장음표시 사용
41쪽
ct auxiliantur hominibus . Seruio is
Fauorire. Parcocis peperci S. S. Perdonare . Placeo
Intersum essui S S. sar psente. Ite adsufluxilior arisatus sum Riutare. Gratificorari satus sum Far cosa grata. AGratulorarisatus sum Congratularsi. Irascorris iratus sum 1 Adirarsi. Ned coreris
Acconsentire. 2, LAduloraris a tus sum Adulare.
I uespectari s m, pro habeo:νtsiunt mihi duo fratres: vetquando pon tur eum duobus datiuis : ut sum tibi ornamento,laudi molestia, e dicimus eleganter, incumbo ad, ves in hanc artem, non huic arti,sita inuigilo, in operam do Uaco significat potius earere. Parco tibi
ei:hunc errorem non dicitur: sed ignosco, vel condono. Dominari ia rep. in suos potius, quam alicui Oper - risacris, flare in oratione.Praesto, vel antecello te tibi aliqua re.
Stibuenio,cO0sul doleo, nuceo,indiligeo, cedo, repugno, λ. iurgo, in pendeo occurro, succenseo, annuo, fidei ubeo, he- . reo, satis fesso, resisto, sufficio pr xlio, at tecello, a piro, asserietto, acquiesco, assuesco, benefacto, debeo,descio, obtrecto, fido, Hati ideo, p teo,nubo,subiaceo,sopplico, & naulia cona- polita a pr. aepositioni ius, ad, con, in intec,ob, prae,& sub. Itec'inpo fita a sum,yt adsitim,desum, Sc. Lauertio Galleirior, P mulor, blandior, famulor, In illor , in fia---scor,nitor, insidior,interloquor,ininor,inoderor, obloquor,
42쪽
Virboni Nes enim , de Transitiuuiti.
notiti natiuunt a gentem, di postse accusativum patientem: ut ego aro terram, e-' quot Christum Ex his Nὸ utra fornaint palliuites in tertijs personis 1. utroque numero e ut terrae seratura me,&arbores satae fuerunt e te. Inter ge- polientia ver6 quaedarn pauca reperiun tur etianicum significati one , & conaruςtio ne pas tua: vel ego hortor Petrunt, & hortor a Petro e &haec diis
alii alti in Arare. lui cultum Cottiuare. A
stui satum : Seminari e piratarci Aro .olo Sero Aedifico
ris aris . a iii aturn FEdifica e.
Consolor aris a tus sirin ConMare. Adipiscor ris deptus sum Acqui stare. Lucror aris a tus . sum , Guayagnare.
IIaee ne ιtra disserunt ab aaiuis , solum quia non Rosui habere patientem primae,aut secud E personae, eunt indi ferὶ verba artium,quae ad res' tot is transitusciuun Oppopterea non forinant passuum nisi ila re iijspei sonis icelsent nonnulla, quae habent acessatim ani
malum, vi adeo, volo,oc. IIuc etiam periinci,quaelabent accusativum eiusdem nainra; vel me urae, ut ii. uo vitam, eruto seruitutem, curro stadium σc. Ex Deponentibus haec admittunt saepe ultra se dativum, Q largior,intcrpretonloquor,polliceori minor, minitor, adme
43쪽
admetiorirememor otior furor areor, Miteor. impertior.
At haec cum praepositioneria, vel gb , vel ex, consequor , assequor, scitor, cisiisor, se umor, memor, patior,
item praeter accusini uum possunt habere ablatiuum sine
praepositione Dignor,complector,prosequor, munerbor, . remuneror, se cimuή prosequor te amore,odio, c.
Meto, verro,acumgusto,Meo,volo,pulso,semino,sarrio,sauculo,paliino,inseco,consero, pango pepigi, &pango panxi, puto, pampinb,si laqueo,occo, ventilo, vanno, cribro, pen- . vici,cerno, tuo, exanilo,dilapido, abligurio,effundo antiquo, Fodio, trituro,edo, mando,prandeo,obeo, subeo, edo, bibo, ceno, suo,scindo,sarcio,condo, terebro, dolo,tundo, irrig', coquo,co ncoquo,digero, assq, csi struo,na ereo, odi, cqpi,&ZAdmiror,adotior,saris,aggredior, a loquor,arbitror,hariolor, Uinite or,auguror,aucupor,causor, commentor, comminiscor, conor,conto contemplo despico execror, elucumbror,fabricos,fabulor,frustror,'neror,helluor,iacuIor,infircior,liceor ueror,tamentor, ludificor, machinor, mentio . metior,miror, miseror,modero muneror, mutuor, ordior, opinor,pacisc8r,patior, partior, perscrutor, praedor, profiteor,queror,sedor, sortior,suspicor,testor, tessificor, tueor, vador, venor, vaticinor, vereor, vulscor, ast equor, cbnse quor, &
Hortor aris alus sum Effortare,& esser'essor tato. Interpretor aris aliis sum Esporre,& effer'cspo sto.
hem dignor, veneror, comitor, aspernor, O quaedam alia in praeteritis,gerundi A O participiis praesertim L 'surpata:quia olim omnia deponentia transitiva erant. ommunia. Erbum Neutrum , & deponens cffecti uti vultante se monii natiuum patientem, & post se ablati-
44쪽
ablatiuum agentem sine piaepositionet ut ego gaudeo pace, & dele ictor studijs. Gaudeo estgauisus sum Allegrarsi. ,
Maereo es maestus sum Rattristarii. . : rCaleo es tui s.f.'Esser caldo. 'Calesco scis calui s. s. Riscaldarsi. Careo es rui ritu Esser senZa,mancare. Abundo as aut alii Absidare, hau er absidaZa Perco is ij 1 tu Molire, capit male. Laetor aris aliis sum Allegram Delector aris aliis sum Dilet tarsi. Glorior aris aliis sum Gloriarsi. Stomachor aris alus sum S degnarsi,andarin e Verecudor aris alus sum Vergognarii. lera. Vtor a ris usus sum Vsare, adoprare.
Fungor ris functus sum Vsare ussitio. Hae tamen verba, Vtor, abutor, fungor, fruor, potior, O vescor, volunt ante se nominatiuum agentem. In aliis Nero ea res noethinatiuus eno, in quaen alumdantia, caritas, gaudium, calor, σc. Sunt quaedam' neutra, qua loco ablatiuihabent alliquando accusatiusi cum, ob, aut propter, vel ablativum cum O. Huc re- . feruntur multa verba ad transmutationespertinentia τι quorum primitiua exeunt plerum)ue is, eo, ut nigres. albeo,id est,mgersum,oc. O derivativa insco,:vigresco, albesco, ides, niger se, Oe. quae elum ano - . minibus derivantur, ut lapidesco, θluesco, serilesco: O cum careant Heritis ea mutuantur afuis primi liuis. νt calesco, calui a caleobctc. . . .
Doleo,frigeo,frigescb, algeo, aestuo, areo, aresco,macreo,pat leo, stupeo, rubeo, nigreo, calueo, eaneo, horreo, hebeo, frondeo, liqueo, liueo, luceo, madeo,muceo, langueo, Pu
45쪽
tereo, obeo, pereo, inueterasco, mansuesco, mitesco , maturesco, obiblesco, obsurdesco, repuerasco, resipisco, sordesco, superbio, titubo. tremo, trepido,. iustio, ilesco, &c. Item egeo, abundo, afflu', exubero, abilineo, vaco, redundo, circumfluo, diffluo, deficio, desilio, supet sedeo, scateo, saltidio, inundo, lacrymo, oleo, sudo, spiro, fragro, flagro , . Valeo, polleo, uigeo, possum, vivo, mans, laboro, conuo, aegroto, cresco, conualesco, deliro, destio, gestio, exulio, fulgeo, labo, Sc. 1 Indignor, stomachor, morior, bacchor, verecundor, expergiscos, coniternor defetiscor, defessus sum.
V Erbum Neutrum, & Deponens Passuum est ,
quod habet conseruetionem. passuoru : vult , enim ante se nominatiuum patientem, S poli se ablatiuum agentem cum, a, vel ab,ut tu vapulas' a magistro, de natus es a bono patre et vel uti ami' 'bono, &ex bono paetre. -
et apulo as aut a tum Effer bat tuto .Fio sis factus sum Ellersatio. vaeneto is tui vel ij, venu Ester vendulo. Nascor tis matus sum J Nascere.
Or: or iris ottus sum 5 Item exorior,coortar. Renascotris aliis sum Rinascere.
Et baee tantum verba sunt huius classis cum suis compo- iis, praesertim a se, quandρ in facio retinetur , a, vit nigrefacio, tugresto, sic albe io, pinguesio, tensio, mari visio, floccidio, circ. licet huc redigipossint, cara, oc- cido, pereo, timco, uti intereo, benea dio, o nur-leaudio. in nabo es neutrum acquisitiuum: exulo, qticeo, absoluta suar.
46쪽
Communis constructio sit , quae omnibus, aut
plerisque, aut multis diueriae classiis, ac naturae verbis accommodari potest, praeter construetionem propriae regulae . Prima regula. Omnia ig: tur verba praesertim absoluta, possunt habere casus cum praepositione, aut nomina urbi uin adverbialiter posita , aut adverbia localia.
Ve rba absoluta sunt. Eo, maneo, transeo, redeo, vivo, ambulo, deambulo, emergo, absum, ditio , hyberno, aestiuo, re- meo, reuerto, curro, ex eo, remigro, discedo, abeo, pernocto, pergo, tendo, venio, aduenio, peruenio, appropinquo, confugio, deflecito, degenero, descendo, discrepo, distideo, ssentio, diuerto, exulo, i iacido , incurro, introeo , irru . irrumpo i vado, verso ,& similia. Item quae polita sunt in . prima classe neutroIum. Verme , conuersor diuerser, vagor, reuerror, benemereor, grassorsroficiscor, egredior, ingredior, &alia posita in pri. ma classe deponentium.
Quae ut melius intelligantur,sciendum est, quod in quolibet verbi aetu' exercendo aut mutatur lo
CV do no mutatur locus,appellatur status in lo
co,& nomina locorum,& similia ponuntur ita ablativo cum praepositione , in , sub , & quando- . que super, de subter: ut deambulo in gymnasio , dormiui sub hac lauro. . Quod si fuerint nomina urbium, & oppidorum pro Fria, de viii frequenti ponuntur sine praepositi O- . . ne cum.hoc dii crinaine; si sunt primae, aut secun-
47쪽
. dat declinationis ponuntur ingenitivo, yt studui Boiux, & sui Patauij: cautem fuerint tertiadi,vei tantum pluraliter declinata, ponuntur in ablatiuo sine praepositione rvt fui Tibure,& Venetijs. Ad uerbia vero, quae significant statum in loco, sunt, hic, istic, illic, intus, foris, superius,inferius,ubi, ibi, cum compositis, alibi, alicubi, necubi, sicubi, ubi u s, ubique, ubicumque, ibidem, passim ,
peregre, usquam, &nusquam. Sed si mutatur locus, nccesse est, ut agens moueat se,recedens ab uno loco per aliquod medium accedens ad alterum locum e & ita crunt tres m . tus praecipui, de loco, per locum, & ad locum,ad quem rediguntur duo alij motus, versus locum,&vique ad locum: nec erit mirum, si plures motus reperiantur cum eodem verbo.
QVando igitur verbum significat motum de Ioia
co, vult ablativum cum, a, vel, ab, abs, de,e, S exr ut redeo a platea, & exivi e schola Nomina urbium ponuntur in ablativo semper ruere deo Senis, Perusia. Adue ibi a sunt istat hinc, istinc, illinc, intus, foris, γ-peregrc, unde, dc inde cui 'compositis, aliunde, alicunde, sicunde, necunde, undique, indidem , undeuis, & undelibet, inferne, superno, caelitus,
Vando significat motum per locum,vult accusativum cum,per,ut transeo per plateam. Nomina urbium ponuntur itidem in ablativo; ut transeo Viterbio. I
48쪽
c mutili VerboruM. 49'. quaqua qualibet, & quacunque. QVando significat motum ad locum , vult accusativum cum,ad, in,sub,&aliquado super, &.iubteri ut vado ad urbem, vel in urbem. Nomina urbium ponuntur in accusativo sine pra, positione: ut uado Romam.
Ad uerbia sunt: hucdstuc, illuc,intro, soras, eo, illo, alio, quocum compositis, siquo, nequo, aliquo,
' quocunque,quo uis, quolibet, eodem,peregre,su-Pra, infra, iisquam,& nusquam .
QVando signisscat motu usque ad locu,vult accusatiuu cu ad ,uel, in, ut usque ad , vel usque an galliam proficiscor quandoque etiam cum ab,&,ex: ut usque ab, uel ex Aethiopia uenit, cumotu de loco Nomina urbium ponuturin accusativo, cum usque
. praeposita, uel postposita: ut uado Florentiam us que, uel usque Florentiam. Ad uerbia sunt: hucusque, istucusque, illucusque, quousque, eousque, & quonamusque, & signi
. cant etiam usque ad tempus, ut hactenus. QV ndo significat motu versus locu , vult accu- . satiuii cu uersus immediate postposita, tam si fuerint nomina aliorum locorum, quam propria urbium: ut vado plateam versus,& Roma verius. Adverbia sunt: horsum, istorsum, illorsum, alior- .sum, dextrorsum, sinistrorsum, sursum, deorsum,' quorsum cuili co sitis, nequorsum, siquorsum,. aliquorsum,quo'sso uersus.
P Raeterea notandu est quod praepositiones, quae
raro his urbium proprijs adduntur sunt tantu a, b,abs de,e,ex, per,ad,ocin; nam cum reliquis
49쪽
recte dicitur, eram apud Romam, pugnauit pro Neapoli,&c.ut cum uersus,&usque. Item ijsdem proprijs adduntu quinque appellativa donius, rus, humus, militia, & bellum; cu hac disi. serentia:domus,& rus in omni motu, & statu r ut maneo domi,& ruri, potius quam rure: discedo, i uel transeo domo, rure ruado, domum, rus,&C. At humus in statu,& motu de loco tantum: ut humi
iacet, de humo surgit. Militia & bellum in statu solum, ut sui militiae, uel belli. Nomina tamen praedicta urbium,&cetera cu adie- stiuis posita , uel per duas uoces quomodolibet explicata,admittunt praepositionem: ut sui in sancta Roma, regredior ab opulentis Venetijs, trala-siui per sorum Sempronij, tui ad urbem Perusiam
uel Perusiae, mansi in angusta domo, in monte alto, &c. Excipe tamen haec sex possessiua, meus, tuus,suus, noster, v estex, ct alienus: ut uiri domi meae,&alienae,eo senas tuas,&c. . Cum proprijs uirorum,in loco ponimus tantum,cu,& apud. De loco, a,ab,& abs. Per locum, apud . Ad locum, ad. Versus locum, uersus. Vsque ad Io cuiN,usque aestit caenaui cum Petro,uel apud Petrummenio a Petro, transeo apud Petrum, eo ad Petrum, &c.
At Nomina sanctorum propria ponenda sunt in genitivo cum praepositionibus statuLuel motui co- uenientibus: ut interfui rei diuinat in divae Mariae, tui ad diui Petri: intelligitur enim templum,
uel templo . Secunda regula communis. Omnia uerba personam
lia possunt copulare duo* similes ς us: praesese
50쪽
tim uerbum Substantivum, vocativa,& absoluta: ut tu es bonus, ego vocor Paulus,redeo illine de .
sessus: Verbum substantivum dicitur sum es est: Π quia omnia alia uerba in illud resolui possunt.
Vocatina sunt, Vocor, nuncupor, nominor,appel- lor, dico r, iudicor, habeor, existimor, censeor,credor, inscribor,&c. Et quando fuerint ambo nomina subsantiu a,possunt esse numeri, & generis diuersi: ut dos est decem talenta, uel decem talenta sunt dos. Et adi edtiuum quandoque potest
conuerti in adverbium rut curro uelox,uel uelociterauiuo felix, uel feliciter, &c. Tertia. Verba preti j admittunt eos genitivos, tanti, quanti, pluris,minoris,magni, parui, *c. ut druetum est in aetiuo posscssitio . Quarta omnia uerba possunt habere dativum utilitatis,damni,honoris, ignominiae, fauoris, &c. ut - sum tibi utilitati, detrimento, decori, dedecori,
Quinta.Omnia uerba possunt habere ac cusativum temporis continui, quod significat, ii quanto; ite . spati ,, & naensurae: ut duas horas Thyrei fuimus, abest ab ui be duo miliaria, patet tres ulnas, &c. Sexta. omnia uerba possit ni hcbere ablativum temporalem,id est,temporis discreti,quod significat, ii quando, uel, in quanto ut scripsi ad te superioribus diebus,consecit decem miliaria tribus horis.Vel instrumentalem, ut scribo calamo: qui, sit sigi dicaret concomitantiam,poneretur cum praepositione: ut uenit cum gladio, qui actui exercendorion est instrumentum necessarium.
Vel Causalem: ut id seci hortatu tuo, per causam. Da eisiciei -