장음표시 사용
131쪽
Vnum oppidanis auxiliu est, uepor se fue pernocti hostis
intrauerit,ut muros turres teneant,ac Ioca superiora, ceἐλυορ trist persicolo puteus undis obruat dimicantes. vagae t adhibenda aulati,ne hostesfurtim
occupent murum. caput . XXII. FReqsienter dolum excogitant obsidentes, ac simulata de atione longius abeunt Sed ubi postmotunt,mum rum uigili s derelictisaequieuerit incauta siccuritas,tenebra rum ac noctis occasioe captata cum scalis clanculum ventuti niurosq; conscendunt.Propter quod maior est adhibenda custodia cum hostis abstesserit,m in i s muris de turribus tuguriola locanda. In quibus uigiles h bernis mensibus ab imbribus uel frigore, aestiuis defenduntur a sole. Illud quoque
usius inuenit, ut acerrimos ac sagacissimos canes in turribus nutriunt qui aduentum hostia odore praesentiunt, latratu, testenturi Anferes quos non minore olertia nocturnos uperventus clamoribus indicant. Nam ingres capitolinam arce Galli, Romanum nomen eruerant, nisi clamore anserum exesturus Manlius restitisset Mira diligetia Defortuna uiros, o uniuersum orbe erant missuri, iugulaui una eruauit. momodo oppidanis inferatur infidiae cap. XXVII Non solum in obstidionibus sed in uniuerso genere biniorum super omnia ducitur, hostium consuetudinem explorare diligenter ac nostri ortunitus enim insidiarum aliter non potest inueniri,nisi scias quibus horis aduersarius a laboris intentione discedat, quibus reddatur incautior, interdum medio die,interdum ad uelleru saepe nocte,aliqua do,
132쪽
LIBER IIII. res eo temporequo sumiturcibus, cum utrius; panis milites ad
requiem aut curanda corpora dilberginiuriini in ciuit tecum coeperitfieri obsidentes astu sede praeliosiubtrahunt, ut aduersariorum negligentiae licentiam tribuant. Q ne ipsa impunitate cum creuerit,repente admotis machinis, ueIap- possitisscalis occupant ciuitatem.Et ideo in muris saxa caete .ra tormenta ponuntur in promptu,ut cognitis infidijs occurrentes, ad manus habeant quod supra capita hostium euolarat atq; id lentamqnsidsaciant obsidentes ne ab oppidanis patiuntur in dias caput X XVIII CVm negligetia interuenerit paribus insidijs ubi cetobsidentes. Num siue cibo siue somnosuerint occupa ti,si otio aut aliqua nec state disthersi, tunc oppidani repente prorumpum ignorantes perimunt arietes,machinas,
ipsosq; aggeres ignibus concrem4nt, omnias in perniciem Rimfabricata opera subuertunt.Propter hoc obsidentes ubtraiadum telis Nam faciunt,eamq; non olum vultis Erdibus, sed etiam turriculis instruunt, ut erumpentiibus excivitate possint obsistere,quod opus loriculam vocant π*pe cum obsedio describitur naenitur in his lorijs loriculair Loricula.
hem esse circundatam qngo genere tormentorum defendantur ciuitates. 'caput XXIX.
SEd ex alto destinata misiliasue plumbuti et lancer, veruta, uel licuti in subiectos ementius cadunt. Saristae quos arcid sis mil9,er saxa manibus,seundissine se G s
133쪽
stibalis directa,quanto de excelsiori loco exeunt, tanto lanisgius penetrunt.Multae uero Honagris a peritis diligentissime tempπentu um si praecidunt. A quibus ne uirtus pila nec munimina possunt defendere bellatores. Nam more
fulm=isi quicquid percusorint i dissoluere, irrumpera
PQ gemadmodum mensiura talligatur, ad scalis uel machinas faciendas caput XXX. AD capiendos muros calae vel machinae plurimum vahnisi ea magnitudine compactae fuerinMut altitudinem exuperta ciuitatis Mensura autem colligitur duplicimo a sintenim linum tenueo expeditura uno capite necti is in sagitta, quae cum ad muri fastigia directa peruenerit, ex mensi ira lini murorum altitudo deprehenditur. Aut certe caviso obliquus umbram turrium murmvis id latur in terram unc ignorantibus aduersari s umbrae illius spatiora mensiuratur. Items decempeda figitur,σambra illius dici mensiuratur. Quo col=cto numero,nemo dubitat ex lini-bra decempedae inueniri altitudinem ciuitatis, cum sciatur quanta altitudo, quantum umb mittat in langu Qvae ad oppugnandas uel defendendas urbes autores bellicuruantuprodiderant,uel quae recentior necesitatum usius inuenit,pro publici ut arbitror utilitate digeti illud iteruiterums comonem,ut solertissime caueatur,ne quando aut potus inopia emerga qui cibi,quibui malis nulla artesuccurrituradeo, intra muros tanto plura eondenda unt,quanto scitvrclausu,
134쪽
praej rationisus absolutis,no sis belli residui ut o nor es portio De cuius artibus ideo pauciora dicenda fiunt. ssa iamdudum pacato muri cum barbaris nationibus agitur
terrestre certamen Romanus autem popuIus pro decore crutilitate magnitudinis fuaestio propter necesitatem tumultus alicuius clusem parabat ex temporesed ne qua do nec itat sustineret,semper habuit praeparat . Nemo enim bello lacessiere aut facere audet iniuriam ei regno uel popula, quem expeditum C promptu ad resistendum uindicandum. ω-gno cit Apud Misienum ergo σε auenna singula egiones Romani nominis cum clusibus stabat, ne longius a tutela urbis a cederent:s csi ratio postulasse sine mora fine circuitu ad oes mundi partes nauigio peruenirent.Nam senatiuelusis Gallia, Hilunias, Mauritani Aphrica,AN ptum, Sardiniam,vis Sicilium in proximo habebat clusis autena
tuennaliu, Epiron, Macedonia,Achaia,Propontia Pontu,Oriente, ela,cγpra petere directa nauigatioec praerat D in rebus bellicis celeritas aptius olet apdesse,quirtus Nomina iudicum qui praeerducti t. cap. XXXII. Litarnis autem, quae in campania flabant praefectus
clois Misenutium praeerat Eas uero quae in Ionio mari locatae fuerant,praefectus clusis Ravennatium retinebat sub quibus erant deni tribuni per cohortes 'guus constituti Singula autem liburnae, mulos nauarchos dis quasi nauicularios habebunt,qui exceptis caeteris, nautarum 49 js vfernatoribus ac remigibus omisitibus exercendis, Fotidianam curam iugem exhibebant industrium.
135쪽
ri plurimum potuerunt,Er ideo diuersa genera nauiunt. Sed Augusto dimicante Aritico praelio cum si burnorum uixiiij praecipue uictussulbet Antonius experiniento tanti certaminis patuit Ilurnorum naues caelo is aptiores. Ergo militudine Ernomine Uurpato,ήd earundem instar clusem Romani principes texuerunt.Lilarnia nanque Dalmaciae pars est adertinaesiuiacens ciuitati, cuius exemplo nunc nauci bestica fabricantur E appelluntur liburnae. Qua dissigetia fabricatur Eburae. cap. N X VIII SEd cum in domibus struendis arenae vel lapidum qualitas πquiratur,tanto magis infricandis nauibus diligenter cuncta quaerenda fiunt,quato maius periculum est nauem Mitio am esse quam domum. Ex γpresso ergo π pinu dome- spica. ut luestri larich. abiete precipue liburna contexitur,utilius aereis claui quam ferreis configenda. Qν licet esse grauior aliquanto uideatur,expensa tamen, quia amplius durat lacrum probatur afferre. Nam hi reus clauos tempore C humore celeriter rubigo consumit, aerei autem etiain fluctibus propriambubstantium seruant
Qua Ueruastiones eaedenda materies cap.N V XV OGeruandam praecipue ut a quintadecima luna usque
ad vigesimamlertiam arbores praesicinduntur,ex quibus liburnae contexendae fiunt. His enim tantum octo diebus caesa mutiries immunisseruatura caris. Reliquisautem die-thii csei tim eodem anno interna uermiam labe exes
136쪽
in puluere intituri ad ars ipsa choi maerebitector quotidianus usus edocuit, cotemptitione ipsius religiose agnoscimus, qui pro aeterestate his tam diebus placri celebrari.
momen esint cetinti trabes. eant XXXV t. Aeduntur autem trabes utiliter post sol litium ae Euae post autumnale aequinoctium. Illudetiam cauenda hae eontinuo ut deiectae fuerint trabes preentur, uel statim ut si Elaefuerint mittuntur in nauem siquid O adhue olide arbores etiam diuise per tabulas duplices ad maiorem sicci
talesti mereantur inducus. Nam viritis compinguntur,cuninatiuum humorem exudauerint contrahuntiar G rimass4ximilatiores, quo nihilesiperi dominauigantibus. De modo liburnarum. ciput XXXVI l. Ovod ad magnitudinem pertinet,minimae liburnae remorum babent singulos ordines, paulo maiores binos, idoneae mens ternos vel quaternos interdum quinos ρrtiuntur remigum gradus.Ne hoc euiquum enorme uideaturium in Deo presio lange maiora reserantur concurvise nauigia, ut enorum etiam vetustra ordinum ueris Scapha tamen maioribus liburais explaratoriae ociantur, quae uicenos prope remiges insingulis partibus habebant, quio Britanninctas uocant.Per hasta superuentussieris commeatus aduersariorum naui aliquandobitercipi violit,ctilpeculandifludioaduentus rumusconsilium deprehendi. Netanae exsoratoriae naues eando re prodantur, colore
Venet, qui marinis est stuassas similis tela tinguntur ers ora,ceractum quam usure cient naues inficitu mutae
137쪽
γο diues milias. Lenetam uestem induunt, ut so solum per noctem, sed etiam per diem facilius late explorantes. Nomina uentorum mnum . cap. XXXVIII. Ovitans exercitum armatiscus ibusuebi turbinum signa debet ante praenoscere.Procellis nanq, eritissibus libureae grauius ui hostium saepe perierunt. In ql parte naturalis philosophiae tota est adhibenda solertia, quia
uentorum 2τ tempe latum caelesti ratione naturaeolligitur. Et pro acerbitate pelagi, cui cautos Cyprovidos cautela tutatur, ita negligentes extinguit incuria. Igitur uentorum numerum dis uocabula,ars nauigandi primum debet in bicere.veteres autem iuxta positionem cardinum tantum quatuor ventos principales asingulis caeli partibus flare credebant. Sed experimento posterior eius duodecim comprehendit. Horum uocabula ad submouendam dubitationem non solum Greca,fedetiam Latina protulimus tautuetitis princia
palibus declaratis,eos qui ipsis dextra laua, iunctisunt in dicemus. Auerno itas solstitio id est, ab Orientali cardine,
sumimus exordium,ex quo uentis oritur ἄπηλiύτην id est. subplanus.Ηuis a dextra adiugitur in dirae Afinistra eurus fueuusturnus. Meridianum autem cardinem pos Het οτο id est auster. Huic a dextra iungitur is x et rides lassus notus. Asnil trali notos id est eorus Oeridentalem uero cardine tenelli γραὸr.Huis a dextra iungitur, sue Aphricus Asnistra ἀπ ut siue Favonius. septentrionale vero carudinem ortitus parctiassees tentrio cui adhaeret, a de xtra Thracias me circius Asinigra boreas des aquilo. His Unguli,interdum duo, magnis autem tempestatibus
138쪽
esiam tres pariter stare consueuerint uorum impetu mora, quae sua bonte tranquilla sunt e quieta undis aestuantibus seviunt. Horum fluet pro nat a temporum vel locorum ex processisserenitas redditura rursus in procellasserena mutatur. Nasecud liramine optatos clagis inuenit portus,adversa stare uel regredi, idi crimen si linere copellitur. Etura difficile naufragium pertulit, qui uentorum rationem diligenter in mit. Quibus me ibus tuta imitetur cup. XXXIV. Sestitur mensium dissimi tractήtus enim intea I anno vis ais acerbitas maris patitur nauigantes, sed quid/mmen es apti imi quidam dubi, reliqui lactibus intractasiles sunt lege nature Phenite decurse. i.post ortum adam a die.6Ialendas Iurufus' ad arcturi ortum d si in diem i8. heseudas octobris secura nauigatio creditur,qa latis beneficio uentorum deerbitas mitig4lur. Hi hoc tempus si in tertium Idus nouembris incerta nauigatio est,er discrimini propior Propterea quia postseptembris Idus ori-rur arcturus vehementityimumsidus.oflavo halandas octo,bris aequinoctialis euenit acerba tempestas. circa nonas vero octobris haedi pluuiales quinto Idus eiu Ze Taurus A novembri autem mensi crebris tempestitibus nauigia conturbat vergitara bsmalis occasius.Ex die igitur tertio Idua nonEbrisust in die .s lduu Marti maria claudutur. NDux minima,noxsilixa,nubiu densitas,deris obscuritas.Ventora imbriu ueles u geminariseuitia, no soli classes a prugo sed etia comeuntes atramestri itinere deturbat. Post nata-Γ uero ut sta dica,nauigatiois i Olenni certamin publico,
139쪽
m FLA VEGETII DE RE MI Ll. spectacula mustarum gentium celibrantur, plarimor δε- derum ipsim temporis ratione uis in Idus Maias pericu
lose maria tentantur:non quod negotiator cesset industria, sed quia maioradhibenda est cautela,quando exercitus nauigat cum libarnis. cum priuatara mereius linat audacia. agemadmodum tempestatu ob eruantur igna ca.X L.FRaeterea aliquorum ortus occasuscs fidem tempestates vehementigimas commouent. In quibus licet certi dies autorum attestitionesignentur,tamen quia diuersis ea-sibus aliquando mutantur,confitendum est quod caedies ausas humana conditio ad plenuscireprohibetur. Nauticae igι- tum obstruationis curam trifariam diuidunt, Aut enim circa diem statutum ante uel postea tempestates fieri comper tum est. Unde praecedentes reto χε μα it. nasicrates die OEMi rici 'μασι subsequentes Miraχε aerit Graeeo vocabulo mcupauerunt.sed omniaraumerare nominatim aut ineptum videtur,aut long Am cum autores plurimi non solum mensium,
sed etiam dierum rationem diligenter expresserin Transitusque siderum, quos planetas uocant, quum praescripto cursedis arbitrio erratoris fuscipiunt signa uel desierunt,frequenter agori strena turbare.Interluniorum autem dies tempestatibus plenos, o nauigantibus quammaxime metuendos.
Usum peritiae ratio, sed etiam uultus intelligit. I De prognosticis quibus Osicitur erenitas crurbatio aeris , caput m L I.
Multis quos signis inde tranquillo procella, Crae
tempestatibus erena produntnr. Quae vela in Ρ-
140쪽
LIBER IIII. 3is,latis orbis ostendit . Rubicundus enim eolor uentos se-ractus indicat pluuias. Ex utros commixtus nimboso'. rentes procellas .Letus orbis ac lucidus serenitatem nauigils repromittitrium gestat iniun,praecipue βι quarto ortu neque obtusis cornibus rutilat,nes infusio fuerit sumore fusicata.Sol quoq; exoriens ue diem condens interest utrum aequalibus gaudeat radjs an obiecta nube uarietur, utrum solido mendore fulgidus, an uentis uirgentibus igneus, neue pullidus ues pluuia fit impendente maculosis Aer uero cymare
ipsum rabium magnitudo uel species solicitos instruit nitratus. Ali Mnta ab avibus.aliquanta fignificantur a piscibus.
Vergilius in Georgicis diuino pene comprehendit ingemo, ervarro in libris naualibus diligenter excoluit Hecguibernatores siesie scire profitentur.=d eatenus quivitem eos
imperitia usus instruit non altior doctrina firmauit. De aestuarijs Joeest de rhe mate. caput XLI LELementum pelagi tertia pars est mundi, quod praeteruentorum flatum suo quos spiramine motus vegeta 'tur. Nam certis horis diebus pariter de noctibus aestu quo dum quod rheuma uocant ultro citros percurrit, Cruore torrentium fluminum nunc exundat in terras, nun proluit in altitudinem uam me reciprocantis medius ambiguitas eursium naui secunda adiuuat, retardat aduersa, quae di- micaturo magna sunt cautione uitanda Nes enim auxilio remorum rheumatis imp si inestur,cui interdum cedito uentus. Et quoniam in diuersis regionibus diuersio lunae ere