Hermanni Conringii De Germanorum imperio romano liber unus

21쪽

veritatis divinae perspiciendae ergo aliquid temporI

tribueret. Interim tamen etiam Medicinae operam dedit indefessam, ut praxeos Ic medendi tyrocinium ibi quoddam posuerit. Quinquennio peracto, etsi Lutetiam Parisiorum invitaretur , tamenJuliam Academiam, ex qua spes obtinendae Prosessionis Naturalis Philosophiae allucebat, aliis omnibus long praetulit, nullis belli incommodis deterritus, licet cuncta hinc milite hostili obsessa Scinfesta essent, reversus est. Anno igitur trigesimo secundo commendatione illorum, qui ipsum propius noverant,Professorum,SerenisILDn. ider. Utrico D. Br. Luneb innotuit, inde statim desideratam publice in hac Λ cadentia docendiSpartam obtinuit. Erat autem tunc Martis furore misera Germaniae facies, i haec Julia desolata, oppidumque in- Dequentia civium di incolarum inopia graminosas habebat plateas, dc nusquam tutae peregrinationes, imo exercitu Papenheimico territi,alius alib,ipse cum multis aliis Brunsvigam discessit. Anno seculi 3 . Disputatione de Scorbulo publice habita, summorum in Medi cina honorum petendorum licentiam impetravit, chiennio post tam Philosophiae quam Medicinae Doct risinsignibus fuit ornatus, simulq; eodem die aI. Aprilis Johann. Stuckii Viri, ut ingenio&judicio maximi. ita inter excellentissimos hujus seculi Juris Consultos numerandi, tunc hujus Academiae Antecestaris prim,rii, filiam secundo genitam,ANNAM MARIAM, jam

moestissimam viduam, matrimonio sibi junxit. D rante matrimonio auspicatissimo per quadraginta annos i 7. menses auctus est non liberis mipus quam opi-

22쪽

bus . Nempe undecim liberorum ex ea pater factus, ex quibus quatuor, binos filios binasque filias amisit te neros, reliquos superstites sibi reliquit, filium ni m. Virum NobilissimumConstillissimumque HERMANNUM JOHANNEM Serenis . ac Potentisi Electoris Brandeb. Consiliarium, d Dicasterii Aulici Guellar- tani Assessorem Gravissimum, nobilis Conringiani

nominis ut haeredem unicum, ita felicem in filiis procreatis propagatorem: tum filias sex fausto omine elocatas omnes,dc dignis genere virtutibusque suis matrianoniis illigatas. Caeterum, ut adipstam Conringium nostrum re-

Vertar, quantopere a Deo fuerit ornatus, quam capacissimum ipsi fuerit ingenium, quam acre judicium, laomnibus gratissima morum suavitas, qua facile cujusvis favorem, Principum gratiam dc clementiam, inseriorum observantiam sibi conciliaverit, inter omnes, qui eum noverunt, constat. Accessat indefessum quid vis addiscendi&assequendi studium, non labore, non vigiliis fractus aut dejectus fuit a proposito, ut propterea honore&auctoritate undique parta, immortale Scaeternum limpidumq; Germaniae, imprimis autem hu ius Academiae sit decus. Et primo quidem Naturalis Philosophiae professio, non multo postquam laic conjugio inito domicilium fixit, Serenissimi Principis &Domini Dn. Georgii Ducis Brunsvic. Lune burg cle mentissimoiussu cum Medicinae docendae munere pu-hlico permutata est atque cum Viri undique emineret excellens plane doctrina, stipendium non vulgare audordinarium tantum, sed cum quartae partis augmento iei

23쪽

ei statim est numeratum , Hac ratione tam docendo quam faciendo medicinam aliaque πο μαθε es sua gi

riam non exiguam numinis excitavit. Ut ut verb antiquorum amatore venerator esset singularis ad novorum tamen dogmatum in ledica Arte I lorum Xamen eo accedebat judicio, quod ipsi naturalis discernendi verum a falso dexteritas, ct inquirendo veritatis indefessum studium suppeditabat. Quemadmodum igitur Haru anum de motu sanguinis circulari inventum approbaevit, desin hac Academia primus asseruit atque docuit; ita Paracellicas nugas oppugnavit dis. Jecit. Ex Anatome corporis humani frequenter publice instituta obser vationes suas cum venerandae antiquitatis placitis diligenter contulit, dc ubique solertiam suam omnibus luculenterdemonstravit. Neq; Medicis illis curis laboribusque ita totus occupari poterat, quin rerum civilium camperii Germanici accuratiorem

doctrinam dijuventuti Academicae instillarest, ct scriptis orbi erudito approbaret. . Hinc factum ut patria terra Frisiorum quasi invidere coeperit huic Ducatui Academiae suum popularem. Namque accersitus est Ann. 649. atq; ab Illustrissima Principe tunc regente, honorificentissimo Archiatri consiliarii intimi munere ornatus, rediit. Anno ver insequente a Sereni

sima Christina, Sueciae Regina, praestantium virorum ut aestimatrice ita etiam singulari tunc patrona, perci, lustrem Virum Joann. Adlerum Salvium Legationes Regias obeuntem, in Sueciam, amplissinus conditioni-hus propositis, evocatus est. Etsi vero nihil quicquam in suaJulia desideraret, tamen magiiS fama Reginae,quae

24쪽

ex tota Germania plerosque extantes eruditionIs loria Viros colligere inter potiores curas regiminis sui habuime videbatur, videnda, alloquendae, quamis roris stipendii aut salarii gratia, iter in Sueciam ro. Maii

163o Serenissimorum Ducum nostrorum permissione impetrata, ingressus est. Postquam Holmiam appulit, a Regma omnibus regni proceribus summa quidem clementia' lavore exceptus est, tamen quae Ger dantur conditiones, ipse suscipere detrectavit, ct post trimestre tempus, non sine opulentissimis donis®iis munerationibus, imo Consiliaritin Archia triregii dignitate assectus, reversus est. Nec cessavit; gia Christinae Mestas clementiam saam magni-lcentiam etiam erga absentem exponere, cui non ita

multo post literis salarium annuum mille sexcentoriam

thalerorum promisit. Cumque postea iterum stolicita retur eius in vectam reversio, Serenissimis Principi bus&Ducibus Brunsv. ct Luneb hac re humiliter signincata clementissimum obtinuit responsum cui acquiescens, hic commorari, quam in Sueciam abire Tanto quippe favoreis amore Academiam1uamSerenissam iDuces nostri semper overunt ut ex ea praeclaros viros dimittere noluerint. Conringi autem singulares ingenii dotes tanti aestimaverunt, ut rario aucto, alteram ei Civilis scilicet Prudentiae, Pr lassionem ipsi contulerint. Ex eo tempore firmum habuit propositum nusquam hinc migrandi, sive in au

Iam sive ad alias Academicas vocaretur. Et quidem licet semper Politicarum rerum fuerit avidus 'curi ius tamen cumJam hanc liberalioris eruditionis partem o

25쪽

tem, non sine ultimam, publico stipendio docendi

Spartam esset nactus, de novo ad haec studia diligen tius excolenda summopere est incitatus. Quid vero de in hac parte ii cognata Imperii nostri interiore notistia, ingenio & vigiliis suis sit assequutus, Germania universa non modo, sed vicina quoque regna totus, ua Latina Lingua intelligitur, terrarum orbis duum perspexit. Etjam nusquam non per Germaniam innotuerat Mus incomparabilis historiae di antiquitatum Germanicarum cognitiovi peritia, cum in rebus ad Rempubl. pertinentibus, ad controversias inter Principes, cUrbes, Coenobia®alia spectantibus, consilia ejus passim expeti coeperunt Anno I 6set ad Ducatus Bremensis Archivum inspiciendum d ordinandum tanquam interioris Consilii particeps fuit a Suecis adhibitus Autumno vero in Frisiam de rebus summis vocatus, utrumque negotium seliciter peregit. Similique in labore anno insequente perrexit,quo ho magiinna nonnullisFrisiis nomine IllustrissimaePrincipis viduae

recepit. Ulterius emicuit eius rerum Germanicarum singularis cognitio, cum Eminentissimi Electoris Mo-guntini cuidus coronandi Imperatorem eruditissimo edito scripto asseruerat, gratiam atque clementiam me n. Cum Enn. I6I8 ut alias antea saepius, in Frisia ageret, ibique rebus maximis deliberandis adhiberetur, Serenis in Potentis . Carolus Gustavus Rex Sueciae in Hollatiam accersitum Conrinoum sibiConsiliarium atque Archiatrum, mille quingentorumJoachimicorum annuo salariopromula creavit, ea con-

26쪽

ditione, ut, si ipse in vectam se suamque similiani

transferre vellet, alterum tantum quotannis ei numeraretur. Sed tam hoc, quam alia maximae dignitatis munia oblata recusavit, Ic semper Academicam vitam. tranquillitatem dc honestissimum otium aulicis co ditionibus vitaeque actuosae praeferens, in dulci Musa rum simu placide quiescere, quam fortunae inconstantis strepitum terroremque ali Di metuere, maluit. E dem anno, scriptus de micariat Imperii libellus Serenissimo Electori Palatino Carolo Ludovico, quaerat prudentia Z aestimandorum doctrinae singularis librorum sagacitate, usque adeo sese probavit, ut suam erga Conringium liberalitatem dc clementiam donario egregio testaretur. Cum subinde negotiis Oftfrisicis Occupatus teneretur, accidit ut Anno I66o. Legato Regis Galliae Domino Gravellano, in aula Serenissimi Dn Domini AUGUSTI, Duc. r. Luneb agente, ipse gloriosis memoriaePrincepsConringit praesentiam requireret qua oceasione, perspecta Principi laudatissimo beati nunc Viri, incona parabili rerum non ad Germaniam tantum eiusque regimen spectantium . sed etiam ad vicina regna pertinentum eorumque si tum d conditionem penitiorem respicientium notitia dc peritia, in Consiliariorum suorum numerum eum adoptavit, quam etiam retinuit dignitatem usque ad beatissimum illius Principis obitum Is enim tanquam eruditorum aestimator latronus maximus ob Driam eruditionem c reconditarum rerum notitiam Conringium amabat, cumque illam Augustam, nulli in toto terrarum orbe secundam Bibliothecam condistis a dis-

27쪽

dissit. Ipse eleganti edita Epistola inter extero eam

celebrem, ut meretur, emcit Interea cum maximum per omnem Europam cum viris eruditione excellentibus literarum liaberet commercium, inter illos etiam cum IllustriViroJoanneCapellan Galliarum Regis Consiliario aliquod ei intercessit, qui ipsum Illustriss Domino CoibertoriusdemRegis Ministro Status, tanquam inter Germaniae Viros doctrina excellentes praecipuum commendavit.

Anno itaque I 664. Ludovicus Rex Galliae doctissimis aliquot in Germaniae: Belgio Viris stipendia annua mille librarum numerare jubens, tantum abfuit, ut hunc in illo excellentissimorum virorum numero prae terierit, ut potius non simplum, sed cum singulari augmento , usque ad initia belli cum Belgis suscepti, comtinuata Regia liberalitate, illud numerari fecerit. Anno 1667 Coloniensis ad Rhenum liberae Civitatis Senatus de controversiis , quas habet illa urbs cum suo Archi-Episcopo dc Electore, consilium expetivit Conringit, cumque ipsius praesentia requireretur, ac cersitum honorincentissimeque ibi tractatum amplissimis munerationibus ornatum remisit. Anno 1669. Serenissimus Rex Daniae eumConsiliarium status sibi esse clementissime voluit, quam dignitatem permittentibus Serenissimis Ducibus Brunsv. ct Luneburg accepit. Acres illae inter Lindaviensem ad lacum Brigantinum sitam rempubl. dc Coenobium illius loci passim notae litesct controversae, inter alia niti videbantur

diplornate a Ludovico Imperatore Canobio illi dato;

28쪽

Senatus igitur Urbis Conringi nostri , tanquari

rum rerum gnarissimi sententiam requisivit,qui edita Censura sua Anno Da toti erudito orbi falsitatem ejus diplomat demonstravit. Denique&ipsa Imperialis aula de opere aeterno Finibus Imperii tam sensit magnifice, ut sua interesse summopere existimaverit illius libri secundam editio nem, suoque modo auctiorem prodire jussit igitur ante biennium hunc laborem ut resumeret, quod quiadem ille agere coepit, sed hisce dissicillimis temporibus Ecdubiis rebus, non sine animi quadam aegritudine, donec extremus vitae dies finem labori attulit Quid

praeterea summus vir in totius Germania commodum

scripserit&laboraverit, quia in omnium recentissim versatur memoria, hic recensere supersedemus Uni

cum tantum est, quod praeteriri non potest. Cum Anno iis 3 librum sub nomine Irenaei Eubuli edidisset,pacis faciendae rationes ita proposuit, ut Legatis dii putatis ad Germaniae tranquillitatem restaurandam congregatis magni aestimatus &quantivis pretii habitus, Scad Germaniae tranquillitatem reducendam non parum effecisse existimatus sit. Quid in aliis ardui negotii&ad summam Germaniae imperii pertinentibus rebus consulendo dc cribendo essecerit, silentio hic in. volvitur. Tandem in Academiae hujus Juliae non ham defensionem, contra calumnias malevolorum, quoties necessitas flagitavit, calamum strinxit, sed etiam ad totius Ecclesiae nostrae dc veritatis de sensi nem itum Erbermannum postatam, Fratres mallen

burebis aliosque purioris doctrinae Christianae hostes

29쪽

oppugnavit. Quae omnia pietatam&prudentiam, d vinam cum humana sapientia conjunctam in uno huius animo filisse manifesto ostendunt , Inter hae comnia quae scripsit&edidit opera luculentissima nec pauca, non destitit voce studiosam Iuventutem sedulo inmrmare.&ut primis publici muneris annis inNaturalium rerum inquisitione, postea in re medica, ita ultimo Politicis&ad Notitiam Imperii atq; publicum statum. fidelissimam manuductionem praestitit. Quantam enim ille sustulit confusionem, Romanarum rerum cum Imperii hodiernis mixtarum ut scilicet solida merspicua doctrina, non per ambages Maniles fabulas Iuventus ad ipsam reipubi nostrae formam certius co Enoscendam, felicius aliquando gubernandam, dedum teretur. Cum enim omnia ordineJusto, non ex alienIssed propriis suis fundamenti, principiis per demo strationes, quantum rei proponendae natura patier tur, traderet, mirum non est applaunm publicum omnium auditorum fuisse subsequutum. Ita publicum x eminum docendi munus cum operos ad commmnem utilitatem scribendi labore comunxit. Qui enim

summi illius philosophorum Principis Aristotelis inde Ibineunte aetate non lector modo sila admirator assiduus fuerat sectator, quid mirum si illius vestigia pretans gloriam non dissimilem est consequutus Accedebat ad Veterum Philosophorum, Medicorum. Hist

vicorum, tam sacrorum quam exterorum lectionem,

etiam recentiorum scriptorum infinita fere notitia, ut de quacunque re, sive disserendi sive scribendi animus

30쪽

ium de eadem re consignatorum operum chorum est

suggereret , ita ut sine exaggeratione Bibliotheca et semens, Irin eum ambulans ex re dc vero dici meruerit. Sed non hic locus est eius laudandi aut elogium scriben .di,cujus vitae nudam historiam haec pagina capere non potuit Corporis fuit injuventute ouasi morbidi, o stea vero sic satis firmi, nisi quod calculo subinde tenta.

retur. Sensus, auditum d visum imprimis, vegetos firmosusque ad extremum retinuit vitae diem, ut minutum cnaracterem, cui scribendo insueverat, legere semper potuerit. Staturam vix mediocrem ben, pnisi manatura vastissimo ingenio,memoria fidissima, audicio limpidissimo compensaverat. Et sane, ut tenue corpusculum ferendis majoribus laboribus non erat

aptum natum, ita illis quae studia requirunt liberalia, vigiliis, lucubrationibus Zcassiduitati scribendi fatis robustum videbatur, ut, nisi quaedam domestica aegritudo, nisi animus stibinde turbatus, nisi denique ex publica totius Germaniae non adeo laeta facie aliquid traxisset molestiarum,forsan beati parentis sui qui xcIIitio aetatis anno decessit, longaevitatem haud dissiculter consequi potuisset Verum Deo Opi Max aliter visum, Clim enim Natalem suum septuagesimum quintum non sine maerore animi d lachrymis peregisset: plavirium in dies lapsantium infirmitatem sentiens deso servans, non procul abesse vitae finem, auguratus est, quod eventus comprobavit. Die enim mensis Deiscembris tertio cum decumbere coepisset , ejusd mens

d. 12. Anni cIo lac LXXXI. pie placidissimel acquievit Vir immortalitate dignissimus.