De arte excerpendi. Vom Gelahrten Buchhalten Liber singularis, quo genera et praecepta excerpendi...

21쪽

varia signorum genera utilibus, inutilibus , dubiis&e. distinguendis adhibuerint, videatur SCHEFFERUS de His cap. v. g. o. p. I p. TITEUS loco cimtionum . Et ex professo hoc argumentum tractantes: IXTUS Senensis BibliothecaeSanctae bib. . p. n. I9 .4 seqq. ubi de notis itterati facillitteratis agit, ut maL PROBUS cum notis Henrici ERNSTII, in Iorae Ic s. deIob.

bliotheca siua Philosophica Iuridica, possit ars aliqua su pretii μή Dorti confici. Quandoquidem iis pri Dis,splκω diversi generis in uno e

dentiq; libro nom/rda. v. gr. Voces, sententia, eXempla,

s milia,argumen laid ubiq; probanda, improbanda dcc. expedito in lino distinctis bene signis uti imo ita dis stinctis uticeat apro necessi te ac usu quisnaos m mutare puta signatis ut dubiis signum, sub dubit tio cessaverit,icertitudinis,&quidem vel approbationis, vel improbationis, substituendi. . r. ex puncto

.a lineam transversam - inde erucem i) hinc aderiscum ita porro efformaIado. Ita per lineolam stantem simplicem I si nispliciter notabitia. per geminatam II metu notabιlia in approbata, per actam inde litteram certo respectu tibi notabilia. abeoretica per B veis

pec AEnean fansversam rectam dubia Per aduncam, aut angulum dubia

22쪽

bam c pro lubitu poterunt signari. Ubi videbis priora in sequentia mutari posse, aliqua sic, ut priorum maneant reliquiae vestigia. v.

gr. mutatum in N. vel N B inversione distinet, a B signabit rem olim dubiam post eonfirmatam demum, valde notabilem visam, &c. Quae res&siminum videri possit non exigua tamen est utiliis ratis. Quandoquidem hac ratione licet nobis integrum librαm parvo tempore, quantum ad quoris genu notabilium repelere et illius tantum specie signa inter evolvendum attendentibus, quibus id genus notabilia suere desguata v. gr. bla reprobata 8c forte nunc resutanda, inspectis crucibus, Practica nunc usurpanda inspectis N B. ita in reliquis.

a. notatio sine arte, iterum variis modis fieri potest. Nimirum Aut in libe tam aliquem Miscedaneorum, qui rapsodicus aut rapsodia veteribus vocabais tur: RETELIO dicitur ollapauperum pari. 3. cap 7. Talas sunt varia hi riae AELIAN vi alia veterum,uIde SCHEFFERUMGHlog. T. p. I Z recenti unia item adversaria, varia te tiones,lcc. Aut vero in Schedis memoriatibus promiscue exscribendo. Quod si temporis ordo statim observetur, diebus, mensibus, annisci; quibus excerpseris adscriptis,fient annales , phemerides, Diaria Eruditae magis etiam memoriam adjutura, si locus apponatur , ex monito RECREM

MANNIA Idea locorum communium c. a. p. . A

liqui etiain fronti tantum,aut calci ejus quem legunt l.

23쪽

hra, dyectis aliquot foliis,notabilia inscribunt e videSCHE ERUM' l. e. s. s. p. 6 Hi mori quemadmodumpauca lecturis, vel memo-νia multum entibu sincere, vel in occupatis maxime viris excusaripossint ita assidue in literis versanti- bus his parum convenient, vide QCKERMANNUML s s. cum DR ELIOpart.J. c. 7. Quomodo autem haec praesidia , an quamlub diaria ex eo ιm adminicula junctim usurpari queant suillo cis inferiu exp0netur.

S. . MEDIA comparandi hanet

artem.

ubi i De LIBRl hucusq; scriptis circa

hanc artem singulatim.

AR excerpendi, quemadmodum omnis allat

conssalpraecepti vi exercitatione. Praecepta vel disitintu I. Ex libris a. ex auctoribis viso. Propria experien ita meditatione .

Libri de arte eicerpendi seripti vel tractant illam ex trofesso solam, vel incidente tantum Viri vel O-m, artem, vel speciemis partem aliquam solam

Mi ingunt.

Kprofesso earte exe-- omni, libros petulia

24쪽

ares edidereii Hieremias D REX ELlUS, usus --rifodina sive excerpendi selertia, passim nota est, leessita saepius acu ndem cum ad amenta methodioxcerpendi succinctioris , Martini ΚERGERI Ant-πerpiariss Vrausiaviatiss9. Coloniaei67φ informa minima. Uterq; tamen praeter advςr arium excer pendigenu nuta aliud commendat. Ex his prior solus, cum mox memorando nobis Db. TITIO, meis moratus Martino LIPENIO Bibliothecae reatu philosophica.pag. a b quibus proinde addendi sunt, qui sequuntur M Bartholomaei KECKERMANNUS

consilio Logico, de adornandisi colligendo locis communibus rerum Sperborum,quod 'perum ejus Tomo Z. eapitibi nuuem exhibetur Et omnium quidem hactenus ejus argumenti criptorum publicorum ingenii in syriae plurimum ottendit 3 Job Pesm TNTIUS , cujus Manuductio ad excerpendum Gedaniis76 in forma uti vocant vulgo duodecima edita, po-riin exemplis quam praeceptu, verborum quidem, quam rerum colligendarum , abundat usuu risivbo MMDENIUS, cujus excerpendi ratio noνa germanice in to anno I 68r edita nihil novi habet.

I e STUBELII excerciratio Academica de exceris

ptis adornandis,hoc anno publica disputatione Lipsiae proposita,generalia quaedam de natura, utilitate excerptorum satis reuisitere copiosse proponit, Jeciatias vero promittit e lectanda. PThomae SAGIT- TARII Consilium locorum Communium, eidem Udenio

25쪽

15 D Astr Excr RPENDI laudatur pH.S in annot tanquam editum in mihi necdum visium.

Angleterrea Mons et contenant une mohod nouis pelle es facile de resper des recuetis doni onpeu Dirati inrice apart en de petes. Quae revera nil nisi Adversariorum collectanea facere docet, indicis no a satis commodo,licet novo modo conficiendi, aliqua inventione aucta, λ in . s. p. II. Sessit VK Ipsius Auctori nomen editioni novae Anon morum nostrorum reservatur. Praeter hosce impressos Auctorex manuscripti etiam Tractatis hujus argumenti in multorum manibus versantes, qui mihi quidem ino tuere, hi sunt.1 Michaelis XIRSTENII Prosessoris olim hujus Gymnasii meritissimi, folia quidem Duca,sed cum Imaeeio summo, sese tu potissima impressis omnibus,

excepto Kechermanno memorata, quae Compraehendant.

a. Chrisophori SCHRADERI Prosessoris otii Helm stadiensis aliquoties collegiis privatis praelecta

notatu digni sima , potissimum tamen Oratoriam artem spectantia, quae sub finem vitae aucta etiam valde, a filiorum ipsius uno, Viro Amplissimo sui parentis cognomine, Consiliario Principi Cellensis, Amico meo summo nuperrime praesenti memorabantur, sed hucus transmitti non ponierunt , quoniam cui ex

itid

26쪽

fratrum suorum omnium Doctissimorum pluribus eorum haereditas obvenisset, haud meminerat talis Unde antiquo aliquo manu scripto solo,eoq; mutilo con- lenius esse debui, nc inde citando.

3 'aris SAGITTARII ProsessorisIenensis clara

similes onespribatae anno huju/secuti Z 7 haritae, laudata UDENIO p. V. . pl. Inci re hoc argumentum tractaverunt praecipue, de legendi libris,s studiis insituendo scripsere. Prioris argumenti exstant. 1 Francisim SACCHINUS de ratione 6bνos eum profectu legendi, cui addit ovilio de virenda morιbus noxialectione, in 6. Intosadii 5 sq. ubi aliqlio capitibus de excerpendi methodo agit ante DRETELLI quo citatur pari. r. Io. p. sese ut adeo hic primus non fuerit hujus argumenti scriptor, uti putat Lia

a ThominBARTHOLm filistus, de libris legenis dis disserratione sexta p. 89. sequentib-. Desudiis insituendis exstant, Innumeri pene quo rum bene multi memorat L DENIO in Bibliotbecusau singulis sub hoc titulo,& hi partim quidem de studiorum methodo recta, Genentatim agentes, quos inter de excerptis praecipue consulendus J--mRTINI, Paedia seu Pru- , dentia in risciplini genenvia lib. V. cap. p. alii pleri- que,quorum bene multi memorautur Clarissimo Dan

Georg. MOR FIO doctissimi sui Pol historu lib. c. VII. stet .vΙ s seqq. ' Postremo vero etiam, o seciatim de singulis studiorum speciebus agentes,

27쪽

ir D ARTE ExeERPENDI AtuMores conjunctam plures, pudBata os in rima for maediti Tomis duobis, praefixo priori rotiano, posteririotimo grano splendidissimo nomine; quorum aliquide excet piis etiam varie agunt. Seorsim exstant Iani Caecilia FREroia adscientia artes parte s.fol. c. . de locri communibus agens Ioachimi ab

PgNi3SNO Paiastra nobilium eap. 6. SI .Chri- sopbori POMARII Consimariu Scholasticus p. I . e seqq. Oh Henrici URSINIMusagetes desudiis insituendis . . aeonardi HUTTERI Consilium is studio recte inchoando observatione sexm is plures

. . . I

Hue pertinent etiampr fatisnes eorum, qui colυ-ctanea ua ediderunt v gr. Introductio Joh MAEGIRI Florilegio suo praefixa Cujus generis multa

commemorρ STtMELIUS c. I. g ὶδ. Partem artis si clatim taneentes sunt.

I. THEOLOGI, de studio illo instituendo,o magis etiam de oratoria Ecclesiastica speciatim commemorantes. v. gr. Job HULSEMA tu in methodo fudi Theologici, & in Oratoria Ecclesiastea cos. Baia basarmISNER brevi instructione de locis commanibvi Theologicis. Abraham CALOVIVS Isagoges Theo- Iogicaepari. a. oh. FORSI ERUS is sudio Theologico recte instituendo c. s. Simon AlILI Methodo loco um Theologicorumpari. I. in prρnomenis. p. Ludovicu CROCIUS Oratoria Ecclesiasis p. a MCMRMANN in Rhetorica Ecclesiasica.&c. a. Ct v. gr. HEGENDORPHLNUS in Epitome

Trocinii Iuris Civilia Cap.7.4 alii coniunctim in libellu

28쪽

CAP. I. i,

heslo cui TNOSURADRISinseribitur Spirae 1 .

praecipue in apeculiari locorum Pruetisorum exhibita Tituli, valde multis laudatus apropter Buω- NERO pari. I. Epis. II. p. oq. item Mam ductione a Philosiophiam Practicam cap. a. c. . LOG1C hue pertilaentes sunt ARISBOTELES Topicta. .e a. vel paciana distinctione ' δ cujus etiam commendatores consuli poterunt. IUNGIUS rogices i. s. e. o. oh. CLAUBERGIUS Logica --reru movaepari.I. l. a. MEI. s. Ηρρ ω. r. HISTORICI BODmus Methodi Hisoriae logendae c. 3.&LDSI c tures Epis Miscerum εα 6. RHETORES vero imprimis Deobis THOMAESIUS Consilio de locu eommunibu , a o Motematis Rhetoricis, multumq; laudat DudVIUBELI c. r. p. r. I. Melchior JUNIUS Methodo eloquentiae cra CRUSIUS iniquaestionibu/ad Rhetor ea Melanchinton p. a. ιη σβqq. ac a f. CKERMANNUS in s mare Rhetorico ERASMUS l. a. de Copia MVRMI de addiscenda lingua latis l. a. c. ἰI G orgius OLLEN GIVS Poediae . I . Deniq;ph. SCHEFFER de Solo c. 1j. Ἀa. Ac speciatim quantum ad artem Epiuoluam, LIPSIVS a conscriabeno Disolui. ia. quem exscribi dignum judica vit Antomu POSSEVINUS Biblioth/ci suae selectae c.

ι . de in illum notae Christophoγὶ IDMANNI Pro- sessoris olim Helmstadiensis, &c. Atq; hi adeo sunt auctores hujus artis quotquot ad

meam

29쪽

meam unquam pervenisse nCtitiam nunc recordor.

Quorum equidem nullum hacce mea scriptione velim ex manibus ciajusquam excultum. Quin potius quidquid ex eorum singulis di universis, quos inspicere mihi licuit, ad summam artis faciens potui collectum huc aut digestum ad sua loca sic retuli, ut quoties ipsum juxta expediret auctorem inspexisse, vel quod uberiori sermone,vel quod eremptis,aut alio modo illustraῖioni majori possit in servire toties eundem allegare, pro virili semper studuerim, cum hisce meis Lectori beneis volo conferendum. Id quod etiam in aliis,si qui porro prodeant, aut prodiisse comperiantur mihi nondum memorati vel collati, ut faciant studiosi hujus artis, ad Plenitudinem ejus perfectiorem,

qua per universalium praeceptorum notitiam , qua per exemplorum singulorum experientianta uberiorem comparandam,Omnino sim auctor.

Comparuit quidem etiam in Catalogis superioris ranni nundinalibus Job Hemγich. ARNSTEMII Aefudio excerpendi liber,edente Joh. Chris h. Schmidio. a Gothae apud Salom. R hero sed qui neq; hic, neq; Lipsi neq; Franco furti cum potuerit haberi, inter eos mihi habetur hucusq; qui solis in Catalogis illis

comparuerunt.

II. Praeter omnes hosce Scriptores, operaepretium adhuc fuerit, Divos insuper Doctores consutire , qui idem haberi possint probe experti, ac invidia vacui, Quandoquidem ii, qui Grms scriptis hanc ar

30쪽

tractaverunt, pleriq; admodum leviter illam delibarunt. Ut adeo multae adhuc accessiones huic doctrinae sint sperandae, cuius compendia indies novapossunν excUimri quorum aliqua sunt talia, s tot in liis constantis,ut satis exacte literis mandari non possint, Certe clarius longe&faciti ocalaria, pectione,

praebententur.

Eligendi autem erunt praecaeteris doctores idonei sive illi uici maxime etintjuvare auscultantem, possint etiam Possint nempe, scientes per caussas suas ipsa praecepta,&experiendo compertum eorunde usumvi explicationem habentes. Velint autem, nullo animi vitio impediti cujusmodi,ut alia plura. .gr. superbia avaritiatici esse pos sint ita irecluens nimium ex utraq, illarum orta invudia creberrimo solet hic pro dolori esse tinpedimento Quirit,ut tam rara sit ac vix impetrabilis apud pleroscit, suorum Excerptorum inspectio. Qua de re

vide principium Epistoia ad calcein hujus libelli ai

Iectae. III. Dersimpropria exerciratio necessario deI t asecedere, quo selectiora ex variis consiliis praecepta Diversalia promte dextrea executioni mandare assuein fiamus, & hinc ad aualogiam,vel per compolitione I umixturam diversarum specierum solerter etiam ali . qua nova excogitare,indeq; tum specialia tum gener lia praecepta locupletare possimus. Et ea quidem est praecipuum hujusce nostrae nunc scriptionis argumentura, quatenus ad praeceptorum debeat universistam tenorem pediri. Quatemis

vero