Pauli Gnaldii Tifernatis Grammatica, et metrica institutio. In qua superuacuis resecatis, traduntur omnia ab initio ad finem vsque magis necessaria nouo, breui, ac facili ordine digesta

11쪽

Gen.quom quam quora Dat.quibus vel queis

Acc.que qua quod vel Ed Acc.quos quas quae Abl. 4 quo, qua,quo vel Abl. a quibus vel queisi qui

Quis & quid non ponuntur relatiue,sed interroga- liue, vel insinue. OMne verbum, quod ad declinationem pertinet,desinit in o, aut or, praeter sum cum compositis, & defeetiua,memini, odi, noui,coepi,inquam, salue &c. Item pluit, ningit, tonat, & cetera exemptae actionis: quorum suppositum cum fere semper intelligatur Deus, vel natura, ter tias tantum personas singularis numeri solet habere: quod fere dici potest etiam de impersonalibus appellatis, quae loco nominatiui vel habent infinitum , vel aggregatum, tamquam ter tiam personam singularis numeri: vel ponuntur absolute. 'Verborum genera sunt quatuor, Ael iuum,passivu, neutrum,& deponens; ad quod commune com

mode reseretur.

Ite ni omnia verba rediguntur ad quatuor capita, quae quatuor coniugationes nuncupantur, & ex' fine secundae personae singularis praesentis indicati urae tuae, ac passivae, necnon ex prima Voce

DE VERBO.

12쪽

aris, & are, erit primae, ut amo amas, amor aris,& Ins nitivo amare r si es, eris, & ere longum, cundae, ut doceo, doces, doceor, eris,& docerer si is, eris, & ere breue, tertiae: ut lego, gis,legor, eris, & legere : si is, i ris, & ire, quartae, ut audio, dis, audior, iris, audire. 'Fontes autem, ex quibus omnes verbi voces emanant, sunt tres, praesens; praeteritum persectum, & sapinum. Ex secunda enim voce praesentis indicatiui quodlibet tempus praesens, imperseetu,

. futurumque sormatur, mutata s, in bam, bo, io, a rem. Sc. sed verba tertiae coniugationis mutant. etiam i, in e , ut legis, legebam, praeterquam in futuro imperatiui.Verba in io, mutant s, in e, in primo imperfecto tantum, ut facis,faciebam,au- . diebam, &c. In imperativo autem secunda prae- sentis fit a secuda indicatiui amotas, tertia praesentis tam singularis, quam pluralis; Item prim q- plurali. tam praesentis, quam futuri sunt semper similes iisde praesentis subiuncti uir secunda piissens pluralis fit a secuda plurali praesentis indicati ui, mutata tis, i q te,ut amati amate, secunda& tertia singularis futuri temper desinunt in to, ut amator hisfecunda pilaratis addit, te,ut ama- pluralis a tertia plurali praesentis

indicatiui addita o, ut amant, an ranio.

A praeterito perfecto formantur quinque tempora etria mutata i , in e , & addita raim, rim, ro,ut legi, legeram,legerim, legero e duo addita,ssent,ute . degi siem, legisse.

A supino formatur futurum infinii ataui, & passi vi, de omnia Praeterita perstetis, piusquam perse

13쪽

&futurum subiunetiui passivorum. Primae igitur persenae lingulares verborum activae vocis in o, gradatim desinimi ita, ino, bana, i,

ram, bo vel am,a vel e vel i, tor em vel am, rem,rim,ssem, ro: re,sie, ruria esse. Secundae pleiunque in s. Tertiae in t. Primae plurales in mus.Secundae in iis . Tertiae inni Praeter quatuor coniugationes animaduertatur deinde quatuor modi, Indicativus, ut amo: Impe- rativus, ut ama Subiunetivus, ut amem Infini- . tiuus,ut amare: Optativus autem breuitatis causa potest in subiunetiuo comprehendi, cum lanta eaedem penitus voces. Tertio quinque tempora, praesens, praeteritum imperfectum, perseetum, - plusquam perseetum, re su turum . Quarto duo numeri, singularis, ut amo, pluralis vi ,mamus. - Quinto tres perinae in utroque numerόr prima, ut amor secunda, ut amas: terti ,ut almat . & ita in plurali, prout sunt voces uerbi . Et haec de verbo in praesentia scire sufiiciat c --

Numero singulari,

Nupaero plurali

14쪽

cometatio secunda , Modiu diductiu- .

Prael.pers. Docui isti te Pl. imus istis eruti vetere.

Pr.plu'.ῖ.Docueramas' at Pl. amus alis ant. Futuro Docebo is it Pl. imus itis uni. Imperati M. Τcp. praes. Doce tu, eat Pl. eamus, ete, eant. Futuro. E Doceto 'eto Pl. eanuis elote ento. subiunctivus. Tep praec Doceam M at Pl. amus alis anta Praetaimp. Docerem es et PLemus elis ent. Praecpers. Docuerim is cit Pl. imus itis int. Priplu' P. Docuissem es et Pl. emus elis ent.

15쪽

rs De Verbo disinitimus. Tup.praec&prael.imperti docere ' ian ier Prael.perf&plu' pers. docuisse Futuro doctum esse,vel suisse. coniugatio tertia, modus Indicamin. . Tep praef. Lego is it Pl. imus itis uni. Prael.imp. legebam as at Pl. amus alis ant. Prael.pers legi isti it Pl. imus .istin erut

P.plii'. ps legeram , as ad Pl. anatis alis ant. Futuro legam es et Pl. emus elis ent.. Imperatis-- - Tep. praes. Iege tu iat Pl. amus ite mi. Futuro legito ito Pl. amus itote uto. Tep. praes legam as at Pl. amus alis ant. Prael. imp. legerem vi xt Pl. emus 'eliseent.

Prael. perf. legerim is it PLimiis ixis: int. P. pluse.rf. legissem aes et Pl. emus elis ent.. Futuro legero is it PLimus itis int.

16쪽

De Hrbo . Imperativo. Tep.praes. Audi tu iat Phiamus ite iant. puturo Audito ito Pl. iamus itote tuto subiuntauus.

Tep.praes. Audiam as at Pl. amus alis ant. Audirem es et Pl. cmus .etis ent Prael. pers. Audiverimis it Pl. imus itis int. Pr.plus*P. Audivisse is et Pi .emus letis ent. uturo Audi uero is it Pl. imus itis int.: Infinitivus. Tep. praes&pretet.imperf. Audire. 'Prael.perf&plu'.persec. Audivisse. ν turo Audituru esse, vel suine. Et ita declinatur verba Actiua , & neutra, quorum . praeterita cognoscuntur ex vulgari verbi,hauere; ut etiam in deponentibus. 3 . I

17쪽

. amino altri. Futuro. Amerat tu , amera. P remo,rete, ranno . Subiuntiso.

Pl. bbiamo amato, a te amato, ino aio.

In Etrusca etiam lingua reperiuntur quatuor com e dugationes , quae ex prima voce infinitivi facile eosnoscuntur. Pinna enim habet are, ut amares insta rerSeetida habet ere penultima longa ut . ac re,sapere et Tertia habet ere penulta breui,ut imam AledererQuarta habet ire,ut udire,pa 'etire. Sed quoniam raro inter se differunt,praeter- Suam invocali renutilina dictarum vocum insu'

18쪽

- initivi quae retinetur etia in aliis modis, yt am visiteneua, leggeua, diua; facili negotio praeeeptoris ex prima re ste percepta, & ex usu loque . di assiduo intelligentur.

Moctu Indicativus

es est Pl. sumus estis sunt.

isti it PLimus istis erut

Ita declinabis composita a sem, ut absum, adsums- desum, insum, intersum; obsum , praeseu, pro- in , subsum, de supersum . Ex qi us prosum

19쪽

ao De Veinori - interponit, d, euphoniae causa , ubi sinple inci--:ipit a uocalit ut prodera,prodero,prodis m,Sc.

Modo Indicativo. Tep. pres. So, set, e .i,m, . Manio eo semo, sate os ete, sono .

Pl. Fuinino e samo stati, soste e set e

iuro e sono stati. 1 Erastato, eri stato , erastato. Pr. p. pers. ς Pl. Erauamoistatherauate stui, era

20쪽

Pl. Saremo is serenio stati, Arete o sa- De Hilo. stri ahdo sero is sero stato sarat is iarai stato,sara O sara stato . rete stati , salanno o saranno stati . . . Infinitivo. Temp.prece preti impere. Effere Pre p. perseito. Esiere stato.

IN temporibus passivorum, quaesormatura pret

denti, literar, o, additur r, at m,vertitur in r, & in tur,in utroque numeror ut amor, bar,bor,&c.

'Secundae personae singularcs plerunque desinunt in ris vel rer Tertiae in tur, Primae plurales inmur e Secundae in mini: Tertiae in niur. In imperativo secunda praesentis singularis addit re, suae activae, ut ama, amare: Secunda plurato lis est eadem, quae secunda indicatiui, ut ama-- minit & mutata ni , in nor, sit secunda futuri, ut amaminor: Tertia addit r, activo suo, ut aman- to,amantor; & sic in singulari e reliquae sunt ve. in praesenti sub innetiui. In infinitivo mutatur re, in ri, ut amare amari: praeterquam quod in te tia coniugatione formatur a tertia persona in-- dicatiui remota tur, ut legitur, sequitur, legi, Praeterita vero cum Futuro subiunctivi compo i nuntur ex participio in tus, & duabus vocibus

verbi substantivi ex indicativo, dc subiunetiuo

VERBA I N o R. sequi v a desum-