Acta sanctorum martyrum Simplicii Constantii vindicataopera et studio Petri Antonii Corsignani

101쪽

ρε Ss. MM. SIMPLICII, CONSTANTII, lapidibus es Beoratum ; interna vero rari sunt ornatus etdam eum Friderisus Imperatar I . sequentibur seculis propter bella G seditiones comburi fecisset vetusum celanum: Templi Cultores aliud denuo in novo Celano nobile G magni um erexerunt, atque in ipsum cunctos ornatur, omisniaque bono, quae σπέiquum Templum possidebat, transa

Nova IV. HUiusmodi doeumentis ab omni fere antiquitate petitis , Manuscriptum anonymi auctoris adnecto, quod in Archivo insignis Caenobii S. Spiritus de Murrone prope Sulmonem Cl. Congregationis Caelestinorum ordinis S. Benedicti , a Petro Murronensi postea Sancto Caelestino Papa U. fundati exstat; atque infelici charactere, Illurisque plurimis obductum, sequentem praefert titulum: rasoria Marsorum M.SS. S. Spiritus de Murrone pagg. III., ubi de Valeria & Marsia Provincia, Albensibus, Cliterninis, ac similibus agitur: paginae autem Ia 8. hoc initium est: Iesus Maria. De Celano Caeteris autem verbis omise sis , ea tantum inserimus, quae rem ipsam attingunt, & ita se habenti istini ipse rinui supra Celanum rupibus fere in secessibilibus, non arboribus tectus, non ruribus adumbratus , sedundique nudum sinum ostendis; ea anni parte , quo

sunt ornamenta oppidi Ecclesiae inius serisque extructae , quarum praecipua, quae Matrix omnium es, judieatur GPangelisae erecta, ab eaque exordia narrationis exeipienda, quae si non .... allar Gntecellis, praeeminenIta dignitatis exinierat seperat, qui illipraees; Praepositi tituli honore resu gei , jura quasi Episcopalia habet, Mira Saeuisque, aliis

ae insignibus decoratur, jura dabat vicinis populis, nempe Circulo , S. Petito , Obinduis, ct Roburi .... cujus 'μhus territorium Iurisdictionis ejus limitatur nefa rum Gerarum Reliquiarum , ω Corporum Beatorum Mor

oram Simplicii, Consant ii, ta Victoriani retinet, quorum

102쪽

praeelara gesa ex Actis usiar Ecclesia deprompta, i Ueriurreeitisa: Quae tamen Aeta ibidem non lego: etsi M. S. Ioc.

cit. sic pergat: Cum postgloriosum Martγrium sub Antonino diu inculta iacuissent f Corpora J primum ab Eremita Joanne eirea annum Domini r . s melius juxta alia documenta c. LxxIv. J inventa , posmodum a Pandat o Marsorum Episcopo anno Ios p. denuo inpenta, decentius in area lapia dea collocata his versibus . . . .: Pag. vero Iar. Vir isse Ioannes e civitate Fulginia oriunos, nobili prospia natus , scientiarum notitia G morum suavitate illuseris, mundi lia Deebras ta divitiarum, quibus abundabat, copiam respuens,

voluntaria paupertate contentuI, verem ne inter mundanardelisias animi sui eandor aliqua ex parte macularetur, Eremum prope Reate in remotis a confortio hominum partibur

elegis, quod ubi praeclara nominis fui notitia frequentatum feeii s vidit J deseruit: casu quidem accidit, quod ex ejus diascipulis unus terram foderet .... eo Miraculo Dieini admoti populi. . . . undique concurrunt, ut aegrotis sanitas, ct Lemoniacis libertas sua interce ne reparetur : quaprositer iterum profugus ... .se in electam diu solitudinem .... Pamtes itaque Marsias veniens, ad radices Montis Tini, qui ct aureus vocatur, non longe a Celano , parvum primo tugurium extruxit in loco J copia siquidem serpentum eo tempore .... ct venenatorum animalium pleno . . . .: quod ut Vir Dei pidit, prope fontem aureum ad radices Montis E vangelisae Joanni Templum extruere coit, G oratione qua lor penetrabat, serpentes noxia animalia fugavit . Iam in parte opus creverat, cum quadam die .... ipse fuis manibus aecepto Ilone intra ambitum crescentis Templi terram odere eaepis: Aliquantulum altius excavata humo, invenis arear, in quibus Sanctorum Marorum Simplicii, COMfantii, ct Victoriani Corpora ita incorrupta persi ebσπι , odore pene exust stantia , ae si recenIer mucrone Dranni obtruncata fuissent; G pene inventis , excur, qui aderat, tamen recepit, alioque admisabili facto suorum Servorum Deut, quantum sibi grati forem .... tesarι voluit ...: Sancto. rum precibus remedia obtinebaηt,qui eonfiactant,Gfideles pro N acς

103쪽

aeeeptis beneficiis pro posse quoque suo Gnaria osserebant, esque a materia ad Lacum usque possessisnersunt, brevi tempore adlictae, Montes, Salvae, O pistrina in aureo ipse Fonte posita .... Alia ibidem narrantur ejusdem BJoannis apud Marsos gesta, S uictorumque nostrorum monimenta, quae Ob temporis vetustatem locique celebritatem, plurimi sunt facienda rNam pag. I 32. ita pergunt: Eorum Marorium ocessi

nem, qua ad Marsor pro Chriso vincti adducti passi ue sunt,

Acta, quae diu in dicta Gelesia recitata fuerunt, uberius enarrant, quae hic prout habentur immutilata transcribere potuit, eum nihil in illis viderim, quod animum meum ad aliquam dubitationem moverit, nempe a Furentio eonscripta , qui Passioni interfuit ; eorumque exemplar , quod sequitures: Hoc tamen exemplum deficit, & quare omissum ignoratur . Uerum in d. pag. I 32. ad ras. anonymus Scriptore nodare conatur, an .sub Antonino Imperatore, sive potius Marco Aurelio & Lucio Uero Martyres nostri pro Christi Fide apud Marsos passi sint, de quibus quum nos infra acturi simus, hic ejus verba praeterimus: Codicem vero paullo ante relatum Reverendisi. D. Ioseph Turchus Abbas S. Joannis de Planci ejusdem Monasterii Prior, posteaque Congregationis suae Generalis nobiscum communicavit is

In alio libro M. S. ita i ico sub tituIo r Loiit pillustrati atque in volumina decem distributo , auctore supra memo rato Dominico Petrantonii Trebano S J., quem doctissimi Bollandiani Socii rite laudarunt ad diem xxx. Mensis Augusti TOm. vi fol. 634., Vita quoque Iegitur Sanctorum Simplicit , Constantii & Victoriani: Manu scriptum autem etsi in aliquibus mancum , diuque a nobis perquisitum , nuper adservari novimus in Archivo Col Iegiatae Ecclesiae Trebae Latii oppidi Sub Iacensis Abbatiae, illuc Scriptoris dono transmissu in : Quod in Tom. v. pag. so. I. s 2. Act nostra edisserit ; historiaeque dictorum Martyrum fideles allegat testes Uallicellanae Urbis bibliothecae in editos Codices aitque , eorum Passionem non Antonino Pio, sed Marcis Aurelio Antonino Lucioque Uero Collegae adscri

Disiligod by Corale

104쪽

ax Urceto RIANI A c T A U I N D I C A T A . ρρhendam esse: Omniaque eruderatis documentis firmat, &Imperatoris praesentiam in Marsorum Collibus, vel saevitiam adversus pugiles nostros usque ad mortem sanguine pro Christo effuso commemorat: Ipsorum quoque Cultum per tot secula in Marsis Celanique vigentem probat: Miracula cum Sanctorum Martyrum Reliquiis a Deo semper edita Iaudat, & saepedictum B. Joannis Fulginatis secessum prope Celanum recenset. Id autem Oppidum a vetusta Cliterni Urbe ad Lacum Fucinum originem duxisse scribit, ejusdemque Beati Viri plura admiranda recitat, quae ex Chronicis Ecclesiae Trimerae Insulae Maris Adriatici ante Garganum deprompta esse testatur . Narrat insuper pag.7I. S. Felicianum Fulginatensem Episcopum anno CC.xλXvH. Apru-tium, Carseolos, ct Cliternum, ubi nunc Celanum est, peragrasse, ipsisque populis Christi Fidem ex Bollando ad

diem xxiv. Januarii praedicavisse, ac demum anno CC.Liv. Martyrio fuisse coronatum . Itaque in eodem opere Tom. v. pag. 66. haec italico idiomate habentur , quae latine se sonant: Sanctus Felicianus Episcopus Fulginii, praedicat in

regione Marsorum , O in equicolis anno et 37 : Sed apud Bollandianos d. die xxm relati Mensis Tom.II. edit.2. fol. 386. , res ipsa ita traditur: Omnem illam montosam Probinciam di illimo, itinere peragravit , Falacrint in , Cliternum , Carsulam , Furconium eversa iam Oppida . . . .

isque laborum exsilit fructus, ut omnes Christo lucratur Ν : Et in Notis pag. 3 87. lit. h. Cliternum s nempe Celanum Jaequicolorum Oppidum . . . .: Verumtamen referri ibidem de- huisset ac memorari Cliternum in Marsis & non in AEquicolis, licet his populis fuerit, ac fere sit finitimum ex Pha bonio in Marsorum historia & Regia Marsicana Part. I. pag. 3 8.4ss ., de quo in Nota Il. f.III. hujus Dissertationis. NOTA RI Ot momentis vallata Afri nostra , contemnenda profecto non sunt: Et si quid censura dignum proferunt saevioris aetatis, vel descriptorum vitio, id nihil ossicit hi-

105쪽

1oo SS. MM. SIuph I cII, CONSTANTII, storiae praecipuae de vero probatoque Martyrum nostrorum agone vetustissimo atque instanti ipsorum in regione nostra servato Cultu, qui ad hanc diem longe etiam lateque auctus apud exteros, multisque insignis nominibus viget. Quam ob rem illi origine Burgundiones , qui non semel Celanum& Marsos a praesenti discrimine liberarunt, Sancti Celanei ses rite appellantur a cunctis: Quilibet enim Sanctus tres Patrias habet, primam scilicet, in qua auram vitalem duxit,

secundam ubi fere assiduo moratus fuit, tertiam vero, ubi diem clausit extremam, quae alias honore antecellit & gloria: Unde Sanctorum obitus , Natalis dies magna cum laude ab Ecclesia celebratur; ac proinde eorundem Martyrum Reliquias, Corpora Sancta Celani per totam Marsiam ominnes vocant: Ideoque Raynaudus Oper. TOm.VIII. pag. 3

si militer ait: Dis ingui porro potes triplex Sanctorum Patria , nimirum originis, diuturnae commorationis, ct modiiis: Nam primis duobus modis ius Cipitatis inter homines comparatur I tertius autem suffragantem manifeste habet Ecclesam, quae diem felicis obitus Sanfrorum, vocat Nata-

Iem eorum .... ex eo quod nascantur ea die Sancti ad veram diem: Cui consonant Quintanad. in Sanct. Tolet. animadvers.HI. pag. . & Guyet. de Fest. propr. Sanct. libr.II. cap. II. quaest.I. Propterea in Romano Martyrologio passim legitur: Natalis S. Pauli Eremitae x. Januarii: Natalis S. Hilarii xui. ejusdem: Natalis S. Atanasii 1I. Maii: Natalis S. Francisci iv. Octobris: Natalis S. Martini xi. Novembris, ac saepenumero de quocumque Samsto etiam non Martyre . Fallor autem ni quisque libenter audiat aptissima in rem ipsam

verba Eusebii Emysseni Homi l. in Genes. dicentis: Merito plane dicendi Natales dies, per quos illi qui nati fuerant in hane fragilitatis miseriam , subito renascuntur in gloriam Vitae perennis, initium de morte fumentes . ..., & Albini Flacci de Ostic. Divin. in Feria vi. Parasceves: Iure nasci dicuntur, quibus de pressuris huius Mundi, tanquam de angustis cuiusdam veniris, ae illam spatiosisymam ει Deidissimam Celsis habisationis emittuntur uriturinem, vel Guyeti loc. cit. pag. 89.: δε itaque diei, quo quisque Sanctui,

106쪽

si e Marorio, sive spontanea morte ex bac vita decedens ad caelestem transiis, Natalis proprie dicitur .... Quibus profecto expensis, ad Sanctorum Corporum Invent onem, unde discessi, revertor , de qua in Regia Marsic. Part.I. libr.NI. cap.HI. pag. 3I. 334. 33α, & incit. Opere Vir.Illustr. Marsor. pag. 78. 8I., ubi saepedictum B. Joannem Fulgi ualensem laudibus extuli, eumque Marsi etiam ferre sub oculis debent ob multa ab eo in nostra Provincia sanctissime gesta, quae in Dissertatione leguntur, accit. pag. 8 I. pro re ita habentur: Ad B. Joannem Fulginatensem, qui non parum Marsos, Celanumque ex dicendis iLIUirapit, redimus .... Is enim anno Dom. c. xx. ex citθ

Iieis Parentibus ortus .... quum Marsor Celanumque pro eiseeretur ... clam sub aureo fonte moram facere curabat . . . Idemque Sanctus Vir Gelasiam S.Ioannis Evangelisae eonstruxit anno Domini C. xLv. , ubi ut ferunt, de noste quo da in columnae principium ab Angelis fieri vidit . . . . De eadem Translatione testimonium pariter exhibet M.S. Codex Romanus, qui olim fuit juris Uiri doctissimi & illustris Praesulis Phaebaei, cujus verba supra retulimus . Uerum cit. Jacobilius in dicto libro Sanctorum Umbriae Tom. I. pa-gin.63. 64. meminit quoque Sanctorum Ioannis, Stephani, SVictoris, nostrorum Martyrum discipulorum , qui Patria ignoti, velut novella germina Sanctitatis regenerati ex aqua & Spiritu Sancto floresque Campi nostri apud Marsos passi fuere: nam sicut ille scribit, Victori ob Catholicam Fidem pellis detracta fuit, Joanni caput abscissum , & tempora Stephani acutissimus clavus perforavit: & postquam omnes inhumaniter sunt cie si, ferreis uncis carnibus elaniatis palmisque excisis, dies suos obierunt anno C. LxIvos sortasse Librariorum errore pro C. Lxx rv. J xv. Kalendas Octobris, & in loco Formae, aut Formarum prope Cela num , & S. Eugeniae pagum sepulti sunt: ipsorumque Co pora speciali tumulo digna, ut auctor pergit quamquam ab Angelis humata fuissent, tandiu simul celata exstiterunt, donec Sanctus Paracletus eidem B.Joanni Eremitae digni rem locum sepulturae afflaverit. Postea factum est, ut sacra

107쪽

1ox SS. M. SIMPLICII, CONI TANTII, cra pignora a prisco situ Formarum devote extracta, ad saepedictam Celani vetustam Ecclesiam , quam etiam nunc S.Ioannem veterem vulgus appellat, fuerint translata: tametsi ornatius ibidem sepulchrum abditum modo sit. Cur autem Marsorum Antistites piam hanc perquisitionem Γ quum me nihil malle, quam veritatem exponere fatear J hactenus omiserint ignoratur . Memorandum vero est, quod nonnullis diebus Octobris per iteratum anni circulum superior pars diruti Templi, Montem Pisicinum versus, ubi vestigia apparent, ad hanc usque aetatem suavissimi odoris fragrantiam emittit et quam apud Cives palam circumferri audivimus, & liquido patet ex Reg.Marsita Part.L pag. 4 I. atque libro Uiror. Illustri Mars. d. pag. 8 I. .: Philippus Fer- rarius in Catal. Sanct. ItaL ad diem xvii.Septembris refert: Euorum Corpora Joannes vitae admirabilis Eremitu -.. tina

ιυνο suis discipulis in Ecclesiam, quam S.Ioanni Gangeliastae eonsruxerat nocte luce caelitus orta detulis ae sepeliottam Lalend. Septembris , ubi Miraculis coruscarunt iis . . et Antiquus Cod ex horum Martyrum vitae, olim descriptae a

Dei Servis Benigno &Caelestino, dicti B. Joannis discipulis, apud cit. Jacobilium pag.σ7. sic pergit: sorum Corpora nos Benignus, o Caelesinus tempore . . . . Ant. IN. Condisi si Beati Viri Ioannis a Cipitate Fulginia , quae es in Dolisinis partibus , qui maxima sanctitate, benigBitate, est doctrino fulgebat, ingenioque tanquam ridus splendebat, Amul ae .collegimur, G ad Beati Joannis Aposoti Ceiani Melesiam a dicto nostro Mato Ioanne aedificatam eum maximo honore ct reverentia transportavimus, o divina Iuxeontulit nobis alacritaIem, ubi per Sanctor Marorei, Os perbrevi simas precer Patris semitae Ioannis permulta EI varia operabantur Miracula . Postea Martγν Chrisi ebs Eremita Joannes habitavit in Monte Marsorum, deinde in Insula , quae dicitur Tremitis, G Reatinas partes petiit, ubi ad ea sit Ecclesiam, sancte vixit, multa patravit Mirac D , eat gloriose Maruris cursum eius implevit. De situ FONmae , vel Formarum nunc Marsorum pago , agunt Leo Ostiens. in Chron. lib.I. cap. xxxv. & Margarin. in Bullata Case

108쪽

Cassinensi apud Rego Marsic. d. Parr.L. pag. 36O. 36 I. Neque recitatis obiicias , quod primi, Christianis nubIae extiterint Ecclesiae , quae hoc nomine paullo ante in relata historia Ieguntur: N im illae jam pridem sic ab amanuensibus forsitan dictae, Cratoria erant, in quibus teste Martene de antiq. Discipi. cap.1I. num. r. ac 4. & ita privatis etianae domibus fervente persecutionum aestu sub paganis Principibus, Deo persolvebantur Iaudes , & in Martyrum Cae meteriis sacri agebantur Conventus, ex Card. Petra in Comment, ad Bullis Apost. Tom. edit. Ven. pag.3cio. num. I I. Postquam vero pace frui potuit Ecclesia , ingentes constructae fuerunt Basilicae, ut FideIes in illis orarent, suasque supplicationes publice agerent juxta Eusebium histor. lib.x. cap.II. & Iv. SO IemnioT autem Cu Itus Samstorum Martyrum quomodo initium habuerit apud Fideles , indicat cit. Petra in d. Com

Barcinio addit, Martyres antiquitus eo ipso die j quo pro Fide passi erant, a Fidelibus honestatos fuisse . Igitur juro meritoque repetere possumus, post tot saecula custodivisse Dominum Ossa Martyrum nostrorum , ut ex his nullum con teretur ; quia incipientis Ecclesiae primordiis fere primas Martyrii gemmas Marsis dederunt , & Sanctitatis flores plantaverunt in Mari 2 Ac ideo pretiosa in conspectu Domini mors eorum fuit, quoniam effuso sanguine pro Christi

nomine ad Caelestia Regna pervenerunt: & florebunt in aeter num ante Dominum . Praeclari uς ergo B. Joannis Opus circRejusdem Oratorii , vel Templi aedificationem,i ac inibi repositionem Sacrorum Corporum Martyrum nostrorum apud Marsiam atque Cesanum, ut dixisus, idem Iacobilius eR laudatis Codd. ob omnium oculos posuit , Montemque Pi sicinum ipsorum Martyrio eIarum & vetustissimum Fontem aureum illustravit et ob id in parvo aedificio ν Celanique Comitum Uiridario ad ejusdem Montis radices & in situ, ubi Fons oritu , hi appositi sunt more priscorum exarati VersuPad auri nomen alludentes , parietis insculpti crusta sivz xe-etorio sidelissimo, hodieque vigentes is

109쪽

Aurea unda fuissemper cognomine dicta :Aurum confert agris; perficit ista fruges. Abes ab Orbe quidem borealiter altera credis Desinesi neRaa; comprobat ipse tibi.

Post alios nonnullos diuturni temporis injuria , & edacitate consumptis, sequentes legunturi

Accipe s optas, haec semper gratis habetur rEbibe, solae nihil, Marsi a turba sui.

Ob eharus Patriae Pater exarrandus ubique

Reeitai se juster: diligit illa sis, : Fortior ex imo Iurrit per pondera vecta ;Gesii, G hactenui pocula praebet, alit.

g. XI.

Conscriptis verbis in antecedenti f. latius memoratis; Cl. Bollandiani Socii de Sacrorum Corporum Simplicii, Constantii, & Victoriani nova Translatione , ita dixerunt: Euomodo Corpora eorum sint inventa G translata narras Anondimus sub Monte Peticino ad Fontem aureum hosce Sanctor pugiles occisi fuisse .... Territorio autem Celanensi. . . bellis de tructo, eorumdem Sanctorum Corinpora deinde inventa fuisse asserit, ae deposita in Parochiali Milesia dicti Territorii, arcaeque incius marmorex. . . Nova I. CUM Pastoris ossicio magnopere conveniat, Sanctorum pignora sibi commissi Gregis tueri; olim quidem factum fuisse reor, ut Marsorum Episcopi, vel Celanenses Praepositi tunc temporis Ordinarii Praesules eximiam hanc Translationem religiose curaverint: Antequam vero illam ostendam, ac tuear, lubet hoc loco memoratum a Censor,hus Montempericinum exactae historiae veritati reddere , ve rumque illius nomen aperire. Hujusmodi siquidem Mons, non Peticinus, sed Pisicinus juxta Marsorum historiam , &Regiam nostram Par.d. pag. I7. ex auctorum testimoniis di

110쪽

eommuni gentium in Marsis vocabulo vere appellatur e quorum fidem sequutus Ferrarius in cit. Catalogo Sanct. Ita l. ad diem xxvi. Augusti fol.s 4s. scribit: Ad aureum Fontem apud Montis Pisicini radicam decoluntur: Ita etiam legitur apud Doglionum in Amphit. Europ. pag.σs s. Reg. Marsic. Part.I. pag.4σI., ct cit. BZovium Annal. Eccles.

Denique ad aureum Fontem apud Montis Pisieini raLeem decollati sunt .... Aliam subinde Translationem ipsorum Corporum Simplicii, Constantii, & Uictoriani tempore Pandulphi Marsorum Episcopi peractam illustrantes, ultra prolata in Nota HI. g.vi., ipsa clarissima fit ex relatis, vel Manuscriptis, & Sanctorum Martyrum Uita ex Phaebonio, & Catalogo Marsorum Praesulum . Tunc siquidem sacra pignora olim per Crescentium Presbyterum humata , & aB. Joanne Fulginatensi primo dum reperta , inque pervetusto Templo S. Joannis de CeIano locata, idem Pandulphus

Marsorum Antistes anno M. Lix. in decentiorem locum trans.

tulit, di in Arca marmorea per Bollandianos, ut supra memorata , his versibus apud cit. Phaebonium ,& Reg. Marsic. Part.II. pag.22. descriptis , in Sanctorum venerationem

posuit:

HIC REQUIESCUNT CORPORA SANCTORUM SIMPLICII, CONSTANTII, ET UICTORIANI RECONDITA TEMPORE PANDULPHI EPISCOPI.

Nec tamen ante hunc Praesulem ipsorum Martyrum Cultus ex hactenus dictis, Celani unquam fuit praeter itus, quemadmodum priscis temporibus Catholica Ecclesia generatim servari mandavit: Quoniam ex Canone i I.Gangrensis Concilii tertio seeuto celebrati, qui Martyres contempsere sanathemate perculsi fuerunt: Quod spectans S. Petrus Damianus in Epistola ad Henricum Ravennatensem Episcopum

ςλp.XIx. scripsit: Nostra quippe aetate Beati Viri, Romua d ι Cameriensis, Amicus Samibonensis .... atque plures alii