장음표시 사용
31쪽
Marciim Aialoninos, Seuerit m Afrum, Alexandrum Seuerum. Claudiuin, Aut clianum, Valerianum: tametsi idolatras. tamen omnes salutares Reipub.Principes.Conitatinum item Magnum, Marcianum Theodosios,Valentinianos, Arcadium Honorium,
Iustinianum S reliquos eorum successores, pios Catia olicos E empi Principes. Et contra Claudium Neronem Caligulam Domiρ MQxum tianum Maximinos Antoninum Caracallum Heliogabulum, Maximinos, Gallienos, Diocletianum, idolatras.Constantium item Valentem Iulianum Anastasium 5 si qui unt his similcs alios titulo quidem Christiani nominis insignitos re autem pia Ecclesiae Catholicae crudelilsimos perscquutores. Quis inquam omnes hos tam honos quam malos Principes, immo inter hos
etiam monstra quaedam h portenta nosset:nisi eorum ipsorum di/etas facta Suetonius, Cornelius Tacitus Dion Ca ius, Alius Spartianus, lulius Capitolinus Alius Lampridius Trebatius Pollio Flauius, opticus Orosius, Eutropius aliiq; Historici in literas retulillent ac omnibus, quotquot post fuerunt 8 deinceps Historidi laturi sunt, Principibus imitandi fugiendiq; exempla reliquissent de e sti, Possem iam innumera prope consiliorum, tam bonorum Principum quam malorum exempla inferioribus Magistratibus omnibus*adeo qui publicis in Repub muneribus funguntur uel imitanda
uel declinanda ex Historiis, oferre: Sed quiunusquisti sibi qua
tenus ex isti esse putabit, paucis his a nobis commonefacitus,uel .ai, isti Fabius Quintilianus coonitionem Historiar Oratori necese verrem sariam esse affirmat quod abundare debet exemplorum dum ueterum tum nouorum, copia Veterum quidem ea fortasse ratione.
quia antiquitas ipsa plurimum leta, authoritatis habere ad proobandd S iucunditatis ad audiendum, ut inquit Cicero. Sed utra' rum ,qui aram ueteres quam nouae, Plurimum tam adprobata'
dum, quam ad docendum ualent: maxime in his rebus, quae ad disciplinam publicam more ν, ad rerum publicarum adminis Quomo strationem pertinent. In exemplis enim no modo res ipsas gestas, do promis uia ipsarum etiam a stionum consilia,unde exempla nata sunt spe=I , H. ctamus tibi uero hunc exemplorum usum non Oratori tantum, hii, sed omnibus etiam qui de Repub. siue constituenda siue prudenter gubernanda tum de singulorum etiam Rempub. administrantium muneribus redie administrandis certa praecepta tradunt utilissimum est e puto ac de me certe illud affirmare ausim me non
alia re magis in his quae a me hactenus scripta sunt,utcunq; abist 'uendis,quam exemplorum copia esse adiutum.His enim ipsis. non
32쪽
Blum quae demonstranda a me suscepta linit probasse mihi ui 3
deor: sed etiam quae demonstrata sunt incertam consilioruna, praeceptorum olliciorum citarinam redegisse. Id autem quam Libri ritaliciter prestiterim eorum esto iudicium es centura qui Leetatio uni Denes ineaS in Vibus plus minus , euadringentis exemplis ex uariis Hebreorum,Grs eorum, N Latinorcina tam sacris quam propha, ni Historiis L p oniptis Ec singulis ad suum a Ppolite .ut puto, collati, locis usus umo alia' lucubrationes me)s, praesertim iis, quae nuper de Haereticis arditae sunt, legerunt. Iaim uero ex omnibus Histori j omnium maxime eas deligendas L Histois esse censeo, quas esse uerissimas iudicabimus Eisi enim priina lex Pt Vc
Historia mi, ut nihil falsi dicat nihil ueri dicere non audeat S uti Eu . . fnulla sit in ea gratis suspitioriamen eam lege non sque in omnibus Historii ab omnibus obseruata e siescimus Vt Flauius Vopiscus,
ipse quoq; no contenendus Historicus non uereatur dicere neminem criptorum, quantum ad Historiam pertinet non aliquid esse
mentitu. Nad in et Liuio quaed. esse,queda in Salustio quaedam in Cornelio Tacito quaedam in Trogo: quorum fides manifestis testimonias labefaeiari possit ' Maxime uel Grecorum Histos Athlidi E,ria non integiam ubi ridem habendam esse uereres Latini ex iis recorum stimauerunt. Quemadmodum in Satyra dicatur. Historiae. Et quicqvid Graecia menda . . det in Hiriona. ''Quin tanta etiam eos in scribendis Historiis frigendi liberiate usos filisse credituni est ut rei te dixerit Fabius. Graeci Historicis
plaerti ac Poeticae limitem esse licentiam . Sed N in coelo is rebus uniuertae Gracorum genti parum fidei tribuit antiquitas:Verun tamen inquit Cicero,hoc dico de toto genere Graecorum,tribuo cice inorda illis literas, do multarum artium disciplinam: non adimo strinonis R pr*L leporem Hageniorum acumen, dicendi copiam:dens siqua alia
sibi sumunt. non repugno testimoniorum religionem & fidem nunquam ita natio coluit. Porro inter omnes Historias iure aemerito primum sibi locum uendicat quae in ueteri nouo Testam ato cotinetur quia scilicet uerissima it Quippe sancto Spiritii inspiratore duce R scripta Scito faeculis,non sine miraculo ab omni falsitatis nota integra incorrupta conseruata .Post hanc, maiorem mihi fidem habere uidentur, siue sacrae siue prophanae, quae ab his scripta sunt, qui quae narrant uel praesentes ipsi specta runt:aut ex eorum, qui praeientes fuerunt uel ore uel scriptis acceperunt. Quales sere sunt inter ueteres Ecclesiasticas, quam de persiequutione Uandalorum scripsit Uictor. istois item Historiales
33쪽
Basilii magni Augustinia Hieronymi, Z quaedam Originis,
Tretuliani Narcnae scripta. Et inter prophanas quaedam Suetoonii quaeda Cornelii Taciti quaeda Vellei Paterculi aliorum: in quibus ea narrantur qus authores ipsi, partim praesentes uiderunt et audiuerunt. partim gellerunt partim ex eorum relatione uel scriptis quis ipsi rerum, quae nam antur,a stionibus atq; tra istatibus interfuerunt acceperunt in his siquidem 8 similibus Historias res certa: bona fide, Z in eucrborum uel fuco uel delet tu narrari
di i , , N,Νponi uidemus, Tito Liuio illud in Historia laudi datur.
iorem Ee quod in Concionibus, supra quam narrari positi, eloquens lae/Historico rit: sed quae laus in Oratorem magis quam Historicum conuenit. Oratoris siquidem eli eloquentiae studere: Historici ucro, nullo uerborum quae sit 5 asse, lato ornatu ueritati.Orator dicendo suis etiam uerbis cauiae quam orandam suscepit inseruire potest. Hiitoricus rem ut gesta est. 8c uerbis ad rem proprie pertinentibus narrare:quae uero die a scriptaue sunt quantuni fieri potest,
Historici ni dem etiam uerbis reserre debet.Hanc legem diligentissime qui omisti qua Hii Orici probati obseruarunt,ueritatis magis in scribendis Histo,
eloquentit iis,quam eloquentia studiosi. qui non ueriti sunt aliorum quan studiosi tumlibet etiam barbara scripta sed res tamen. ut di 'ars pestae Debellius fuerint exprimentia suis Historiis inserere. Sic Trebellius Pollio, cum Uerius quidam Graeci boni in Latinam linguam translati essent non bene nihilominus tamen Historiae suae etiam non bene translatos inseruit.hac subiuntia causa. Hos eoo inquit Verius a quodam Gramatico translatos, ita posui ut fidem scrvarem nota quo melius non potuerint transferri sed ut fidelitas Historica ter uaretur, quam ego prae caeteris custodiendam putatii qui id quod si ad eloquciatiam periinet, nihil curo Et Flauius Vopiscus idem x te non parui inter Historicos audi oritatis de fidei eius quam dixi Historico ita legis memor omnes quarum copiana habcre Potuit, epistolas ad materiam subiectam pertincntes, Historiae tuae inie=rens,inter cetera ait Extat cpistola quam ego ut ibi cossidet causa immo ut alios annalium scriptorum fecisse uideo infercndam pus taui&c At in hoc sane oenere mihi plurimum excellere vide'
elibe Neuerendus, idem m omni honeltarum artium at Nilcipii νnarum genere haud uulgariter dodius, maxime uero Historiartim Omnium tam sacrarum quam prophanarum ueterum 8 recentio=ru egregie peritus, D. Io Cochlaeus qui hisce nostris rem potibus duas Ecclesiasticas Historias alteram de Hussiticis, alicram de Lutheranis rebus scripsit eius quam diκ Historicoriam legis obieruantissimus. Nam praeterquam, quod homo Germanus est, S , it
34쪽
toti iam orbi notum est integerram 8 san stissimae tum fidei tum uitae, quae res ei merito eiulo scriptis suminam fidem conciliare debet:in priori illa Hussitica nihil aliud narrat quam quod certis. Duae Hissima fide uel publicorum monumentorum uel aliarum eius tem storiae eius poris authenticarum a fide dignarum scripturarum,comprobe,' 'n sidcc tur. Qus uero in posteriore de Lutheranis rebus scripsit eo maiore fidem habebunt: quia nihil eorum quae a Lutheros eius compli cibus uel adi a uel diista sunt, hunc nostrum atrihorem latere po/tuit: quippe Luthero non solum contemporaneum, sed multo etiam tena pore uicinum Nam, secundum Iureperitoria regulam, Vicinus uicini aeta scire praesimitur Nosic siquide author Oreidae Lutherus uittenbergae ad Albim fluuium, altero ab altero paucis admodum miliaribus oppido dii ante egerunt.Sed Meo in describendis quae in tota hac causa, sta sunt, diligentior Lithie noster Historicus:ac tanto etiam maior illi fides habenda. uiato ta caulam ista Ecclesiae Catholicae esse sciuit,quae est omnis ueritatis firmamentum, quam , aduersus truculentissimum hunc Ecclesis
hostem Lutherum aliat ab eo nata teterrima monstra defenden
dam propugnandam v suscepit, 3 ob id cum iisdem perpetuo,
iaminde ab initio natae tam funestae factrionis cellamine conflixit,3 multa etiam uelut sortissimus pugil, uerbi Dei gladio potenter euicit atq; prostrauit. Posti emo utilitatem harum Historiarum cum ex multis alijs Vtilitas ha- tum ex eo maxime metimur:quia in his propositis duorum Haere Histosiarcharum exemplis, Ioanne Hus5 Martino Luthero uelut in speculo contemplamur,quae sit natura,8 quae causiae haeresium:qui haereticorum mores quae ex his blasphemiae, sacrilegia,calumniae, 8 iniustae persequutiones, crudelitates Sc immanitates quasi a rijs modis in Catholicos exercent, Minnumera alia id genus mala incommoda nascantur:Et quod omnium periculosissimum est quam breui tempore inquantos audius excrescant haeresum zizaniae, si suborientes non statim supprimantur,atc radicitus
euellantur. Horum inquam omnium exempla in his duabus Aruli, Historiis nobis proponiitur,quibus aducterii collatis Historias, haeresibus haud obscure cognoscemus, primum quam nunquam non sibi sit malin mitis sint haeretici id est quam omnes,qui unquam fuerunt,& qui
futuri sunt, impii, Min Deum Sc Sane os eius blasphemi sint: Dei
hominum contemptores, sacrilegi crudeles mendaces,seaudu/lenti, foedifraoi pacis, tranquillitatis publicae perturbatores, rerum deniq; publicarii corruptores 8 eversores. Deinde quae in
sedandis extirpandisq; fresibus consilia olim uel sc licem uel
35쪽
minus prosperu successum habuerint ea similibus emergentibus haeresum&schismatu causis Mnegocus similem semper euentum sortiri Magna certe haec Sc nunquam negligenda quae in his His storiis nostris ad rerum publicaru administratores redit, utilitas. Etenim his exemplis admoniti discunt ut quae maioribus nostris lacliciter successerint, consilia ample stantur:quae insccbciter,multa animi prouisione fugiendo resinquant.
Conclusio Haec habui, Pilia Catholici,& Historiarii Ecclesiasticarusu
ad lectores diosi Leetores,quibus uobis duas has D.Cochiae nostri uiri scu lorum memoria digni,Historias commendarem. Quas ubi illa genter egeritis Eceum, quem uobis ex earum ipsarum lectione fructum promisi, pcrceperitis: tum d uestris commodis re ste inseruitum M Authoris Niseis quocpuo=tis satisfaetum esse ex animo gaudebo. Ualate Landshuta in Bauaris.
36쪽
tur,literis adpo Ieros commemorine iucunt praesens male perdilli , Ecclistae Odium, quod Martinus Lut russuis cum complicibus, tum scribendo tum praedicando on--lge latet in orbe ari liano excitavit, minime vero In Germania Tale eri enim ac tantum,tamp ivtumum hoc malum,ueuelmaximo grauiomob bello aequiparari, immo longe grauius pernoctos hexi limares quear i ullum profecto bellum orbi Chrisiano aue plura aut maiora intulit mala, quam fidium triud. Vt enim ι- marum, quaesensibus noraris non apparent,pericvla interit Domitia mus licet ea damna omniumsint maxima, nullis Iachomissatis de fenda:quandoquidem animae, naturas immortales,etper Baptismigratiam ad aeterna vitam consecratae,per in Oelix hoc disidium, extra Hestiae premium etinitatem pereuntes,in aeteream mortem perpetuis adicuntursupplici, Tanta mnium rerum omnium ordinum tinbutiones, in Chri, Iianitate dedit schisma rivi, varita sevcbή sis Q. κulla dedit unquam. I ulla quidem haeresis aut latius avtvlolcntius est..per orbem vagata at 3grassata eri,quam retoa: uepotentifimos Principes, Imperatores Romanos, Conriantium , Iulianum,e Valentem, athetiamfrtiomarumgentium Vanda runt, Orim thorum, mus Gota Reges bellicosos,Genstricum Trasimum dum,Hunericum, laricum, Theodicvm Totium etc.haluit de fensores ac propugnatores. Verum tamenbecta illa longepauciores bibule in doctrina sua reprobos. . ide Carbolica dispono articulos, quam habet haec secta Giberi. duri pacto distonat ab Ecclesiae: Catholicaeside doctrina, ut nonsolum turbet sanam sanctorumpa Arrii.
trum doctrinam, proris ritus, antiquas Gocmonias. Perum etiam cuncta Ecclesiae Sacramenta, aut inpetus mutet,aut penitus aboleat Praecipua serianorum contentio contra Catholicos erat de Filio
Dei, quod non sc Homo ius , hoc eri consub Iantiadis Patri Lurbemus nonsolumae Idomo iobtamqvam de prophana voce, contra Ecclesiam contendit uerum etiam defleptem Sacramentis,desummo Pon-
37쪽
riarum Ecclesiariticum convitia:eu vi amarulenta , ita platrinpcadummosa, adeo seditiosa, uiperea concitaverit Laicos quam plurimos inpublicos tumultus res ta Gosse ventos,ut anno Domini M. A M. in atres menses in una Germanta occis ue' rintsupra Centum ilia hominum. Ovom an corporagladio Principum, . animas aeternis si phcVs, adiudicauit ipsemet Luth rus licet illi supra modum Lutherum essent, C de Luther Evangelio Damna te, seleiactitarent. uanta vero Demipereosseditionum tumultus rata V ὸ GVR' iit ius istempsis acos in reus, nemosatis velexplicareia. uc firmare queat. Lutheriis enim novas evulgaveras Indulgentias pro cunctis hominibus, qui in hoc exponerent, ait in periculum ferrent Crcorpara, honorem Iubriantiam uam, ut Episcopatus, Congrab Monarieri funditus delerentur: Per quo anefactum mereren- ruri esse et vocari veri Chret liani, ac dilecti ili' Dei. Miser igitur Prcota,nosvasimplicitate verbis eius credentes,putabantse opti
sicorum diriptionibus ac devia lationibus, nulla ab infanis Lutherunis
habitassi superis, aue Re qui sanctorum, ne ps quidem Christo in
Sacramento Euchari hae ueneratio nulla locis, vagiis acie bus con secratis religio nullasacerdotibus cisa sp virginibus, vercura. Ovum quia immaniusfurebat,iato magis videbatur EuaNelicus,
haeretica, immo velut eneralis omnium haeresum sentina, Casaren las, communi Principum Statuum sacri Romani Imperii ocu se reiecta codemnata fuit: Verumetiam propter do patam quam damia obibum Lutheranorum continationem de qua ingens verae Luther pes, ac rei pro votos gerendesducia Multis igitur crimi'
38쪽
au traduxit Principes, ut per ea redderet illi spopularibus urbis con temptibilio crebro minitans eis illudasabniriae mussit contem , , , bilis pilim super Principes Cui 3 ab una parte raue imminere WV es.sa est Germaniae periculum a rureis ab alia parte non leuiis periculum 'r' a tumultuante es in seditionem concitata tam plebe,ruisicorumpiuili simu multitudine Lucterus , ut adaugeret vervv periculum multapri 'pi QTurcis, multa pro ru licis , contra Drincipes no bos in populos II. Germaniae di siminaute Palam enim isuadebat Germanis ullam iocontra Turcas Principibus noriri opem ferre: Ouandoquidem Turca decies melior e et illis, quo contemptim ta porcori be-Gius uocabat , ipsum Casarem myerum dicebat saccumue tum: Et ruriticorum articulos adeo tu Tos iniquos esse affirmabat , ut omnem Principibus fauorem gratiam eriperent, tam coram Deo, quam coram hominibus: Certifimum cui esse, quod Deus vel e
profligare ali disperdere Principes Icerum ubi Ange aliter cecidie sors , quam ipse sperabat, profligatis infoelicibus rusticis, nequissime applaudens Principibus, di ma quaeis in rusticos effutivit. Nactus deinde quorundam Principum fauorem ac beneuolentiam, Mala Gera pectum suam nouisit is confaederationibus longefecit validio
non solum contra Ecclesia ticos, sed etiam contra secvltres inua tute i ulla rosei gens, nulla Vulte, nullus MVis, nullum brLlum, nullam schisma, nulla haeres , nulla de coelo ira aues iuga Deir vel plura vel maiora un. Iuam Germania mala intulit, quam intubemuliis tam annis. , quotidie adhuc ferre non cessa tria Lutheri factio Cus ab Indulgentis quidem Papae exordium sumpsit, dum
quereretur ille, earum praetextu ingentem pecuniam e Germania exportari. Verum centupli, aut potius millecuplo maiorem pecuniam in
Germ.ima disperdidicis consiumpsit ipsa interim fictio.
Iam vi omnia illa damna, quae ammabus corporibusque hominum, Arce dirurebus Acysiarum ac Mona, seriorum, tu acris tum propiavis, in- aeritimabiliter illata sunt, obliuioni tradantur: Certe in arcibus o bilium xv lico furore at , tumultu direptis ac dirutis, multoplus damni datumeri, quam in pecum culte dederunt Romam Ponti scissita gentiae. Ouandoquidem in una Francoma,seu Francia Orientali,
haud ita magna Germotae parte, cuassatus es feriit CC CILαrces: sedato tumultu uper, tites rvestici seu laboreat sumptu se Dominis
39쪽
Dominusuis reparare coacti sint. auis ergo aeri et line ac iuste, quantum damni per ciusmodi tumultusmbrum athagricolarum,d rumsit in alijs Germaniae provinci , in Mevia in . facta, in Turi na,intractu adiacentibusφ provinci Rheni in Helaeti , in terra
Sas zeburge 6 c Ouid eqsint ad tanta damna Triobolares ac M imi pontaneae redemptiones Indulgentiarum Deindes computenturmis, es ivvπι- mam quod tamen nemoscere potu θ omnes Caesarisperialibus norin C Oid fueris eius Regis RE A DIV. Pro aliorum Principum ac Statuum Imperi sumptus,
quos propter bancfectamsupprimendam aut eliminandam,secerunt illi Psamaciae, Nurenbergae, Spirae, Nuriae, Ratissonae, in publicis diuturnis ac populis Conuentibus. Comitis Imperialibus: conrialeprosecto, eam pecuniam ibi propter hanc factonem consumpta , longe maioremfuisse, qua uerunt omnes Indulgentiarum pecu
ni quae intra CCC annos e Germania Romam exporta fuerunt. Pecuniae vis praeterea computre, aut in certa ummam redigat omnes
Py libri inspecunias,quae inutiliter,inrmo noxie acpereiciose, dilapidat lius, et noesii, toto iis hin sum tempore, pro contentios libris,tum Lutheri compli cum eius, tum aborum complurimorum,partim Catholicorum,par tim Z viti ianorum nabaptiriarum , qui maxima ex par te Teuthonicescripserunt omnes, quotquot Germanicae linguae peritis runt Quantum insepe expensum eri in sacrorum Bibboram,rum voteris tum noui Teritamenn varias in Teuthonicum Translationes,
tum Lutheri complicvmpeius, tum Catholicorum, quisuis interpreta tionibus annotationes quop, velat antidota quaedam, in Lucteranas deprauatione superadderesseXerunt Sedes ingrandia Sermonum popularium quos Homebas uocant volumina, tum Luctem, tum ad versariorum eius , non solum eurbonice , veram etia Latine excussa, mustis milibus exemptimium per Uographos uulgata, non modι- cum pecuniaeci Germanis erogaram, damnosis mercibus expilatum Quanta l. Sed erio, leuissit omnis pecuniarum iactura: maximam pro fe .d m0 in q, perniciem in vita , conuersatione hvma generi attulit doctrina Luctericasiationis, qua interpopulos Chri lianossolutum eri vincolum pacifer charitatis, corrupta morum disciplina,sublata religio,
extincti s timor ta cultus Dei, exibilara obessientia. introducta pe Gndi licentia ac malitiosa libertas, depravara cino e vitium pro naudita iuuentus camal concupi centiae omne amotum repagulam: ablatiu
40쪽
ablatus asinu niubebriant quus pudor, a populo erga cum Diuo .ctuotis,4 quolibet Hatu hominum bonorum operum pri tina sidubias bis iam deuotί acta uenter perfluunt nuc horai Coom que hi a Missasb celebranssacerdotes, ulmsecerunt antea. Non rami RE bono uiri
ac Misenue obseruant modosuas regulas 'nachi ac Montales, quam operum.' observaverat prius. Non tam largas habent amplius manus ad orea dumo augendum cultum Dei Principes, i Optimates,quam habueerunt antea Cripsi maiores eorum. Non eri ea amplius in popuA, uti requentia in Ecclesi s ad audiendasacra, veI reverentia erga conseqcratos num tros Dei, vel benignitas erga pauperes, Praeserit chol re uti eis mendicantes: uel honestas,morum. . verborvnigrauitas in publico, multo minus inpriuaro, ovaefuit antea. Tam ampudica Impudis uera errenis reddita HI utris sexus iuventus, at petiam adoles II 'centra e pucratia,tumper conuitia calumnias Luthertit orines me
Harus subditorum rectores, tam seculares quam Ecclesia Iicos: rumper salsam, impudicam interpretationem huius divinae bene dictionis. Crescitis, multiplicamini ut ludibrio tam probro basea- eur vel riuium uel uotum caritiaris, suspectasir omnis uirginitas continentia. Sunt ita qui a mine Lutherum Dirit.im Luihessi, mundo sub Incubisseti prognatum es. Cuius rei Dum re Iem,re rentes. giosum quandam anum, Graiae bastrorem,sinae matrem Lucteri, iam Isset V in publico baene aemulantem, nouerit, ac de adolescente, quem Incubum fui tutae, audiuerit, a quo illa impregnatafuerit, antequam cognita est a uirosvo Ioanne Ludero. Nos Iti a firmatio Gib. ἡό..ti.
hocsensu Oportet me aduersirioru meoru misereri, meab nativitatem comemorare o nobilisonquit assumigeratus Comitatu in Episcopatu Haser utens, et Principatu Saxoniastris, qui uocatur an fla,m armipatrem meum, is me personaliter omnessere Gratios Domini mei, Comites, uncterus, Erne lus, Hoterus, Gebbarduc, Cr. Iberti . Natiissum fleb , educatus in Mansit. literis erudi
m fucius, nunc Docto minuenbergae, Bohemiae in tota vita
mea nunquam propinquior sui, quam Dre Idae con licuius Haec ille de se ipso Nos alitem non mustum interesse putamus, undecun secundum carnem procreatus fit ue Luder oueavter sv Lutherus, cuius mala m M. iliis animus, Diabolicaesurieritonisubiectus de maloru