Nicolai Machiauelli Florentini Princeps

11쪽

PRAEFATIO. ylas artes , Uuta ρersidaque consilia instituat. quibu3 Primipes , Magistratus quosdam vas

contendunt ad huiusmodi turbas, bolia ct alia. calamitates in orba Chrisiano excitandas. Nos moro,etsi ex doctissimorum virorum quorrem pera in edendis libris etiam utimur institutione, exsimem in summam iEius viri prudantiam fuisse, longo rerum uses comparatam; eamque scripta ipsiu, legendo non admirari nequeamus, pra sertim in Di sputationibus de Republ. quarum prius fecimus mentionem : interim tamen errores ipsius,prasertim quos habet in libro De eduea. ione Principis, nullo modo excusamus neque δε- fendimus. Sed interim tamen sepe venit in me tem, quod aliis in rebus acciriresolet, his quoque

permultis hominibus euenire, ut nepe antequam mi pianti legant , Dctaque itidirent. sententiam

prompti sint homines , prasertim hoc nostro δε-culo ad calumniandum , maledicendum, notius ect, quam ut multu argumentis comprobari oporteat. At oportebat, ut Caius Casar apud Salusium recte docet, eum qui de re aliqua sententiam ferre velit , ac recte iudicare, ab omni odio se amicitia, itemque ab omni inuidia esse alienum. Nune vero cernimus, inuidia multos bonos viros opprimi, maledictu lacerara , t duci tantopere, ut admiratione dignum sita, eos

qui nihil iniuste patrarunt, sola maloru homina inuidia ct calumis, in magna ape calamι tog

12쪽

r PRAEFATIO. incidere. Lua ctim sint nosro hoc siculo admo rim vulgaria, non existimavimus ab incepto opere desistendum: quoniam speramus, si vel omnia vel pracipua huim scriptoris opera in publicum prodierint, fore ut qui nunc pauca quadam certis de causis vituperant, ij postea laudent quamplurima. Cum igitur hoc tepore, tam multa variat in hunc striptorem ultro citroque iactarentur, hunc modum esse putaui longe optia um, ad parandam editionem omniu Machia- Melli operum, si eam partem iliorum, de qua maxima eri concertatio inter eruditos, coniunctam cum Dilputationibus contrariis eorum, qui ilium

maxime oppugnarunt, primo omnium in lucem ederimus. Videlicet Principis viri institutionem. qua controuersa eri maxime, ct proinde ipseMachiauella, apud plurimos eruditissimos homines,

maximam peperit inuidiam inique orerum. Ed, nrud ergo aliam nunc, non quidem ex noua quam paramin, omnium Machiatielii operum translatione, sed ex antiqua ct accurate eme ta bl n stri Toli, Fulginatis translatione. Et ut omnει intolligant, nos hic nihil alis peritare: quam ut Machiauedi scripta dijuditanaea proponamin:

huic operi maxime cotrouerso, coniunxim in qua-cuns inuenire licuit eluserim argumenti scripta dori simorum virorum cum Machia uel2ι in hoo doctrix a genero dissentientium; videlicet ut ingentosim Lector utri que partis argumenta ponderans commodi s de hac controuersia toto-

13쪽

νas iure sententiam suam ferre ae dicerepset .

sis hac res eo pertinet, ut calammB Acm nul-

esse possit, sed iusta tangummodo accusitioni simul se de sensioni In qua acc atione .m defensione,si euincere camisiam Machiaueliu inteuexerimms, Doctrina ipsim evniuersam, e partem iliisu aliqua amplectemur: Sin causa cadere eum videamus, eandem repudiabim M. I tιe

in Republica semper obseruandum, quantμm eri poterit, ut accusare quidem legitime liberum

sit; calumnia vero impediantur Disserunt autem

accusationes a calummo;quod calumniaripote ivn quisque quemcunque, is ubicunque voluerit : neque ad id probandum quod impingit aduersario,probatione ulla aut tesibita utitur. Legitime accusare disscile est, neque ad ab unoquoque pras ara potes e nam in legitimis accUationi-ἶm requiruntur te stes fi probationes. Praterea non possunt legitima accisationes insitui, nisi coram Magistratib- aut concione populi. Calumnia nudum certu locum habent, quod vel in foro , vel hinc inde per plateas,per tonstrinas ct inter comessationes de hominibu spargantur: Et locum habent plerunque in Rebulpublicis male insitutis, in quibud non e sat ordinata quadam ratio accusandi. si vo At ut qui Rempublicam recte instituere velit, in id pracaeteris incumbere debeat quo liberum tutumque sit , legitime ciuem quemcunque accusare: atque id ubi legibis institutum fuerit; ferri nudo modo debent ca-h nia : sed puniendi sunt calumniatores, quod

14쪽

to PRAE TIO. cum liceret, eum quem calumniatur, legitime , sine suspicione accusare: Mi non faciat calumni

ce νeb- in Repub non recte projectumst,muiata mala patrantur: quoniam bessi datur calumniis, is cluas ob d secta notastigantur,sed ta-rummodo perturbantur se ad calumniator Gosio pro sequendos incitantur: unde seditiones turba in Republica ortum habent. Et in Republica quidem Romanorum huic rei optima erat pro- Pectum, quo factum es, ut quandoque magna pericula, qua Reipublica impendebant, propteν calumnim excitata, iusta accusatione fi defensione, auersa fuerint. Exemplum proponam ex libro o. LiLy. Fu j Cia misit virtus liberata urbe a furtim obsidione, apud ciues Romanos tantopere innotuerat, ut caterorum nemo esset, qui illi non honorem quoms loco se tempore deferreata. Solus Manlius Capitolinin hunc honorom illa atque gloriam inuidebat: putabat quo se conseruato Capitolio, aque bene de Republ. meritum nes etiam virtute bellica illo esse inferiorem. Ea

inuidia con, motuε, cum apud Patres ilium in o-aium trahere non pesset, ad plebε ese eo ertit, ct apud eam de Camillo cater,s Patrib- varia conquera coepit. Inter catera autem asserebat,aArAm quod esuit ι contribuisset, ut se a Gai ι

redimeret. Sacru rursus ademptum, aptia Priamores Patrum conseruari: quodquiri recuperaretur sincertas ad liberanaam are Alfeno

15쪽

νopere, ut ad ilium iam concursin fierent. liberequeper urbem tumultuara inciperet. Ωuibus νε m eum Patres vehementer commoti usent , ne suspicarentur, ne qui inde grauim straretur, creant Dinatorem eas mandant, ut cognita ea causa Manli' impetum coerceret. Dactator v

tare ad Manlium misto, ilii Hem dieit. Cum- paruit ille ad tribunal ingenti plebis agmine

comitatis . Cumque iam conuenissent, Senarus, Dictatorem, plebs Manlium ut . em --um an comitio intuerentur , Diritaloi A nuo acto, ex Manlio qua it, apud quem eae patribuε thesaurud ille cusoriretur ' Senatum euam a que atque plebem id cognoscere vel . Ad tu vero cum Manlius nihri certi responderet,sed subterfugia quaerendo, assereret, non e se OI m, ut ea qua ipse sciret, publice aperiret ; a Dactratore in vincula duci iussin ecto atque ita ipsim columnim compescens, rumuit m excitatosse vetii insontes Patres suspicione liberauit. Quod certe no

ram facile protitisset, si non fuisset Roma hoc li

bera accusationis praesidium. Econtra autem, in Florentinorum Republica, qua olim O, ubera seprapotensfuit, nunc Ducum Florentinorum imperio paret, neglecta shae libere accusandi pr Mia, ct calumniis concessa libertas, tese eodem hoc nosero Machiauelgo, plurimum semper nocuisit, ct eam Rempubl. tandem etiam euertit: nam quuuns e crinibu Florentinu aliquid magni pro

16쪽

patria gessissent, ii omnes propter inuidiam inia

micorum, calammis obnoxij fucrunta: Et de uno spargebatur, quod pecuniam publicam insuos υ-Jud con ertifice obo quod ccrrPptud mune- r. bu hostim non vi cs Pt ; aut quod ambitu niscausa hoc, aut illudpe petrasset. Ex quibus cnn- destina odia, ct cx orio inimicitia faction: s , ct tandem seditiones atqite itim: lim ι rit, qwbrandom iu sa fuit Eesy Abl ca. Suae omnia e- tutaripotussent,si Florentia saluta quadam atque i ges c litissent, per qιm legit:me accusa-νeν eos se calumnim vitare licus ι . Nam quicunque accusari rei, e damnati,sius abstuli fuiss)nt; Rempublicam certe non euertissext: ne isque tutum jusset tot instituere accusationes quot calumnia de variis ciuibu darsa fuerunt Exemplum unum, idem Machia uelim adducit de Iohanne Guicciardino, qui copiarum Florentinartim ductor Lucvim obsedit; eamque re male aut imprudenter gesta, nequiuit occupare . Quo factum eia, ut de esarsa fama fuerit, quod a Lucεωbm corrupim urbem expugnare lubens noluerit. Lua calumnia ab eam a ersariis aucta atque approbata, Guicciardinum propemodum furiis exagitauit. Nam et eis sum in vincula tradere vestet, ut sepurgaret a crimine quod impingebatur, tamen eam susticionem a se remo-κcre nonpotnit: ob eam scilicει causam quod Florentia ncn csset ratio quadam letatima audien

17쪽

PRAEFATIO. 13 odio inter i sim j Ambarra qui erant totim Pei-pub potentissimi, oi et setur tales calumnia pariag: bHnt, eo v que pros serunt, ut cum ob hanerem. tum cb alia quadam Reip. ruina subsequuta sis. itas orandus Dein opi. max. ut nos a M. lamniatoribm conserint , custodiat. Vale .

18쪽

QUOT SINT PRINCIPATUS FORMAE, ET QUIBUS

modis acquirantur. 'CAPYT I. reditario obuenerunt, quorum maiores elucdem. generis diu principatum tenuetunt, aut noui Miar: hique aut prorsus noui, ut Mediolanensis Franci uco S fortiae,aut veluti pars principis occupantis haereditariae ditioni adiuncta,. Vt regnum Neapolitanum Hispaniarum Regi. Hi sic quae liti rerum statuti vel asi ueti sunt sub principe vitam degere, vel immunes sua liberrare frui, quique acquiruntur alienis armis, aut propriis, vel fortuna, vel virtute. CAP. II.

De iis, qui haereditario iure obueniunt,frincipatibus. OMiττAM de Rebuspub disserere: De his

alias fusius diximus, ni cdunt allas ora in

19쪽

P R I N egra. Istionem ad principatum conuertam,&quae iam perius iam orsus eram retexens qua ratione scilicet principatus hi gubernari ac retineri possint) narratione institutam disputatione persequar.

In iis igitur imperiis; quae hae te ditario iore

obveniunt, quaeque iam eidem famulae patere ante didicerunt, minus 3 fl ultat:s inesse Ai- eo. quam in iis . quae recenter ad ut fumus. Satis est enim ri .ptim pς Limvram instituta tiansgredi atta lata de te tapciri ad reis Tram moramet caninc iras i Mint, sic ut si princeps

huiusmodi communi sit, & vulgari salte prae ditus in agendo industria, semper in principatu se conseruabit; at si hac vulgari eareat, & visumma ex eo deturbetur, postquam eo fuerit spoliatus,&si incommodum habeat occupantem, recuperat tamen.

Huius rei nobis in Italia princeps Feriariens s exeplo esse potest, qui nullis aliis de causis Anno I 8 . Venetorum, & Is I. Iulii Pontificis aggressione sustinere pol tur, quam quod

in eo genere dominatus, temporis diuturnitate consenuisset. Qui enim natura est pim ps, minus causae, & necessitatis habet, ut lar iar, quo fit, ut etiam plus ametur: & nis e xtraordinariis, & praeualidis vitiis in odiu o .sionem que populi incurrat merito nis turali quoda iure a suis diligitur & in ipsa vetustate coii aeteris,

20쪽

16 NI c. MAc HI AVELLI sae. Semper enim quae praecessit mutatio, latera aedificij proiecta , aptaque ad alterius aedificationem adnectendam relinquit. C A P. III.

De iis qui mixti dicuntur principatibu . SEd in eo qui recens accessit principatu difficultateS continentur, tum maxime si veluti

pars adiuncta ut sic in uniuersum mixtus dici possiti non penitus est nouus . Eius vicissitudines & mutationes ex ea primum difficultateruae in uno ouo oue nouo principatu cernitur. Spe enim meliora consequendi illecti homines selibociter statum ret Imprmopinione adducti arma in eum, qui rerum potitur, capere student. Qua in re fallu tur maxime. Nam re ipsa demum sentiunt in peiora se esse delapsos consilia. Et hoc ipsum item ut fiat, ex alia quae a natura est & peruulgata accidit, quae nouo puncipi, eos ad quorum procurationem

tis iniuriis semper laedendi causam affert: sic ut& eos, quos in occupando imperio prius lat seras, infensos habeas, & qui te in illud inuexerunt, in amicitia retinere non possis. Nam quomodo sibi spem animo conceperant, eis sum cere non potes, & quae acriora fui sic ni in eos adhibend a remedia, tibi eis deuincto haud-

qu quam Permittitur. Quamuis enim in copii 1.