장음표시 사용
21쪽
frigidis corporibus in conflictu positarum intelligitur. Quod si diutius duraverit, Processus tandem vitalis exhaustus, non amplius destruenti rigoris nisu vi sua occurrere Potest, ut demum in aummo gradu sisti debeat. Essectus, qui primario usum balneorum frigidorum subsequuntur, hi observantur horror ingredientem plus minus validus perstringit, qui spa-atica quadam contractione cutis, vulgo cute anserina, comitatur subinde motus convulsivi transitorii in conspectum veniunt respiratio plus minus citata et irregularis evadit momentanea P Pressio pectoris, et sensus quasi suffocationis in. gruit. Haec tamen phaenomen brevi cedunt, sunctio respirationis fit regularior, et ingrata rigoris impressio evanescit. Superficies corporis nunc sibmulo frigoris parumper rubet, pulsus quidquam acceleratur, Post pauca minuta tamen tardior imo rarior evadit, quam in statu normali, praecipue si in balneo constitutus a motu abstinet cutis nunc rubore privata pallescit, in illis etiam locis, quae ab aqua non tanguntur, veluti in facie vasa sanguifera cutis alias visibilia imminuuntur et tandem disparent cum his et ambitus corporis ipsius in ratione aequali gradus aquae rigidae vo- Iumine imminuitur. In hominibus sensibilioribus species quaedam dolorum spasticorum in artubus, aensus ponderis, sensus communis alienatus, cephalalgia et alia phaenomen ingratarum et Sationum ingruunt; et excretio urinae alacrius adhuc, quam in calido balneo, procedit. Post balneum dissipatur plerumque in omnos
22쪽
23 partes corporis aquae influxu expositas iucundisissima sensatio caloris, quae dum et quando adsensum servoris usque augetur, transpiratio eutis Promovetur, pulsus vividus et acceleratus tangitur Essectuum autem horum ratio et gradus da pendet ab aqua plus minus frigida, a sensit,ilitate individui majore aut minore, a morationis dentique in balneo duratione longiore aut breviore.
Specificus igitur balnei frigidi essectus in subtra.
ctione caloris praecipue consistere videtur. Suh- tractio autem caloris in organis sensus ingrata est , hinc sensationes ingratae, absque stimulo positive activo organa motus, quae verosimiliter simul contribuunt symbolam ut calor in corpore sustineatur, in motum cientur inde absque stimulo positive activo, secundum rationem maioris vel celerius succedentis jacturae, majores et vehementiores, aut leniores motus, convulsioues et apasticae contractiones. Cum his .mnibus consensus lihere vagatur Iactura caloris cujusvis eo
poris imminuit expansionem; quaprbpter balneum frigidum fibram abbreviat et densat, canales eoarctat, volumen partium fluidarum imminuit Abnitio balnei superficies corporis praecipue afficiatur, dein autem et reliquum corpus caloris parte orbatur, quod pacantem illius virtutem essicit -- minutio scilicet omnis motus et sensus, quae absque caloris adminiculo impossibilia sunt, imo plenario desectu caloris penitus exstingui valent. Nunc tandem quantum balnea rigida in mo his nonnullis valent, patebit.
Valida impressio rigoris, quae vi quadam re-
23쪽
pentina organismum calore privat, ejusdem alaacrem reactionem et nisum in reproductionem a
Ioris in omnibus organismi vivi partibus post se
trahit; quapropter ad resuscitandam asphycticorum vitam quasilicatur. Hoc ipso etiam prosunt in morbos exaltata sensibilitate totius systematis nervosi gradus minoris Quum tamen non modo stimulando, sed et roborando in corpus agat animale ejus usus tum etiam indicatus est, ubi corpus majore vi fibra adaucto robore et singulae quaevis lanctiones alacriore energia egent. Huc spectant morbi nonnulli apyretici universalis de bilitas corporis sive connata sit, sive perversa viata ratione acquisita, Sive post morbos graviores superatos remanserit ex laxitate cutis et immitii ta ejus vitalitate, ex restricta transpiratione velit,ii typho contagioso, in scarlatina eici in proclivitate ad sudores debilitantes, in haemorrhagiis asthenicis, in morbosis excretionibus et obstructionibus ex laxitate aut statu pastico eorum canalium , e . . in multis morbis cachecticis, praecipue in rhachitide, chlorosi, scorbulo etc. Noxius balneorum frigidorum usus evadere potest in illis morbis, in quibus evacuationes criticae imminent, aut morbi exanthematici labriles erumpunt non minus subpressione excretionum morbosarum organismo jam habitualium in eminenter lethoricis aut debilibus, ubi congestiones Praecipue ad pulmones et encephalon facili negotio nocere possent. Haemoplisis, aut PraeSens,
aut saltem diathesis eidem adaequata, Pulmones
denique morbo detenti applicationem balnei si i-
24쪽
gidi non admittunt; non minus etiam vehementiores febres inflammatoriae, in quIhus nisi a mentationes frigidae topicae sub quibusdam circumstantiis cum successu adhiberi Possunt. β. Balneum frigidiusculum simplex. Μitius in organismum humanum balnea frigidiuscula agunt, superfluum calorem animalem subtrahendo, quo in nonnullis adsectionibus savilutaria evadunt, non modo refrigeraris et refociulans remedium praebentia, verum etiam roborando organismo prosicua. Quapropter etiam est, quod prae ceteris in usum diaeteticum applicaniada commendentur. Ab initio quidem in balneum frigidiusculum ingressis pallor et tremor, respira tio quidquam cohibita, tum quod contractionuculis et vasorum ejus sanguiferorum, sanguis uberius in pulmones impellitur, tum quod abdomen et thorax mechanica pressione aquae comprimuntur, observantur brevi evanescentia Aqua noumultum a calore niniali disserena hunc superfluum subtrahens, grate adiicit, Nicet servorem Processus vitalis sole diurno excitatum Meta inmorphosis in aequilibrio constituitur, abnoxinis expansio adaueto in contractionem nisu limitaturi Post balneum gratus caloris sensus, qui sensu
solummodo per praegressam inseriorem aquae temperiem salso provocatur, Per omne OrPus dissipatur cutis depurata squalore animadvertitur, penuria fluidorum reparatur epidermis densatur, quo limes organismum inter et naturam exter-
25쪽
snam strictior ducitur, sensibilitas cutis imminuta adversus stimulos externos minus receptibilis redditur transpiratio alacrior redit, pulsus sortior
tangitur, digestio vividior, et omnes se et ex cretiones minus torpidae observantur. In genere omnes iunctiones alacriores et vividiores evadentes sensum secundae valetudinis et hilaritatis ex
Ex his elucet, usum balneorum frigidiusculorum diaeteticum, circumspecte adhibitum, salubrem omnino SSe.
Cuncta, quae nunc de balneorum simplicium essectibus in genere prolata sunt, qui rite aestimaverit, haud dissicili negotio compositorum quoque essicaciam in genere cognoscet, dummodo
palles balneum compositum constituentes Overit. Si enim summae essectuum, qui ex balneis simplicibus, secundum explicatas cathegorias coi sideratis, redundant, summam essectuum, in organismo humano, ex particulis ad balneum comis Positum concurrentibus, provocandorum addiderit, resultatum intellectu et prudentia deductum imagine essicaciae sistet, quae ex adhibito quovis balneo composito praestolanda sit, sive hoc naturae sinu depromtum, sive hominisi tentio inne compositum fuerit.
26쪽
Esse et vivere, seu existentia et vita, termini sunt identici. II. Homo immerito ad Eoologiae campum resertur, vel saltem qualitatibus suis dignus est, ut non ordinem, sed classem potius p opriam, si vis, in systemate Eoologico occupet.iII. Μentis efficacia ad arcendos morbos insignis. IV. Lues venere nisi exstirpari saltem refrenari potest, et si potest, debet.
Insectio syphilide non delictum gravius politiae,
sed crimeti constituere, et secundum legum im-
Primis patriarum exigentias, hujus foro vindicanda esse videtur. VI. Iuveni medico satius est, principia, de quibus jam iudicatum est, et quibus imbutus suit, Se qui, quam quacumque demum theoria nova, maxime licet arridente, abripi, de qua, quan tum polleat, decidere veteranis reservatum Sto. VII. Cosmetica plurima antiquitati debentur.