Petri Criniti ... De honesta disciplina, lib. 25. Poëtis Latinis, lib. 5. Et Poëmaton, lib. 2. Cum indicibus

501쪽

4 IDE POETIs LATINIS.espcit uariis ac diuersis urbibus.Nam cremonae primum, deinceps Mediolani, ac postremo Neapoli ingratum Iuli magna diligentia, Cr incredibili studio excoluit: maxiames Orbilium, er scribonium Aphrodisium audiuit, a quibus mature instructu3 est. Traditu est a ueteribus, eo adem die poetam Vergilium induisse uirilem togam, quo T. Lucretius in fata concesit. Adeo insigni modestia cruerecundis moribus dicitur fuisse: ut uulgo appellatus sit Parthenias. quod praeter alios multos etiam poeta Au ois nius temtur in epistola ad Paulinum. De poematis ipsius minime oportet hoc loco pluribus agere cum Seruius grῶα muticus,cir alij plures diligeter de his scripserint radmotes,quae sint ad hunc in m restreda: quibuss temporibus

db eo coposita. Ide Seruius octo opuscula pro Vergilianis enumerat: hoc est, CFrin, Aetnam,Culicem, catalecton, Priapeia, de quibus inter grammaticos non satis adhuc certis argumentis conmt Copam,Epigrammata, Cr Di*ras. In Bucolicis Theocritu poetam est imitatus, in Georαgicis Hesiodum,quem sine ulla quidem controuersia longe superauit. In ipsa Aeneide sequutus est ex autoribus Graeae eis,Parthenium, Pisandru, Apollonium Rhodiu, r in prioniis Homeru. Εκ Latinis in. Ennium,Liuium Andronicu, Naevium,T. Lucretiu, T alios coplares: quod ipsam cum alii permulti adnotarsit,tum praecipue Macrobius. Octavi uius Caesar, qui per ea tempora optimis austicijs I inprorium orbis terraru gubernauit,eπ in poetica acultate exiseelluit,maxima uoluptate tenebatur in legendis , atq; auridiendis Vergilii carminibu3: quocirca frequetes et iistolas ad eum mittere coctueuit,plenus olficii ,atq; beneuolentiae. Nes ab re Iuturam di apponere particula epistolae Pub. Vergilij, in qha res oneri Octauio principi, ut Ummuis

502쪽

s PETRI CRINITI LIB. III. Aus restitur.De Aenea quide meo liquiis mehercle iani

dignum auribus haberem tuis,libenter mitterem: sed tanta inchoata res est,ut pene uitio mentis tanto in opus ingressius

mihi uidear: praesertim,ut scis, alia quos studia ad id

opus, multos potiora, impertiar. Quibus uerbis faciale possumus colligere, quantum laboris atq; uigiliarum posuerit Vergilius in hoc poemate absoluendo. Statius Pari pinius, Cr Silius Italicus ita Vergilij opera admirati fiunt, ut nihil praetcrea se dicant magis cupere,quom posse in αtari aliqua in parte maiestitem Vergiliani carminis. Fainbius Quintilianus, in de poetis Latinu loquitur, Marorinem inrum longe omnium principem constituit,que caeteriri maximo interitatio subsequuntur. Quod etiam Comitius tr existimauit, qui eum post Homeru jicit ecundum: sed magis proximum primo,quam tertio. Nes desuerunt apud ueteres,qui tam peruerso ingenio Aerint,tams abcturdo,ut reprehendere Vergili- ipsum non dubitauerint,cTin omni poetica elegantia ineptum dicere. Carbilius quia dein grammaticus librum composuit de Vergiliatus erroriribas, cui titulus fuit Aeneidomastix. Alij praeterea coma plures furta eiusdem colligentes ut imperitum *rem ac*cssarunt: de quo multa scribuntur a Macrobio in Suturanalibus. caesar caligula nihil ueritus csὶ a mure nullo ingenio, minimas doctrina; isse Vergilium: iras pauis Ib a i ut Suetonius restri, quo minui ex omnibus bibliothecis scripta ex imagines illius aboleret. Qui uero fumania eruditione pr tint, Cr tu exploranda , atq; censenada antiquitate exccliunt, cam dicunt esse maximum lauae dem, praecipuam si gloriam VcViiij, ut nullius laudibus

crescui, nullius uiri perutione nutruatur. Vulautum est,

cautum ab eo fh e ludimento, ut hoc opus Aeneidos

crem

503쪽

eremoretur, uelut imperfictum, atque inemendatum. Qua in re apponemus eos uersius, qui restrantur ab antiquis grammaticis in Octauiu in Augustim: Ergo ne supremis potuit uox improba uerbas Tam dirum mandare nos Ergo ibit in ignes Nagnas doctiloqui morietur Musa Maronis Abscelus indignum,soluetur litora diues, E l poterunt sterilare oculi,nec parcere honori Flamma suo,ducturas operi feruabit amorem

Pulcher Apollo ueta, Muse prohibete Latinae: Liber,Cr alma Ceres succurrite,uester in armis, Vester miles erat docilis per rura colonis.

Nam docuit quid ver ageret,quid cogeret aestas, Quid pater Autumnus, quid bruma nouisima ferret. Arbutas aut sociauit uitibus ulmos: curauit pecudes,apibus sua castra dicauit: Haec dedit,ut pereunt ipsum si dicere sis est. Sed legum est seruandasides suprema uoluntasmod mandat eris iubet,parere necesse est. Frangatur polim legum ueneranda potems, Quam tot congestos noctesq; diesq; labores Hausierit una dies: supremas uerba parentis

Amiteret uigilasse suis: si forte superbum:

Errauiti in morte pigers lingua loquuta est Nescio quid titubante animo,non spontesta altis

Expugnata malis,odio languoris iniqui. Si mens caeca fuit:iterum sentire ruinas

Troia siuas,iterum cogetur reddere voces.

Ardebit miseera post uulnera uulnus Elise. Tamsacrum soluetur opus,tot bella tot en es, Incineres dabit ora nocens er perfidus error.

504쪽

PETRI CRINITI LIB. III. Hue bue Pierides date flumina cuncta, sorores. Expirent ignes. Vivat Maro doctim ubique,

Ingratusq; sui,studiorum s,inuidus orbi: Et factus post Adi nocens quod ius crat ille, sit uetuisse meum: satis est post tempora uitae.

Imo sit aeternus tota resonante camoena

carmen, in populo diuisiub numine nomen

Laudetur,uigeat,placeat,relegatur,ametur Inter praecipuos amicos coluit Asinire Pollione,cor. Llum, Quintilium Varum,Horatili, Flaccu, Cr Mecoena

tem,cum quibus summa familiaritate uixit. Octauio principi adeo acceptus ob singularem modestiam,vis caeteras uirtutes,ut relatu sit, nihil fuisse unquam illi denegatum.

Scribit Corn.Tacitus eundem Vergilium maximo bonore

habitum ab uniuerso populo Rom. cr assurrexiJe illi aura ditis uersibus in Theatro praesentem s ac spectante Verogilium pari ueneratione obseruasse,atq; Octauium principem. Traditum est habitasse in Esquiliis fecundum hortos necoenatis: sepeq; in campania solitum decedere ad unianium atq; ingentu recreandu: quo liberius pro loci amoerinitate nauare operam posset inchoatis a se operibus. Heralius Melissus grammaticus excellens,qui commentarios de

loquendi proprietate composivit, refri, Vergilium fuisse paulo tardiorem in loquendo,penes indoctu Cr subagreristem. Quae scripta sunt de illius dicte ijs cum Caesare Aurigusto, deq; contentionibus cum cornificio grammatico,er appesis carminibus in palatinis ualuis, ea quidcm nes restilere hoc loco, neque asscribere in animo est. Tarenti perh ut servius restri: ut alij uolunt Brundus j,cotracta aegritudine ex itinere ad uisendum N etapontum,propter calores de nimios aestus. Paulo mox delatum est illius Godduer

505쪽

DE POETIs LATINI s. 4 sdauer Neapolim, ibi que sepultus Vergilius, addito brecarmine: Nantua me genuit,Calabri rapuere,tenet nunc Parthenope cecini pascua,rura,sices.

QisOd etiam notatum est ab Eusebio in annalibus. Deplois rarunt eiusdem obitum complures alii: Cr inter caeteros cornelius Gallus bis uersibus ad caelarem Augustum: Temporibus laetis tristamur,maxime Caesar, Hoc uno amisso quem genio Vergilium. sed uetuit relegi si tu patiare libellos, In quibus Aeneam condidit ore sacro. Roma rogat, precibims etiam tibi supplicat orbis, Ne pereant flammis tot monumenta ducum. Atq; iterum Troiam,sed maior flamma cremabit, Et laudes Italum ac tua faciti legi. Aeneamq; sumi fac maior nuntius ornet.

Plus fatis possunt caesaris ora dei.

De erile ipsius,caeteriues animi virtutibus permulta scribuntur a nostris grammaticis, quae praetermittimus fluis dis institutae breuitatis.

intus Horatius Flaccus in Uenuo Apuliae oppiis o natus est: Patrem habuit libertini generis, unde illud:

Quem rodunt omnes libertino patre nutu . Pro certo habetur, eius natalem βι see duobus circiter unaenis ante coniurationem L. Sergi, c tilinae, quo tempore celebres erant in ciuitate, ex poetis Val. Catullus, Liciis nius caluus, Heluius Cinna: ex oratoribus M. Cicero, .Hortensius,er Q . catulus: ex Philosiophis VariTea

506쪽

1ο PETRI cR INITI LIB. III. constat a puero audiuit:quem appellat alicubi plagosum. Ae mirum, quum breui tempore in bonis literis proDeis rit. Ingenio enim Acili ex auid imo fuisse traditur in eapiendis optimi disciplinis. Vbi aute satis usus est nauasse opera Latinis studijs, Athenas se contulit,ut philosophois

rum praeceptis liberius incuberet: maximeque Epicureoruplacita uidetur probasse: ut illud urbane dictum restitur: ne pinguem, et nitidum bene curata cute MD, cum ridere uoles epicuri de grege porcum.

Noribus fulse dicitur subobscoenis T ad bilem interdwm

paulo excitatior:udeo erga amicos gratus,ats officiosius, ut nobiliorum etii studijs er gratia clarior in dies ac nois bilior est. Nam primo dignitatem tribunitiam bonestis suffragili est adeptus, ex Romanae legioni praepositus. quod ipse dest 'ibit. Amicos uero habuit ex poetis Arubium Tibullum,Quintiliu Vara , cuius obitum ossicis deplorat Valgiu co*l4rem,Vergili ras ipsum:ex prima

nobilitate Iuliu Florum, Maximum Lollin, Cr Necoenaritem,cu quo supra septe annos summa familiaritate uixit. mod cum locis multi tu maxime his versibus apparet: eptimus octauo propior tum fugerit annus,

Ex quo Μecoenas me coepit habere suorum In numero. Nam cum ipso quidem Horatio iocari Itaberius Mecoenus atque agcre consueuit, eidemq; concrede

re sua studia. In rebus ciuilibus, cum ipsa ciuitas magnissctionibus teneretur, uarijsq; seditionibus aestuaret ,stis quutus primo est Bruti ex Cayij partes: quod a multis alijs,er a Sidonio Apollinare traditum est,qui ad Iulium Naior unum sic refrt: Et tibi Flacee acies Bruti Casis Munto carminis est autor, qui sit et uetuis, Nox

507쪽

DE ponτIs LATINI tnox vero accidit,utfauore Mecoenulis no dignitates dintum assequeret .sed ipsi quos O mulo Imperatori fretinsinuatus: cum libere er amice ad illlum scribat. Illas tramen epistolas , quae referuntur i quibusdam Augusti ad Flaccu,magis cosictas opinamur,quini dignis tuto prine citivis mina eruditione. modipsum cum alia mulm,tum elocutio in primis probat.coposuit perplura, quae uulgo etiam sunt notifima, nos quum brevisime repeterimus. Libros carminum quatuor,Epodon,Cr seculare carmeninibus Augustum ac Mecoenatem miris laudibus reis

librat. Inscribedis Iambicis mire efficax habitus est,quoder Fabius Mintilianus testitur. Inter Lγricos, inquit, solas fere dignus est legi Horatius: quoniam er iusiurgit aliquando,Cr plenus est iucunditatis er gratiae, variissuerbis er figuris felicis e audax. Ex quo illud perauulgarum: Hie inter LFricos sublimi uertice uates Sidera summa ferit: seu dulcia furta puellae

canta amicitius,conuiuia,praelia,paces: Siue Laeumbeis lacerat latratibus hostem, I mpetit aut uario corruptos carmine mores.

Apollinaris quos sic ad Tonantium de Horatio: Sed tu per calabri tramitis aggerem Vis ut nostra dehinc cursitet orbita: Qua Flaccus L ricos Pindaricum ad melos Fraenis flexit equos plectri potentibus: Dura metro quatitur chorda Glγ conico Nee non Alcaico,uel pherecratio, Iuncto er Lestiaco ue Anapaestico, Vernans per uarij carminis eclogas Verborum violis multicoloribus. E s Diomed.

508쪽

41, PETRI cR INITI LIB. III.

Diomedes grammaticus,CT alij ueteres,undeuiginti caro minum modos ab Horatio decantatos asserunt: quoru r tiones in tertio de grammatice libro a Diomede ipso restaruntur. Scripsit de Poetica librum ad Pisones: uolumina duo Sutγrarum, ac totidem Epitiolarum. I n Satara uero Lucilium siquutus est,es eum ut lutulentum accusat. Fabius certe Quintilianus praecipuum in suora dicit hune ipsum Horatium,ac pura inprimis,er tersum. inuti hoc

proprium Cr peculiare fuit,ut ridenti similis, er quasi dis

D tans,improbitatem ac uitia hominum accusaret:quod ea magis urgeant, atque alliciant, quae sen in strepunt, quam quae aperta fronte inuadunt. Quod ipsum Er Poeta Persius demon trat: Omne uastr uitium ridenti Flaccus amico Tangit:Cr admissus circum praecordia ludit: catllidus excuse populum sustendere naso sed ex poeta Ouidius ingenue atetur,magnopere se Hoαratianis uersibus delectit , eius carmen diligeter auis disse: ueluti Propertim, Macrum,Ponticum,er Bassum qui Iambicos lusit:

Et tenuit nostras numerosius Horatius aures, cum strit Ausonia carmina culta bra. Permultos uero enumerat Horatius, quorum cir studiuiner iudicium percoluit: ut Plotiu, Mecoenatem, Varium,

Vergili , Fusicos,Valgii Pollionem, Messala, alios Sequutus est eum in componendH Lγricis Paulus Pufierinus qui ut est autor Plinius) mirifice illum exprimebat. statura filisse traditur breui, corpore obeso, oculis lippis. quae uel ex carmine illius uarijs locis colliguturi Mortuus est auicni Horatiu3 anno aetatis suae septimo er quinquari

gesimo, ut in Eusebii Annalibus relatum est. Ali1 supra

509쪽

DE POETIS LATINI s. 4132 x x. annum vixisse scribunt. Quod ego inmen si existimo: ut alibi obseruatim est.

I rus Valgius iter eos poetas refertur a ueteribus,qui I Elegias er poemata scripserui. Familia ortus est nobili,er insigni,ut quae consulares uiros tulerit. Nes deae sunt,qui eius ingeniti atq; elegantia comendent inscribendis carminibus.Horatius Flaccus plurimu tribuit Valgio, er in eode numero eu collocauit,in quo Plotiu, Varium, Necoenate,Asinu ,σ Vc illic ad quorsi iudicium sua scripta probari postulat. Messala item coruinus, qui cura rebus praeclare gestis,tum eloquentia maxime praenitit, magnopere Valgium coluit, propter eius elegantiam Cringenium.Itas praecipue laudatus est a poeta Tibullo,qui eum dicit aptifimum ad canendas laudes Messalae,eτ αμ surgere in carmine ad Homerum: Est tibi qui posit magnis se accingere rebus Valgiu/:aeterno propior non alter Homero. Relatum est a Seneca de Valgio poeta, quod is Aetnam sicilis montem nobilisinissim imperite unici uocauit, qui ignes euomeret: cum alij plures tradantur , qui idemesticiant. Inter alios uersius,qui alterutvr i grammaticis, Cr hoc carmen Valgij legitur: Hic mea me longo succedens prora remulco

Laetantem gratu sistit in hospitijs.

Fuit in magno pretio Cr alter Valgius,q inter Apollod reos restriur .ponii Apollodori Pergameni secta magno pudio dicatur cosequutussed agimus de hoc ι Oratoribus.

A Lbius Tibullus Romae ut creditur natus,Hirtio CrPansa cos. qui annus etiam Nasonis poetae natalibus

E insignis

510쪽

4M PETRI cR INITI LIB. III. insignis fuit. Num uters consul cum ad liberandam Bruistis apud Mutina mitteretur,fugato Antonio occisius est. Purentes habuit ex equestri ordine bello er pace satis iis lustres. Is autem Tibullusquod ingenio facili,er egregia forma foret,nobiliores ciuitatis sibi cociliauit: in quorum numero fuit Messala Coruinus,qui mira diligentia er Uo

sum uocat eu Tibullus, x insigni carmine laudes eiusdem de virtutem celebrauit. Neq; illud ignoratu cum in eiusαdem negatae comitatu in prouinciam Phaeacum pergeret, in aduersam ualetudinem incidisse.Ex quo tali earmine fodem suam,dis fortunam, uoluit posteris commendari: Hic iacet immiti consiumptim morte Tibullus:

Horatium Flaccum, Cr Nacrum poetam, qui de herbis libros conscripsit,similiariter dilexit eumq; hortatur ut relictis eastris, militia,ad amores, Veneres redeat.Albius enim Tibullus in amoribus er delicijs ut apparet paulo procliuior *it,ut qui Marathum ex cherγnthim pueros maximo asectu dilexit sicuti Deliam, Sulpitiam,

Neaeram,et Nemesim: de cuiui forma ex moribus eques in veterum libris mentioest.Vnde illud notaem: it amatorem N emesis Iasciua Tibullum, In tuta iuvit quem nihil essee domo. sed Cr L. Apuleius, quo loco de amoribus diserit apud claudium Naximum Proconsulem,scttini Deliae nomen a poeta Tibullo refert,cu Plautia uocaretur. Flaccu3 Iloae ratius libere illum hortatur amicitis nomine, ut forti antrimo, Cr constanti immitis Glγcerae fastis atque insolanistiam perserat: tum aliorum exemplis discat, quanta sis in sequendis amoribus varietas. In scribendo autem caraemine