: I. i. d. pubi. iudic.
csset cognitio . qui etiam quaestores conm- tuebat, qui capitalibus rebus praeellent: La.
3M 1 . d. orig. iuri ira quod Meusatione pusillea peragerentur, o lim in comitiis etiam fieri solita: civ quod accusatio singulis de postilo esset concessa.
quod tenderent ad poponam publicam, eam que legitimam , scit lege certa determina.
d Antiquus Oris do exercendorum publicorum iudicioru in admodum solennis fuit, quem iuccincte depinis git B Risso Nivs lib. II. felect. c. I. Hanci tamen in usu elle deluisse obseruat P A Ua in I. g. de pis ludis. adeo ut hodiernus pro- celsus accusatorius in plurimis clam ciuili con.