장음표시 사용
21쪽
Librum ergo, res in usum atque exercitationem transferendas enucleatius tradentem, si ad examen quispiam reuocare inst
tuerit, studiose attendat necesse est principio,ad quem ipse colline et scopum quaenam porro ad eundem consequendum adhibenda doceat esse medii; demum, quam dextre in mediorum versetur adplicatione. Quod si scopus omnis huc redeat,
ut amore mutuo Deus coniungatur cum hominibus, aut impedimenta, sanctissimo huic amori intercedentia remoueantur; erit certe liber ipse accensendus praecipuis, ac summum
libri caput in bonis erit habendum. Quod si ipsa media ad scopum attingendum adprime sint attemperata, sintque vel
virtutes, vel quae impedimenta saltem remoueant, eo magis
opus ipsum cum laude erit excipiendum , quo magis via r , qua laudabilissimo potiamur scopo, expeditum commonstrat: si vero contingat, media quaedam adserri, quae in se vel minus bona & vera sint, vel ad finem suum minus aptad congrua, si modo ceteroquin talis vere est, quem diximus, libri scopus,
non ideo statim capitalis est error exsculpendus, aut haereticus declarandus liber od potius considerandum venit, an eius lint indolis media illa, quae vel penitus scopum sustollant, vel an inpedimento sint, ne eum contingere valeamus. Quo in casu, si ab auctore ex mentis imbecillitate fuerit erratum, non accusandum eundem esse arbitramur, ac si scopum vel negare vel tollere voluerit; quin conueniens potius erit, blande eundem atque benevole de hallucinatione commissa admonere, atque edocere meliora quae si agnoscat, ob ingenuitater laudandus erit; si vero ob caliginem menti offusam, nec erro rem suum nec meliora agnoscat, scopum autem retineat, christianae caritatis ac rationis esse omnino videtur, tantisper eum raterne tolerare, quousque a Deo copiosiore luinin beetur nisi sit euidens, subdole agere hominen aequum
scopum ipsum flocci pendat, media quoque a scopo vero ab
22쪽
ducentia,tanquam ad eundem conducibilia,commendares&etum vero censura in eum est expedienda. At si media minus
sint idonea, sed ex rerum minutarum renere, unde non metuendum sit ingens detrimentum quis esset tam inclementer morosus continuo, tam ab omni humanitate alienus, ut ad duriorem temere prouolet censuram ardoreque intempestive solerti tam leuiter erranti dirum haereseos crimen dictatorio calamo impingata Dissimulanda haec sunt, pacis retinendae caussa, immo&excusanda, ut errata innoxia , nec, ubi obiter ista sunt resutata, pertinacius censuris insistendum est. Uteritis, si bona adsit mentis voluntas, conatusque ruens hisce mediis eundi ad Deum, tanti res merito habenda est pretii, ut manca etiam media&mutila nullam operi adspergere macu-
Iam iudicari ab aequioribus debeant. Vnde denique si scopus mediaque ad scopum,&mediorum adplicatio, recte sese per omnia habent .verba quoque aliquando duriora pio Vbene
cupiente lectore beneuolum nanciscantur interpretem. Nam
hac qui mente sunt praediti, non patientur sibi a modis loquendi adferri remoraim; quibus satis est, clare se percipere scopum,& media nouisse, ad eundem se ducentia. Haec omnia ut cum mitissinis Christi disciplina praesertim conueniunt; ita qui velit de Praesulis Cameracensis placitis existimare, si obseruanda sibi putet, haud paulo liquidius, ab utra parte stet veritas, perspiciet. Non vacat tamen nunc ire per singula, siquae vel placeant, vel displiceant, in libro tot conuitiis appetito, demonstrare. Hoc video, quae de amore puro commentatur Vir il-Iustrissimus, nobis propterea non esse plane adspernanda,quod caussam nostram contra Pontificiorum de operum bonorus meritis commenta valide adstruant. Si enim in eum persemctionis gradum, quod aractoris nostri scitum est, adduci potest anima fidelis, ut nullam amplius commodi, nullam mercedis, nullam praemii rationem habeti immo si iste demum, ut porro
23쪽
decernit, est amor persectissimus dari viam apparet, qua per sectissimi vel absque meritorum4 bonorum operum subsidio in beata illa coelorum regna enitantur quae est illa ipsa doctrina, quae ab ecclesii Protestantium uniuersa immotis iam diu monumentorum sacrorum monumentis constabilita, procapite sanctissimae fidei nostrae maxime primario iure meritoque habetur Sed fuerunt profecto, cur ista sanciret, Archiepiscopo non plane nullae rationes, quum praeeuntes haberet tot viros, meritis&pietate incomparabiles A sua parte stantem Scrom. si II habet Clementem Alexandrinum, cuius haec sunt effata δεῖν ρ' uρια , μητε διάηοβον κολάσεως, μήτε διά τινα ἐπαγγελια ἀο
sim oportere neque propter metum Anticii neque stropter aliquam doni promissionem sedpropter ipsum bonum, accedere ad verbum salutare. Consentientem habet Augustinum, cuius haec est doctrina: fruitionem, ad quam semper tendit amor, non esse Dei possessionem, ad quam intuitu nostrae utilitatis contendimus; sed unionem esse cum Deo, qua non Deus ad Aut in. δε mos, sed nos ad Deum toti referamur. Frui, inquit,s amore a- Doctri a cisi licui rei inhaerere propter seipsam. iii autem, quod in sum , - , veneric,ad id quod amas obtinendum referre stamen amandum M M. , d. s. Vnde monet alibi opsium amfmus propter ipsum . T N. Pollicem sibi habet prementem sanctum illum Macarium, cu-δ se tu, verba sunt o Hάλδειαν τον Θεονόγαπησαντες, as
que obssem regni elegerunt riseruire quasi mercatores lucrum, aut operarii mercedem captantes e sed neque ob metum praepa- peccatoribus poena i verum in Eum, ut Deum solum
24쪽
creatorem proprium, adfectu inclinati, ex recte conclusa inde nutione consequenter agnoscentes, aequum ac iuste debitum esse, ut creaturae conditori, serui domino, propter ipsam eius excesientiam, placere ac gratificari sudeant. Et aliquibus interiectispergi : Κοιι οἱ ἀμφοτερων γάρ ἀι Δαμὼ τα κτισαντι δοκιμα-
κχα φιλια κοι τιμί- ἄξιον. Et per ambassas res a con ore animae probantur his explorationibm manifesto a pareat, quales in e mercenariae ne nundinatrices carietatis, quaesus sui caussi Deum amantes an solum propter seipsum eum diligant: quod istam, ut en in sua natura propria, citra resectum adnos, omni dignum amore honoreque fiant. Nihil nunc dicimus de Tertulliano, Basilio, utroque Gregorio, Ambrosio, Hieronymo, Chrysostomo, Theodoreto, Beria hardo, aliisque viris ecclesiae Patrum nomine venerandis, ad quos, eadem vel similia Dibuctiondocentes, confidenter prouocat ipse. Sed non ad hos tan PUomi 'r tum, seda ad alios quoque,qui posterioribus seculis in ecclesiam Romana magnam sanctitatis singularis famam consecuti sunt, nonnullis eorum in Sanctorum etiam tabulas cooptatis ita enim Albertum Magnum Thomam, Bonaventuram, Dionysi p. ODum Carthusianum, Thomam Xenapisium, Susionem, Rusbro chium, Iohannem a Cruce, heresiam, Franciscum Salesium, aliosque plures, vel duces suos vel testes doctrinae suae cier gaudet Equidem quum circa hoc de amore puris limo caput omnis vertatur controuersia, credo id nunc a nobis requiri, ut, quousque is vel admitti vel reprobari debeat, ostendamus. Sed date veniam, Auditores, si in argumento omnium dissicillimo delicatim moque, aliorum potius respectem sententiam, quam aperiam meam. Reseram itaque quae nuper admodum incOrona virorum praestantissimorum,quum altercationum istarum
sorte iniiceretur mentio, eruditissimis sermonibus vltro ci- 3 troque
25쪽
troque a stata, a me, visum earum rerum admodum curiosus, auribus atque memoria sunt excepta Quum ergo ex amicis non nemo ex iis, qui congressurii istum celebrabant, sorte sciscitaretur, quem putarent demum illustrissimae ditis fore euentum siquid sentiendum sit de isto amore puro st timui canitie venerandus,&tum incomparabili eruditione, inprimis in rebus ad salutis negotium res spirituales pertisnentibus, tum Minsigni vita sanctimonia, in magna apud omnes laudes excipiens sermonem, his verbis sat animi explicabat sensa Tam indulgentem esse Deum, beneuolenti simum patrem, ut permitteret filiis suis eo ipso, dum sincero amore & ex grati animi studio praeceptis suis obedienter sese attemperant, in praemia fidelibus promissa intueri. Qia' fundamento omnes inniti tum prolixas illas promissiones, tum minas, quibus ad consectanda ea, quae sunt pia atque laudabilia,&ad fugienda secus se habentia, illos vult exstimularαQuanquam enim iure suo perfectissimam obedientiam, nullo
proposito praemio, ab iis, quos sua finxit manus, poterat expo-icere in eo tamen ipsum summam ergo nos de larare benignitatem, quod antequam ad bene agendum accingamur, cximiis pollicitationibus segnitiem nostram excitet inde non displicere ipsi eorum obedientiam, qui viro velut oculo in ipsius voluntatem & gloriam,altero in bona tam large promissa respiciant quin&viros sanctissimos eo incitamento,uelutis abro aliquo opus subinde habuisse, quo fidem obsequi.
iam suum mandatis diuinis praestandum, exsuscitarent , cu-Ν . n. s. iusmodi de Mose dicitur, maioris ipsum probra Christi aestimasse, quam redundante. Egypti thesauros, eo quod ante oculos haberet ingentia illa praemia in coelo sibi reposita. Nihilominus hunc omnino sublimiorem esse amoris gradurno, quo&connitendum sit quam maxime, tam sincero animi adfectu in Deum ferri, tam calle ouficia hominis Christiani obi
26쪽
INAUGURALIS.re, ut nihil praeter Deum attendamus idem etiam facturi, si nec decoelestibus gaudiis, nec de infernalibus cruciatibus, nobis aliquid esset inauditum. Immo, addebat, ista non intra nudas animi speculationes consistere, sed fieri reuera pol s , ut homo fidelis,gratiae adiutorio subnixus,ad tam altum amoris fastigium adspiret. allegato in hanc rem admirando Pauli ex ερ . IX,pemplo, qui pro fratribus luis secundum carnem exsecratione in aeternum a Christo separari optabat unde conficere vole. bat, si amor erga atres eo adducere hominem potest, quare non idem valeret efficere ardentissimus amor erga Deum PNec deesse praeterea alia virorum deuotissimorum exempla, imblia de se testantium, quibus caussa sit nulla, cur fidem non habeamus. Huic sermoni quum imposuisset finem vir summus, videbantur quidem multis haec sortiter christiane dictata,
plausuque a quam plurimis excipiebantur singulari sed aderat insimul vir quidam,elegantissimi ingenii acumine prestans,qui
plane diuersum sibi persuasum esse adseuerabat. Vnde quum reliquos plenius eius mentem percipiendi desiderio teneri animaduerteret, altius ingressus, atque primis usque princi piis rem repetensi negabat animam nostram aduersus quamcunque rem inclinare se posse , nisi quadam vi in mentem facta, quae ad suam quaerendam beatitudinem perpetuo eandem stimulet quam propensionem a natura nobis insitam Apenitus infixam erga felicitatem, tantam onanino esse, ut nulli rei amore nostro possimus inhaerere, nisi quae in quantum nobis conueniat, hoc est ad nostram aliquid conferre possit beatitudinem. Haec ut probaret, largiri aiebat omnes, rem, ut amari possit, debere esse amabilem, Meiusmodi ut a nobis desiderari possit nam fieri nulla ratione posse, vires aliqua ab aliquo ametur, nisi aliqua ex parte cum ipso conueniat. laai te nus enim rem amabilem esse desiderabilem, rem unam esse atque eandensi quum in omnibus creaturis, vi intelligendi
27쪽
24 O in oomatis, amor re ipsa nihil sit aliud, quam desiderium sibi rei conuenientis. Hinc porro colligebat quemadmodum ergo potest aliquis suo deliderio rei imminere, nisi sit in ipsa quidpiam, quo deliderium hoc ad se trahat Quod si vero hic aliquis velit dicere adesse persectiones in Deo absolutas, bonitatem atque pulchritudinem tantam complectentes, quae appetitum nostrum ad se alliciano atqui, regerebat ipse, si perfectiones istae absolutae nullam habent conuenientiam cui nobis, nos quoque nullo alio respectu ipsorum tangemur sensu, quam qui sit plane indifferens, quique nos nihil omnino commoueat. Nonne enim praui isti genii, aeque ac nos, persectionum in Deo absolutarum habent cognitionem λ qui tamen adeo Deum non amant, ut horribili eundem prosequantur odio, hac ipsa ratione inducti, quod nihil exinde ad se in miserrimo rerum statu redundet utilitatis inuod fieri non posset, si perfectiones istae idone ς essent ad creaturarum amorem prouOcandum Sint ergo perfectiones istae ingentes,id quidem habebunt,ut admirabilitatem possint conciliare, nunquam vero e Gficere ut voluntas nostra amore in easdem incendatur. Haec ut melius comprehendantur,hoc a nobis, subiiciebat, sit positum duo esse numina infinita, eaque persecti irima, quorum unum in se veluti ines usum acquiescat felicitate sua , nec si extra se communicet alterum vero suas persectiones suamque felicitatem communicet rebus intelligentibus, a se productis, tominesque cumprimis omni bonorum genere reddat beatos. Si ergo absolutae duorum entrum istorum perfectiones ab iisdem essent cognitae, quisquamne existimet, pari utraque modo numina ista esse amabilia an non vero locum c , , n, his me habeat illud , quod ait apud Ciceronem Cotta Si maxime
iurat o um talis es itus, ut nun gratia, nulta hominum caritate teneatur, ob Lς aleat Epicureorum hoc olim suisse dogma, qui quum diui-
nam prouidentiam libertatemque sustollerent, pietate tamen
28쪽
INAUGURALIS. 2s Deum cohonestandum esse propter excellentiam professi sint. Quemadmodum si nihil aliud quaereremus, inquit Velleius ex uia cap. v. Epicuri familia apud Tullium nisi ut Deos pie coleremus,es ut supersitione fiberaremur, satis erat dictumis nam rasilaus
deorum natura hominum pietate coleretur, quum s aterna sit,s beati mi habet enim venerationem iustam quicqui excedit. Retulimus, Auditores,quantum memoria suggessit quae diffusius tunc a viris clarissimis disputabantur quorum quae sententia firmiori innitatur talo, vos, pro animi vestri perspicientia sapienter arbitramini. mihi vero inter omnia ea inprimis placuerunt verba in Archiepiscopi libro, quibus in P Instructione, quam vocat, Pastorali moneo; Ego nusquam An. θρ Diichristos esse rejiciendos, qui in inures delibus perseectionem cupiant , fler quam ex octilis amittant Iesum Christum, auctorem cae consummatorem fidei. Sed nos quidem ad Pontificem potius Romanum conuertemus nunc paululum oculos, quem
pro infallibili coni uersiarum, in rebus fidei exsurgentium, iudice ab ecclesia Romana haberi constat omnibus. Ad eum vero a Rege Galliae Praesulibusque, Cameracensi infestis, delata iam pridem, ut memorauimus, haec lis est, suo ut arbitrio arduam Minomenti maximi controuersiam componat. Verum in quantas difficultates se inuoluerunt illa, quae existimantur,ecclesiae columina Quid enim' putatiine posse finiri Pontificis sententia litem tantis animorum motibus agitatam, uniuersam pene Galliam misere in partes distrahentem Uoccine vero est dogmatibus suis congruenter&constanter agere Oblitine sunt, quod toties in ipsa Gallia firmatum stabili Maimburg
iumque est , veluti doctrina nulli dubitationi obnoxia tu
dicium Pontificis non esse erroris nescium, nisi id Vel in Con-j. --.-.cilio aliquo generali, vel cum consensu uniuersiae ecclesiae ipse VI, p. V. pronunciaueriti Quid proderit ergo Papae sententiam elice. re, quasi vel maxime contingeret damnari Archiepiscopum,
29쪽
ille tamen caussam haberet, cur censuram hanc adipernaretur, desessato stare nolit iudicis, quem aeque labi posse ac se ipsum, auctoritate ac sententia G.illicanae ecclesia sancitum atque ratum sit' Sed demus hic obsto, paullulum esse libertatis suae ab utraque parte Antistites; quid agat vero bonus ille Pontifex nimirum anceps ille haeret, inter sacrum atque saxum consistens. Iam diu est, ex quo negotium excutiendi libri dedit viris qui . busdam rerum scientia satis instructis: qui vero: in aequales partes disce serunt, quae in Archiepiscopo in Gallia non toleranter feruntur, ea insinctissimorum virorum, ab ecclesia Romana sanctorum numero insertorum, scriptis usu frequentata esse adfirmant. M infelicem iudicem in tantas angustias redactum, ut quid agat, quid statuat, quem damnet, quem
abse luat, cum ignarissimis sciat ipse Damne igitur Archiepiscopi dogmata ivi eadem opera damnabuntur haereseos crimine tot Patres,tot Sanacti, in ecclesia Romana per tantum temporis spatium pietatis laude ubique celebrati. In propria ergo saeuiat viscera, quos sua voce suoque calculo venerando Diuorum numero adscripsit, eos veluti maleficos, dc infamia inposterum publice notandos, ve sede coelesti deturbabit Ab altera parte petit Rex Galliae, instat, urget, minando veluti iubet. & tamen
is quid constituat, nondum liqueti moras autem nectendo, dc cunctanter omnia agendo aperte ludificatur orbem. Sustineat ergo iudicium suum Hoc nempe in more positum habent Pontifices, ut, quum in neutram partem sententiam dicere rationibus suis magis vident esse consultum, tacere malint, atque suspendere decretoriam vocem, quam quid tenendum sit inposterum, ultima sententia manifestum facere. Nouimus sane, quam tergiversatus sit turpiter,indefinienda de conceptione maculata animm eulata' Mariae virginis controuersia, inter duos magni numeri ordines, Dominicanorum puta&Franciscanorum, perplura secula ingenti saepe
strepitu summa offensione piorum disterata; toties licet de ultima ad pellatus decisione, quin etiam ab Hispaniae Regibus missis legationibu ascriptisque litteris serio, ut pronunciaret demum flagitatus usque dum, modo responderet, aeternam sapientiam nondum patefecisse huius mysterii penetralia semodo interdiceret cunctis, ne scripto vel voce inter se hae de re contentionis funem reciprocare audeant. Ita erga iunciam iniquo videt esse se positum in loco, ut Vix occasionem cernat, nisi ut sit
pisce mutus magis, se hinc eripicndi. Respicite huc, qui Romanum Pontifice
30쪽
tificem, petrisiccetarem, lapsus omnis expertem agnoscitis atque veneramini. Nondumne videtis ex causia hac luculentissime, quam lubricares sit suprema Papae auctoritas, quam fallax, quam nullo fundamento innixi Si Papae est, pronunciare de fidei controuersiis,4 ita quidem, ut falli sua sententia nequeat; hanc potestatem ex successionis iure, inde a Petro usque non interrupto ordine ad se derivato, possideat cur ipse
iam hoc tempore non pronunciat, cur rem examinandam prius committit suis praesulibus opemque alienam implorat Petri seccessor 8 Quis enim velit negare , Apostolum tantum promptissima sententia liti huic statim potuitae imponere colophonem, edoctum quippe diuino Spiritu, ea ipsa hora, qua interrogabatur, ea quae oportebat respondere. Iam si, αι. ται quod hic tactum esse audiuimus, discerpantur in partes aequales, quibus examinandi partessiunt demandatae male librum intelligant; si perverse libri contenta reserant vel calumnientur dicta sensu optimo, pretio vel spe vel metu inducti quese inde, quae , sanctissimus Pater se mabit iudicium' Cur Papa vero per se non videta cur alii ipse vident melius' cur alii sunt instructi scientia copiosiori iudicioque magis po4Ient,quam Papa' Porro autem, si Papae est decidere; cur in Gallia praesules, cur Doctores in Sorbona iudicium hoc praecipitanter occupant cur Archiepiscopi librum crudeliter lancinant, configunt, supprimunt, eiusque lectionem tam seuere prohibent Nimirum & ipsi credunt, se, quid verum falsumque sit, liquido posse decernere; quare ergo trans Alpes audire demum velint, quid sit tenendum Discite ergo vel tandem, si discere vultis,Papamnancipia,Papam esse hominem;& errare post e, indeque sibi metuere; plurima ignorare, etiam quum sedet in cathedrai sepe iudicare non posse cepissime omnium falli, totumque orbem per tot s cula astutissimis consiliis Mossuciis fefellisse. Istud adhuc monere par est, non habere vos caussam, quare vel vestram in fide unitatem tam superbe iactetis,vel nobis dissensiones stibinde nostras infensori animo obiiciatis. me infinitis litibus, quibus inuicem colluctamini, quum satis alias pateat, patet vel hoc exemplo recentissimo, quam frustra de consensione fidelium omnium apud vos gloriemini. Nam quousque rixa illa vehementissima processerit, ipsi met videtis. Sed quid multa Desperata est Pontificioriim caussa, de ineptus sit, qui ineptias ac praestigia curiae Romanae non agnoscat quas tamen ulterius iam persequivi explicare, non vacat iam diu enim tempus erat, incomptae orationis filum abrumpere.