Hermanni Conringii De Germanorum imperio romano liber unus

61쪽

facta, ut in Annalibus quidem Francicis, qui appellantur, legitur, Hochsiburch castrum quod in Reginone tamen rectius forte dicitur Ochsenburg ceperit. Notum sane, Caroli demum Magni auspiciis coepisse in Saxonibus primordia Christianismi d quidem ab anno seculi illius octavi septuagesimo quinto Sedin quae Indiculo praemissa est Fidei professio, vel illa qua scripta est dialecto, facile indicat, non in Saxonicae Gentis usum quidquam ejus esse

compositum. Ut nunc taceam, primos Evangelii in Saxonibus praedicatores non e superiore Germania sed ex

Britannia aut Frisia adventasse. Etiamsi possem igitur non nihil adferre lucis Indiculo illi , res Saxoniae tamen priscae isthoc ipso haud illustrarentur. Nihil coeteroquin mihi prius foret, quam Eminentissimae Celsitudinis Tuae desiderio obsequi praesertim quia intelligo, meditari Te Hi

storiam Paderbornensis in ιοπης, quod argumentum hactenus, quod sciam, nemo ex dignitat tractaverit, etsi ex regione illa ipsi themii d Rei neccii, omnis antiquitatis curiosissimi scrutatores, prodiissent Libentissime equidem juverim tanto conatus si possim. Quod si Celsitudo Tua Serenissimum Herum meum inviserit, quod deside rari scio ab illo sapientissimo Nestore, dabitur fortassis occasio coram explicandi animum inserviendi cupidissimum. Nunc Deum Veneror, uti bono Germaniae publico, Te Principem, pacis c tranquillitatis tot inter Martios furores studiosum . diu conservet. λHelmstadit,April. Eminent imas tudinis tua

Hemannus Conringius

62쪽

FERDINANDUS EPISCOPus

ET PRINCEPS ADERBORNENSIS.Coadjutor Monasteriensis

S. P. D.

HERMANNO CONRINGIO

Viro eruditissimo. Asonumenta Paderbornensia ex historia Romana, Franciam ea, SaxonDa ervia notis illastrata, quae in lucem Olieam nunc prodeunt , tecum communieo, mi Conrinsti, ut censeas ' emen G, pro singulari tua eruditione sepatri antiquitatis notitia. Quare m orem in modum te rogo, ut censuram liberrime exercem, me admoneas errori tibi tibi δε- prehensi, quo suo tempore emendatius hocce opusculam possit recudi Gratissimum etiam nobis aecidet siqvibus argumentis D autorum testimonii sententiam nostram confirmabis, ea inobis suggeras, secundae editioni inferenda. Ficquid autem operae hac in re collocabis, uti nobis perquam erit acceptum ita non omittemus debitis osseus remunerari. Auctoris no tarum titulus non est operi praefixus, qui latere mam est, quam laureolam in mustaceo quaerere, ea praecipue de causa, quod per negocia publiea haud stillavit limae immorario mensuram nominis sui implere. Unum ex bis exemplum Bibliotheeae Mulfenbutelianae donatum velim eatera tua sunto. Vallis. IPaderbornae uti. Kal. April. MDCLXX.

63쪽

CONRINGI EPISTOLAVI.

EMINENTISSIME ET SERENISSIME

PRINCEPS

Domine clementissime. OV m gis praeter exspectationem advenit munus,

ut inusitatae in Principum ordine eruditionis, ita simul immeritae Clementiae certum testimonium. eo impensius non possum non gaudere Eminentissimam Celsitudinem vestram isthoc in argumento occupari, non

adeo pridem narraverat mihi in Wolfenbuitelens aula tum degenti Hervordiensii satrapa Arnoldus Ludovicus de Post: Quem quia itidem Germania nostrae antiquitatum studio duci intellexi, simul a Eminentissimae Celsitudini vestraehrevi coram serviturum rogavi, ut quidem ante Omnia humillima obsequia mea offerret, simul vero, cum desedibus

Francorum illorum, qui Germania relicta in solum Gallicum commigravere, incidisset sermo, conjecturas meas praebita occasione Eminentissimae Celsitudinis vestrae limatissimae censura subjiceret, omnino vero calcar adderet in tam nobili stadio currenti. Id num ille jam tum fecerit nescio, facturum non equidem dubito. Nec ille autem nathi narravit nec ego credidi, jam eo usq; argumentum lioefuisse elaboratum, ut lucem haud de lugere pollet haud ignarus scilicet, quae soleant esse Principum occupationes. quantumve illae animum a literariis curis seducant. Erit

sane libelli lectio mihi omnibus prior negotiis hoc etiam ipso die quantum per valetudinem quidem licuerit, quae ut semper vernali tempestate solet esse nonnihil infirmior, praesertim aetati jam in senium vergenti, Regum Prin-

64쪽

A 'RDINAND EpIsc. IRINe PADERB. IIcipiamq, rebus propemodum defatigatae Censuram ex voto minentissimae Celsiitudinis Vestrae scio a me praestari non posse non deero tamen expectationi saltem pro virili, simulatq; cum justa cura librum volvere licuerit quod spero statim a seriis Paschalibus, quas solis steris impendere jubet religiosa pietas, mihi permissum iri. Exemplar libri unum Augustae Bibliothecae Eminentissimae Celsitudinis Vestra nomine, prout sum justiis, dedicabo, d quidem perendi statim literis ad Principem meum datis. Alterum dare Antonio Utrico regentis Principis Patri, literato item 'iterarum literatorumque magno aestimatori, animus est. Tertium die statim crastini Juliae Bibliothecae

Academicae consecrabo, addito autoris elogio. Dereliquis cogitabo. Absit enim ut indignis horum quidqua offeratur. Deum venieror,Eminentissime ct Serenissime Princeps, uti possit Scintegra valetudine ct rebus prospere ceu hacten'. succedentibus, Eminentissima Vestra Celsitudo otio litera ,rio interdum frui, animuinq; ad magna quaeq; componere.

Eminentissimaeo Serenissima Cel udinis vestrae aetatem

FERDINANDUS E pISCOPUS

ET PRINCEPS ADERBORNENSIS

Coadjutor Monasteriensis

IV V qu responsum tuum de redditis tibi monumentu Paderis in bornensibus accepi, cessavit coeptum literarum nostrarumba com-

65쪽

ra . CONTINGI EPIsΤOLA commercium: ea enim interea, ut nosti, inciderunt tempora, qua

potius justitium fusis nostris indieerent, quam otium facerent. Nunc ital rebus iterum quietis resumo calamum, hanc Rottendor nostri praefationem novae Jonumentorum editioni, quampriori longe auctiorem ornatiorem Daniel Elzevirius Ambielodami adorna , praemittendam tecum communico, linas judicii tui facio, quae in monumentis Viflutabis Rema de Franeorum esSaxonum origine sumus hariolati Tuae erit humani tatis ea censer sententiarabae super re tuam nobis In care, quam tanti facturisvmus , quanta est ingenite, eruditionis tua apud omnes innos eumprimis existimatio. In monumentis porrh nostri ad te missis non semel ad verteris Henricum de Hermordia a nobis citari, cujus historiae bina priore partes in . apud me sunt, sedpostremam ejus partem, in v I vitemporis resgestas pertractat, hactenus desidero. Quare majorem in modum te rogo, ut certiorem me Deias, utrum in Bibliotheca Iulia, aut alibi apud vos hic Thesaurus lateat, de quo vix aut ne mi quidem dubitare me patitur, ibomius vester, qui hujus Autoris testimonium in suis editis libris passim adducit. Θοitas citius haesuper re responsum nobis dederis, eo erit gratius acceptiust. Vale

EMINENTISSIME ET ILLUSTRISSIME

PRINCEPS

Domine Clementissime.

Um nuper turbaretur ad Visurgim, dolui equidem,

Eminentiae Vestrae litteraria studia non posse non simul turbari cumprimis autem metui ne ripsa involveretur Eo majore gaudi his necerunt clemen- tis-

66쪽

. tissima littera Eminentiae Vestrae cum adiectis plagulis Vidi enim rediisse in pristinum otium Musas Vestras, neq; perMartias turbas jacturam aliquam me fecisse pristina gratiae. Cumprimis magna cum voluptate intellexi iteratum illud patriae monumenta excolendi illustrandiq; studium: rem dc piam Scutilem cingenuo cuivis periucimdam Etsi enim alibi splendidiora I sumtuosiora passim supersint; rerum tamen gestarum magnitudine illis aliisPader bornensia

Vestra monumenta neutiquam in quam multis concedunt,

quaedam dc superant. Fuit sane ille Rhenum inter Nisurgim terrarum tractus a Julii Caesaris usque aevo aliquot culis Romanae Germanaeq; virtutis palaestra. Et vero ipsos etiam Marcomannos, Harudes, & Sedusios antiquissimas

sedes non alibi habuisse, ipsi earum nomina significare mihi videntur, ab oppidis scit suae cujusq; gentis ita dictos

quorum vocabula etiamnum superant. Quemadmodum videlicet a Marca hodie comitatui Marcano, ita olim Marcomannis fuisse nomen ab eo quod hodie Dusburgum audit, olim Sedusios fuisse appellatos; Marudum oppidum illud quod nunc vulgo dicitur Ruden an de sisa fuissete, mihi sane perfit verisimile. Illos autem tres populos in

unum deniq; Marcomannorum nomen coaluisse, ma-raboduo iuclyto Duce occupasse Bojohemiam, pulsis trans Danubium BGis, aut in servitutem redactis, notum est ex Historia Romana: nisi sorte Sedusii&Harudes Quadorum sibi cognomentum adsciverint propria condita Republ. Non cedit vero illis interamnatibus terris exiguae gloriae, si sortissimis illis tribus populis primos natales dedit id quod ego suspicor, non vana forte conjectura. Idq; etiam ideo, quoniam ipsi illi Marcomanni a Sarmatis CZechis licet B ohemo suo pulsi deniq; videntur illi esse, qui occupa ba to

67쪽

Francorum partem potissimam iisdem terris originem mam debere, omnino Eminentiae Vestrae astentior. Utiq; enim & Bructeri, nobilis Francorum populus, etsi stilo tempore Francum cognomentum cepit, ad ripam Rheni fere circa Vangiones sederit, olim circa Luppipin camisiam habitaverunt quin imo dicti, nisi fallor, sunt ab oppido Broekaut Bruch, quod nunc Comitatui Brocano dat appellationem. Citra controversiam autem Chamavi. Sc&Ampsivarii illas quondam terras tenuerunt. Imo illorum oppidum fuisse id, quod nunc Camen dicitur; & Ampsivarios alluvio quem accoluerunt iuri se vel Ciliser ut ab Ambro amne itidem cognominatos Ambrivarios, imo fortassis&Sicambros, dictos opinor. Utrumque autem populum Francicum esse certum est d,notum. Nescio an Eminentia Vestra a Francico cognomento velit exclusos Angrivarios Tacito usque adeo celebratosa Chamavis, bcinos Illos diversos esse ab Angris aut Angariis populo Saxonico, in Francicum autem nomen fuisse cooptatos, origine nominis accepto ab Angro fluvio, qui in Ducatu Bergensi Rheno mergitur, post a sese cognominata loca

illa iugera Lagerba usunt uni ulyria forte non utilibus argumentis probari potest. Utrum carisii mei, qui Visurgim interin Albim degunt, Franci unquam audierint mulum equidem dubito Cattos vero constat nomen Francicum induisse nec forte dissicile probatu non tam Hatas, quam illos ipsos qui post orientales Franci,nunc simpliciter nobis Jr inclen vocantur, attos olim nuncupatos. Omnes porro Francos in Germania TransRhenana olim vixisse, eorum solos illos, qui inter Rhenum&Visurgim nuruerunt, relictis patriis sedibus, Rhenoqyestra,

68쪽

Jecto in Galliam commigrasse, pridemJtidicavi, ac proinde

Eminentia Vestra hac etiam in re non possum non applaudere. Utinam non displiceant vicissim Eminentiae Vestrae quae a me libro de origine Juris Germanici de Francis illis priscis, eorumq; legibus cumprimis cap. vii sunt dissertata; nec enim vel nunc eorum quicquam muto: nisi quod legem Salicam in Ripuariis, non autem in TransRhenanis nostris terris esse latam fecerint me postea suspicari nomina Villarum istarum ubi lex illa fertur condita, reperta parum distantibus spadiis in Germania secunda circa Moguntiacum oppen heimium. Cum ante quinquennium miserim librum illum, fortassis adhuc in Eminentiae Vestrae latet BNbliotheca De Saxonum originibus cin vestram μεα ιανυαν adventu sententiam Eminentiae Vestrae itidem apprO- ibo. Et quoniam libro de antiquissimo Helmestadii statu eandem prolixius proposui, mitto nunc illum etsi nemore Eminentiae Vestrae jusia dc desiideria, cogar illum incomptum tradere. Quae magis propria sunt Paderbornensia, merentur sane singularem aliquam laudationem, quoniam&natura ipsa quaedam sua miracula illis oris largita est,

humanarum rerum multa per eximia ibi acciderunt. Cum ab Agrippinensibus reduc non multo ante terras istas peragrarem, magna etiam ipsemet cum animi voluptate inmemoriam mihi revocavi, de Romanorum d Caroli M. gestis antehac studiose mihi lecta. Per item oculos affecit mirus Padrae fluminis ortus. Longe maximum proinde gaudium mihi pepererunt Eminentiae Vestrae Poetico Historico calamo illustrata aderbornensia monumenta. Quo Illustrissimae manus dono annus me superior ditavit. Enimvero ex eo quae jam tum noveram longe visa sunt so

lito splendidior certiora alia quam plurima primum

69쪽

16 CONRINGII 'IsTOLA didici. Omnia coram quasi spectata animo apparueritnt. Usque adeo illa exemplo nunc carens Epigrammatum rotunda suavitas eorumq; longe eruditissima ex Historicis depromta illustratio, me delectavit. . Cum ex transmissis pagellis itaq; intellexerim, non tantum illius libri novam editionem in Batavis institui, sed multa etiam ha ctenus intacta secundis curis ornatiora proditura, incensium in me est grande omnium istorum desiderium. Proindeq, acceptis Eminentiae Vestrae literis, nihil mihi fili prius, quam1n Henrici de Hersordia libros inquirere; sicubi forte illi apud nos reperiantur manu scripti typis enim nunqua sunt editi quo justae exspectationi quantum in me est, satisfaciam. Nec vero non etiam ipsemet auguror, hominis illius in vicinia nati labores aderbornensibus illustrandis posse inservire. Verum in Julia nostra Bibliotheca Henricus ille non comparuit. Quid super ea re consultus Melbomius noster responderit, mitto nec memini ejus libri aliquod visum in thesauro Augusta Bibliothecae exemplum. Inquiram tamen & ibi diligenter. Videtur autem dc inventu rarior esse, ac proinde nec mπαευ ossi inter Latinos historicos memoratus. imo per errorem creditus idem cum

Henrico de Ersordia, homine nihil minusquam Historico. Verum quid in Augusta Bibliotheca sim reperturus docebit tempus. Mitto autem hac vice, qui recentissima hic cura prodiit in lucem, Engelliustium quandoquidem dc ille in vicinia est genitus d diligenter satis res patrias persequitur pro captu aevi: dc hactenus Typographum non invenit. Utinam possit ille Hervordiensis locum explere Vestraeq; Eminentiae exspectationem Quod si porro aliud quid demandatum mihi fuerit, curabo illa qua pax est sedulitate. Nec enim magis temere quid in votis, quam inservire prae-

70쪽

AD FrRDINAND Epige. IRINe PADῖχ' claris studiis Principis, cui eruditione parem aliquam murulis seculis non vidit Germania, imo cui in vulgo eruditiorum nemo hodie antecelliti cum Poetica facundia tum Germaniae antiquitatum exacta peritia. Non dubito autem in nova istae monumentorum editione actum iri d de Pier , montanis eoque posse me tandem intelligere, verumne 1it quod credidi hactenus nomen Comitatus illius esse me. re Gallicum Piermoni signans lapideum aut petrosum montem ac proinde illos, qui antiquis chartis Comites audiunt de monte Lapideo, Piermontanos Dominos Veteres esse. Forte quod eorum conditor ex Gallia istuc venerit,in locis allis fuerit donatus a Ludovico Pio, quo tempore ex Aurea Gallorum Corbeia nostram Saxonicam construxit. Quin docebit me spero illa monumentorum εκδοσις, quid sentiendum dearmen burgoComitatus illius 4b Arminione a ceperit nomen, quod hodie nonnulli opinantur, an ab Irmin Saxonum Deastro, quod mihi est verisimilius. Nec vero Arminii aut Harmini vox non est diversa ab Irmin,etsi sono amnes. Nec ipse Arminius vel ausus fiuisset arcem condere sui nominis nisi trahere huc velis quod Tacitus

memorat Arminium pulD Maraboduod abscedentibus Romanis Regnum sectasse, ae libertatem popularium habu ea mersam, ut arx in libertatis frenum exstructa fuerit, mox a popularibus eversa quorum dodolo peremptus est Arminius. Nec denique Cheruscorum vis fortassis adeo longe extra proprias sedes fuit diffusa, ut arce fuerit opus ad vicinos populos intra Ordinem coercendos. Exadverso Irmini cultum Saxonicis in terris imprimis fuisse familiarem , certissima constat Historiarum fide. Non dixerim tamen a

Carolo M. hic perinde ut Eresburgi fanum aliquod Idoli illius fuisse destructum quoniam nihil tale aevi illius annales