Pauli Gnaldii Tifernatis Grammatica, et metrica institutio. In qua superuacuis resecatis, traduntur omnia ab initio ad finem vsque magis necessaria nouo, breui, ac facili ordine digesta

발행: 1591년

분량: 146페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

31쪽

DE CONSTRUCTIONE

IErbum Aetiuum est,quod desinit in O, so mat passivum in or,addita ti& vult ante se nominatiuum agentem, &post se accusa- satiuum pati et cm: eiusq; regulae sunt sex. Agens est, a quo verbi actus egreditur; patiens in quo idem actus recipitur. VErbum Aetiuum s)mpi ex vylt ante se nominatiuum agentem, & post se accusativum pa-

Lego I Ionoro Laudo Acquiro Timeo Verbero Vulnero Occido Adiuvo 2 'tandum, verbum , Ilicio, per baser in dio, ὸ a . ηοr i, semper vult ante se nominasiqum

gnificantern hominem 1 sed per infas dira ,s refer

tur ad corpus melsus dicemus, tenet ine satiet' nis, ta carne m 'in fallidi ce, Oc. M vero ad animam, tu ascis me molesta ; tu M infastidisci, In ve bo allo,res, quae decipitur,ponetur in accusativo,ut il

eane ha fusilio ii lepre,lepus fefelli: eunem: nisi dicas magis propria canis amisit lepore. Anon cepit. sed pο-

is elum Leggere a

Lodam is sui itum Acquistare.

cidi i

i sum

32쪽

In verbo, Capio,res contenta erit accusativus , ut . in v quecta casa capirebbono eento buomini, hac domus caperet centum homines.

DiIigo, colo,commendo.probo celebro, metuo,sormido, paro, comparo,opto,cupio,desidero, percutio, caedo, voco,appello, nomino,sero,porto, gesto, torqueo,ango, crucio,interficio, perimo, in teri mo,tru cido,cano,canto,perficio, ab- . soluo, iuuo,. video, cerno, appeto, aspicio, respicio, perdo, amitto,inuenio,reperio,ostendo,laedo, defendo, sperno,c6temno,como, tango,saucio, vitti pero, elevo, renuo, praetermitto : S reliqua omnia activa, si habeantsolum nominatiuum, & accusativum :qlii a casus faciunt regulas.

Erbulat Aetiuum possessivum vult ante se no minatiuum agentem, post se accusativum patientem,&ultra genitivum pretij,culpae, aut te- nar e ut tanti libruin emi, arguam te ignorantiae, vel summi sceleris: Iudex damnauit homicidas capitis, vel etiam capite per effectivum. Dici- mus autem, Emo vendo,loco,tanti,quanti, pluris, & minoris cum compositis: At aestimo, du- co, facio etiam magni, parui, multi, maximi

plurimi, & minimi. Item Bocci, nihili facio,

is emi emptu Comprare.

didi

ditum Vendere.

ctum Togliere avigio e.

a tum

gutum Riprendere. Accuso

auia tum Accusare.

atum Condalanare.

Diritillis per adverbia, emo carὲ, Nilira, melius , pe- ώε, per actrium simplex , Equi, bonis, facio,. - . C consulo,

33쪽

3 De constructione consulo :pisso4ubuona parte. Sed depretio plerius

cinfra de constructione communi. Arguo,accuso, deli voso luto,damno,te burra rei, vel de hac re, ct etiam in hac re: at reprehendo vitium Petri, vel in Petro, aut Petrum in vitio, vel de vitio , ex Cicerone. dicitur etiam aliquando Impleo , moneo admoneo , te huius rei.

Comparo,venundo,do, distraho, alieno. addico, taxo, indico, inscribo, reuendo, redimo, doceo, appendo . Facio, pendo, duco,habeo, puto, curo, consulo, multo, condemno. Insimulo, redarguo, coarguo. At absoluo, libero, alligo, multo, astringo,obligo obstringo erunt potius quinti ordinis. Noe temere utenriir cum genitivo, Reprehendo, corripio, cuN. po,castigo, excuso,multo, piscio, punio,vitupero.

V Erbulo Actiuuna acquisitiuum vult alite se nominati illiin agentem, pqst se accusatiuuin patiente in , & ultra dativum: ut Deus dat nobis omnia bona.

Do das dedi datum

Dono as aut at una

Reddo is i didi ditum Dico is xi ei una

Declaro. as aut a tum

Antepono is sui situm Promitto is si istum

Comodo, as aut axum Credo i iis ditum

Narro as aut Dare. Donare. Rendere. - ἰdire. Declii arare.

Ante porreo Promet tere. .

Racontare.

Hic notantum ess, vulga re, al, in omnibis ferὶ imerbis Misis iudica dativum ulteriorem butua .

dinis; nisi fuerint νerba i ascripta in quaita,

quinta

34쪽

. quinta regatio ubi huiusmodi vastare, at, induat accusativum patientem . Quaedam mutant dativum iu accusativum cum H,νtscribo,mitto literas tibἰ, vel ad te; ita refero, accingo, adbibeo, adiungo, admoueo. Atia possunt esse tertij, O quinti ordinis , ut augeo, aecumulo tibi diuitias, O te diuisiis, Item prohibeo, impertis, dono, leuo, spargo, fundo , O figo.

Dicimin, eommodare, aut dare mutuam , vel mutuo rem alicui, non, praestare, aut mutua re. Dicimus etiaeum duobus dativis, Do tabi hoc laudi, vitio, crimiani, pignori, dono, faenori, honori, c. Item verto, eo, ascribo. Misit mihi bas res muneri. Dedi tibi sororem nuptum, vel nuptui. Facio tibi sidem, iniuria . Ago vobis gratii. Haleo tibi fidem, potius quama adhibeo.Praesto tibi dem,ides soluo.Dare sie in νiam, Mettes in vianio. Dare se in pedes, Dare a gambe.

Dare moris, vel herbam, Arendes.

TIibuo, concedo, praebeo,dedo,impendo, exhibeo, ministro, suppedito. Reddo, restituo, tesero, rependo. Mando, con rnicio, commendo, credo, trado. Spondeo, recipio. Aperio, expono, explico, indico , signitico, ostendo, demonstro, memoro, narro. Antepono, antefero, praefero, praepono, praeopto, postpono. Icena scribo, rescribo, assiimo, assero, concilio, debeo, nuncio,remitto,permitto, condono, ignosco, respondeo, humet6, soluo : & multa composita cum praepositionibus, ad, in, ob, prae, & sub.

V Erbum Aetiuum transitiuum vult ante se no

minatiuum agentem,post se accusativum patientem rei animatae, &vltra accusativum sane praepositione: ut ego docui te grammaticam. . Doceo es cui istum Insegnare. Ioneo es niti itum Anamon ire, admoneo. Rogo as aut alum Pregare, oro, obsecro.

35쪽

36 Dei constructione

Postvlb as 'aui, alum Domandar , posco, flagito. Haec regula apud oratores continet ferὶ tantum hac Hrba cum compositis , dedoceo, admoneo, reposco, m- terrogo. Item quandoque consulo, exigo, calo, G vix satia. Dicimus Posco , postulo , flagito hanc rem Pe-- trum, vela Petrorsed Peto, hanc rem a Petro ,, tantum. Quaedam verba vestiendo νt Amicio, induo', Dexuo , calcio, cingo, ct etiam erudio suntpotius se quentis ordinia. Et dicitur Erudio, vel doceo te de - flatu meo , per auisare, ὀ informare. Item moveo te huius rei, hanc rem, O de hac re. Erlaum Act tuum essedi iuuio vult ante se no-

minatiuum agentem, post se accusativum pa. tientem, &vltra ablatiuum sine praepositione; ut .lego spolio te veste. atum Spogliare . itum Vestire . . atum ornare. atum Allevare a matum Priuam . . atum Aricchire. emptum Comprare,&c. etum . Empire. re. elum Disporre, mouestraui stratum Metter'in ordine.

Omnia verba pretii eum pretio determinato ita, ut non exprimatur per illos genitivos a riui possum, erunt huius ordinistri emi libra tanto pretio,duabus drachmis, magno, paruo, multo, moimo, duplo, dimidi pluris, c. escio accipit significationem allativi ulterioris: ut ascio ta latitia, maerore, laude, it -

Spolio Vestio

Emo ,

Impleo Assicio

asasasas

ianis aut

autauiautaui emieui

feci

36쪽

Verbi uim perioim rastegro, ratrino, lodo, bissimo, Oe. Disi mus,Mernere equum, Metterti lasella: Sternere mensum, Apparecchiar la taliolae Sternere lectum, areii lettor Sternere viam lateribus, Mattonar lactra . Accipere aliquem hostilio, Albergaris . Demum huc referuntur omnia Nerba activa, quae prater a eusativum patientem babent dumtaxat ablatiusm m. ne praepositione vel pretii, ut dictum ent vel excesi sus, ut supero, excello te νirtute: Vel inBrumentatrivi inci do arborem securi: vel causalem, ut feci id hor 'tatu tuo, construxi domum quadrato lapider vel mο- ' dalem, ut fecisti hoc magna diligentia, labenti ani

' mo, es e. qui ablatiui pdsunt etiam regi per se, σ

addi verbis aliarum regularum et ut infra in confirm. ctione communi.

go, nudo, imbuo, satio, saturo, farcio, exhaurio, obruo, premo, opprimo,' levo, exonero, libero, soluo, expedio , alligo, obligo, impedio, ab itineo, orbo, euerto, inlli tuo, --. lusermo, initiis er dio, nuIrio, alo, F bo, pasco, decor': 'honest', maculo, contamino faedo, polluo: ii luino , trifcupleto, eff. o, placo, allicio, armo, fundo, irrito, lac Io, pungo, sagino, pondero , sulcio, vacuo, laeto, delecto ,

anteeo, antecedo, excello, praecello, interdico, muto, lae. do, remunero, absoluo, multo, obluingo, deuincio. i

UErbum histiuum separatiuum vus t ante se noe

ininat lium agentem, post se accusativum pi tientem,& vltra ablativum cum praepositione, a, b, abs, de, e, & exr ut ego audiui lectionem a , magistro, dc tu intelliges id cx meis literis.

Audio is intelligo is Capio is Accipio isiui itum Udire. lexi ctum Intendere. cepi captum Pigliare,c8uare cepi ceptum Rice uere.

37쪽

3 8 De Constructione

Discois

didici

S. s. Imparare.

asauia tum S bandire.

Separo a Saulatum Separare.

Hac verba, Intelligo, cognosso, agnosco, conmo, disso, haurio plerunque volunt ablativum cum exr praefer tim si ex praepositione ex fuerint composita , is ex- pello, σc.

Postulo, posco, reposco, flagito, efflapito, contendo, exigo, quaero, aufero, abduco, abstraho, abalieno, auello, euello,abrado, auoco, eripio, deterreo, absterre , arcem repello, amoueo, auerto , abitin eo, contineo , refraeno, cohibbo, emo, conduco, sitnno, reporto, sero, eoisigo, suscipio, percipio, habeo, abigo, redimo, extrudo e pello, extermino, abduco, defendo, vindico, seduco, segrego, ei)cio, seiungo, tempero, detorqueo, emo, conduco,

DE CONSTRUCTIONE

VERBI PAS S I V I.

Erbuni Passivum desinit in, or, & formatur ab activo addita, r; vult ante se nominutivum patientem, post se ablativum tetricum, a , vel ab t Casus ulteriores nόn' mutantur. Quare erunt totiderii regulae cuni Φιλ dem nominibus, sicuti in activis ut prima, Deus amatura me a. liber emptus fuit a me tanti. 'g. a Deo dant ut nobis omniabo ha: . Tii doetus suisti a me grammatical i. s. Tu spoliaris De veste . 6. Leelio audita fuit a me a magi stro,

Amor

38쪽

Verbi Passim. 39

Αmor Maris aliis sum Essecainato . Enior ris emptus sum Esser comprato is Daris vel dare datus sum Esser dato ... Doceor ris doctus sum Effer'insegnato. ii GSpcdior ris a iussum Essere spo gliato. Audior iris itus sum Esse fudito. Axeνbum careatsupino, non inmenitur passum in pra. teritis perfectis, c. Sed refotatur per verbiis acti. uum seruato tempore: ut la lettione e nata imparatadu te. Tu didicipi lectionem. multum p rect pueris nuertere activa inpassiua,er econtraris Loeo huius. ablativi agentis utimur quandocywe liuor ut non cernitur, i, pro ab ullo: interdum ablativo sine praepo-- Diomi et accusatino cum, petivi appetituunt pellitur:perpraetores consules creatantur, se.

mat eyse passuum in, or: Deponens vero desinit in ior, k non formatura verbo desit ei n,o: dcvtrunaque poscitante se. ii omhaatiuum moxid agentem, modo patiente ;ν,&Midisserui ab activis, & passuis. Ceterum inter se conueniunt, & sex itidean reguli, ab u. uuntur, uti aes tua, S passiuarnisi quod illic ab vl- teriori, hic a posteriori easti ijsdem fere nominia' bus appellantur. 8VErbum Neutrum, & deponens simplex potest dici vel quando absolute ponitur, ut Deus

39쪽

est, ego vivo, reuertor, &c. Vel quando copulit similes casus: ut Deus est iustiis , egoei vi uptelix, reuertor defessus. ISum . es . Si Essere. i Euado a. is si sum Do uentare. Item fio. Viuo is xi etum Viuere. .

Philosophor aris alus sum Attendere alia filosofiia

Iocor aris aliis sum Buriare. . . Apricori aris aliis sum Stare at sole. iqua sequuntur in tertiis tantum personis singularis in numeri usurpata, sunt verὶ Heutra absolutaetri quia de et i frequenti virisque ponuntur sine casu: ut pluit, ningit, licet nominatiuus tacitus intelligipset,

Deus, vel natura: ct ideo dicuntur verba exemplae, vel excepta actionis. iPluit ebat pluit Piouere. Isingit bat -- avnxit . ..Ncui r -

Tonat bat nitit i Tonare. I Item Grandisat, O demandinat, grandina re, e degrandinare. Fulminat, fulminare. Fulgurat, O coruscat , Salanare. Serenat, O disserenat, raserena V.F orat caderia rugis . Lucescit, s. sofersigiorno. Vespera . Ait, O advesperascit, s. s. fam si nolle. Et reperitur . qualidoque pluit imber, imbrem , er imbre, O saxa. pluuvi: Caelum tonat, Deusserena aerem, fulminat arbores, Ergrandinat vincas, per neutrum a Asiti

proficio, Judo, inuo, sedeo, stest', nato, iaceo, cubo, cer- to, pereo, ceno, prandeo, consisto, equito, flo,fluctuo,garrio,laboro, lateo, quiesco, sto, curto, stirgo, deambulo. Altercor, luctor, ratiocinor, negosior, pistor, lignor, aquor, bellor, praelior, tumultuor, nugor, fabulor, concionoi tu

40쪽

. flicori conuiuor, lacrymor,peregrino spatior, colloquor, hallucinor digladior,moxos, unctor, urinox, queror, congredior : &uue ponuntur cum praepositionibus ad statum, vel motum stertinentibus, quae infra suo Ioco recensentum, videlicet in communi constructione.

V Erbum Neutrum,& Deponens possessivum

vult ante se nominatiuum patientem,& post se genitivum agentem: ut ego Egeo consalij, &s misereor pauperum e & continet pene tantum verba, quae sequuntur. Egeo es guis. Hauer bisogno. ItE. Indigeo Sum. es fui s.f. Essere, cu possessione significata Item per valere,& per essere stimato.

Recordor aris Musul in I .

Miseresco scis s. p. R. ' Hauer misericordia .

Misereor reris sertus lumI Lobliuiscorris oblitus sum Scordarsi. Reminiscorri* s.p.&s. Ramentarii. Potior: iris .itus sum Impatronirii. .

Valeo, sum habent hos genitivos,tanti, magni, Oci ut . Nerbum actimo. Egeo, o indigeo volunt quodoque - allatiuum sine praepositione,ita potior, sepius, er' tunc sunt est ectiva vi careo, abundo. Dicimur Memini, recordor, obliuiscor, O reminiscor huius rei,σ hoene rem.Dem memini huius rei, vel de hac re,signis eat mentionem feci,velfacio. Caesarsatagit rerum sua-

bio. Et nota,quod patiens est,in quo exi egestau, memoria,obliuio, c. V Erbum Neutrum, & Deponens Acquisitiuum

vult ante se nominatiuum agentem, &post sedati-

SEARCH

MENU NAVIGATION