Tarquinii Gallutii Sabini e Societate Iesu Virgilianae vindicationes & commentarij tres de tragoedia comoedia elegia

발행: 1621년

분량: 519페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

471쪽

quibusdam hominibus, sed de uniuerso genere prolatam uniuerse. Est

enim sententia quoddam veluti decretum,& lex : leges autem,& do. creta seruntur in omne S. Quoniam vero hae quoque generales enunciationes de rebus esse possunt, quae non cadunt in actionem meq.vitam instituunt humanam , sed intelligentiam tantum hominis percontemplationem alunt qualis esset ea, quae declararet, ab inani,

vacuo rerum nat tiram vehementer abhorrere, Vel quemadmodum

ipse ait, obliquum esse recto contrarium, id etiam diserte subiungit; oportere huiusmodi enunciationes , quae proprie dicendat sententiaesiuit,esse de actionibus humanis si de adminittranda Repub de virtutibus excolendis, de fugienda improbitate, deq. alijs eiusmodi rebus,qua: aut expetere solemus,aut declinare se Pleriq. metu censant peccare, non innocentia . Omnes sibi melius eisse volunt, quam ceteris. Nulla re propius accedimus ad Deum, quali misericordia. Ain hanc in hunc modum tradit Aristotcles sententiae definitionem. Partitionem autem adiungit eam,quam ab ψλQuintilianus expres sit. Quamquam enim genera sententiarum vult esse talummodo duo, vult tamen ea esse veluti sentes,4 capita ceterarλa quibus aliae duae a Quintiliano descripta promanant. Primum ergo genus facit e rum, quae rationem adiunctam habent. Vt apud Terentium in Ade phis Homine imperito nihil fieri potest iniustius qui nisi quod ipse iacit, nihil rectum putat quae quidem sententia respondet illi, quae

composita dicitur,aut complexa. Alterum genus docet rerum earum esse,quae sine ratione subiecta proferuntur. Vt apud eunde Terentium in eadem Fabula . Pecuniam in loco negligere magnum interdum est lucrum liaec autem similis illi est, quae simplex appellatur causa vero huiusce bipartitae diuisionis ea videtur esse, quemadmodum ipse docet Aristoteles, quod e nunciationes huiusmodi de rebus humanis aliquae sint admirabiles, aut incredibiles,& paradoxis similes, nec facile fidem inueniant apud auditores, nisi subiecta ratione probentur.

Non enim credit vulsus quod imagnificE dicerem iniuriam accipere melius esse,quam inferre debet adeo eiusmodi sententia ratione sobiuncta probari,ac demonstrari . Aliquae vero sunt, quae nihil habene abhorrens a vulsari opinione , ac propterea probatio . non indissent.Quotus enim qui'. verum esse non credat illud

Haec ergo sententia,quod dicere institueram initio, a dicendiis a gistris sic exposita, & explanata, non est a poetis aliena . quippe qui docent etiam interdum uniuerso Auid expetendum in vita homini si,quid fugiendum. t.

ssi uid

472쪽

non mortalia pectora cui Auri sacrafames

Superanda omnisfortunaferendo es. Facilis iactura Iepulcri. Quae postrema,quia non unicuiq. videbatur esse probabilis, eum pleriq.de suo laborent sepulcro, deq. sui nominis fama secundum obitum extendenda solliciti sint, adiuncta ratione probatur .

Iam pridem inuisus Diuis, inutili annos

Sunt itaque, ut eo tandem accedam, quo deuenire consilium est, suae in hoc genere sententia etiam Elegijs et sed humiliores,in suaviores quam illae tam grandes Epicorum. Quod enim ille de mobilitate, ac

leuitate feminae ita splendide dixit , pronunciauit item Tibullus, sed suauius, temerantius in Elegia iv libit. AF eruderimus moidu emim ammen. Et ibidem paulo post Se iecti poteri mensis muti is uti od Propertius expressit,additis comparationibus, aliquanto magnificentius:sed a suauitate tamen Elegi nonisue discessit in libro

recundo Eleg vij. Non Pineerto mutantui sta in Syrtes, Ne ui bernis is tremefacta Noto Ruam eis monea non eonL a findus in ira. De auro autem, pecuniaq idem Pr pertius iuuid dissimilia loquitur ijs,quae dicta sunt a Virgilio.

Ergosilieitae tu ea ameeunia ita es e e. Tu iijs hominum erucieti pabula praebes,cte. De patientia demum animi rebus in arduis retinenda uidius idem cecinit,quod de superanda fortuna Virgilius affirmauit. Perser, ct obdura.do rite tibi proderit4Iim. Qui quidem poeta omnium maxime hisce sententi js abundat is iis nominatim, quae composita sunt, ac rationem enunciationi subiun

gunt.

Ceterum,hoc de sententiarum genere, quemadmodum initio dixi, non loquitur Aristoteles cum in poeticis de sententia praecipit; sed de quadam animi voluntatisque declaratione planissima, quae certis consequitur ex moribus,de quibus ante disputauerat.

In hac enim parte illa inelectionis apertissima significati quae an superiore tantum adumbratur . Sic enim in capite quarto poetices docet saec Aristoteles. Sententia in iis est,in quibus ii,qui dicunt,sui declarant animi voluntatem. Quid autem in tractanda sententia se-vuGMaura H Posuit capitedeclinon invisi planissime confirmat,

473쪽

sententiae officium esse demonstrare, soluere, affectus excitare, rem aut imminuere , aut amplincare . Ex quibus id quod in affectibus est positum ita huic poemati, quo de agimus congruit, ut nullum apud poetas scriptionis genus magis patheticum inueniatur , quam Elegia mores igitur ipsos vari,consequuntur affectus, gaudium dolor, tristitia, cupiditas , odium , amori, ceteri, qui sua exprimi singuli sententia debent ad viuum . Quam enim spirat ardenter ille apud Propertium Arethusae in coniugem absentem, atque in castris versantem amor p

manis utinam patuissent ea apuellis: Essem milui reis dat me . . , in me terrerent Scythiae iuga,cum ter altas laus in glaciem frigore nectit aquas crinnis amor magnus 'ed aperto in raniis maior Hane Venus υτ αμα ventilat a rem . Tt paulo post etiam mollius hunc assectum animi eatefaciens ea ein

Arethusa,amorem suum esse meticulosum muliebriter indicat. Dic mihi num teneros Orit Ariea laeertos rNum rauis i ines aueris has Ia manus r

raris , macie ultum tenuasse sed opto. E desederio sit color is meo Eamus per alios astectus.Tristitiam sic expressu Ouidius in Amorum

primo libro I. legia duodecima Flete meos casus, trises rediere tabem. Et Propertius libro primo Elegia duodevigesima Hae certe deferta lora;e taeiturna querenti, Et aeuum Zephrri possidet aura nemus. Hierice Oeeultos proferre impune dolores: Si modo saxa queantsota tener idem Caudium idem Ouidius in Amorum secundo, EIegia duodecima. Ite triumphales circum mea tempora lauri. Vicimus,ctc.

Et Propertius libro secundo, Elegia quinta decima O mefitem --δ mitu eandida,cte. norem Tibullus:librintertio,Elegia quarta meliora amore ni insomnia vera,

Quae tulit Minoa pessima nocte quiri Ite procul vast iosumqtainertit ---erc. Et in eodem libro Elegia quinta At mihi Persephone migram denimcias horam

'i,ceterique apud G siacos in i arami non sic exprimuntur

474쪽

inagnisic quemadmodum eos expressos apud Virgilium,alio .po os intuemur,sed suauius, molliusque; ut ipsa postulae Elegi ratio

cris e de dictione postremo loco dicendum est.

2 Pictisnec Caput XIX.

DIctionem Aristoteles ait esse Kν διὰ πς ὀνομαMαιέραηνεὼν interpretationem animi per verba. Hoc enim ordo postulabat ut constituto poemate per synthesim, expressis moribus, exposita sententia, dictio ad extremum adderetur apposita, verba ligerentur idonea sententij S.

Dixerim ergo primum uniuerse:dicendi genus Elegiacum esse debere mediunt,ac temperatum viabent enim etiam poetae tria gem

ra,charactere' dicendi;qui a Virgilio,ve cordacrobius,expressi tribus operibus sunt.scripsit quippe Bitolicon humili genere,Geo gica medio, eida sublimi,ari grandiloquo quemadinodum re mentum, materia postulabariCum otii Elegiae materia sit humiasi,magnaeq. plerumq interiecta,intermediam quini dicendi vulti tam,hoc est floridam, & temperatam. Itaq. mollis Elegia dicito esse

debet, Ne candida,suauis,speciosa verbis,nitore venusta,ordine, ac modo concinna quas virtutes,atq.ornamenta licebit in Tibullo, in Propertio, in Ouidio ipso relegere. Nam Proeertius, ut ait Scalia gericandidus est, de limatioriquam a pleri' iudicetur Ouidius tener,ac simplex,Tibullus aequabilis,delicatus,semper idem Cornelius Asinij Pollionis filius ain a Virgilio adamatus habitus est inter L tinos durior,ut docet Quintilianus ted miror, si vera Cornelij Ga Ii,antiqui poetae illa est Elegia, quam paucis ante annis edidit Aldus

mutilatam,& curtam. Nam quae Corneli, Galli inscriptae nomine ci Cumseruntur elegiae,& voluminibus Tibulli,atq. Properti a librarijs adduntur, non Corneli sunt, sed Maximiani Galli, qui non ita superiori vixit memoria,ut discere potes a Lilio Gyraldo in Histor poetarum. Illud,inquam,fragmentum Cornelij Galli,quod expositum est: ab Aldo , non modo duritie caret, atq asperitate, verum etiam eam

habet dictionem,ut a Tibulli suavitate parum discedere,cum Prope iij grauitate contendere videatur. Sic enim ipse Cornelius canitiael uitur in Parthorum castris sub Ventidio arissimo Imperato sinus certior de alatii dine istoridis,quam in Urbe reliquerat. Immos redii πιμ non praesumit inam, Me voeat absentem,memo 'iratinumkm; Et de me noctei cogitatius. is1.

475쪽

ssitum etiam argento,puroq.intexitur aurai . Altera iam csfris parta lacerna meis.

Iule bellantum iuuenum Dudio Aura Atq. audita leui pratia pingit acu. Pingit in Q itis currentes molitus undas, Victrice . Aquilas sub duce Ventidio. ui nune Crasorum manes,direptaqjigna

Gainxia pacis erant; e sua cuiqfatis. Diues erat, quisparui possessor Meui Seuerat lue prius,drinae op baiotas P Iocus inuidiae,quamuis icinus abu,MEt pecus o messes,musaq.haberet ager.

Cur mihi non aiais nasci mea ita diebus Contigit inuidit quis bona tanta Deira tonitieas luees,4 aurea tempora, eri Aurea Saturnisaeelafuer enis. Ntineferrum erupit, rabie . asserrima ferri,cte. Ex horum,inquam, poetarum legi; petenda est vera dicendi nota. quae, ut diximus, catadida est, florenS, concinna, iucunda Sed sunt tamen quidam quasi Ioci unde peti huiusmodi iucunditas, concinnitas debet. Ac primo quidem sunt numeri quorum alij sine dubio alijs sunt, aut dulcioreS,aut concinniores,aut grauiores Grauis enim

est, sed cum suauitate coniunctus ille, quo sape utuntur initio versus

hexametri . . ' -

. Ibitis Aegaeas Mise Palatini. Aut initio etiam ipsius pentametri

Non exorat, intadamantinos. Iim re pauenusmisitas annus equor.

Ille suauioriqui ab ecthlipsi,aut collisisi litterarim existit. Magnum iter;ad doctas instrem Athenas , Crescit enim se rean cura puella quod est apud Propertium. Et quod apud Tibulluin usum etiam; em defectum lumine vidis.

476쪽

suauissimus tamen omnium est,& grauissi' ius ille alpta Ouidiuiniquipartim fit ex collisione partim ex penultimo spondeo. Petitur interdum concinnitas a quadamquasi celeritatriae trepid tione verborum-Vt apud Tibullum Caeruleus placidis per daserpis aquis. Namq.agor,viper una citus sua erbere turbo. Interdum a tarditate, vel grauitate.ut in Elegia tertia libri secuncti, Claudito indomitum moles mare;lentus ut intra

Negligati Hemas piscis adesJ minas

Et alibi. Pareeper immatura tuae preeor ossa sororis. Interdum a quadrisyllabo in fine pentainetri , qui numerus semper habitus est mollior in Elegijs,Scaligero teste in Hypercritico iideturq accommodatus praesertim argumentis flebilibus: quale illud est

Catulli plane in loco.

At tu non orbum luxti deserta cubiti

Sed earistatri ubile dissitatum Nam ceteroqui videtur Catullus nimius in huiusnodi quadris it bis, fractus,& veluti consi v--sime tamen qui illa ipsa Catulli doritis, ari asperitate sic desinantur, ut eam audeant etiam imitari Principatum in his habent Fracastorius. εκ M.Antonius Flaminius. Illius enim Elegiam legimus in eo Mnere, elaboratam in obitu M. Antoni, iiii Veronensis,hoc initium praeserentem Esei me tanti ea percuso amici Solamen nostris discuperem laremit,erc. Huius illam de Amore Lycinnae 2uid mirare tuo si reimit corde Lycinna

Ne cessat tantis te cruriare matis Crede mihi non Ius a LVeneris 'ur metium 2 Diuum,atq. hominum maxima pernicies. Et eam, in qua Pausilypi colles Neapolitanos alloquitur '

Pausi i oues, o candida Mergellina

Et myrteta jacris consta littoribus, cte. sunt, inquam, quibus hae placeant numerorum salebrae, Si quadrisy Iabon illud in tine . mihi probantur quidem , sed nominatim in arsumento flebili, aut alioqui atroci ac peracerbo, quemadmodum dixi. In alijs enim argumentis, bi syllabus videtur esse iucundior ille praesertim,quem antecedunt aliqua interdum participia passiua, quae admirabilem pentametro venustatem addunt,ut apud Tibullum Insideat celeri eon ieiendus equo. Somnia tersalsa ueneranda mola.

477쪽

Inredat domis conspieienda meis. Moenia rami ni non habitanda Remo. Sed euita,is diris non habitanda domus A. Haecinubes diripiendaserant. Ceterum ad suauitatem Elegiacae dictioni conciliandam, erit ex usi

plurimum obseruare ipsarum sonum,& quasi qualitatem litterarum. Nam, ut de vocalibus primum dicamus, Α,&M,magnum efficiunt s cum . Italiam fato Ionio in magno. Neptuno gaeo Ii, non habet tam magnum num sed mediocrem, adeoque verba,quae huiusmodi vocalem habent, erunt suaviora,quam prima; ut ciere,dicere. I, minus etiam sonat,& mollit vocem Vt vidi,vt perij. Omnium vero a

cidit mollissime, ac suauissime V, praesertim si in eadem voce gemi

netur . .

Et color in niueo eorpore purpureus. Excon nantibus autem F,spiritum habet,&quasi flatum;ae propterea erit ea littera rebus violentiis, aut aestuosis exprimendis accommodata.

------ Mefax onmini. Z, stridorem . . .in Mimenteoetam Zona. Et nemorosa Zacynthos. . B, Asperitatem.

Asper arerba tumens dis asserrima bini

N, tinnitum quodammodo tremuluminomina,nunum,neminem. M ut diximus, in Ecthlipsi suavitatem L, mollitudinem incredibilem . ut non immerito haeae littera dicta sit liquida,quasi mollis, ipsiq. palato quodammodo lubrica:quod Persius expressit his versibus.

Eliquat,9 tenero supplantat verba palato Nec sitae summo consilio , ac ratione Virgilius, quemadmodum animaduerti Quintilianus, hanc litteram eo versu frequςntauit, quem volebat esse dulcissimum . Mollia luteola pingit acima ealtis. Quin omnes omnino poetae, cum mollitudinem quaerunt in litteris ,

cpnfugiunt ad illa diminutiva,quibus abundat ubiq.Catullus Ued in eo praesertim ludo,ubi suntlaec Ne laneum latus inu .mini Di

478쪽

Inusia turpiter tibi flagella eonscribluent.

Esset facile per ceteras litteras eadem via iter habere: sed ex liis satis, superq potest intelligi illud videndum esse Elegiaco poetae, ut tam e vocalibus,quam e consonantibus seligat eas, quae suaviores esse via debuntur,ac dulciore S. Ad figuras potius extremo loco veniamum in quibus maxime di actionis posita est vis. ac eas primo perstringanaus, quibus vix aliquod imponi potcst nomen quales sunt quaeda enclyticaruita traiectiones. Nec cithara,intonsae profueruntq. coma.

Poenia defaciti composuitq. to Messalam terra dum sequiturq.mari. Serus in ensum rettulerit pedem -perfractas conquerisum. s. Texuit,auratas typo isq.vias. Desia dum magni desumnti lacus. Accendet flammai transitiel. Dcras. Etsinabariimisissolutiones incertis quibusdam vectis. stram possunt '

Et temporis praesentis in praeteritum commutationes, quibus is quenti me Tibullus utitur in Modis infinitis.ut in Elegia iv.lib.j. paeniteat duro sub se labori, Aut operi in elas atteruisse manu . Et in Elegia prima libri secundi. Nec pecudes, velut antegetites isse puellai

Gesit, ct audaces perdomuisse iras. similem temporum commutationem habere videtur etiam illud in Elegia sexta libri tertij. Ite procul durum caιrae genus, ite labores. Fusserit bie niueis Derius aritibus. pro sulgeat nisi modus quidam potentialis sit, ut loquuntur Gra matici.

Aliae sent figurae suis distinctae nominibus cum ceteris quoq. poetis communes, sed quae propriam quandam sibi vindicent in Elegia rationem. Quis enim a metitione non utitura illa tamen suum via tur habere modum apud Elegiacos minim communicatum cui avius ut apud Ovidium Militat omnis amans,or habe sua eam Cilnis . Misocredemibominiat is amant.

479쪽

E Semibouemq.virum,semiuirum .bouem. Et Cedere iussit aquam,rusa reces' aqua . Aut apud Tibullum alia Decluens huiusinodi repetitio. Cespitibus mensam,ceortibu . torum. Quae quidem repetitiones videntur illis similes, quae sunt in aliorum versibus: sed ratione discrepant,ac modo Vt

--οnis Musam dicemus, Miphoiboei. Vel apud Camissiliaemeli Castorici Greuiu Castoris. Vel apud eundem Virgilium .

-- πλει Laurentes Nympha, cum appositione illa epit, et , quae maximam ad litoramentum iratae,inquam repetitiones, ut similes videantur repetitionibus Ela corum, habent tamen aliam collocationum, si nauidum. Maiam enim dissimilis illi Dum eum: Iant aras ad tua sacra veni:

Et Garrula FDesmyisulasera Deo. Fi Itila eui,emper decrescit arundinis ordo. Vel Etseu quid merui seu quid peccauimuAurora

Uror io. remouesua pueuafaces . . Vel Me tenet ignotis aegrum Phaeacia terris Absineas auidas mors precor atra manus. Abniineas mors atra precor.

Annuat cherinthe tibi quodcumq. gabis, En age quid cessastannuis iue,roga Ad repetitionis figuram reserri, ac reuocari debet versus interealaris, quo inter Elegiacos poetas reperio singulariter utentem Ouidiuin Amor.libroprimo Elegia sem ubi subinde,atq.identidem repetit hunc versiculum Tempora noctis eunt;excute posesses. Haud minorem habet varietatem apostrophe . Quamquam enim miliaris est Heroicis, Elegiacis tamen esse videtur in audacior, destequentior illae enim apud Virgilium, Te nemus Angitis,instea te furinus unda, D liquidi sere lacus: --Tιμι o clatris ιρααμ

480쪽

Pandarer Ηine aut Clitumne greges ἰapostrophae quidem sunt: sed longe differunt a subitis quibusdam, nee opinatis Elegiae conuersionibus ad personas, ad res inanimas, ad stirpes,& saxa, ad montes, Moppida, ad alia, de quibus nullus erat iiszi

tutus sermo, nulla commemoratio.

Quidue domus prodes Phrygys innixa columnis naresve tuis Ru Cari te tuis iquod est apud Tibullui in Elegia tertia libri tertij. apud Prope

tium in prima libri quarti . Ennius birsuta eis oua dicta eorona: Mistia ex hedera porrige Bacche tua obuiae sunt huiusmodi conuersiones apud omnes quidem, sed apird Ouidium praesertim, qui multus in his est ac fortasse plus nimio figuram illam persequitur. Habet praeterea locum in Elegia peculiarem comparatio, a coni parationibus Heroicorum haud mediocriter differens . His enim comparationes sunt explanat longeq. tractae similitudines. Ac veluti optata ventis aesare coortis Dispersa immitti Ruis incendia paritor,cte. mam multa insuis autumnifrigore imo, ET . Elegiacis autem poetis sunt contractiores,in leuiter Indicatae nec ferme producuntur,nisi per conglobata. Vt apud Tibullum in Eleuia quarta libri tertij. Candor erat qualem praefert Latonia Luna Vt iuueni primum leto deduna marito

Inscitur teneras ore rubentegenas. Vt cum contexunt amaranthis albam Var autumno candida mala rubent Et in Elegia quarta libri primi. tardus eris,errabis transet aetas dam cito non segnis Dat, remeastates. Suam cito purpureos deperdit terra colores, tuism citoformosa popuIus alta comas. tuam iacet,infirmae venere bifata senectae,

ili prior Elaeo in carcere missus equus. Et apud Ovidium in L legi quinta libri primi. Pars adaperta fuit,pars altera cla a feno a Sual er/sta lumen haberesolent. LuaIiasublueentfugiente crepusculaibabo; vitibi nox abjim rarum orta dies

SEARCH

MENU NAVIGATION