장음표시 사용
321쪽
ias nullus Astronomus potest iudicare de similibus, nisi irascen te patre de innata virga hanc virgam declarat. Torum crepusoccupat scutpluuia Se nihileam assumis,nii soci
haben se parres quaeque. Item sepe fissuam sale ter
croco res silis,o c. In summa, Martem inuadere debetis, S hunc sitiem superare,ita pelletis pestem. Item, cur Saphyrus ab extri Quia Martis contrarietas.
Quis Martem expellet, nisi qui ipsi Eclipsin faciat' Eclipsis, Medicina,
F Limbosumus. Limbus totum creatum,scilicet Elementa quatuor, Δ omnia animalia. Ergo quo tempore multi vermes,co 5 pestis. Ite pisces, Eclipsis Solis, Lunae, materia pestis Pestis crescit tot annos, antequam tangit Dein per totum, omne quod signatum est, sumit, ut tactus ubi vult. Et siccaenissime, qui fugiunt ante coetu tempus, evadunt: urcular bor,quae transplantatur in aliam terram, arescit. ita S pestis incorpore. Nam ii vultis scire locum tunc D chabet corpus hominis, 5 locus iste ubi fuerit, est pestis terra, qua ur hortuS,S c. Eodem anno quo pestis dominatur,fi generatur, generantur Z perle: di granati in montibus,ibiq; mineralia superfluunt. Cur in his locis tribus pestis: cetera, cur non cerebrum, aures,d c. Ergo ubi sudoris emunctorium, ibi pestis centrum in exeundo,id est,c-nii inclorium,S c. luia sub aure, subalis,Z c. sunt emunctoria sudoris certa pori non sunt sudoras emunctorium, sed hae partes,quia duplex est sudor stercoralis, sudor expressus. In sudore stercorum est corpus pestis. Ergo&omma medicamina sunt de huiusmodi sudore. Aures emunctorium cerebri innuinctorium venarum,ut in suis partibus. Item sudor Anglicus,sudor stercoris. Sed in Archidoxis plenius ventilabo. nnu s
322쪽
priore e postima, ' arces . Item nota sex emunctoria distincta,segregata ab inuicem,propria Anatomia. Rubedo sudor est Arsenicalis incendit carnem docum carnis sicut corrosilium ergo Apostemari rubedo dii Terunt ab Arsenico propter locum, naturam alterationem Elcmentorum, ut pisces carne, ut lapis ligno, Mambo sunt structura materia. Ita ista mineralia differunt homo est Elementum corporale, terra Elementum corporale,& sic sua Nata. i. sudoribis capitulum. a. De Emunctori sudorum capitulum. Item, quomodo Deus morbum dat omnem, Unicuique lecundum sua acta. Acta sunt secundum libidinem suam,ita sunt&pustulae ortae, ita pestis ex inuidia propter meum&tuunt. Item, α sic de aliis. Item depleuresi. Nota, quanto inuidior humana gens, contra furor pestis domi
Nota,inuidia morboria talium causa. Luxuria multorum, pestis caus-L,invidia coniungitur cum superiori b. inuidia interficit,intoxicat,&c. Nota est sudor Arsenicalis, id est, Escharalis sed est sudor, tu putrefacit, id est,strangulat,sicut fumus casuum. Ita fumus est ille sudor,&gcquid tangit,interimit,Vt Venenum non habeat. Ergo putrefit,ergo pertio, ut fumus exeat. Cura est attractio boni attractivi.
VT naturam pestis,quo modo desuper in nos decidat, recte intelliga
mus: noscenda est natura Basilisci. Qualis natura huius est talis et Planetarum, quos exspectamus Basiliscus excivstus&natus est contra naturam ex ineptiuama materia,praeter Omnem operationem naturale. Sic pestis quoq; gignitur,&excorde nostro,Vclut ex gallina, ouum pari tur quod abusonibus coeli Xcluditur Qu ergo modo hoc animal, eodem etiam pestis gignitur. Iam vero venenum hoc in illis stellis manet, stellia illae fiunt&sunt Basiliscus Basiliscus ille suam naturam retinet. Quamprimum enim hominem intuetur,eius natura adeo venenata est, Vt inuidia in plo,&ci Est enim totus Saturnus, selecta essentia Saturni. Ea inuidia tam potens est, ut, quicquid a picit, continuo inficiatur in- toxicetiit,sicuti quis per oculos menstruolbs inlicitur.
323쪽
Isus eius instar sulguris praeceps&concitatus ruat,nec, quo ratur, quisquam nouit. Et qua velocitate oculi in quedam conuertuntur: ita velox eius radius. Et veluti nouimus, ulgur in principio nihil elsc,postea tamen crescere,&in materiam ac corpus indui: sic similiter nihil clinoculis Basilisci est. Vt autem fulgur, ita hic fulguris instarnatiuita ea iit. Ea productit,fulgur in homines impingit,&c. ipsis enim generata est. Iam vero fulgure sulphure fit,&c. abit in coagulationem sulphuris&cilis, unde tuum quoque impetum .iragorenaque&tonitra accipit,&C.
Ta ergo volatiua corpora per Magnetem suum in ortu suo,e quo P ueniunt,extrahunt aut producuntur. Posteain ipsis nihil superest, nitiisemen,quod maturationem suam exspectat,ut decidat. Hoc oscitant crpraetcta crunt Medici, ortum huiusmodi spiritualis morbi non intel-ic cruiu, nec Magnetem coeli, nec vicillim maturos fructus,nec incorpus regretium iudicarunt. Quanqua a coelum propter copiain mul ritudinem huiusmodi corporum sponte attrahat sine digestione quidem&excrementis, hoc est, stella irae,suam iram,corpus volatile,vltro attra'
Hii, Sicci stcsa inuida stella benefica, qua per se ad maturitatem du- unigenerationcm illam in homine, quae omnis in pestilentiam abit,
Sequitur dis ostio Libri de Teste
De his riserrive ant, i Lia a Lec orem. De vulnere Pe sis. De loco Et triplic . De Mure ia semineras huris. De sinu c paro se , quomodo ex caro veniat, quomodo in homine corporem quomodo m coriogeneretur quomodo inaequalis ca M.
De regimine est diaeta. Depraeseruatiua esse aut P. De Cura ingenere, iuersali Varticulari.
324쪽
D experimentis extra ordinem, ides , a Funt e Theorica se orae Germensunt obseruanda se tenenda. Libri primi, CAP. I De corpore et Anticluomodo sus,imaginatio, vo-ntas,cupido,desiderium,appetitus ni crocosemimur urin cor v. suomodo illa corpu/sic transmutatum sat votitiis subiectam omnis xi iuid mobiluat a nobis usum quia seu ursum. uomodo ista corpus volario pretineati corpore, sequomodo venenum Larpessimum, lira corpora,rinuosimc nouimorbi Discet naturalis,ides gesta. p. I. Euomodo pientias is incipium incar rationis, rea ciunt Ura ira cupi apientia humana,ium ictum Ptolomaei, i apiens dominabit Ur praecipi cogi ,mandat. 'uomodo characIeressent in umentareifacta ex pientia et insin cuspide, est malliolum ni iurique, qui apientiae hum articipar, est eis infrumentam, vel huiusmodi m omodo omnis incantario nihila que corporeaga corpus eis volitio, rivra dictum est, u corpus cum s ritualitate magmation umitur es sit frumentum maleficum n aliam personam. C. p. III. aratura Basiliseisit rempraedictarum rerum exemplum es ocularis demonstratio.
uomodona rasu uri ii index Pharetrices Basilist psimilis iis lis
omodo coniunc io Olympi , derum coniungatur tanquam vinum rube-um, risum vinum, πquomodo et mumcom istum miseratur in a contrarie
lare deis, rantur duo ista dera, Libri Primi filiis. Vbiorigo cruoris, ibi locus Pestis.
Cura senici. me a horis. Martis vim senicatis. De .mnetis. Duplicia medicamina: sca sub cDe interni otionibus.
OPortet elle pestes, nullo probibente Nec quicquam praeteritate ponse,quit qua persuasum habeat. Et licci praeseruatiua quide data sint,
325쪽
tamen non dantur omnibus. Deus enim,quos vult,sibi elegit. Pestes semporali.uveniunt in generei pecie. Ideo nullius vliis lenibus4 iunioribus promiscuis. Torcular igneum,vitrioli phlegma,Tartari aqua, Caballinae oleum. Torcular, sulphuris sublimatio,iaphyri praeparatio. sequunturiam fragmenta quaedamTheorica de morbisTartareis, quae libris duobus de Tartaro latine editis, non mediocrem lucem afferre pollunt.
MEDICINALIUM OPERUM PARS PRIMA Theophrasti ab Hebenti fremitae insignis.
A P. I. Artari duo sunt genera,Genu ruinae, sellicet, genus Gem n depura Pruina genus duplex Gran uo et seneae Gemma Hi triplex os um Mdiuisum. Omniailla autem sunt bastrina, armorea,aut Lephantea, cidamita, Dueoch et cmignerina habent i loca diuersia,quia diuersa suntgenera,5 plura incorporibus. Igitur notandu quot loca, tot species Vlinea stomachiarcpatis, vali frenum atq; vesice etiam pruina patis,stomachi, Z c. etiam grando,etiam gemma locum habet in stomacho,cpatet aliis partibus uis&hospitiis. Item nota de hospitibus, sunt alienae aegritudines
inconuenientes,iton pertinentes ad capitulum,non sunt conidet mot-bi: extra continentur.
A . II. I Ruinum quid in in harum generationibus praedictarum Hoc: produxit matrix Elementina duo, Lutum& Muci lagine, cum spara sua quod est resolutum coagulatum, haec externa. Peperit quoq; Yliaster 'rtria in natura dolentis,uiscum secundae generationis,&peruersum Bitumen male reductiam,& peruerse in loco,&conglutinationem de re pu-rre acta suae ipsius. De coagulato mentionem non facimus,quia moue
tur materia ab extra&non Intra. C A P. III.
QEd quid de proposito 3 Illud Natura Archei resolutum a resolutono dii lotuit hoc est, Lutum&lapillum, resolutum ab humido non segre Husi' gat Vmca ista permixtio cibus de potus. Porro quid Natura duplex est: πin digestione una est,quae separat lapillum ab aqueo,altera non cupit eu, I Pars III. oo O
326쪽
dimittit Iapillum resolutum in aqueo, in epulis commixtum. Haec scit.
commixta sinatura consumit, bene si non,respice: aut stomachii, aut intestina,aut epar,aut vasa urinalia,& sua comunia laedit,&dolent dein,
digestione Archei, separatione puri Saph ri ab inepto Cacedonio. p. IV. Nunc,o si sumtum fuerit lutum aut mucilago, li stomachus digeriti separatione,bene ess Qvqd si non ,si lutum fuerit sumtum,serem
nentia luti vel mucilaginis permanierit in stomacho, funes vel orificii loco nunc sequitur ardor, orexen, compressio thoracis,vomitus in aurora,recedit appetitus, lingue asperitas,&quau: prviaellae passio. Quod si non ,sed abierit: sit ad intestina,&non pertransiesit,adhaerebit sub Tartato vel lapillulo, nunc constipationem, nunc colicam, nunc dorsi dolorem, nunc coxae richiae, nunc claudit Monocolon, nunc Longaon,nuasisti tur vis in appetitu,& mala omnia. Etiam sanguis exibitri fabae. - . .
QVod si ad hepar,&illic coagulatum fuerit vel tartari Zarum munc
oppilatio,nunc sitis,nunc vapor calidus,nunc punctio, nunc durities in hac parte,nunc utina pauca,nunc rubca,subruffa, nunc scrina, nunc hydropca, nunc venarum indispositio Quod si pertransierit ad renes, &illic exsiccationem sequatur,inTartarum conuertitur,lapillulatur generatio. Si in Regionibus adhaercbit multipliciter inunc nausea facit,nucvomitum grandem, nunc torsiones umbilici,nunc tumores pedis&,enarum, nunc coxarum debilitatem,rcnum quoq; partium istarum erraticos morbos facit innumerabiles, d quasi incurabiles
orificio suo,& recessit huini ditas, sequitur in salis generationem loco istius. Tunc resolutum,&aque resolutum in acedonium coagulabuntur. Quia omne quod lutosum,vel mucilaginosiim, indigestum non separatum, in vesica separantur ab inuicem. Quod si lutosum,mu-cilaginosum sal fuerit, vel copia cum sale indurescit cuiatim in generationem lapillivi calculi quia in hoc loco Archeus latet segregationis, &sua genitura, a alii Lithiasin vocant, ego vero Tartarii lutosum nomino. CAp. VILI Muci lago suerit,non lutum,memcnto, locum ubicunq; habet, ut de luto si autem aquositas 5 humiditas separata fuerit ab ea , tartarum generatur, vel Tartarum lutosum, iaOra m uno loco, sed ubicunque fuerit deprehensus&spoliatus humiditatibus suis, illic paritvi coagulatur,apparebit sinera in octiculis sequitur Alabastrinu genus, quod mucilagr-
327쪽
nosum dulce est,5 marmoreum,quod durum calperum est,de luto natum riuae generatio ipsa est,grandinis est quae usiaeae Tartari. CAp. VIII. Tractat ecundus.
SE quicquid ex internis tribus fuerit de Yliastro,scilicet de visco,hoe est, se generato visco principium sumit localiter ubiq; ubi fuerit, pos-6bile lapillari,non pertransit urinalia,nec stercoreaviagia,sed locum alionum cupit labet. Habet naturam internam cum sales id est proprio per salem id est alienum scilicet internam de non Elementinam nunc ιn venis, nunc in concauitatibus, nunc in iuncturis,nunc inporis,mancin medullis,N ceteris partibus,&in succo, Mi Emunctorialibus egellionibus. Et est lapillatio aut Tartarietatio aliena,id est,rara.
QVod si ex Bitumine quid est Bitumen 'Locustaru est genus,viscositatas,de speciebus pruritus, scalis rum,antiquae Podagrae,Chiragret&Artheticae: nam naturaBitumen hae t. Quod si exsiccatum fuerit, nihil inde nisi Tartarum omnisque Padagra species eius Tartari, &,laea dentium, oculorum lacrymae coagulatae, facit signa interculanea ab stondita, Podagre &Liuualis. De his morbi dormierunt patres medici, nesciunt loqui posteri. p. X. F si de putrefactionibus generatio fuerit, notandum,ubicunq; loca habet, materia est nec lutosa,ne mucilaginosa,nec gemmae, nec po- rosa. Est a. de substantia propria loci istius, quo procedit,ab omnibus possibile. Quod si putrelait liquor,sal autem non ,sa incongelum conuertetur, reliquum tecum, secundum selis naturam centrum ponti, coagulatur,&indureseit,&incognitos gignit morbos. Nam quicquid ad vescam venerit,in coagulationem lapidis transit. Nam in vesica est potentia selis, in quo vis est coagulandi etiam in hospitibus partibus aliquoties. Notandum,quod si sal istud debile fuerit in spiritu urinq,generatio mo bi non sequitur,sed resoluta exibit urina cum coagulato resoluto etiam de ζotentia naturae. Haec utina ab extra suam patitur separationem,& sic denospitibus, Nunc de externis generationibus calculi a primo usque ad ultimum. Deinde natura calculi in omnibus membris sius. Porro deIgnis. Postea
328쪽
Tartatus est duplex in generatione materia ista lirio a substanti lis deglutino rerum, quaec si in potibus&in cibariis. Si in liquoribus,prima ostensio luti silicis, horum lapidum Galateriarum. Si in cibariis, non potest illud facere sine liquorc. Tartarum in lacte dictum Caseus in terris Leti antea,in aquis silices: i dini H&dit Terentia est inter istas generationes a lapides..h.e. artatur secundum cst in corporibus nostris, in venis,carnibus,
intestinis,&in aliis concauitatibus Igitur facit constipationem, generationem suam,ut in pueris,&in his similibus. Et notandum, quod Tam tari generatio duplex cst: ex generatione rerum externarum sumtarum,&pro secunda ex generatione sui proprii liquoris. Genus pruinae sunt in modum arena tubtilissimae, rubeae aut alba . Gemmae de petra sunt granula, sicut gemme non diaphanae, rotude, . . r. ndinis genus est, cum sunt non rotundae.
Vissice, est, quando per adhaerentia se manifestat. Collectum ea, quando pluralim est. Simplex est,quando lapis estiolus. Diuisum est, quandori calculus S arena apparebit.
Spara est res inta,quae non satis per natura induam praeparata, procreata est. Est res ista in qua est aliquid peccans,non separata a bono. Resolutum est, cum substantiam aquae vel cibi habet in se. Coagulum cst, quando separatum ruerit peccans a puro.
cIm capitula dedimus scit. Videte priscoruerrores, in capitulis istoru morborurn,ex impe ritia practice sue: Hec capitula huius tractatuSpractica probata Consumtiopanicularu membrorum inferiorum. Contra Iura in eris Lumbiguo. Et omnes ritudines serrae πGonor inae, πhorumgenera morborum. Oppilationes innum ab Aes. uririer innumeral; b. Item,Tartari cura duplex: scilicet externi, S interni. Vna est sana bilis,lcilicet prima,altera ad sortem,tcilicet interna generatio. Si qua uiar, quando annuatim veniunt,vel septimis vel tempus p prium. Item non secundum cursum coeli,necflementorum cxterno ru. Item, non ex crapula,non ex abstinentia, non ex bona vel mala diaeta, sed
329쪽
we Tartaro. FI liud Fragmentum de Tartaro.
expendendum cit. Cavisae enim Tartari immerito aliis imputantur.
Si ergo veram tartari cognitionem vobis comparare sententia stat,quinque equentes libros perlegites euolui te, quibus, quid Tartarus sit,&quid alterum sit, in quo Tartarus paterest, traditur&explicatur. Quanquam ratione natura tartarus pater esse non possit. Quo vero contradicit natura dis lutioni Velut in natura parens quid esse potest eius, quod ipsi tamen simile non est , Ideo necesse est,ut quinque istos libros,quibus hic initium damus legatis secognoscatis, proboq; iudicio trutinetis. Extra hoc n. susceptus a me labor omnis irritus fuerit. Quisquis n. istbςc non plene plane ii accepturus cstaedium aduersariis nosti is citra tundamentum stare potius volet is Medicus vocari nec potcst iure, nec ulla ratione debet. Et in . illi putent i iidem,sercru omnium plenam copiam
trabere,ci temporis sum m. in abundantiam,&iecta totum salutatoriimq;
numerum ipso Pompeio frequentiorem,ci amicorum infinitam segetem prae me vos tamen seire debetis,quod isthaec unitieria vanavi inania sint. Resistunt enim ac reluctantur illi naturae,eamq; coercere dc inpedicaSa C Uuetugere volunt consuetudine hoc nimirum persuasum habentes, quia con Σ' suetudo naturam mutat, ideoleipsam iam quoque mutasse 5 domuisse ' ---Vos a. diuersitatem videte. Illudn. cibos saltem ac potum spectat hoc a. non cibum olum ac potum attinet, sed tanti momenti est, Vt nunquam passura natura sit,sea consuetudine obruiri anteuerti,veluti nec a medi corum sectis, complicibus innumeris Vult nimirum natura aut penitis si ne nosci 5 indagari aut aegro cum morbo pessum cundum erit. Hac de caussa vos sedulo adhortor, ut tandem a nugis vestris desistatis,& rem
ipsam ex fundamento deinceps iudicetis ut, quod ipsum a vobis quoque fidelium Medicorum iusiurandum postulat ac exigit. o s. I. 3'. AN non licitum cuiquam est,alii viam monstrare Cur ergo non hic
quoq; Comprimis,quo liniam intricatis morbis tot errores Iambages hactenus irruperunt,quas vos mordicus tamen tuemini. Nimirum aD; de febrium ortu disserentes dicitis, cas ex humoribus, qualitatibus S c. p ἡ 'si gigni. Contra ego audacter asseuero, quod, nisi Tartarus exsistat, bres nullae unquam oriantur Scitote ergo, Ortanas ex Tartaro Musto ge nerari,S ex eodem tempora quoq; distria gui, velut Tertiana suo tempo z-- Tre,quotidiana suo tempore redit. Vos aflirmatis,alterani esse clanctio-ιaus haraa,aherataicile sanguinem hau phlegma illam choleram S c. Horum
330쪽
ni hi verum est. Illarum enim haec caussari origo est,quod Tartarus hoe zz tempore suam essentiam superet, mutetur,aliusque fiat,quam alias est...Ax quo sequitur, quod febres alia inde oriantur secundum tempus, de si
i. milia. Et si unicus Tartarus deesset: nullo unquam tempore febris hominem sollicitaret. Nec ergo Melancholia,nec simile quicquam aliud considerari debet. Proprietates enim febrium x conditione Tartari designantur. Hac norma etiam pleureses,&alii plures morbi,deinceps insu-
M. M. is libellis tradendi,considerandi sunt. Ideoque, quia corpus ad morbum -- Ssponitur,caussam hanc ex alio desumit, non seipso hoc est, Morbi isti. non ita e corpore emergunt,quasi caussae in ipso coditae sint vel febrium,
- vespieu resis&c. scdeae extrinsecus ingeruntur cum rebus externis, hoc est, ex Tartaro. Ex hoc deinceps morbus generatur, quem vos aut sanguini, aut Melancholic aut Cholcra &c. assignatis Velut lignum ab igne accenditur, ignis extra est, nec in ligno lignum autem illum concipit: sic extrinsecus quoque corpus morbos concipit,Vinonlplen solus aeger si sed toturn corpus. Nemin ergo dicere fas est, morbum ex splene aut sanguine esse sed ita dicendum est Totum corpus incensum est,&omnes partes simi iter. Quod ii ergo sors in splene,cpateric in incensione Apostemata talia prodantur vos ea esse apostemata dicitis,ex quibus morbi oriantur. Non pigeat vos lectionis huius libri longioris. Sedulo attendite, qui febresi morbi similes alii fiant quanquam nihil solidi&certi de huiusinodi morbis in veterum libris traditum sit, tandem videte. O . I. 4'. PRO constitutione horum ergo hic tanturn tractabitur de illis morbis,
qui nulla via alia, i externa, hoc est,ex Tartaro inducuntur. Hi nimirum morbi istiusmodi sunt, qui omni modo rationeque ab uniuersis ceteris complexionibus in umoribus discernuntur. Et licet quidem aliquando singuis quoque c. ei seruescat, ac in rabiem agatur eiusdem TartWM tamen ratio alia nulla est,quam quae est ligni. Lignum enim neutiquam
...i Q urit,si ignis in ipso non sit Praeterea, s sedes ac deiectiones alui aliquan do variae sint,veluti viritas, luteae &c haec signa, similia alia nihil aliud indicant,quam quod istarum caussa a Tartaro sit, GTartarus ipse. Denique in morbis ventriculi, hepatis,&renum vesicaeque multa apparent, quae vos caussis aliis accepta fertis, quae tamen ad unum tartarum referenda erant. Huius etiam classis sunt, rexis, Podagra,Schiatica,Phthisis, Consumtio similia. Vndo vos cum vestris illis decantatis humori bus longisssime exorbitatis. An vero hoc non videri indignum debeat, vos tam oscitanter circa hac versari, laruasque vestras ac coma tantum aemulari obstinate,nec rerum veritatin penicius indagare velle aut rationem