장음표시 사용
331쪽
tionem vobiscum inire, an ista figmenta vestra qua irent, ab omnibus promiscuerata habearit ut
Ex his autem vel ipsi me iamludicium facite an Monuipeisulanio e T
& Salernitani Medici cum asseclis suis uniuersis merito non reprehendantur,quod tantis seculis in libris suis desudariti t. tam nec dum periculum fecerint,an, si auctores ipsorum examini subiiciamur, cum honoresta citri sint vel minus aedolcitanter ac proiviscue adeo onania iploraverba rata habuerint,& in solo istorum testimonio tam facile foedeque acquieuerinta Mihi autem contra hos hic non constitutum est in isthac praefatione rem accuratius ventilare. Fiet hoc in sequentibus libris ex quibus ingeni uini consuetudinem ipsorum pronius vos cognoscetis, videbitisque quanta cum caligine vosque auctoresque vestri practicam medicam in Academiis vestris hactenus oti uderitis ecimii caueritis. o s. Q. F. '.
Porro autem vide Tartaro, quidnam is sit, planius teneatis principium alcaccipite.Res omnes creatae,ex coagulato procedunt:&post iri
ea coagulatum hoc ii Relblutum abire de t. Ex Resoluto iam omnia ,solui. Procreata procedunt iue ea Resoluta siue coaetulata in forma sint. Por ro, coagulatum noctam exqvilite resolui nunquam potest, quin re Olu . . ii tum id in viam coagulationem redire antistatur. Ita videtis,quod sal, si in aquam reio luatur ii sua denuo coagulationem redeat. Eadem ratiorerum cierarum omnium est. Adde quod coagulatum nullum ita probe
resoluatur, quin ita naturae aliquid retineat, per quod in formam pristinam reducatur. Itaque scitote, coagulatum ilIud ex tribus primis cis S S. M. S. quodcunq; tandem horum sit. Sulphuriam perfecte nunquam resoluitur, quin coagulationis aliquid eidem relinquatur di adhaerescar Idem Sali quoque Mercurio competit. Et ad coagulationem istam resonitionemque dilipenter attendendum est. Una enim alteri saepius praepollet ex quo id hi, quod deinceps dicetur. De rebus ergo uniuersis --.
scitote,quod ex tribus primis procedam. Ex quo vero procedunt,id coa .aegulatum est, veluti semen, veluti terra, veluti fructus omneS,omnia crescentia Nihil enim est,quod non lit coagulatum. Ea verocoagulatio non est ista,c tuus hic mentiora sed est supra ea ira,&ante eam ruit. Fructils nam exultare soluto enati,&iterum coagulati lum. Ex quo se itur, hoc loco talem ger rationem fieri, quaesiuion denuo ac secundo digeratur, veluti cx prima resolutione in fructus digerebatur,quod tandem illud, quod ita digestum non est,principiumTartari tradata. non habentu T.
332쪽
o, Fra menta Medis a Fragmentum aliud de Tartaro.
M, M., illud est cinis. Iam ita sequuntur etiam morbi. Vnus ex liquore, hoe Di m P est, ex Mercurio unus exardente, hoc est, ex sulphure unus ex cinere. Et iste est Tartarus, quem hic in principio trium librorum pono. Haec In an mira vobis obuenire minime debciat Lignum aspicite. Id Mercurium 'ζό- cxhibet,qui liquor est: dat Oleum, quod ardet: relinquit cinerem,qui talest Min suo Archeo est lignum. Sic quicquid in quacunque re non ardet, , Mercurius est quod ardet est sulphur quod ab ardore remanet,Sal est. , Cum ergo res quaelibet tam animata, quam non animata, simili modo
constituta sit porro nouisse debetis, quid in illa separatio sit. Haec autem Ignis est. Iam,cum ignis unus non sit nec ma erit separatio. Si separati nes plures unica sunt pluribus etiam modis uno extrahetur Mercurius, Sulphur,Sal. Huiusmodi vero separationes si noueritis, cognoscetis etia,
quomodo haeresin quovis distincte consistant. Videtis, quid opereturae agat Elementum ignis profert cineres,oleum, liquorem, Iam autem via iis . 4issim videtis, quod Athanaridem allicri aciat, tres quidem res dans, sed aliis alium tamen Mercurium, aliud Sulphur, aliud Sal, ceteris minime simia tWi M. Formam aliam modumque stomachus in sua operatione dat. De his facite,ut loquar ego,&discatis vos,ac princ tum attingatis. Ad imum. fundamentum penetrare, nec in mendaciis vestris ot haerescite,quibus omnes vesti textus ac comenta,Omnes scholae vestre Salernitana, Mon-iispessulana,&alia uniuersia: nam nullam excipio praegnantes sunt.
Vmergo tria illa Medico hac rati' ne consideranda sint, noscen- 'da etiam separatio, quomodo nimirum separentur ideo consilium meum est, hoc loco de istis saltem tradere, qua ad Medicum proxime pertinent, veluti de Stomacho, Epate, Renibus, quae omnia tria ignis 5-,hi, iunt, illa tria prima a se inuicem separant. Et ceteris duobus, Mercurio inse nimirum ivlphure hic omissis, hic tantum, quid ex Tartaro fiat, tracta- Uzias, turus sum. Principio autem pro conclusione pono, quod omne id, quod assumta assumimus,velut lignum in igne,in nobis consumi debeat. Quicquid sc
vi sentiae lilitatae in cibo potiaque cit, id in Corpus abit, ac fixum manet. Re
liquum ab ista diuersum, legenerat in tartarum, qui sex est, tu qua in Pa- Taria μὰ amiris dixi Est etiam illud impurum sicut quintum esse est purum et Quod eis graues morbos, quorum causam S nomen merito designo, paratac inducit scitote id solum Tartarum exsistere, quem sequentibus capitibus explicare aggredior. Qu9ddum faciam, nulli Eloquentiae aut
333쪽
ibor sed rem de necessitatem ipsim proponam.Necent Medicus in istis morbis.
De sit hic sinis Territ, est principium an capitis. Sed ut propositum nostrum de Tartaro concinuemus, scire vos ve ialim, ipsi in duobus modis adhaerescere alterum instar pruinae alterum 'Mi instar gemmae, hac ratione. Qui pruinae ipecie adhaeret, is interdum zzz vsinea in arbore aut saxo est, in bolati aut lapidati forma interdum col. lecte,Vt Tartarum in vino. Sic gemmae quoque Tart utroque modo adhaeret quanquam interdum ut lapis initar gemmae fora natus,sua tamen diaphanitate non coloratus nonnunquam ut granati simplices,& solitarii. Ad haec duo genera omnino attendere debetis,scireque, quod stomachus,epar&rcnes,ci quicquid his si fine est,inseparatione uia huius. modi omnino pariant. Quo vero pacto ista omnia fiant,deinceps attentius cognoscere dcbetis, ut praxis vestrae modum metamque teneatis, nec somnia vestra semper pro oraculis habeatis, quae nccipi Avicennae, nec Hippocrati honoriri commendationi elle pollunt. Quanquam eadem nugamenta voxaliquoties carnificis manibus extricauerint. Quo factum est, texistis scurris ac flagrionibus columnas vcitrarum schola
rum tam opportune constitueritis.
DIcta haec duo Tartari genera formas ac generationes varias proau r. Q. cunt. Nonnullae Alabastiis sinites sunt,&scindi possunt. Quaedam r. I. .
Marmor, colore, laeuore dc duritia referunt. Alii sunt Lephamee quae dam Adamitae, acutae scindentes aliquae ut Duelech vel pumex, rarae foraminosae instar spongiarum.Simili ratione loca quoque S regiones variae sunt, non in renibus saltem, sed intcsica, nepate&stomacho. Haec autem quae scribo, mira vobis videri non debent nisi ex professi, vos stultos venditare velitis: quos admiratio demum minime dedecebit, Illorum multi quoq; sunt in intellinis, in concauitatibus, in iuncturis&in cerebro,&me in bris principalibus,aliisque locis pluribus,sicut de artaro innato deinceps plura dicentur. Summo ergo iure de tartaro intellinorum loqui possum. Et de hoc si loquor, colicam intelligo.Similiter,u de tartaro vesicae loquor, illum indico, quem vos cuculi calculum appellatis. Ita, fide sale resoluto diisero ,lotium illud puto,quod vos nec ab A pollinis usq; oculo cognouistis, unde emergat ac riatur, qui vocetur, SI quidnam si Interim' ad praescriptum vel trum non loquor de morbis
medicinis,excauliniusta iacio. Quainprimum n.a vobis me deceptum animaducreti, vestrum omnium auctoritas apud me vilescere coepit. Hinc
334쪽
u.a, etiam motus aliud pono, 5 iam loquor degrandine stomachi, devshea in I. palis,de pruina renum,de lapide in splene. Sic etiam dico> . i. De scit caput tum d principii septimi.' Si vero nae non eo modo citio debebant, fiant contrarium quid
s, naturae cinergit, ac dotale pocillimum quod hoc libello maxime conti-v idero, nimirum ita Salia duo sunt: num existis tribus,inurinamabit... Vrina enim tantum cst sal resolutum a coagulato Iam vero sulphurio Mercurio a quoque congenitum est, quod ipsum quoque sibi contrarium generat. Si est in sulphure, hac invia est, hoc est, in intestinis.Si vero si in Mercurio, in via Mercurii illam generationem facit. Hinc iam fit, ut tartarus nascatur in intestinis&poris. Ratio est,quod Mercurius per poros transeat. Quod si ergo inviis mediis coaguletur priusquam sudori at, tunc tartarus ponitur in istis poris. Similiter etiam in urina, si coagi latur. Iam velo porro,in ineralis quoque seu corporalis similiter se habet. Si mineralia salis in sanguine iacet, in coagulationem abeunt,iam tartari generatio facta est. Si inporis ostium, in medulla,aut in locis aliis; tunc ratio plane similis est. Narhichis sua separatio incumbit x expurgationi sonacium. Qi d si non fiat,tunc in contrarium quoquensturae abit, hoc est, in tartatum ex caussia alis coagulationis praedominatis. Quo vero tandem velo ac fundamento tartarum in generatione alia tueri poteritis,cum tamen tartarus vobis nec cognitus nec intellectus ita Nec c- mim,quid is sit, vel dum nouistis nisi quod assiduo de Lapide vesicae&arenulis renum deblateretis, nescio quid inepti, di vos Doctores saltem vendi ictis iactatorie, cum tamen nec rerum istarum, nec multo grauiorum anatomiam ullam teneatis. Ex omni vestra Metaphysica ac Sopiti stica, dc finire non potcstis, unde homo factus sit, aut quidlit,aut quid in ipso sit,&tamen nugas vestras ubiuis ac iugiter occinitis. Pro hac ergo mea adhortatione iam nares premite S inhabitantem stultum emungite ac deinceps talia addiscite quibus contra me vos tueri queatis.
A p. II X. N quid vero intactum transiliam, unum adhuc, quod vestra capita grauat, superest, ut dicam de Materia prima Vos de ultima quid sit,
hoc pacto cognoscite.Natura in se habet subtile crassumque Subtiles nen, luia noxa est. Crassum aut quod vobis propono: est hoc, de quo dico. Dixi au- imi- tem de eius principio Principium hoc litoque intine est. Ideo pruina, is i. i. vltima quoque materia est. Scire vero debetis, inter has duas medium. quiddam interesse Id est resolutum. Ex hoc ultimum redit in suam sor mam primam. Hoc medium aliquandocst mucilago,aliquando viscus,
335쪽
in ves ut succus, prout resolutio incidit. Ex
Deficiunt hicquaedam. li erroris vestri, quos fouistis tamdiu, veniam diuturniorem in longiorem haberetis; nulla certe pestis interea totiugula omines,quot vestris vos artibus hactenus confecistis seexani-
Finis Gractati rimiprimi Libri
liud Fragmentum de Tartaro interno.
TRACTATUS QT A in porro de Tartaro, quidnam ex ipso sat ac procedat, in hoc capite, ita attendite Sal corporis, quod cruorem ego appello,est merum sal
resolutum. Id longasserte per uniuersum corpus adhaeret, lumin vesicams εἰ pertingat. Ita enam constitutum est. Nonnullum per sudorem exit. De hoc ergo sale resoluto interno hoc tenendum est, quod Tartarum quoque gignat, si Mineralis quoque liquor concurrat, in unam Coagulationem abeat. Hoc inde fit, quia quilibet liquor mineralis a materia coagulata est,&silest illud,quod coagulat. Iam si coniunctiones horum du-: πDrum ian tunc ipsa quoque tartari genera reliquissimilia evadunt. Et de Mineralibus quidem haec caussa est vel ratio, quod homo in&c mineralibus omnibus consistat: quot pecies foras,totidem etiam intus in exsistant. Et hinc Medici desumta notitia eis debet, quod ex his omnes morbi oriantur. Et contra haec probe vos instruite Mineraliae nim haec quatuor vestros humores e medio tollent, es ultitiam vestram sub radium protrahet. Summo ergo nisu id agite, ut vestrum fundamentum ita solide firmeque constituatis, ut per ut ud, hoc nostrum uertatur ruat alias eadem vestra sors erit, quae Ringlerinae, quae auribus ad palum numellariun relictis discessit. Ceterum, si huius odi cruor alis&minerale alicubi conueniant,siue in venis id fiat seu languine, siue inporis carnis, siue in concauitatibus urinae aut aliis nihil sperandum esse aliudicitote,quam quod lapillus usiae aut grando generetur. Qua ratione vero id fiat, deinceps in suus capitulis de singulis morbis plenius intelligetis.
336쪽
JAm vero alia adhuc generatio superest, ceteris omnibus graui
ad duritiem dc dolorem nimirum talis. Gluten, quod a veteri rurgis synouia vocatur,lent uest&viscidum instar album in is oui Iptum si materia sellis corripiat,&cum eodem permisceatur,tandem in lapillum. coagulatur. Haec autem generatio hoc modo sit Gluten non quidem de materia lapilli resoluti est est tamen materia viscosa S mucilaginosa,ex
qua lapillis quid simile generari potest non tamen lapilli em,qui lapilli
sint&vocentur, sed medium quiddam inter lapillosi Bitumen. Ipsius tamen coagulatio Δ natura lapidibus similis est. Nec alio quidem ullo loco fit, nisi ubi gluten iacet. Exi Ccoagulatione oritui podagra, Chiragra, 1 gentigra, Cocaliter in illis locis sint, ubi gluten habitat Iublata tamen inflammatione, quae accivit, sicut in capitulo de Podagra dicturi sumus.
Hoc hic saltem perstringo.vt proTartaro id iudicare sic: atis Ide de spermate similiter etiam sciendum est, quod ii velut glutirusgcneratio fiat per sal coagulationis, ceteris similes lapilli generata queant iis locis,ubi spe a situm est. Huiusmodi lapides aliquoties ex seipsis re luuntur.
Nec enim corum generatio lapillissimilis est. Unde etiam sit,ut mucilaginum more diti fuantur. Huiusnodi autem genera omnia a se inuicem. per signa ita certa diltinguuntur,ad quorum disteremias pro eattendes redebetis porro autem defectus alii quoque sunt ex Tartaro enati, qui tamen ii lapillum aut v lineam non degenerant, edaut in nauci laginem, aut coeagulum a vi ali ud puS.Cum .iu quoq; idcant de Tartaro cognitio eorsncce laria est. Frequenter etenim accidit,ut Tartarus hic in viis urina roces suas deponat. Hae seces subinde morbos multos pariunt, qui omne
pro lapidenabentur. Hoc modo arfecti mingere non possunt, quod haieces urinam supprimantac intercipiant. Nonnulli anguinem ingunt quia digestio immature rationeTartari exit.Nonnulli pus reddunt,quia
coagulum putrcst Aliqui perma cxcerniint, quod coagulum 5 seces
vias eius obstruunt. Quidam dolant propter sal in coagulo. Quidam nihil sentiunt aut quaeruntur, quod asccibus illis narcoticis membrum a nodynum fictum sit. His nonnunquamulta quoq; concurrunt talia multa vitriola, multa alia, quae ex hisce tartari sucibus per ipsaru putre tactioncm gene tantur,
337쪽
quorum nec numerus nec prouidenm,qui opera
est,ita in dies nouae formae ac spe- cic producuntur. Hoc loco pust quoque hoc est, Archeus renum O' cnoici debet. Quid is noui in dies pariat progeneret,hoc medico re quotidiana, industria priuata nOeterani Medici pro nihilo id uniuersum s tum iuulgatum est. vero fanaticos scriptores, illusores nimis confidentes. Dies enim illa veniet, qua cum Magistris his vestris vos discipuli statuti eritis,sicut Cunizius ab Hauten, quem e medio Diabolus extulit.
I Quid it Tartarus. sentia Tarta Tartara quo species.
leni materia lapido,ussea,arena, Sc.secundum quo eneratur inpotentia Hlphis ema,quod descendit aci iis modum bituminis: recin quodindigestionibin emittitur,vuis licet excrementa. Tartari unt 3.speciιiscilicet
338쪽
- ἡ; tus Nitri aegritudo est, cum horrore seu frigore corripiens, tam, iis .i a diu durante, dum aestus seu calor ingritat, ad ali litot scilicet horas. a Hoc deinde vanescente, morbus intermittit ad statutum ut i, diem,quos mili periodo is redit. Et sic consequenter eodem insultu, vique ad consumtionem materiae Ca tu Carbunculus aegritudo est primum frigore,post calore insultans: Lis, hic quidem continenter durat, nullo frigore reciprocante. Nam tortam diu continuat, donec consumaturi finiatur, vel ad sanitatem, vel ad mortem: Huic prarierea Apostem a superuenit,quocunque corporis loco erumpat, siue paruum, siue magnum sit, siue maturum, siue minus sit. Flammula est morbus, tam rigore quam calore affligens, cuius u. a. itidem calor continenter infesta siue caput, siue alia corporis emam. .in lira Apostema tamen aut ulcus nullum habet, homines tamen delirare farit. Terminatur interdum morte, interdum longa aegrotatione,cum incenso aestu,&incumbente lania.
iti sis us nitri nomena caul a mutuatur. Sicut enim terraemotus terra, ... concutit: ita nitrum concutit corpus Germania succussatione ipsi. δε- - nomen indunt, nona frigore. Qua enim ratione terra motus sit sic hic quoq; morbus est ctum tuum consequitur ut deinceps tradetur. e. c. Carbunculus nomen sortitura calore &metaphora ducitura carisio. is bonibus. Sicut enim carbones calorem fundunt,&praeterca corpus ha- bent sic in hoc quoque morbo iugis ac continuus ardor est, ideo frigoris Aposterna erui rapit, ex quo tandem,Velut ex prunis,perpetuus calores unditur. Flammula a continenti calore dicitur,quasi, corpus perpetuo aestati fani meum sit,qui aestus immodicus hominis caput afui gat,d corpus de-
339쪽
Tl mulis nurum eccupat Nitrum est simus&cadauer rei estis aut cibariae. Et hoc cadauer ἰ est,ex quo putredo gignit . Ex hac putrefactione pretes timorbi omne acinergunt. Ideo saepius una in domo, quicunque de codem cibo cde runt,codem morbo aut nitro occupantur,non secus,ac aer putridus aut venenum aliud uniueribs eodem loco congregatos inscit, dc postemate ferit. Putridus&corruptus sanguis omnis ex nitro oritur. Et licet quide nondum omnis computruerit promte tamen citoq; putrescit, si poste missionem a sole putrefiat. Prius enim a putredine nitri generatur. Cuius tamen noxa tam ingens non est, ac si putredo a sole dominati incipiat. Vt summatim dicam,nitra omnia instar fimi sunt. Fimus congeratur: cumuletur,excandescit. Si fimi moles magna sit calor diutius retinetur. Sin minus, citius deseruescit. Eadem etiam in febribus ratio est: Si nitri multum sit, 'aroxysmus diuturnior est. Si parum,tempestivius sinitur. Tale quoq; at nitrum est. Id cogit&colligit fumum, tum exitum
inuenire queat, aut consumatur. Eo vanescente nouus iterum congeritur. Et hoc itcratur,dum uniuersus consumtus sit. Unde fit etiam, ut fe- ' . bres nonnullae ad biennium aut triennium cxtendantur. Et nitrum qui-μs i dem seu simus qui febres in homine concitat,nonnunqua die uno,non 'nunqtiam biduo,interdum singulis horis putrefit, ut ita quotidiana, tertiana, quartanaque generentur. Paroxysin iis autem tam diu durat,protrahitur, quamdiu vapores inclusi manent, nec erumpunt: qui lumintus coercentur,membra singula,manus pedesque peruagantur,tandem
Cuc distracti venas contaminant S putrefaciunt. A dissipatis ac disper 'sis vaporibus,omnia trigere incipiunt. Frigus enim hinc oritur,quod nitrum in principio frigus tuum excutiat,ut eo liberetur. Hoc facto, lorseu contrarium inualescit qui constipatu languis,& sic propter malarudispositionem generatur. Locus nitri est in sanguine Ideo purgationes conueniunt,quae in hoc inorbo stomaestum euacuerit. Et sunt simplicia quaedam,quae nitrum exa in. tinguine in stomachum & vesicam attrahant.
340쪽
Nitrum in carbunculo usque adeo indurescit exsiccatur,vtvlterius ac grauius putre cere non possit. Ideo febres, carbuculi in hoc dis ferunt. Nam in febribus fimus putridus manet incat biniculo siccescit ita ut plus paroxysmo uno non moueat.
Poplexia seu gutta est in pulmone hoc est, si cannaelpiritales a mu- . ., L cilagine implentur,quasi sui tracantur.Tunc enim paroxysmus in ulmen uadit,ut est spasmus, ictanus,&c. qui onmes ex vitalis naturae vi laeta ori-it,.. Paralysis est, si mucilago ligamentorum meatus in farcit sic enim illa virtutem motivam suam humorem perdunt, quocunque id loco fiati Ideo quod resolutio& vocis amissio tam subito fiant,principium suilia catione ducitur. Similiter etiam de Pleuresi, Podagra, Arthetica iudicandum est. Item,talis etiam Mucilago in vino est. Eius tamen mucilago multa est,&Isopus vocatur,a vino adusto remanens,&c. Pluraiam de hisnon habuimiu.
Sequuntur nunc quadam capita ex autographo Taraces
decerpta, cum textuetractatus cundi e tertii, Libi secundi de Tar taro conserenda. Quae et si cu uperioribus eiusdem int materiae diuersis tamen. interdum quoque istioribus verbis depingun/tur. Non igitur inutilia ludio iis Lectoribusfore
- Cretica dies,dies iis est. Crisis est spatium a principio morbi usque Ψ-ἡ in finem morbi, nec augmentum, statum, Vci declinationem habet sed morbus creatus, perscctum illa tuum. Consideraudum hoc Medico de morbo aegroti.)Crissest si .uium temporis,sumtum a principio morbi,usq; in eius in . . teritum. Prima dies citas,dies cauuae dicitur. Eima dies vero cretica.
7 Duel enim crisis originem intinc temporis digesti Digestum tempus
w ψ est illud in quo species teiadi mundantur a secibus Faecis morbor uiri