Acta sanctorum martyrum Simplicii Constantii vindicataopera et studio Petri Antonii Corsignani

81쪽

sibus, Lugdunensibus , atque etiam Marsis pro Sancto Ariar irdo , & Sulmonensibus pro S. Pamphilio, aliisque suo

colere Episcopos, vel Cives Sanctos , quum tamen & antiqui Martyriographi de aliquibus nullum verbum fecere: Noque Ecclesia universa, vel Romani Pontifices nondum certi de eorum sanctitate ea morali certitudine, quae postmodum in Canonizatione Sanctorum Romae adhibita fuit, aliquid contra eos sciscitati sunt aut conquesti; sic etiam cubque licet numerum ingentem hominum sanctitate probatorum colere in antiquis Martyrologiis omissorum . Sanctam quoque taminam Veronicam , aliosque hujus generis Sanitos Ecclesia olim toleravit & tolerat, quanquam nullibi de iis exstent antiqua , sitisque exploratae fidei documenta, dc palam coluntur, aut Christi fideles de eorum sanctitate minime suspicantur. Nihil itaque evincit silentium , quo nostrorum Martyrum memoria in antiquis Martyrologiis, &a Baronio sit o inissa. Quum de iis praecipue habebamus per tot secula relatum Cultum immemorabilem, traditionem, fidem publicam tot populorum , Sacrarum Reliquiarum Inventionem, Translationem, AEdes Sacras, Altaria, pia dona, votivas Tabellas, Miracula ,& Oiscium ex ipsorum Actis depromptum & a toto Clero Celanensi antiquitus ante Bullam Planam in Choro Sc extra recitatum , diemque Festum Nataliti uin longe lateque celeberrimum : Omnia Ia ec &similia veritati, omnia vetustae totius Ecclesiae disci- p l in re optime congruunt: Quam probe firmat & commendat Epistola Ecclesiar Smyrnensis de Martyrio S. Polycarpi Apostolorum Discipuli, & constat ex institutione S. Cypriani Epist. xxxvii. editionis Pamelianae ad Presbyteros, &Diaconos Carthaginenses , & auctoritate S. Gregorii Nissent in Vita S. Gregorii Neoce sareae in Ponto Episcopi: Priscum scilicet morem colendi Sanctos Martyres a sua incunabulis optime novit Marsornm Ecclesia: Nec id ignotasse notandum cst, quod S. Gregorius Thaumaturaus sancivit,

Didicesim sibi creditam, sinitimosque populos lustrans post

sinem persecutioni impositum , docendo, ut nomine eorum,

qui pro Fide Catholica certulent, dies Festi, ac solemnes

82쪽

aT VI cron NI ACTA VINDICATA. 77 Conventus celebrarentur, ex Surio in Vita ejusdem, ac Marte ne in libro de antiq. Eccl. Discipi. cap.XXX. num.2. Neque solum in Marsis, verum etiam in aliis Regionibus Martyrum nostrorum memoria antiquitus claruit; quum praecipue Deo in illorum honorem extructae fuerint Ecelesiae. Ex his fuit illa , quae X. Jesu Christi seculo juris erat illustris Caenobii S. Stephani Prothomartyris ad Rivum Maris, late fundis & annuis proventibus aucta: Cujus mentio fit in antiquo Catalogo, sive Indiculo memoriali Ecclesiarum ipsius Monasterii, scripto tempore Joannis Abbatis anno Domini M. vi. sequentibus verbis: Sanctorum Simplicii GHiliorum in Bulerna, He Valeria nooa, ut in aliis ejusdem Caenobii Scripturis exprimitur : Locus scilicet, ubi fundata fuit haec Ecclesia , in Ualvensi Comitatu erat in pia Gleria

nova. Monasterium vero S. Stephani constructum in Frentant; prope Istonium , nunc Ruso ae Amove, non uno nomine specti tum fuit. Historiam ipsius fundationis, incrementi , fortunaeque variae scripsit Monachus ejus alumnus Anonymus regnante Guiglielmo II. utriusque Siciliae Rege, quae M. S. sub nomine Gronici apud eruditos Regionis homines circumfertur. De ipso Caenobio peculiarem Dissertationem lucubravit Joannes Baptista Pollidorus in elaborato opere , quo Frentanorum suorum antiquitates illustrat, propediem

edendo . Monumentum autem Ecelesiae nostrorum Martyrum nobiscum communicavit q. Petrus Pollidorus Frentanus, atque S. Petri in Vaticano olim Beneficiatus, Joannis Baptistae Germanus Frater &jam amicus noster; cujus interitum , qui anno M. Dcc. XLvIir. Romae evenit lacrymis p

tius quam laudibus prosequi debemus: Dum ille varia eruinditione ornatus, omnes Corporis Vires, vitamque totam

ad gesta Summorum Pontificum aliaque notissima opera illustranda impendit: quum enim communi vita frueretur, nos certa Epistola monuit, ipsu in documentum legisse in Archivo Collegii S. Bonaventurae Urbis apud Fratres Minores Conventu ales S. Francisci, cui postidem Sixtus V. Monasterium S. Stephani perpetuo univit, eoque Omnia Manu scripta deduci jussit. Memorata vero Balerna , bd . baris Digitigod by Coos e

83쪽

ν8 SS. MM. SIMpLICII, CONSTANTII, baris temporibus ita vocitata, eadem ac Valeria in Marsis nota Civitas existitit. Neque de antiquis hisce vocibus iubrum ; nam haec pariter Ualvensis Ecclesia , quam hactenus decennio imineritoque moderamur, summa priscorum ignavia , Balvensis fuit appellata , ct illius Episcopi nonnunquam Balvenses, ac Ualvenses, aut Babenses nuncupati sunt, teste V. Cl. Dominico Georgio de Cathed. Eccles. Setin. pag. Io 2. & Io4. : Ipsique vetusti Comites etiam Balvenses olim dicti fuerunt, ex Leone Ostiensi in Chron. Casisin. lib. IlI. cap.xxx. apud Gattulam hist. Cass. tom. I. p. I M.

Sed G Marsorum Comitum, ac Falpentium filiorumque Bom

Neodinus quoque,S Oderisitur, atque Per ardui Balvenses Comites .... tam in eodem Comitatu Balvens, quam in Marsicano G Dalino : Similiaque observantur nomina in aliis vetustis

Codicibus ob crassam ea tempestate corruptelam, utJoannes Mabillonius de re Diplom .libr. II.cap.r.3.v I. refert. Valeriam

itaque Urbem in Marsis floruisse nemo haesitavit; nam qui quid sit de illius ambigua origine, ut praestantium Civitatum initia sunt, ita Strabo libr.v in ea Urbes latinae Valeria, Carseoli, Alba .... ct prope Urbes, Cucullum Oppidum .... : Quod nunc Celano, & in Spiritualibus Ualvensi Cathedrae subest, ubi molarem dentem S. Dominici Cisterciensis Abbatis devoti Oppidani precibus venerari & osculari solent: Ad

eas porro Reliquias undique rabidi canis morsu aliorumque venenatorum dente offensi pie recurrunt & illius meritis sospitatem recipiunt; bruta autem ignito illius mulae ferro impressa , furorem non timent; adeoque Templum crebra Miraculorum curuscatione , & populorum concursu in dies frequentatur, ex Phaebonio histor. Mars. pag. I7s. & Reg. Mars. Part.I. pag.69s. : Quam quidem Ecclesiam olim Sancto Egidio, posteaque S. Dominico dicatam & nuper instauratam , ipse anno M. DCc. XLv I. solemni Ritu in secunda Pastorali Uisitatione consecravi. De ipsa Ua Ieria opportune actum est supra : Et Iege Sigonium his . lib.r. aut HI. cap.Vm., qui eam inter xvii. Italiae Provincias apud Marsos numera

vit: Proinde Civitas Valeria, & Marsica, utroque scilicet

84쪽

ar Urcroa IANI ACTA UINDICATA. 79 nomine fuit appellata, ut Phaebonius scribit hist. Marsor. pag. 276 ., & generatim tradunt Holstennius, Cluverius, Pitiscus, Panci rotius, Albertus, & ita Paulus Diaconus in histor. Longob. lib.II. cap. xx.: Provincia Valeria habet Urbes Dburim , Carseolos , Reate, Foreonium ct Amiternum Regionemque Marsorum , ct eorum Laeum, qui Fucinus appellatur. Illius memoria ditior apud S. Gregorium Magnum Tom. II. Dialogor. lib. . cap.rv. col. I 64.; quem alia opportunitate superius laudavi. Nicodemus autem historiae Tiburtinae Scriptor in lib.HI. cap.rv. pag. G. ait: Maleriam . . Urbem ad Fucini Lacum .... Bonifacium quartum . . . . exhi

buerit Pontificem; quinimmo quando Italiae Provinciarum innovata fuit divisio, quae paullo ante Onsantini Magni

Imperium insitata traditur, Marsis .... Raleriae nomeneommunicavis. Ughellus Tom .r. edit. I. col.9s3. vel edit. 2.col. 88 scribit Rexionis Marsorum quatuor principes nume

rantur Civitates, Materia scilicet Patria Bonifatii IH Poni ficis plano imposita, cuius asiue partim in Lacum partim ad

litus cernuntur vestigia. Ab ea Urbe Gothorum temporibus totus ille terrae tractus Provincia materiae voeabatur , ut non semel memorat Gregorius Papa Magnus in Dialogis; Longobardi Regionem ipsam maleriam nuneuparunt. . . . Ex hac Provincia via materia apud omnes celeberrima fuit, de qua late in Reg. Marsic. pluribus in locis & in meo libro de Α-nienis amne ac vix materiae Pontibus Romae anno M.DCC.XVIII.

evulgato: De Uia Appia lege opus eruditissimi Viri Francisci Mariae Pratilli nuper editum . Itaque longe illustriod Sanctorum Martyrum nostrorum memoria evasisset apud exteros si natu Majores prisca illorum Acta diligentius apud se asservata cum aliis Viris doctis aliarum nationum commu nicassent: Ideoque dolemus, Ughellum ipsum , qui cert quaedam Acta a Marsis obtenta, vel aliunde accepta Rd Bollandianos, ut illi fatentur, dono misit, de Martyribus nostris nullam prorsus mentionem fecisse ; etsi Tom.I. edit.2. col. 88s. Vitam S. Rufini Antistitis & col. 8ς . S. Berardi Cardinalis Marsorum Episcopi illustraverit: Floruit hic sanctitate ac doctrina insignis an . M.c.x.obiitque apud Marsos ΠΙ

85쪽

8o SA MM. S iupLI cI 1, CONSTANTII a Nonas Novembris anno M. c. xxx. , ubi populorum religione colitur, de quo Phaebonius S Reg. Marsic. Par.II. pag. Is h. Nisi adserere velimus, praefatum Ugla ellum noluisse Acta Sanctorum Confundere cum Antistitum gestis, quae in ipsa Italia Sacra tantum referenda suscepit. Ego autem pro Sanctis Simplicio, filiisque suis utinam sub oculos habuissem

vetustum Kalendarium Burgundi cum saeculi uti. labentis, set initio sequentis in Diaece si Lingonensi compertum, cujus meminit Theodoricus Ruinartius in Praefat. Gen. ad Acta Martyrum sincera f. II. n. I p.: Nam etsi ab eruditis hominibus illud hactenus delitescere putetur, multa somta se de memoratis Martyribus in Burgundia ortis, vel saltem aliquod praecipuum notatione dignum suppeditasset ,

si nobis id ipsum legendi facultas data esset: atque de bis

satis. NOTA II.

SEd ne extra lineam egredi videar, ad Romanum Martyrologium, unde opportune discessi, regredior : licet enim ipsorum mentio in paullo ante relato ejusdem Martyrologii textu solummodo legatur, nullumque verbum in Adnotationibus fiat; ex recensitis ramen Actis caeterisque recensendis monumentis, atque vetustis Lectionibus, ct Divinis ossiciis jampridem Celanensi Ecclesiae traditis, ibidemque diu servatis, aut e Manu scriptis Actis per Bollandianos insertis, Simplicii & Filiorum veneratio extra id etiam Martyrologium clara mihi videtur: Si namque ex Libro Primo Optati Mileuitani, qui teste Bellarmino de Scriptoribus Ecclesiasticis pag. II s. quarto saeculo floruit, olim non licuit quemvis pro Fide occisum veluti Martyrem in Codicibus annotari & coli, neque illius Lectiones publice

absque Romanae Ecclesiae auctoritate recitari, teste Ruina tio in Praefat. Gen. ad Acta Martyr. Sincer. f.Iv. pag.67. sconsequens erit asserere, dictum cultum Sanctorum nostrorum cum Lectionibus propriis Celani recitatis, antiquissimulta fuisse , ac priscis temporibus facultate Apostolicae Sedis

86쪽

dis permissum . Post vero addita, ut paullo ante dictum est, Sanctorum nostrorum nomina auctoritate Urbani VIII. Pontificis Max. in ipso Romano Martyrologio sub dicta die xxvi. mensis Augusti, multi, qui quovis modo illud illustrarunt, eorumdem rite meminerunt . Sic Augustinus Lubinus curans novam Martyrologii publicationem , eam Mappis Geographicis anno D. CII. DC. LxXxI. proprio tum

calamo tum scalpro exactissime delineatis & sculptis ob oculos Ioca posuit in Martyrologio contenta, Notisque historicis locum obitus & temporis cujuslibet Sancti in eodem Martyrologio descripti adornavit, ut Civitates, ipsaque Loca in Tabulis praecipuas Notas haberent, ubi Tab.v. pag. I 48. Sanctos nostros Simplicium, Constantium , & Uictorianum digna mentione clarificavit. Uir etiam doctissimus Franciscus Maria de Aste Archiepiscopus Hydruntinus recentiorem Martyrologii editionem explevit, quam aliis Notis ut plurimum ex Bollandiano insigni opere desumtis, illustrando, ibidem pag.3ρχ. eosdem Sanctos Simplicium, filiosque suos gloriosa memoria celebravit. Abbas Castellain Parisiis prelo consignavit Martyrologium Universale cum Romani Martyrologii textu, quod gallice cum pluribus aliorum Sanctorum additionibus transtulit, ubi denostris Martyribus ad d. diem xxvi. Augusti Gallorum lingua cum laude riteque loquitur. Quanti ergo existimanda sit Sanctorum Martyrum Si ininplicii, Constantii, & Uictoriani a dictis auctoribus edita mentio, & in Martyrologio Romano etiam post mortem Cardinalis Baronii facta descriptio, quisque Uir doctus, &hujusmodi rerum Ecclesiasticarum peritus facile intelliget. Id enim actum est statim sequuto eodem Baronii obitu auctoritate memorati Pontificis Urbani VIII. post auditos complures doctissimos, lectissimosque Viros, novae Martyrologii editioni, & recensioni praepositos, caussa cognita,

monimentis diu exploratis & expensis exacte, quae vetu

stissimum illorum Cultum, & publicam in Marsis, alibique

Venerationem testabantur: Omnibus diligenter ac sedulo

in plena Congregatione Eminentissimorum Cardinalium L Ris

87쪽

81 SS. MM. SIMPLI cII a Co T ANTII, Ritibus Sacris praeposita , consideratis: Tam gravi, maturo, exactoque Apostolicae Sedis Iudicio, nemo sine apertae temeritatis nota poterit unquam adversari. Quantum autem praesidii ampli sicando ipsorum vetustissimo Cultui hoe facti genus afferat, aeque perspicuum exploratumque est:

Nam Bartholomaeus Gavantus in Thes. Sacr. Rituum sect.v. Ca Lxx r. n. 7. de Sanctis in Romanum Martyrologium relatis verba faciens, eos omni veneratione dignos affirmat:& LeZana Consuli. var. Tom. Iv. Consult.II. n.23. & 46.quoinque ait: Jure ....de pradictis Sanctis O cium eelebrari potes: siquidem eo ipso, quod in Mart ologiis recensentur, digni videntur ju Cultu. Legendum est insigne opus

SS. D. N. Bilvanicri PapAE XIV. de Servor. Dei Beatificat. &Beator. Canonigat. variis in locis pro Sanctis in Martyrol gio descriptis: ac de illis, qui in vetusta Cultus possessione reperiuntur, non perturbandis sui de Martyribus nostris lis quido patet J, ibidem libr.Iv. pari.v. cap.F. anum. I.

NOTA III. PRO re ipsa plenius & exactius illustranda, ultra iam dicta , non desunt alia, quae minime reticeri debent, eorundem Martyrum monimenta . In Bibliotheca Patrum

Eremitarum S. Augustini apud Urbem Aquilam , antiquissimum exstat Martyrologium titulo Usuardi M. S., & in

charta pergamena Gothico charactere exaratum ab Illustr. Aquilanorum digno Praesule M. DCc. xxv II. nobiscum cominmunicatum, ubi haec habentur: Septimo Kalendas Septem bris : apud Celanum Natali Sanctorum Marorum Simpliacii, Constantii, G Victoriani. 26.Junii: extat hujusmodi M. S. Martyrologii Usuardi in eodem Conventu adservati memoria in ejusdem Praesulis novissima Dissertatione super Actis S. Maximi Levitae & Martyris Neapoli nuper edita apud Ioseph de Bonis I 49. pag. 1. & alibi. In Otthoboniana Urbis Bibliotheca perstat Volumen M. S. cum variis ad notationibus historicis & criticis ad Breviarium & Martyrologium Romanum spectantibus adornatis tempore Um

88쪽

a et Uic TORIANI ACTA UINDICATA.hani VIII. laudati Pontificis: atque ad diem xxv t. Augusti

nostrorum Sanctorum exhibetur memoria addenda dicto Romano Martyrologio, qua de re memoratus Petrus Pollidorus per peculiarem Epistolam nos olim certiores fecit. Penes ipsum Martyrologium Romanum edit.Uen.Cla.DCC.XX.

pag. r s s. post relata verba: Apud Marsos SS. Simplicii .... In suo Indice lit. S. notatur: Simplicius Marur eum Filiis apud Marsi 16.Augusti: Lit. C. : Consanitas Mar0r F lius Simplicii apud Marsor 16.Augusi: Et lit. U.: Victoriani Maror Filius Simplicii Maroris apud Marsos ΣαAugust. In alio Martyrologio italice vulgato M. GC. u. addictam diem pag. I eadem verba leguntur. Ita etiam apud cit. Lubinum in d. Notis ad Martyrolog. Tab. v. pag. I 48. , & Fran. M. de Aste Archiepiscopum Hydruntinum in allatis Adnotationibus pag.39.: Pro aliorum hominum sanctitate probatorum memoria in Divino officio habenda legendus Card. Bona in libro de Divin. Psalmod. cap.xv I. g.rax.: Dodu vellio autem Scriptori Heterodoxo aduersus Romanam Ecclesiam ejusque Martyrologium inepte loquenti, respondet Theodoricus Ruinartius in Praef. Gen. ad Acta Martyr. sincer. & seleel. .HI. pag. 6 I.; Scaccus ve- .ro in trae , de Notis & Signis Sanctitatis se El.II. cap.rv. ita perinde ac pro re nostra inquit: At imprimere nomen alia

cujus in Marurologio respicis quamdam extensionem Culius, quem cuipiam praesare sine eonsensu Sedis Apinollex nee

Episcopis conceditur . . . .: Et Granad. in Tractatu de Fide Trach. vir. disput.HI. sech.ΠI. subdit: Censeri debere canon Σatos ab universali Ecclesia Summo Pontifice owner illos, qui in Marurologio Romano continentur etenim de illis tanquam de veris Sanctis fit mentio in universali Ecclesia...:

Satis de Martyrologio Romano, Sanctisque nostris in eo, di in aliis supra relatis.

89쪽

inibus sane praemissis, revocandus est sermo ad methodum per doctissimos Bollandiani operis Socios servatam: quam in saepedicto .iI. Dissertationis ipsorum sensu exemplatam dedimus , & nunc ex ordine iterum damus: Hae vero die illos itidem coli cons itur ex

Titulo, qui eorum Actis seu sex Lectionibus M. SS. O posea dandis praeponitur, O bce babet: Die 16.Augusti feso SS. Marorum Simplicii, Constantii, G Victoriani Celani

in partibus Mars ....

Uidnam hoc monumento praeclarius ad honorificam

religiosamque horum Martyrum memoriam , quod attinet, esse potest Ubi ante oculos hunc habemus titulum : ... die xxvi. August. . . . Guni in partibur Marsiae . . . .: In eo aperte designatur ipsorum dies festus , ct anniversaria celebritate Cultus in Marsis ipsa die xxvi. dicti Mensis, nempe Celani in Marsorum Provincia, quae a liquitus Marsia vocabatur. Ex his sane verbis Acta nostra magis magisque firmantur , quia non dissimiliter de aliis locis veteres scribebant, ut de S. Zoilo in novissima editione

Adoniana habetur pag. 8.: In partibus Aquileis Sancti Zonti Presbteri S Confestoris . . Sed in antiquis Manuscriptis a Leone Ostiensi in Chronicis lib. 1I: cap. xxxIvis, &lib. III. cap.XIX. memoratis, caeterisque relatis in Reg. Marsic.Par.I. pag. 24;, ita saepissime legimus : S. Benedictus in Marsia :Praepositus S. Benedicti de Marsa, aut prope Marsiam. Neque hujusmodi voces alicui suspectae esse debent veluti Scribae additamenta; quoniam cit. Leo , genere Marsus , &Ostiensis appellatus ob Episcopatum Ostiae Tyberinae , quo& Cardinalis emicuit lib. it. cap.xvi. scripsit: Prope Marsiam in Campo, & d. cap.xxxvI.: per Marsiam. Bulla UNctoris Papae II. Friderico Abbati Cassinensi directa, quam Erasmus G attula in recenti Cassinensium historia Par. I. saecul. Disitiam by Cooste

90쪽

fuis Celtis .... S. Benedicti in Marsa. . . . In Nicolai II. Di plomate Desiderio Abbati concesso loc. cit. pag. 147. I 48. Nieolaui Episcopus .... Desiderio dilecto Hlio .... Pas oratis follicitudinis . . . . In primis Monaserium D. Salvatoris ... ollam S. Benedicti in Marsi S. Cfmatis .... Et in alia Urbani II. Constitutione pag. I 49. Iso. : In Marsi Territorio Carseolano Casellum , quod dicitur Auricula, Piretum ... Quibus addas cum hac epigraphe opus: Plititia Episeop itium Orbis Chrisiani lib.1 v. cap.II. edit. An tuerpiae M. c.XIII Marsi Urbs Episcopalis LaIii sub . . . apud Fucinum Laeum; illud tamen emendandum , ubi Episcopatum hunc sub Αωchiepiscopo Teatino describit: Nam teste cit. Ughello Ital. Sacr. Tom. . in Diaece si Marsorum , is Apostolicae Sedi immediate paret; eademque res omni Scriptorum testimonio

comprobatur.

g. IX.

UT autem verba verbis quasi demensa scopo nostro respondeant, iterum praeclara delibamus Acta Sanctorum Orbis Tom.v. sub d .die xxvi. mensis Augusti, ubi ea incit. I. II. per nos tum maxime ipsorum UU. CC. Continuatorum progressu allata , nunc pari ordine, repetamus oportet : Pos Lectiones... .sequuntur sae Antiphonae, quarum

prima sic fonat, quae est Antiphona ad Magnificat: Gaude felix Celani Tellus, quae tantorum Mar0rum memoriam

tenes

DE his Lectionibus in laudata Ecclesia Celanensi olim

recitatis cum suis Antiphonis actum est supra in Nota I. g.v.: quae autem sequuntur, ceu allatis supplementa benigne accipias; nam ipsas Antiphonas & orationes, quibus memorata Ecclesia priscis temporibus utebatur, Cl. Bollandiant iisdem recitant verbis. Ignotum vero minime est, quod Dissiligod by Corale