장음표시 사용
421쪽
runt. 9. Haec inopina defectIO necesque insperatae Persarum, inter nos et Saporem discordiarum excitavere causas immanes: illo etiam accedente, quod Arsacis filium Param, suadente matre eum paucis e munimento digressum, Susceptumque Imperator Valens apud Neocaesaream morari Praecepit, urbem Polemoniaci ponti notissimam, liberali victu curandum et Itu. tua humanitate Cylaces et Artabannes illecti, missis oratoribus ad Valentem, auxilium cumdemque Param sibi regem tribui poposcerunt. 10. Sed pro tempore adiuria entis negiatis, per Terentium ducem Parareducitur in Armenium, recturus interim sine ullis insignibus gentem: quod ratione iusta est Observatum, ne fracti foederis nos arguersmur et pacis.11. Hoc comperto textu gestorum Sapor ultra hominem esseratus, concitis maioribus copiis Armeniasnperta praedatione vastabat. Cuius adventu territus Para, itidemque Cylaces et Artabannes, nulla circumspectantes auxilia, celsorum montium Petivere recessus, limites nostros disterminantes et Lazicam: ubi per silvarum prosunda et flexuosos colles mensibus quinque delitescentes, regis hiultiformes lusere conatus. 12. Qui operam teri frustra contemplans sidere flagrante brumali, pomiseris exustis arboribus, casteIIisque munitis et castris, quue ceperat superata V IProdita, cum omni pondere multitudinis Λrtogeras-uam circumsaeptam, et post Varios certaminum casus
lassatis defensoribus patefactam incendit: Arsacis uxorem erutam indo cum thesauris abduxit. 13. Quas ob causas ad eas regiones minthaeus cum exercitu mittitur comes, suppetias laturus Armeniis, at eos exagitare procinctu gemino tentaVerint Persa 1 Inter quae Sapor immensum quantum astutus,re, cum sibi conduceret, humilis aut elatus, societatis futurae specie PM am ut incuriosum sui per latentes
422쪽
nuntios increpabat, quod itini tutis regiae velamento Cylaci servi risti et Artabanni: quos ille praeceps blan tiarum illecebris interfecit, cupitaque eaesorum ad aporem ut ei morigerus misit. 15. Hac clade late distusa, Armenia omnis polrisset impropugnata, ni Arinthaei adventu teri iti Persae eam incursare denuo distulissunt: hoc solo contenti quod ad Imperatorem misere legatos, petentes nationem, eamdem, ut sibi et Io Viano placuerat, non defendi l6. Quibus repudiatis, Sauromaces pulsus, ut ante di-ΣImus, Hiberiae regno, cum duodecim legionibus et Ierenti O remittitur: et Eum amni Cyro iam proximum
Aspacures Oravit, ut socia potestate cons Ohrini remarent: causatus ideo Se nec cedere, nec ad partes possu transire Romanas, quod Ultra eius filius obsidis Iege tenebatur adhuc apud Pm'sas. et T. Quae imperator doctus, ut concitandas ex hoe quoque negotio turbas consilio prudentiaque molliret. di i sitam ad uic It Hiberiae: ut eam medius dirimeret Cyrus, et Sauromaces Armeniis finitima retineret et Laetis, Aspacures Albaniae Persisque contigua. IS. His Percitus Sapor, pati se explamans indigna, quod contra foederum textum iuvarentur Armeniae
et evanuit legatio, quam super hoc miserat corrizen-clo, quodque se non adsentiente nec conscio dividi placuit Hiberiae regnum: velut obseratis amicitiae fori-t Dus, VIcInurum gentium auxilia conquirebat, suum quo Parabat exercitum, ut serenata caeli temperie subver, teret omnia, quae ex re sua strinere Romani. , .
423쪽
Italia, etiam Senuiores. ae senatorii generassem nM, R eiae veneficiorum, xtuprorum et a Rergorum ac santur, et
, I m apud Persas, ut supra narravimus, perfidia
regis motus agitat insperatos, et in Eois tractibus beIIa rediviva consurgunt: anno sextodecimo et eo cliuintius post Νepotiani exitium, saeviens per urbem: artemam urebat cuncta Bellona, ex primordias mammas ad clades excita luctuosas: quas obliterasset ut1-m iuge silentium t ne forte paria quandoque tententur,vius exemplis generalibus nocitura quam delIctis. 2. Ac licet ab textu cruento gestorum exqvisIte narrando, iustus me retraheret metus multa reputantem et varia: tamen praesentis temporis modestia fres,
carptim, ut quaeque memoria di a sunt, explanabo enec pigebit quid ex his, quae apud veteres timuerim, docere succincte. 3. Bello Preno
424쪽
cum diripuissent Asiam Persae, obsidentes Miletum molibus magnis, iis nantesque defensoribus cruciabiles neces, iniecere clausis necessitatem, ut omnes magnitudine malorum adflicti, peremptis caritatibus prOpriis, proiectoque in ignem mobili censu, ursuros Se certatim congererent in communem pereuntis patriae rogum. q. Hoc argumentum paullo postea digestum tumore tragico Phrynichus in theatrum induxerat Athenarum: paulli Sperque tueunde auditus, cum cothurnatius stilus Procederet laerimosus, indignatione damnatus ost Populi, Rrbitrati, non consolandi gratia. sed probrose monendi, quae pertulerat amabilis civi tas, nullis auctorum adminiculis fulta, hos quoque dolores scenicis adnumerasse fabulis insolenter. Erat enim Atheniensium colonia Miletus, deducta inter Ionas alios per Νileum filium Codri s , qui fertur pro patria bello se Dorico devovisseJ. 5. Sed ad proposita
Iaximinus regens quondam Romae vicariam praefecturam, apud Sopianas Valeriae oppidum obscurissime natus est, patre tabulario praesidialis ossicii, orto a posteritate Carporum, quos nuti quis eXeitos sedibus Diocletianus transtulit in Pannoniam. 6. Is post mediocre studium liberalium doctrinarum, defensionemque causarum ignobilem, et administratas Corsicam itidemque Sardiniam, rexit deinde Tusciam.
Unde morato in itinere diutius Auccessore, Progressusnd citrandam urbis annonam, otiam provinciae mode
ramina retinebat: egitque consideratione triplici inter exordia .autius. T. Primo, quod recalebant in auribus eius parentis ellata, quid augurales alites vel cautus monerent oscinum adprime callentis, adusque sublimia regimenta, sed periturum ferro poenali: dein, ruod nactus hominem Sardum, quem ipse postea per
olosas fallacias interemit, ut circumtulit rumor, eliciendi animulas noxias et praesagia sollicitare larva-ΛMMIANUS. D d
425쪽
1 una perquam Naarum: dum superesset ille, timens, ns proderetur, tractabilis erat et molimr: postremo, quod
tamquam subterraneus serpens per humiliora reptando, nondum maiores funerum excitare poterat causas.
8. Principium autem, undi latius se funditabat, emersit ex nugotio tali. Chilo ox Vicario et coniunx o ius Maxima nomine, questi apud Olybrium ea tempestato urbi praefectum, vitamque suum Venanis petitam adseverantes impetrarunt, ut hi, quos suspectati sunt, illico rapti compingerentur in vincula: Organarius Sericus, et Asbolius palaestrita, et haruspeX Campensis. 9. verum negotio tepescente ob diuturnam morborum asperitatem, qua tenebatur Olybrius: morarunt impatientes hi, qui rem detulerunt, libello petiverunt oblato, ut Oxaminandum iurgium praesecto mandaretur annonae: idque Studio celeritatis concessum est. 10. Accepta igitur nocendi materia Maximinus effudit genuinam ferociam, pectori crudo adsi-Xam: ut saepe faciunt amphitheatrales ferae, diffractis tandem solutae pOSticis. Cumque multiformiter quasi in proludiis negotium spectaretur, et quidam sulcatis lateribus nominassent nobiles aliquos, tamquam usos artificibus Iaedendi per clientes, aliosque humiles notos reos et indices: supra plantam sui dicitur evagatus tartareus cognitor, relatione maligna docuit Principem, non nisi suppliciis acrioribus perniciosa facinora scrutari posse vel Vindicari, quae Romae perpetravere complures. it. His illo cognitis esseratus, ut erat vitiorum inimicus Reezmagis quam severus, uno proloquio in huiusmodi cnus , quus arroganter proposito maiestatis imminutae miscebat, omnes, quos iuris prisci iustitia divorum quo arbitria quaestionibus exemere cruentis, si postulus- Ret negotium, statuit tormentis adfligi. 12. Utquacongeminata potestas erectaquct sublatius altiores consarcinaret aerumnas, Maximino Romae agere dis-
426쪽
posito pro praefectis, sociavit ad haec cognoscenda, quae in multorum peIicula struebantur, Ιbeonem notarium, postea Oniciorum magistrum, bustuarium quemdam latronem Pannonium, emantem ferino rictu crudelitatem, etiam ipsum nihilominus humani sanguinis avidissimum. 13. Auxit obstinatum IIaximini ingenium ad laedendum adventus collegae similis, et litterarum cum ampla dignitate dulcedo. Ideoque pedes huc et illuc eXsultando contorquens, sultur , non incedere vidubatur, dum studebat inter altaria celsius gradientes, ut quidam memorant, imitari Bracli-
l . Iamque lituis cladium concrepantibus interna mani, rerum atrocitate torpentibus cunctis, praeter multa cruda et immitia, quorum nec diversitas comis preheudi nec numerus potest, mors Marini causarum defensoris eminuit: quem ut ausum Ilispanillae:cuiusdam artibus pravis adsectasse coniugium, transeunter iudiciorum fido discussa, supplicio Ietali damnavit. 11. Et quoniam existimo, forsitan aliquos
haec lecturos, eXquisite Scrutando nutare, StrPpentes, id actum esse prius, non illud, aut ea, quae iriderint praetermissae: hactenus faciendum est satis, quod non omnia narratu sunt digna, quae per squalidus transiere personas: nec, si fieri suisset necesse, in striactiones vel ex ipsis tabulariis suppeterent publicis, tot
Calentibus malis, et novo furore sino retinaculis imis summa miscentor eum iustitium esse, quod timebatur, non iudicium uperte constaret.
6. Tunc Cethegus senator adulterii reus delatus, cerva ce periit abscissa, et Alypius nobilis adulescens, ob Iovem relegatus errorem, aliique humiles publica morte Oppetiverunt: in quorum miseriis 3vlut sui quisque discriminis cernens imaginem, tortorem et vincula somniabat et diversoria tenebrarum. M. Eodem tempore etiam Humetii praeclarae in-
427쪽
dolis viri negotium est actitatum: cuius hunc fuisseno amus teXtum. Cum Africam pro consule regeret, Carthaginensibus victus inopia iam lassatis, ex horreis Romano populi, destinatis si timentum dedit: paul loque postea, cum provenisset Segetum copia, integre sine ulla restituit mora. 18. Verum, quoniam denis modiis singulis solidis indigentibus v numdatis, emerat ipse tricenos, interpretii compendium ad Principis aerarium misit. Ideoque Valentinianus per nundinationem suspicatus parum, quam oportuerat, miS- sum, eum bonorum parte multurit. 19. Ad cuius cladem exaggerandam id quoque iisdem diebus acciderat non minus exitiale. Amantius haruspex ea tempestate Prae caeteris notus, Occultiore indicio proditus, quod ob prui a quaedam implenda, ad sacrificandum ab eodem esset adscitus Itymetio, inductusque in iudicium, quamquam incurvus Sub equuleo Staret, pertinaci negabat instantia. 20. Quo infitiante, secretioribus chartis ab eius domo prolatis, commonitorium repertum est manu scriptum III metii, petentis, ut obsecrata ritu sacrorum sollemnium numina erga se Iniperatores dolonirent: cuius extima parte quaedam invectiva legebantur in Principem, ut otavarum et truculentum. 21. Maoc Valentinianus ro- Iasione iudicum doctus, asportua interpretantium sueta, vigore nimio in negotium iussit inquiri. Et quia Fruntinus consiliarius antedicti, minister fuisho concepta in precationis arguebatur, cuncisus virgis atqu consessus, ablegatus est in exsilium ad Britannos r. mantius vero damnatus postea rerum capitalium interiit. 22. Post hanc gestorum seriem Hymetius ad oppidum ductus Ocriculum, audiendus ab Ampelio urbi praesecto do Μaximino Vicario, confestimque perdendus, ut adparebat, data sibi copia rectius Imperatoris praesidium adpellavit, nominisque eius perfugio tectus, servabatur incolumis. 23. Super hoc
428쪽
Princeps consultus, senatui negotium dedit. Qui cum rem librata iustitia comperisset, eumque ad Bous Dalmatiae lucum eXterminasset, aegre Imperatoris iracundiam tulit, perciti vehementer, quod hominem addictum, ut ipse proposuerat, morti, clementiori sentsintia didicerat PlEXUm. . 2 . Ob haec et huiusmodi multa, quae cernebantur in paucis, omnibus timeri sunt coepta. Et no tot malis dissiliridatis paullatimque serpentibus, n ervi crescerent aerumnarum, nobilitatis decreto togati mittuntur: Praetextatus eX urbi praefecto, et ex Idcario ' eniistus, et ex Consulatri Minermus, oraturi e delictis supplicia sint grundiora, neve Senator qui squam inusitato et illicito more tormentis exponeretur. 25. Qui cum intromissi in consistorium haec referrent, negantem Valentinianum, se id statuisse, et calumnius perpeti clamitantem, moderate redarguit quaestor Eupraxius: hacque libertate emendatum est crudelo Praeceptum, Supel gressum Omnia diritatis exempla.
26. Circa hos dies Ibollianus primae lanuginis adulescens, Lampadii filius ex praefecto, exploratius
causam Maximino Spectante, convictus.codicem noxiarum artiunt nondum per aptatem firmato consilio descripsisse, OXsulqlie nutiendus, ut sperabatur, pa-lifis impulsu provocavit ad Principem: et iussus ad eius
comitatum duci, de fumo sui aiunt) in flammam; traditus Phalangio Baeticae Consulari, cecidit funesti
27. Super his etiam Tarratius Bassus, postea urbi praesectus, et frater eius camenius, et Marcianus quidum, et Eusaphius, Omnes clarissimi, arcossi ii in crimen, quod eiusdem conscii venoficii nurigam fovere dicebantur Auchenium: documentis otiamtum nmbiguis, suffragante absoluti sunt Victorino, ut dispersus prodidit rumor, qui erat amicus Maximino iunctis
429쪽
28. Nec minus seminae quoque calamitatum participes fuere similium. Nam ex hoc quoque sexu per-omptae sunt originis altae complures, adulteriorum flamites ob nomae Vel Stuprorum. Inter quas notio-i os fuero Clinias et FHaviana: quarum altera cum duceretur ad mortem, indumento, quo vestita erat, a repto, ne Velamen quidem Secreto membrorum sum- ciens retinere permissa est. Ideoque carnifex nefas admisisse convictus immane, Vivus eXusius esti 29 Ρaphius quinetiam et Comelius Senatores, ambo venenorum artibus pravis Se polluisse confessi, EO-dem prenuntiante IIaximino sunt interfecti. Parisorte etiam procurator monetae exstinctus est. Sericum enim et Asbolium Supradictos, quoniam cum horidiretur passim nominare, quos vellent, adiecta religiono firmarat, nullum igni vel ferro se puniri iussui una, plumbi validis ictibus interemit. Et post haec flammis Campensem haruspicem dedit, in negotio eius
30. Opportunum est, ut arbitror, eXplanare nune causam, quae ad exitium praecipitem Aginatiiun impulit, iani inde a priscis navioribus nobilem, ut loquuta
est pertinacior sanue: nec enim super hoc ulla docu-ntentorum rata est fides. 31. Anhelans natu superbo Maxmunus, etiam tum praefectus annonae, nactukqusenudaciae incitamenta non Ieria, tendebat adusquo Probi contemptum, viri Summatum Omnium muXimi, iureque praefecturae praetorianae regentis provincias. 32. Quod Aginatius indignissime ferens, dolens- quo in examinandis causis Maximinum ab Olybrio sibi praelatum, cum esset ipse Vicarius Romae: familiari sermone docuit Probum Occulte, facile vanum hominem recalcitrantem sublimibus meritis posse opprimi. si me id fieri censuisset. 33. Has litteras, ut quidam adseverabant, Probus ad Maiaminum, eruditioremiam in sceleribus, commendatumque Principi pertimin
430쪽
scens, nullo conscio praeter baiulum misit. Hisque recitatis ita homo ferus exarsit, Ut machinas Omnes in Aginatium deinde commoveret: velut serpens Vulnere noti cuiusdam adtritus. 3 . Accessit his alia potior insidiarum materia, quae eumdem Ag natiUm Obruit. Victorinum enim defunctum insimulabat, ut Μaximini actus, dum supererat, Venditantem: cuius eX testamento legata ipse sumpserat non adspernanda: pariquc petulantia Anepsiae quoqua eius uXOri lites minabatur et iurgia. 3b. Quae haec metuens, ut Maximini etiam muniretur auxilio, finxit maritum in voluntate, quam condiderat nuper, argenti tria millia pondo eidem reliquisse. Qui aviditate nimia flagrans nec enim hoc quoque vitio camill) petit hereditatis medio-tatem. Verum etiam hoc ut parum susscienti nequaquam contentus, aliud Commentus est, ut urbitrabatur, honestum et tutum: et ne amitteret ansam sibi
oblatam lucrandi uberis patrimonii, Victorini privignam Anepsiae filiam petit filio coniugem: idque adsentiente muliere prompte firmatum est. 36. Per haec et alia simili maerore donenda, quae decolorabant speciem urbis aeternae, grassabatur Perstrages multiplices fortunarum homo cum gemitu nominandus, ultra forenses terminos semet eXtentans. Namque et resticulam de fenestra praetorii quadam remota dicitur semper habuisse suspensam, cuius summitas quaedam Volut clausa colligaret, nulliis quidem indiciis fulta, sed nocitura insontibus multis: et Mucianum Barbarumquε adparitores aliquotiens discretim trudi iubebat, ad fallendum aptissimos. 37. Iti tamquam eiulando casus, quibus se simulabant Oppressos, iudicis eXaggerando crudelitatem, remedium nullum aliud reis ad obtinendam vitam superesse ea. dem replicando saepe adseverabant, ni criminibus magnis petissent nobiles viros: quibus ad sui societatem