Januarii Parrini j.c. Neapolitani Colloquia nunc primum in unum collecta. Quibus accessere Belvederius sive Theatrum et Dialogi varii argumenti

421쪽

4O quam, Omnia ad Philosophiam, quae vero Physica respiceret, reserenda & Geometriam , quasi ex Apollinis cortina , doce-hat , caetera , Veteres, eis tasque linguas Praesti tim, nam Gallicam bc Britannicam summopere laudabat pueris, tardiqἱ ingenii viris, ct nihil in scientiis profecturis , relinquebat. Haec ille quidem , di pluribus prosecutus est , mimque quodam: Iemle , exemplorumque copia condiVit . Posthaec, quum nescio quomodo de poetis.incidisset sermo, mirum prosecto est , quanta eloquentia . quantoque rationum apparatu Poetarum nationem aggressus sit , ac Pene contriverit: ut qui tunc poeseos studiosi sorte fortuna aderant , ne hisicere quidem auderent. Cam. Magnus quidem vir noster hic senex est et verum mediocri quoque Orator ingenio mirificam , si nemo contradicat, orationem habuerit.

Sejanus S Terentius. v III.

Sej. Xpectatus advenis , Grenti. Ter. Salve Seiane,

La gaudeo vehementer , Omnia tibi pro voto seliciter cbvenisse. Nunc sine specimen praebere potes Sen tui Populoque Romano voluntatis tuae erga Rem Publicam , bonosque omnes. Sej. Inania autumas nomina : nam neque Respublica usquam est, nec boni: sibi unusquisique bonus est, resque nostra familiaris iebus omnibus publicis anteferenda . Ter. Pauperis patrisfamilias quippe sermo hic est, & ratio , cui omnia intra fundi sui fines. Seianum alia dccet oratio , omniumque expectationem non implere modo

debes, sed longe etiam supergredi. Sej. Risum moves. An ego quid cupiant,aut expectent alii curare debeo potius,quam quid mihi sit conducibile Z TD. Non quod tibi obsit a te expetunt ho mines ; nam ct prodesse simul tibi nimium quantum potes, R

422쪽

maximis beneficiis Rempublicam demerere. Sej.. onaiti id

pacto assequi ine Putas Posse, Terentit TenNullo negocio. Legum primo authoritatem confirmare tibi necesse est, ut omnino valeant: hinc Senatus dignitatem augere , unde Reges caetera ς nationes , Omnia ab eo, ut quondam libera Republica, regi, amplissimiq; Ordinis consilio fieri intelligant. Populum deinde dulcedine ocii ita pellicet e debes, ut tamen libertatis Romanique nominis non Obli in scatur . veteribus institutis omittaeontinet i satages: osq; demum Consules, Praetores, HOconsules Aediles heri tibi curae eine debet, quos virtute caeteros praestare constet , bonisque artibus atque amore Patriae longe Praecellere. Hinc Tiberius tuus Augusti famam facile vincet, tuque nomini tuo longe maiorem Moecenate dc Gallo circuno bis gloriam , Gi ι osque ad posteros ibis , patriaeque habe ι is amantidim . Sej. Euge i Tribus veris his maximas res complexas es . At ego brevius dicam ;Civilium rerum admodum mihi visus es rudis . Ter. Quid ita 8 Sej. Nam recte adversam ingressus es viam , qua me ire

opus est , si aliquid esse cupio . Eito', leges , iudicia .

Senatus magna ut olim sint nomina , eaque revereatur &prorsus observari velit Princeps, quem mihi tunc locum. in Republica, Grenti, linquest ViX tunc ego numerus ero , &Therii favor censum mihi sertasse adaugebit , atque aliquem sorte addet dignitatis titulum , sed alii Rempublicam re gent, non Sejanus . Ter. Non unum omnia usque moderari majoribus placitum , sed ad plurimos hanc curam pertinere tit Rempublicam quasi suam unusquisque sedulo administraret, unde ingens in Omnes utilitas. Nunc, quamquam Priu ceps veluti' perpetuus sumnusque Magistratus omnibus prae ess , nihilominus, ad veterem istam Reip. formam res no stras quam propius fieri possit accedere, optimum mihi vi detur , ut quam minimum a patrum sapientia , placitisque discedamus. 50.Alio nunc divertis et non ego modo Principis

423쪽

ae Reipublieae rauam ago, sed meam: dicam planius: Si re

ae sapienter Senatum consulere as bitrabitur Tiberius , non mihi sed Senatui primas destiet. Si omnia legibus fieri d here censebit , nihil tunc mihi extra ordinem di quasi novo iure permittet. Huc illud etiam reserendum est, quod prosecto inconsulte praecipiebas, ut optimos viros ad n nores eveherem ; nam id mihi authoritatis narvos ipsta incideret: nam quid mihi Tiberim; opus est Catone aliq ao , aut Bruto p Contumacia isthaec ingenia ne libertas quidem tulit . Ideo, quod mihi tibique , amicisque omnibus ne vertat , Senatum in ordinem quamprimum redigam, S inania ad ipsum curabo deserenda, interiora δι maxima mihi seponam: ad exercitus , di Provincias regentias eos potissimum mittendos satagam , qui me unum, meamque authoritatem maxime suspieiant . In Urbe neminem ius dicere , vel cuicunque iurisdictioni praeesse sinam , nisi ex intimorum amicorum cohorte ; ita vere Principis amucum agam , Fortunamque in sinum advolantem , ut par

est , excipiam . Ner. Qaid ex te audio , Seiane t Austrista , quaeso , quae non omnia modo late conturbarent ,std in te ipsum aliquando verti posmi : amicos ego quam honestiisimos tibi parandos cen2ci , Curiam Equitesque demerendos , bonis omnibus favendum , Populoque Romano te Tiberiumque indulgentia , iustitia , aequitate , quam acceptissimos eruiendos r noc pacto firmum ac diuturnum Principi imperium praestabis, tibiq; perpetuus erit Prin ripis savor , qui te plus in dies diligendum amplexandumque arbitrahitur , quum tua opera se carissimum Se natui Populoque esse conspiciet ς atque ego ita cen- .

Sej. Ego vero alia omnia : at Sylla adest ; cave mutias eo presente his de rebus , postmodum loquemur et . Ter. Tacebo ut iubes:

424쪽

SU. A Ntequam caeteri convivae convenirent vos Iassi ' hie mihi prael o esse . ut vobis i de rerum

mearum ratione , maxime ut mihi quidem videtur ambipiti , deliberarem . Eti etenim me provectum sentio , Romanorum omnium ficii emissimus esse posIim, omniumque itidem infelicissimus , prout vitae meae moderabor Proinde vos amicorum praecipuos rogo . ut pro veteri nosti Reonjunctione demonstretis ecquid sequendum mihi censeati quid fugiendum . ea tamen lege , ut quicquid με inter diemo sermone dicetur sacro prematur silentio . Agito ergo , viri amicissimi , de sententia v stra me certiorem facitote . Dic Terenti , nam major natu es . Ter. Creduego , Seiane , ideo tibi nos modo huc sevocasse , ut scires quo pacto quam diutissirne Caesaris favore frui posses, atque ita te gereres , ut tuto , 2 pIaudentibus Romanissammae potentiae sis Proximus . Sej. Rem ipsem ei elu, cuius . Teri Magnae quippe indaginis res est, & quae n queat uno brevique sermone exhauriti . Alias tecum me mini hisce de rebus me sane raptim locutum , nec quid modo dictis ex tempore addam , subit . Uerum , quan doquidem aliquid dicendum est, brevi dicam, rectissimviri ac tutissimum, mihi videri, ut quicquid velle δι probare bono eo pereris, facias, atque ita utrumq; Punctum mea sententia Pres . Hoc namque pacto S ineolamitati tuae optime cumsides , & Tiberii amicitiam Senatus Populique adprobati. ne confirmabis . Quinti enim aestimabimus Caesaris amor Fem quem Proceium . plebisque cdium comitetux t is in Republica . summa quaeque temporis morim

425쪽

gogio verti posse : unde omnia tibi in tuto erunt , si ita tegeres , ut una simae Principem retineas , Romnique L tisfacias . Qaae Moecenatem, quae Gallam, qa .ie Ag ippam Augusto conciliarunt , tibi sequenda eiId a auior sum: quae illum ab iisilem abalienarunt, Prorsus sagienda. stiliastmper & grata Populo suadeas Tiberio, honorifica in Senatum:. optimum quemque Duras , nullius maleficii sis unquam au thor, aut tristioris sententiae. Uno iam quid sentiam verbo expediam. Augusti aulam, Post Proscriptionem,oc tot annorum imperiam ante oculos habenda censeo , ct quid tunc voluerint, quid noluetini homines, quidq; tu ipse Probaveris. Alii iam. Romanorum animorum periculum secerunt , quod tibi ex usu esse debet . Num cariorem Augusto efficere Populoi

Senatuique tuum Principem postulas Z Tu ipse Moecen iis & Agrippae fastigium cupis transcendere t Satis gloriae, potentiae Copumque satis erit , si illum Tiberias tu iblius amicos aequabitis . Caetera pro ire nata expendenda esse puto nec erum in tanta rerum mese una Ocularum

ictu, omnia possis prospicere: suinma quaedam & praeci-Pua tenenda, reliqua, ut res tempusque i feret , moderanda . Sej. Audistine , Regule , quae dixerit noster Terentius y Reg. Audivi. Sej. Quid ergo Z In eius Sc tu is senten-,tiam Z Reg. Non possum quin laudem quae Terentius sipientissime protulit: at ea, si isto quo tu es.loco essem , Pla ne non sequerer . Sej. Quid ita 8 Dic nobis sodes quid.

sentias. Reg. Non ego omnia arbitror omnibus Perpetuo, di ubique bona esse & conducibilia r verum prudentis esse hominis ossicium, pro re, pro homine , pro tempore Promere & a' tare consilium . Si a Moecenate, illo Reipublicae tempore, Au gusto Principe, interrogarer ut modo a te,Seiane, vix cred λ tria nunc verba a Terentii sententia commutarem , ita ab eo

omnia optime provisa S explicata sunt Sed quis modo adeo coecus est, quin videat', tabelli indolem a Pate R

426쪽

q.9longe distaret, tempora Reipublicae s Aulamque admodum diversa y Aliter quum malacia est , aut leves ac secum ei fant venti moderatur navi gubernator , aliter Vero quum saevit pelagus , Austerque valide incubuit . Cum Tiberio tibi res est , Scianc : , quem si mihi aeque ac tibi notum dicerem , merito irrideres . Sed dicam tamen audacter ; aud ignota mihi penitus ipsius indoles ,& ccculta ingenii . Tot per annos exasperatus exilio animus , tot Cnensiones , toties repetita Patientiae ac silentii necessitas acris viri animum adhuc stimulant , acerbumque mediusfidius, saevum , ct actatum praecipue sub Augusto rerum osorem essiciunt . Quomodo. igitur , amabo VOS , quae Augusto probata sunt , Tiberium secuturum sperabimus Θ Mihi quidem fixum immotumque animo est , necessatio te , Seiane , debere illud praeter omnia serio animadvertere, ut quaecumq; poteris e veteri Urbis, & imperii consuetudine vol labefactes, vel penitus invertas , ut nova utique rerum facies sit , nihilque e Piisco ac recepto more fiat . . Ita tibi Tiberium deflvincies , qui si quid impense cupit, Iunc maxime, ut n sit, vel dillimulat, vel inficiatur Tu eius animum dilitagenter introspicere debe , di quac illum sit spicaberis velle, eea ultro facienda suadet e, quasi tibi optima illa &. rectissima videamur . Quem is odio habore comperiqs , odisse δι in opus est; quem probabit, laudare: sed pervidendum, uti hoc nimis caute , ac Parce facias, ne tuae quandoque id obsit

potentiae . Quicquid, a quisquis sub Augusto enituit, in obruscui itatem dabis; quicquid decorum & magnifietum habenti itunc fuit, emcies, ut perniciem modu , vel dedecus sal- item asserat: praecipue nobilitas , virtus, honores. Nec mihi objiciat quispiam , haec Senatum , haec Populum non prCbatulum ita ut valde verendum sit , ne quid inde periculi in Rincipem, atque adeo in te talium suaserem.Ἀi F fi otia- Diq igod by Corale

427쪽

41 oriatur ; nam longe modo aliter sese res Romanae hahent , ad quondam et alius quidem Senatus , diversus Po- puli equitumque animus . Servire iam didicimus Romani: atque hoc Augusto debet Praecipue Tiberius , quod primus priscam illam sive virtutem , sive ferociam mavis appellare , penitus extinxit . Admurmurabimus sortasse Paullulum quid , Deum hominumque nos inter implorahimus fidem, sed iussa exequemur, dominique placita venerabimur . At male oderunt te omnes , ait Terentius ,

male Caesarem ipsum . Quid hoc ad vos Z oderint modo metuant , est in veteri Proverbio . Quod ad nos attinet , si quae fient tacite ieremus , feremus impune , si vel mutire audebimus , nosti quae homines in officio contineant, atque ad silentium cogant. Exercitus quam instructissimos esse necesse est : Provincias per certos homines , tibique addicti itimos regi : Urbanum, Praetorianumque militem, unde maior propiorque in Populum ac Senatum terror , una in castra collectum te ipsum semper regere, tibique largitionibus & humanitate

de vincire . Tunc in utramque aurem quiescere Poteris , atque ille vere Imperator , tu Imperatoris eris amicus ....

I. . Quid obtruderes aliud nobis. ReguIe , si leo te de exercendo in belluas imperio consuluisses t omnia ad vim

refers , saevitiam Principis exacuendam ab amico mades, Rempublicam unius hominis arbitrio , non regendam δι ordinandam , sed eruendam penitus di amigendam pronuncias . Apage huiusmodi consilia : nec Jappiter pater , nec Iuno Regina , nec Mars generis nostri a tnor , caeterique Dii sinant , ut ea sequi unquam velit Seianus . Clementia , liberalitate , iustitia , in Patriam civesque amore , magnos essici Principes omnium temporum historia locet, nunquam ob isthaec , quae suades di dilaudas , Regule . Mutari ac inverti cuncta iubes, etiam-

428쪽

hona , & Reipublicae utilia Z Enimvero illud serendum non est , quod in metu fundamenta dominationis poni debere praedicas: prosecto absiurdἡ ἱ an, quaeso, si nos Caesarem timebimus , non & ille nos vicissim timere debebit universost Quam societatem Proponis , quam Civitatis S Reipublicae sol mam Z Inter hostes versabitur Princeps ς nosque, quasi hello capti, hostis mancipia erimus . Haec profecto diu fieri non possent ; at si quo adverso fato diu fierent, oh miseros & infelices Romanos i &, sine dicam libere , oh miserum S infelicem Seianum i Sej. Ne excandescas , oro , Terenti , neve vocem tollas , servi nam libertique huc illuc cursitant , aud difficulter posset aliquis verba nostra aucupari , quod minime est conducibile . Linguae

ideo parumper moderari re iubeo , dum Regulus reliqua exequitur , Post deinde quae Videbuntur proferes . Reg, Nondum Reipublicae satis oblitus mihi videtur Terentiva i& nomina pluris facere quam res ipsas . Senatum P a lumque Romanum non inania iam retur vocabula . . . . Sej. At , at . Tacesis amice , adveniunt . l

Sej. ' T On inficior , Regule , admodum apta te ac temporibus opportuna suadere: immo quum te heri disputantem audiebam , mecum ipse magnopere tibi adsentiebar, Terentiique sermonem respuebam. Uerum quaedam me tamen angunt adhuc , nec tranquille sinunt quiescere . Reg. Dic sodes et magnum enim aliquid esse suspicor , quod Seianum sollicitat . Sej. Ingens quippe cura est, nec ab homine civilium rerum sciente contem nenda . Age , si sorte , quae rerum humanarum est v,

429쪽

cissitudo , Uberium mei sitias capiet ἰ vel alium quem

ampIexabitur , nam raro vel nunquam favore subnixam

potentiam sempiternam fuisse novimus t quid tunc me fiet , quae by Nec verisimile est quod metuis , nec possibile. Tenacii simus namque propositi est Tiberius, semelque placita constantillime sequitur . At quem Prae te ille diliget , si in tua manu aditus sunt , ei quos vide-hitur ab eias alloquio Potes amovere , immo & statimi perdere y Auser haec , Seiane , aliud age . in artes s tuas, queiS illum tam arcte unus omnium devinxisti, imi cumbe ; nunquam ille e tuis callibus elabetur. Sej. Esto rΤtherium obsidiluendo , notisque artibus devictum usque retinebo , nec quisquam ei me unquam erit carior. Quid si illi aliquid humanitus accidet i Senatum , equestrem

ordinem , Populumque adeo omnem in me tunc unum conversiarum Odia atque arma, Poenasque nec recte factorum GPetiturum, nemo non videt: nec quod tunc mihi

effugium suturum sit , Cerno . Reg. 3 Si vero nimis anxiequio crastinus seret dies quaeremus , nil agemus hodie , Sejane et nam quae res Periculo Caret Z Fortiter occupandi gerendarum rerum aditus sunt, reliqua, quae Provide ri non possunt, Diis & fortunae Permittenda . Caeterum, media viridisque aetas Tiberio, ut sitis tibi temporis futurum augurer de successbre cogitandi . Tu exercitus interea , urtianum militem , Pecuniam , Provinciarum rectores, & quicquid in imperio validum sedulo retine, in

omnem occalionem intentus . Fatorum nempe arcana

ignoramus ; sed ego aud temere tot tantarumque rerum tibi a Diis potestatem datam reor : Proinde acriter insta , Mecum ipse reputa , magnos sortesque viros ingentibus ausis insistere, ignaviam & pavorem Procul amovere . Post Julios, octavios , Claudios . . . . j. Audio lubens, sed longe me avia abducis, Regule, a necdum qu me vocas sequi audeoς

430쪽

4Ι3ω Rihi superque fuerit, ut modo se res habent, si incolu mi licet esse. Age modo, alia inspiciamus. Scis plurimos mihi esse amicos. Reg. Quorsum haeci Sej. Audi et horum alius sibi aut Praeturam, aut Aedilitatem postulabit, alius

Consulatum , alia alii: nec quomodo cum istis me geram satis etiamdum conpertum habeo . Reg. Si tibi aedificandp domus esset, lapides, credo , eos seligendos curares , quin operi maxime aptos censeres , caeteros retice

res. Sej. Quid haee ad rem y Reg. Accipe. Nec amicus nec cognatus modo quispiam tibi esse debet , Seiane , qui potentiae , & authoritati tuae aut inutilis est , aut noxius . Excute sagaciter late omnes, & sedulo inquire;& si quos in Civitate maxime egentes , nulla Oe , nullo

numero , nullis bonis artibus. commendatos , sed malos & audaces invenies, hos , hos, siquidem mihi auscultare vis , habeas Praecipuos , atque ad honores extollas , caeteros non flocci faciendos censeo . Sej, Prudenter

sane . At qua fronte veteres amicos , frugi homines , meique amantissimos repellam Reg. Repellas PNeutiquam isthuc . Immo amplexaberis maxime , deOsculabere , mensae pro more adhibebis , ut se intimos tibi esse adlluc vel ipsi credant . interea alios fovebis , quia tendis, Perges. Sej. At querantur amici necesse est , quum negari sibi cuncta cernent, ignotisque Om nia Procedere. Reg. Caesarem xunc adversari dices, cui te obstare sit nefas . Contemnendae autem sunt Pro rum

hominum querelae, ipsi blanditiis retinendi. Honesti etenim viri , ut sese isti vocari student , parce irascuntur: nec genus aliud hominum est , cui facilius ac tutius illudatur . Sej. At de Grentio Θ Hunc sane. magnifacio onam mei amantissimum semper sum expertus , ct a P i ma adolescentia quam coniunctissime viximus : is porro vir est quantaecunque fortunae capis , nec Tiberio ignu'