장음표시 사용
281쪽
4 s Institutionum Imperialium. Lib. II l. η 6
mercatores societatem adinvicem contraxerunt, de super hoc literas conii bi fecerunt, in quibus continebatur, quod lucrum, si quod intet eos contingeret, diuideretur: nulla
fuit facta mentio de damno, quid iuris in hoc casu Respon. quod eade est
ratio obseruan la in damno,quae 5c in lucto est expressa, de e
conuerso. h d. a Seruara. No. an .dem esse rationem
MANET A v-T E M. et C A s v s. Supta dictum est .
qualiter societas contrahitur: restat nune
videte, qualiter dis soluitur. Dicit ergo Iusti et, societas inter
aliquos tandiu manet, quandiu perieuerauerint in eodem colentu: eum autem altet eorum societati renuncinuecit, di Lsdluitur societas : si
clauerit Beletati, ad hoc, et ipse solus aliquod auctu sentiat'. illud luerum solus non habebit, sed tenetur illud lucili so-eio suo eommunicare, si autem aliquod luctum aliunde sen. serit, quam sibi spelabat, scilicet, quando societati renunciauit idest, ex insperato sibi euenit. in totum habebit: quicquid autem luctatus fuerit illi, cui renunciatum est, post renunciationem illi soli aequiti
senti socio, a no a senti, ut E eo. sed de socius .g. si absenti. e.c altis. idem, de si tune etiain dicitur eontrahi societas: de si plures eontraxetunt ad inuicem societatem, si unus illotum decessierit, dis Ibluit ut societas inter omnes, nisi aliter conuentum fuerit inter eos. In Litem si alicuius rei. dcc. dicit Imperator, quod non solum duobus modo Iurtadictis dissoluitui stacietas: immo de te
conceditur. F tio modo, stilicet, quando finis impositus est negotio . νιο-ptat quod conicax rum adinvicem so
una causa pars fuerit expres M distis ues modos sol
sa veluti in solo lucro, yt vel in solo damno: in altera vero omissa: in eo quoque quod praeterinissurri est, eandem partem scrvari. Societas soluitur renunciatione: quaseola lucrum, quod
postrenuuciationem a 'πira tur, non communicalhr, nisi dolose fuerit renuuciatum .
Solvitur adhuc societas, etiam morte hsocii: quia qui
' personam sibi elegit. 3t Sed & si consentu plurium
unius soc j soluitur, etsi plures supersinti. nisi in coeunda
Item si alicuius rei contracta societas sit, & finis nego- . ρῖφ tio impositus est; finitur 16 Manet autem societas e ui cietas Iliae donec in eodem consenu perseuerauerint. At cum
aliquis renunciauerit x' societati, soluitur societas Sed pla Publicatione N uoque distrahi secietatem mani sellue si, scilicet, si uniuersa bona ne si quis callide in hoc re socij publicentur. Nam cum
nunclauerit societati, ut ob- in eius locum' alius' succeueniens aliquod lucru solus 46 dat,pro mortuo Rhabetur. Phabeat: veluti si toto ru β bo Ite in si quis ex socijs molenorum socius , cu ab aliquo deb ti praegrauatus , bonis haeres esset relictus, in hoc suis cesserit: Sr ideo propter publica, aut priuata debita substantia eius vaeneat , Τ soluitur societas: sed hoc casu, si adhuc consentiant in socienoua videtur inci-
re nuncia uerit societati , ut haereditatein solus lucrifaceret : cogitur hoc lucrum communicare si quid ' vero tum aliud lucri faciat, quod non isset captati erit , ' f ad ipsum solum pertinet. Ei vero, cui renunciatum est , quicquid pa,Pride tali diligen ia,qua-o innino post renunciatam lemsuis rebus otitus est aula- societatem acquiritur, soli diere. Aret.
. Socius tenetur de leui cui sio ita
do ponitur hic quartus modus, quo ibi uitur societas pura, Pe publicationem Omnium honorum sumtu in in sucum A)pterlitum delima . Quando enim fiscus in i co suo suctedit. Pro
mortuo habetur. η tramsq . Iam uidistis. quatuor min. dos . quibus ibi uti ut societas. tem quinto modo soluitur ii, cie. ias: uesuti si unus exs9ciis cesserit boni , ne in carcerem dei tu datui: n ii tamen adhuc altet in ipsum contenserit, noua uidetur sontrahi socie
li Marte . idem est in tutela ι secus in deposito. & mandato, ut isside iis, qui nota. in ta l. viti. si illud.
i f. p. . quamuis . Ac cursuis.
k cauu/nerit. sui duret inter superstites etiam, uno mox ete: non autem ad hae t dem transit etiam empacto: vi ff. eod. la O.&l. nemo. nisi in secietate uectiga liuin: t Teod. l.veria. g. in haeredem. & l. adeo i. respon di nisi denito consentiant: ut ii .eo .l. plane.
Item nisi tutamento hine inde apposito: multis modi, ibi uit.
eieras non uasie ad haereden si in duobus casib. intempestiuε renunciet: item & si expeηlat non renuncia- quia sorte de iure canonico teneret etiam in peisona haere
te eligituridustna Diionae, Ec licet haeres non sit socius,tenet in inchoati a detun
niatu qua re sir. Non tu cedens liberatur adis:nec morte unius ex sociis soluctetur, Pet c. cum continfat. extra de iureiu. secundum Io Fab. hie. IrimA cuina m . ut duo tabernatij de vendendo vino in foro.
ςsoLv I TvR ADHvC. CAsus. Non solum per renunciationem, de qua dicitur supra siluitur foete tast sed de morte, unde non succedit socio superstiti ha I ' ita in societate, nisi hoe placuerit lysi socio surristiti: det udatur,ut in fide a ct j. 6. de C de cessio bo. l. i. N p. ur Peri' .aa fisco, vel priuatis debat,utff. .l.actione. g. i. misi i
s Vaneat. i vemlatur. bon. AN t Sσdhac casu. q. d. non sciat superiori proximo, s.quando rcit bona
282쪽
bona suerunt publieata. nam hie vivens, Ac in ciuitate exl-Hens,libi postea aequirere potest. vi de cesso bo. l.f. et So C Ius sΟCIo. C A *v s. Dixi Imperatori Domine, iam vidi quinque modos, quibus societas soluitur: modo quaero,uta una secius iocio suo dolum, uel etiam iis Pter culpam: uel etiaao teneatur, PI OPteri etiara negligentia teneatuti Et reseon. impe. non soli im ex dolo i
eontra hitur,de ex his mandati actio nascitur. t Mandarum. mandatu est officiu gratuito ab eo, si siuic petit e hibedu, nisi n. fiat gratis, incipit esse locati O,si non erat facturus, alias tale factum, ideoq; locari consueuit,ue infra eod.S a.di sit per verbum rogo,volo, nὶOndo,supplico,& similia vi v. ni tenetur, sed etiam eκ tiegligentia. sed
tantum gra- socius socio utrum eo nomine tantum teneatur pro
socio actione , si quid dolo commiserit, sicut is, qui 'deponi apud se passus . est: 'ic Aid: h m P ς Vlpηε id ςst 4ς si' ita aliquis i bi mandet, siue
simam. sed eandem, mine: quaesitum et t. praeua- Quam in rebus suis luit tamen etiam culpae no-
si in tebus sui, solEt mino teneri eum. Stilpa esse negligens, quan autem non ad exactissimam
nil' 'thri diligentim dirigenda est.
rebus sit diligens, no O .. ptenetur,ied debet de Sumcit enim talem diligen-
se consequeti,qui Parum diligentem socium sibi assumpsit. hoe dicit. a Pro socio actisσe. quae est directa ab utraque parte, uti.detiam communibus rebus
adhibere socium, qualem suis rebus adhibere solet: tum, siue sua, & aliena, siue tua, & aliena. At si tua tantum gratia i tibi madatum sit, superuacuum est mandatum, & ob id nulla ex eo obligatio: h nec mandati inter vos actio,nascitur.
Ad cum siendum, cuius Nam qui parum diligente gratia mandatu at, in sti
eli obligatoriu: ut is rescrie. ti. l a g. sin. Ite finIo. est Quodda aliud sextu obligatoriu: ut eu sua gra, di tua, &aliena aliquis tibi madat,ut emas landum in me, di te, dc Titio.
exemplifica, ut T Q. I. si procurat Iem .g. si tutores. ubi tutor mandat colutori tuo ut seruum necellatiuemat pupillos de se
gratia mandantis, denaandatarij,dc pupilli cotta hii mandatu .
te, nascitur. ut C.eo. s.landiu. nisi in ea si, ut ii eo. l. actione. g. si communis. verse. nonnunquam .
solo dolo tenetur,dclara eulpa. luae dolii in repraesentat, litiis poli.l. Ψ Nerua.
s tune eistat diliailigen, aliassor secus ut p
M.tndatum oblieatorium contrahitur plutabus --
e Teneri . nisi alter mandet. tantam culpam pra sliteiit. quantam de iste de affertet par damnum, quo casu compensatur culpa. item dolus cum dolo, ut E de compen l. si ambo. in ptin. de de dolo. l. si duo. d SUι t. alite coima tam societatem: a de in hoeditere. pat a depositario, qui ut in prasenti tenetur.se isde po. l. ruod Nelua. sie est in eo, cum quo habeo rem commune
' Mandantis tantum gratia . MAND AN T I s. raneum, ius interuenit mandatum: ' ve- TANTUM. CAbus. fm, Ger
negotia eius gereres, vel ut uenire mandatu gla nata Iupefundum et emeres, vel ut pro eo sponderes.
mandatis tin y Et rii. rrare, pra P tunc mandatis gia evisit hine interuenii mandatu, vulgo dici eum mandat tibi ali- βυι. regaquis , ut negotia eius Da deminigeras, aut sundu et e. praeeptummab, aut pro eo fide. U. Out. eLEiubeas, Ic si tale man orare duisini suscepisti, de necessitate obligaberis, quamquam speciei vioab initio tibi libetum sit suscipere mandatum, uel.no su- tinta tuberascipere h.d. ct iuret illa gl. de tune quia sueepit , intellige. H. Et quacp si bene gessister,non esset oblisatus.Item si male gestit, si nurato non pῖ hoc est obligatus, sed si mal Esessit. eum ei esset supplicat
so mandatum,obligabitur eodemodo,ae si ita esset manda- ense potens tum, ut non ageret,de gessit tua gratia,& sua .Et in.m tune Guoniην. hoe modo contrahitur, sed male impleuit . Modo sitinus v o ωι in uersi Tua gratia,&c. Quaesiui a Iuli.qualiter mandatum laυι impe- contrahitur, qn aliquis tibi mandat, ut sub usuris pecunia ris, vide stieredas ei, si in rem sua esset mutuaturus, uel si fideiussor in L i .i vardatus tibi, mandet tibi uolenti agere contra eum, ut pertia b. sed ego. eulo suo expetiaris eum Ieo principali et uel si idem sideius Fouid ius sol tibi mandet, ut luo periculo stipuleris a quoda, quem G .-Φ.A-legant tibi eo tire, quo caepisti agere contra eum . Quali Pere. enim huiusmodi mandata contrahantur, tam manaan b Intellitis gratia,quam mandatatii, patet cuilibet intuenti. de su- pes sit eonius in uer.aliena, Zce Modo uidea in iis qualiter aliquis silium rei mandat gratia alterius tantum de exemplum est planum, honestae ueluti si mandet tibi ali suis, ut Petri negotia gereres, ilia nee egeeno est gratia tui, nec sui imo solu gratia Petri,di sic de alijs alias factueYemplis In uet. sua, de aliena, &c ponit exemplum,qua- me Etts, liter inanitatum contrahitur gratia sua. de aliena, de nihil o ex hoe ad utilitatem suam dc est exempluria tale. ueluti si de in damnifie,
e Re parum dicisentem . sic iupra quibus mod. re contra. Ob., . Praeterea.
obligationum aliae te eontrahuntur, aliae verbis,aliae lἱ- consensit, ut sapia de obl. Item Lasu - ,qu x ex Ior tini manner, uI Iuo Periculo It 'puleris a quoua, queve clitionem,aliae-locat m, re φλ delegant tibi eo tire, quo caepist i egete contra eum Qii ali p. to Ri .Pςx m M m yxi co tet enim huiusmodi mandata contrahantur. tam matrisyra de obiex consensu.in prin. De tribus primis dixit, nune de quar asde mandato. Accut. 'dattim. Totus iste ti .diuiditur in quatuor partes. Pilino ponit, quot modis mandatsi e6 trahitur,& illud Per exempla declarat . Scgo, cp fines inaudati non sunt praeteseandi. Turtio , quo mandatum finiatur, de qn mandato possit renunciari. Quarto, mandatum det esse guituitu.
l mandato, quot inudi con- ΤΟ & Titici fundum emeres, uel ut pro eo, di Titio penes ali. I; xx bit de ipse consideras,rndet. Q lex modis.Dicit. n.* ma quEm spoliae , ii d si iis V r indist ncte q ' i modis 'bligator is con uii . Aut n tua gia i si rhrai de tune quia sustepit madatum, non quia stessit, ' ' ςunx δbit dic aut ali s quatuor imodis enumeratis in lue- tenet ui ui Fe i. isthmutidia, di 1.i ''μ' 's fςx ARg. aextus aut modus non est obligat onus i quia qn aliquis Κ Sub tiras. in lioe est utilitas mutuantis, propter usura um e .linandatum, nec a qua na rum lucium . Sed contra ff. de usta .l .cum quidam I si pu- stat obligauo,sea quinque modis praecedentibas obligatio pillo in sim sed ibi debet subauditi, laniuui. ves dic, non sum
283쪽
4 9 Institutionum Imperialium. Liber III. s o
gligentiam non sol- mutuaretur, aut si, volcnte quarn i ceneres Vol e X di libe in uialeficii, iuentis, di xvdς , --e eum eo ex fideiusa uerlo, ut pecunias tuas scu- ideo non datur man
soria causa, ' t mandet ti- i, neres potius, qua in in em-
Rautur, di i0qv xVς ta vicum reo aetas pericu- ptiones Praed: Orum collo Io mandan:is, vel ut ipsius ces. Cuius generis mandaa Ei. puta proculato periculo stipuleris ab eo, tum magis οὐ ii iWm , quan seisii; hὰ hiemi mand Πxi duem tibi deleget in id, mandatum est , c Ob id non tegula , ut hie, de T.
G: -:r: π quod ubi debuerat. est obligatorium: quia
c audet. s fidei ut sor. Et hoc ea su agitur contra fideiussorem mandantem, a Gone mandati, non
ex stipulatione priuel de dolo ; uel aliis
actionibus. Item a lias facturus non erat in praedictis casibus alias obtinet haec' Aliena au em Lum ud cette nee his casibus
se interuenit ma latuin,Ve- Obligatur, etiam si non ex- uidetur i
ut Titii negotia gereres, dio cum liborum cuiquo lixa citi in Onsiliu piae vel ut Titio fundii emeres, apud se explorare, an sibi niliti ut ibi, sed illi. z j:buinei uni vel ut pro Titio sponderes. expediat consilium. Itaquemo hoe inanil um a sua, re aliena: veluti si de si otio iam pecum in οὐ mi mii, . vii de diei po *ςM eomihusibu, suis, & Tith te habentem hortatus fue- test, quod nec hisca negotijs gerendis tibi maii- rit aliquis, ut rem aliquam
det, velut sibi, S Titio sun emeres, Veio in credς fieri , scilicet i ri emeres velut Pro eo. quamuiS non LX Pedi t eam consilium praestitum Al' - a r misso Vol e est idisse est, nisi in calui illi
madanti ut C deo ' mandatum, rares λ sed ubi inuix Sabim imbis sententia obligatorium esse i tabituri. scilicet si
am grami in hoc casu mandatuminui a
si mandato meo. infi. Si autem non nouandi animo, agetur ex prima caul, ut is. de ptocia. i.licet.b. ea obligatio. in ii. d uana t. hie igipotest duabus actio-i,ibus mandati, iciligo gess.l. i. n. manda, tume ore erra. c manda.
iam, qualitet quinque modis obligat . OZIὸ Nis contrahit ut mano e ct ca datum, lice Onlit u. obligatorium, ueluti
teruenit mandatum: veluti si tibi mandet, Ut pecunias tuas in emptione po-
mandet Titius, ut pecunias tuas potius
ptionem praediorum colloces: uel econuerso Ic huiulmodi obligatio plus sonitur nomen consilii, quam mandat . de hac de causa non eii obligatorium,ec illud patet euidente diuianeino ex huiusmoaiconisilio obligatur.quaquam mandatario non expediat, nisi in casibus exceptis, ta hoe ideo est quia liberum est: suscipienti consiturin penes te ex locale an si sceptum coicitum sibi ex diat necne. S pro
niti congluo tempore renuntietur, ut insta eodem, si . manda i tum . de s eodem . si
uel contra bonos more , NON eommodato. g. s- ψ Oalet. . cut
v Non aliter . hoe esse uidetur pro opin .Ha.qui dixit, duo,scilicet ubi sic 'sulo celtae personae mutuati, tenetur ita demum, i alias Iacturia non eras. ubi autem non ei delignata a sona, non tentor etiam si alias facturus noni eras . Sed Io. in utroquecasu diei tecontra . Nam primo indistincte teneor,sue alias et as mimia tutus, siue non . Secundo autem cum distinctiiane. on alias, di facit pro eo is .eod. .li rema
1 rui sis. um ζἡ hie autein addunt doctores sextum o quinque im dis obli oriis&etiam sexto modo, non mino lum duod die victi praeodem. in Plin. in gi imo uide bligatolio: quid modo plus Consiliu ioondet: Frater, una eum snon facit quem ineat nisi
a tei pondeti Frater, una eum praedictis scire debes,qu8d si ix hs 2 tidia bonam ieeulam, quem de eon sitio n5 eut mandatum gratia tua tantum, non est obligatorium: ς ' c, iii i, men in ea tibus, qui his egibus dicuntur. ut sie nee consilium,seu mandatum dem turpi: ueluti ii t ba
284쪽
nultitiuu , nec contractum firmat. a noest de reg. ivt. lib. 6. Aegi. Perca Et hoc tum in omnibus pactis Lluae ratione turpitudinis .
tis principaliter improbatur . secus si se .cundarib,
fectum Sesus, uel i ni cilitate improbentur quia iu
ei:ur, non valere iuramentu eis
rium alicui inseras:huiusinodi non obligant que de si mandatarius Praestiterit poenam ei, contra quem deliquit, attii aduersus mandantum nullam habebit actionent. Fran. a Non esse obligator rati. etiam si iuramen tu in intercederet,ut in Auth.scenicas non idium .si i .colla. s. a & facit
io a. 5 qui aedem. de stit odi g tortum,' Quod eo tegra sinitur morte succurri
In actionem,& rfidebat illi l. fi denu gest.quia specialisi tuit prohibitio . , sed certe miror de hac opinione, ea . . s -- videatur lex expedita, quae etiam utilem denegat rapieme, ut st eo, i siyro te. de fide eden.i. i. b. caula . sic g inundati a n/m. pro precio dato, ut fisside in rem uen
fines mandati Vt ecce, si zs dati erat, ea ignorans, eum in ui Mani is sis' diuus
vlque ad centu aureos man 3ο decessisse, executus fueris ἰς ἰςupexi P uolunta iv xe idauerit tibi,ut fundum eme mandatum . Do Te te irer g tir
m .si. si mandatoc Prapterii. s cui eo inissum est maleficiuvi poena dupli. de ira Iicet inteiait mandatarii,tamen nonagit,
quia nec interemesin inii, situr, ut fide condit. Matierit tibi Vt tundum eme mandatum , posse te agere
d Titium. ismandate. debes, neque in ampliolem
I s Exti pecuniam fide iubere; alio- CAsvs Minius h qiii 'on habebis cu eo mand
tia tibi damnum afferret.*Et huic P simile 'est, quod
Domine, bene uidi, date actionem: adeo quide, misso dimensa osse T rii, - V si os bino, Cassio placue ignorantiam libertosi se lueo actio. de iacit ad hunc
xlvem. h quo ea se non habet ei utilam, nisi in musis pii,
vis, Puta alῆdo libem, uel faciendo id,
cuui ini ter contrahitur mandatum: pro Deo dicatis mihi, qualiter ma- datarius tenetur ex
tur in mandatis3 Dicit.ipue, Scire debes, oe si mandetur alicui
ignorantiam liberto' soluei rit, liberari eos: cum alioqui i Laureos cuin eo agere volue stricia iuris ratione non pos no id mitio I ris, ' inutiliter te acturum. sent liberar : quia alijsolui c. caevola. de C de te Sed diuerse schole auctores sent, quam cui soluere d recte usque ad centum au- bueri ni. i j I Tu .
ip in mari- data iiiii clam formam excedere. nam si aliquis tibi mandasset, ut ei sun. du emeres, veluti proc.uelut pio Titio in tanta pecunia spade
debet madata iv. il i sententia sane ly ignior non acceptari, sed posse m T R d. φη. - ita is sui etam formam excede est . Quod si minoris eme- es usiceptum, debet executio ibas C leti et alias ris, habebis, si licet, cum eo ni mandari: hisinsta causa, si ς Dpri ri QMigaue--t mandati s actionem: quo- ω con uo tempore recuset . xionς in Inmam qui mandat ut sibi cen B.d. Aret. pia, ae,pesitu 'hq 'res: nee teneberi, plii xum 'ire Vim fundus Mandatum non suseipere is mali ratii, no I PIris emere nee in am- retur, is utique mandasse in cuilibet liberum ell, susce- DE 2 Ap. Nn i iri , si
' ut ei nurerit r. est,aut quam primum re stat. si
bere: qil li ieceris, ad id, quod expenderis, i dictam actionenon Dabrbis. unde Cassius,de . abinus dicebant in hoc ea tu, q) non copereret tibi actio contra mandante et Pro centu auter, in mandato eia prchensis,& hoe si contra torma mali ait Plus expenderis. Aliter tu obtinuit m opin alio iuni i l viqi a l pecuniam in sorma mandati coprehen ibin age: e poteris . Sed pone,
Pis,clirmandaui, ut ei netet inihi tundu p. O centu aureis. 7o m id est, si non posses Astere Aecut pro minoti pretio illa copara utimuit tu i habebit a i con- n Premit ignarauria quae est in facto alietiri ut hie At F
ira mel Et certe sic ea rate vidicit manda ste, ut d. fundum minos utio emeret, ii posset. Lia est plana usq; ad fi . it. pr.e Mandatum. scenae formae Nain qn is habet certam sormam,de tunc liabet locum, quod hic di .iit Feo. l.diligenter qua doq; non de tunc bona fide sacere debet.ut ii e. l. 3. dc probatur etiam haee distinctio. is eod. i. si quis pro eo .s Mandati actionem. sed nec certu neg. ge fin B.dc Io.dc est pro eis C.de neg gest.I.vit.& Ede neg.ge.l.q aliena S. liber
gotia iiiiiicit se i sterparamenta nece ita-Πa, Puta sine quibus
principale negoi mi Liberara. nisi in eas: b. ut Azb. mo. tol.obl.i prin dicem'. p imhm. spotest fieri. Potest l. Institi Iu Ia
285쪽
ta Institutionum Imperialium. Iiber Ili I. g
a tacta causa. puta easus fortuitus.nam de dolo tenet ut, bc tit.de obi ig. ubi dicitur. quod obligationum quaedam sunt Conlatilata culm 5c leui S levissima seeundum B. de Io.ut C eo. ex contracti quae lain eκ quasi eonti actu, dce. Et qui ad in re ninndaia dcl l proeuratote. Alij dleut de leuissima ctum est supra de obligationibus
I I- a- - rit raria Obligationibus ex quali contractu, de etiarn uic continuatur in textu. Aretin.
mandatarium non teneti, sed de dolo tantu in . qn gratia mandantis tantum siuvet de leui culpa, quando utriusque gratia, instat aliotii
aut per alium eandem rem luandator exequatur. Nam nisi ita renuntietur, ut inte-cotractuum. ut fide reg ivt. l. contractas. Sed primum videtur verius, eum hie contractus multum di screpet ab aliis contiactibus.
ADDITIO. Tu dic, quos de lata, leui, vel leuissi in a cul. Pa eatenus tenetur, quatenus id, quo i uenit in mandato, exa ctam, vel exactisti,Marequirit diligentiam. Angel. b In summa. t.breui. teram modo hune titulum expediamus. e Nuot, . idest, con-t ractus. d Meree e. sui mercede, ut qui alias noerat patiturus man. dato ui aute alias pariturus ciat. de constituatur aliquod sala. rium gratia remunerandi, non minus e at cedιυ. rit mandatum, ut issima si remunerandi. i. respon. Et ad huius rei
& con luctio intelligitur cotrahi. Et ideo si fullonit polienda, curandave quis dede
gin Ori resie ' rit vesti ineno, aut farcinato
ris arcienda, nulla mercede V , rubricae , de quo est tractaturus. Secundo illud per exempla declarat. Secunda ibi, igitur eum quis.
ra dispiei Edum est de quibusdam concocti , bus siue obligationise et salarium
interuentiaens in in1- dato,an peti possit de
uetur, eandem rem explicata se di, nihilominus mandati a- constituta, neque promisia,
ctio locum liabet: nisi iusta mandati competit actio.Scausa*intercesserit , aut non renunciandi, aut intempctu De obligationibus, i l quaeue renunciandi. ' quas ex contractu na-Ses immat. i. scuntur.'
Mandatum, & in dio mili se iiii 1υς v v IIII serri, S: sub conditione fieri TITVLVS XXVIII.
agandatum debet essc gra scienti partium enumeratio- tur: quia tri non oti tuitum. aliast Ut malium ne. Aret. t ut ex maleficio, nec contraritum. Are.
In summa', sciendum est, Oli genera in mandatum , nisi gratuitum Et contractuum sit, in aliam formam nego- enumerata ,
tesipon Lx -d eitio de conductio este. Et obligationibus,que quidem siue obligationibno- ρ'
Vt generaliter dicamus Ἀ non proprie natici Con
tu rex maleficio, nec ex quasi maleficio. supple Per totum uti illum,ut bona sit illatio: nec ex c6rractis, ut dictum eli in pirici. relinquitur ergo.
S ex quas contractua Potest in ossicio i dicis peti, seut quando nullo modo fuit
η Eκ haesi. collige, qualiter fa
zα: siue depositi contrahitur ' cio si stantiain capiunt ,
gnoleam, di tun ς Do negotium: his casibus, inter quasi ex contrariu nesci vir hisd uiui aut acti
tuam et salatiuin . a Aut certum genere, licet incertum gessit, ad repetendum illud, quod impendit. Si autem male specie. ut dabo tibi equum, vel par vestimentorum, oc tunc gessit datur act. nego gest directa ei, cuius negotia gessit .
- . - . .. ν; - tri ἰοῦ eo mori si tororius Oetentem. Sed due.Quae est disserentia inter has duas alio
autem certum omnino:tunc aut stipulatione proniittitur & tune cem condictione petitui. Si autem sine stipulati ne, de incontinenti ante mandatum vel post petitur actione ex eo contractu, scontraria mandati insormata. si autem ex interuallo, spostquam contrahentes ad alia diuertissent negotia, petitur onicio iudicis, ut C. eo l. t .staeod.l. salarium.& C.de pact.l petens.& n.de duob.reis.l.duos in
tra getentem, vocatur directantia aut,quae datur gestori cottadnm:vocatur contraria, ut dictum est .le nascuntur illa duae actiones, ut sup . dictum est, qn aliquis sponte, & linc mandato accedit ad negotia alterius gerenda, ut puta ab sentis. Se si ea bene,& volitet gerit,habet eum, cuius nego ita gerit de iῆnorantem. & inuitum tibi obligatum. & hoe maxime utilitatis ea factum suit. siue inliitutum, s negotia negotiatorum, qui subita festinatione compelluntur abes
uocati, de procuratoris petit ut ossicio i
d eis. idem est de presbytero, qui celebi adosaeitaliqua seruitia ipaliquo qui
e Int rueniente mercede. sin pecunia numerata, ut diximus co se,. nulli demandata, negotiorum sultum gestione deleto situ loca in princ Item haec regula generalis est vera, nisi si relinquerentur:quod contingeret, nisi huiusmodi actione' talis oersbna, Quae non consueuerat locare operas suas, uel negotiorum giliori b.darentiar. Nullus. n. sine mandato aeres talis ouae non consueuerat locari. tunc. n. non locati, cederet ad negotia aliena gerenda, si de eo, Q impendi sis, sed oraescriptis verbis agitur, ut fisside prascriptis vel bis. l.si ad illud recuperandum, nullam haberet actionem . tibi & linaturalis.I.at cum do. In ver. Sicut autem, casus csi talis. Supra dictum est, itf Fuliani. sullo est.qui lauat.& tingit pannos,& etiam po te,qui sine maridato utiliter gellit negotia ableniis, si ai lit eleuando superflua.Sed sarcinator econtra,qui sarcit de quid de suo impendit; poterit illud recuperare per actione addit ubi est scissum uestimentum,vel pannus, & consuit. neg ges .contrairam eodem modo de econuerso, si maievnde R dieitur: Iste habet alta tecta,quia cum essent fra- se habuerit gestor in gerendo negotia absentis, doinino tecta sunt reparata ex quibus tam adiunctionibus, ut Ede o netur actione n geli.directa. de hac ratione ad :eddedo usui c. l hactenus. Et diei tui circinatos a sarcina. dc signifi- rationes adminis irationis sua tenetiit gel tot prastate eo eat otoprie eum,qui plurimum vellium sumit. Aliquando ctam diligentiam, de non susticit, D talem diligentia a anzi et pio suiore accipitur, ut hic. beat,qualem in reb. suis adhibere Alet.& hoc est verum, sit Octio. immo videtur praescrip.ver. competere,ut supra lo alius diligentior eo accessisset ad negotia illa serenda, ueati si i ibi ut ibi. ipse ea non gestimet. hoc dicit Fran. DE OBLIGATIONI Bus AE EX h Gen. . i. maneries,vel diuersitates contraauum,ut quasi contractu nascuntur.' pra de oblig.I. si . usque huc. Ruboca istius coaunuauo suuii tua ex S sequens. sup. in i Ex mal m. iuba diives quaslui sit bona arsumς Q,
286쪽
48 s De oblig. quae ex quasi&c. Tit. XXVIII. 486
se insta de obi quae ex quasi malefi. in prine. a ui: M.quia de his obἰigationibus, quae ex quasi corractu sunt,dicere debemus, incipiamus de hac,quae ex sola prouenit amicitia: ut insta eod. b ultro, citroque. i.hincinde possibile est eas nasci.nam ex una Parte tantu quan
absintis oritur hinc inde actio negotiorum oe torum : quae datur Hrechi domino elIam
cloque agitur: ut si alterius non intersit . sed sua tantum. ADDITIO. NO. uerba legalia significare habilitatem, dc Potentiam:licet lem
Impendit. x xi: uegotia. sic infivi bonorum rapIO .inifes uero princ. ff. vi bon .rap. Lturum ρ. - a, si quod ait praetor. Horum. d Sine mandato. scili cet, eius, cuius nego
uitur. C. deneg. gest. i si mandatum .e Gave. s. ut repetat,
uod i inpendit: nisi de nutiatio inhibeat: ut C .deneg geli. eo l. fina. vel paterna affe- . . Oio : ut Caeod.l. si pa- αῖ Mας γ' itono. Se i lin uxore. M. di si eo de neg.gest. l. is,qui . vel Obi quiu, VP eit ii libe: tus patroni negotia gerat: ut
alioqui quandoq; re I exitur . inquantum occipietiareti, ut di. cemus in t I proxi.
D domi. g . eii neminus n6 sn nem . sit verisimile , isolidii te pecuniam iactatenetur. uel effundere. vi isdeη Nouari. probat. l .cum de indetur, siue gerere inrepit, & postea dimisit: siue non incaepit. dummodo a principio ut omnia gesturus aecesi rit. Idem si non ut omnia geuut .si alius diligens erat gesturus ; alias secus. Ang. TvTOR Es QUOQUE. et C A sv S . Viso uno exemplo de obliga.
tia, dominum habet obliga tioni di quae in quasi
tum irebottorum gestorii S uidedum est de alio.
gvoranti: coruraria vero e renti. Aret.
Non solum . n gestores negotioi una tenEtur sne madato quasi ex contractu: uetaeriam tutores, q ui m
ita S contra iste quoque tenetur, ut administrationis reddat rationem. quo casu
ligentiam compellitur redia tuta ossicio tenetur,
Igitur cum quis negotia dere rationem, nec lassicit intui. Nulluin .n. ab setis gesserit, ultro, citro talem diligentiam adhibe . que, inter eos nascuntur a- re, qualem suis rebus adhictiones, quae appellatur ne- , bere solet, simodbalius di-gotiorum gestorum, sed do , , ligentior eo comodius ad mino quidem rei gestae ad- ministraturus esset negotia.
uersus eum, qui Ressit, direm ν . . O
cta competit actiosi nego 'i' 'tela directa, γ -
V contraria, IIur ex quasi V enim obligatione naIram. Aret. scitur actio directa. negotium inter pupillii de tutorem gerit . sed quia non tenetur ex contractu, nec ex
maleficio,vel quasi , sippie; ex qua ii contractu teneti uidetur: de nascuntur actiones hincinde. Ex ista
telae iudicio tenentur, non propriu ex contractu obligati esse intelliguntur, nul- dii defluo negotiis
tutorem, S pupillum con- si pro pupillo alterisuit obligatus hoc di
cit. Franc. Κ Tutores.squonda.
tiorum s autem gestori contraria. quas ex nullo contractu proprie nasci, manife-ilum esti quippe ita nascuntur istae actiones,s sine ma- dato quisque alienis nego-t ijs gerendis se obtulerit .ex't qua caiij, quorum negotia gesta fuerint, etiam igno trahitur) sed quia sane non rantes obligantur. idqst uti- ex maleficio enentur,quasilitatis causa receptum est , ex contractu teneri vident. ne absentium, qui subita it Hoc autem casu mutuae sutiastinatioe coacti, nulli de- .b actiones. Non tantum. n. pumandata negotiorum sirorum administratione, peregre proiecti essent,desereretur negotia, quae sane n
nullam S habiturus esilit actionem. Sicut autem is,
pupillo contra tutorem e contrario uero nascitur tutori contra
pupillum ad petendum, si aliquid impe
pillus cum tutore habet tutelae actionem: m sed si l ex
contrario tutor cum pupillo habet contrariam ' tute
lae: si vel impenderit aliquid in rem pupilli, vel pro eo 7t
sitam creditoribus *l eius ' obli etauerit.
nam quamdiu est tutor, non otitur oblig. ut F de tu.& ra dis M. Psi tutor. g. si. de l. sed non datur. AZo.l Ex maline io. subau- 6 ' er ita di,uel quasi, ut bona iit illatio. Ac. 7t ol. Dom Olmonem. s directam : tenetur etiam Actio pto aliis actionib tutor , tutelae di- ut diximus supra de recta de caAttil. tu. g. fin. Et ita. traria est habes hoc. g. actio- ex quasi. Hem tutelae litectam, contractui insolita. bito .g qui en in . . sunt enim ii obligatum sinsolidummum modo sit utiliter caeptum nertia gene gotium .licet diuersus exitus iit secutus, ut ii.eo l. sed an ulta negotio ito si. primo. Iu calibus tamen non tenetnr in liuidum, utram, con si pupillus est cuius negotia i int gesta . Item si animo desuetum in praefandi gestit: ut is eo. de net geli. l.si pupilli i. residon.5esilitum et L sed de si quis nirotia in ea Item de si ad noua negotia desereum . geruda accessitrutffeo. l. si quis negotia. Item si pacto hoc pl. sit soli. actiun est: ut C.eo.l. negotium. Item de si fuit in culpa ge. dc contrarium esse ex squasi cotractu. inridde actione protutelaeὶ Res n. idem, cum ad instar actionis tutelae ct inducta, ut E .de eo qui pro tuio m g geli .l. Pri
nra g. Pro tuto, e. n contrarium quam finita tutela, dem si intendit, ut modo dixi nus de directa. it ti. de contra.ae.tu. l. i 5.finito . Acci
o 0Mgara .unde abluturum est, si perinde est, ac si iam abenet, iii iis de nego gesti. 2.in ii.& l.si quis madato. in ii. ITEM si INTER ALI OS. cc. ius. in l. si rensuit imeod l. siue haereditaria. item si fuit in mora,utu . 6o C A S V S. Vidistis iam duo exempla de obligationibus negotia. is de leg i. cum res.g. fina. quae ex quasi contractu nascuntur: modo ponit hic dona eod. Aest. ADDITIO. Et est ratio, quia in omnibus istis casibus nus lusii. territim exemplum dicens. Si inter aliquos metit Pen. ' gerens tenelut etiam de casu sortuito, citu eis non siviscit res aliqua cois sine societate, ut quia eis pariternierit lcga- esse ea pium utiliter, nisi utilitas pei lutet, ut no .glo.in I. si ta,uel donata: si umis eorum alteti teneatur iudicio coin- pacto , negotia in uerbo, sit sistitus. fisside neggest. Ang. muni diuidiindo. dc hoc uel quia alter solus in re coi secetiti.si rasium i- vamfimam .no gestorem interdum de dolo solo. de in pensas,lici quia ipse solus uuctus ex ea recepetit, tu e noeerit in se, lata euIpa teneruiit si ad deserta negotia accessit. st de ne- intellisitur proprie obligatus ex contractu: eo quod nihil per pactu go.ges .f.3.5.interdum .Quandoq; de dolo, lata culpa , dc inter se contra velint, sed quoniam ex nuleficio , vel quas i. AN Perr leui de hoc regula iter, ut C. eo. l. tutori. de si .eo l.u supil- 7o sopi'le, no tenetiit: ex quasi contiactu teneti videtur. idem Negotio- li. fi . Quandoq; de leuissima . ut quando alius diliguttiis iuris vr de eo. qui cohaei edi suo obligatur, uel quia cohaeres gestor uolebat admini lirare; it hie di. de st. eo. Ita purilli g. iii dea in re communi secerit impensas necessatias, uel quia ipse de quo te mus Qiis; de ea su,ut in his casibus. ubi agitiir,in quantum 'liis fiuctus percepit cum . n inter se non contraxerim. nec . netur. dominus locupletior est ut modo sup diximus in o. g. A c. ex malescio sint obligari .uel quasi: ideo ex quasi cottactu . ADDlTIo. Et haec uera in gestis: de neglectis aut tene- obligan uidetur. h.d. Franc.
287쪽
Institutionum Impe talium Liber III. r 8
An aut expensae per unii ex stainu facta. debeant libi polleain diuisione imputari, uide Ioan. Fab. hic
a Et sic psipponit. ' non coiiuiduiso, si est falsuper i. a. ff.COmmu.diui. legitur dieit ea. sine societate: quia a. lias esset tractus, Non quasi
a Sine ei rate. tune n .agoelut pro socio. a s si esset si cietas. Vr tu,* hie I sibi ipsi conita dicat . nam ii unc dicit, I non ea societas,di postea d eu locius eius, dic. Siddie. Pnon eii societas vera, sed quaedam incidens. nam vera contrahitur consensu, ut x. de ob. ex consensu.in pran. Haec au tem praeter spem 3 ut
Actio communi diui doω f. Multa ercisi undae non orat ur ex coutractu, sicu ex quasi
quod socius h eius solus in ea
rem necessarias i inpensas socerit, non intelligitur ex contractu proprie obligatus esse quippe nihil inter te contraxerui sed quia ex maleficios non tenetur, R i quasi ex contractii teneriti videtur.
Idem iurisqest de eo, qui cohaeredio familiae ei ciscundae iudicio ex his causis obliga
Hares tenetur Lemari's, creditorib. ex quasi contra
nomine non proprie ex con-Per rei uediratio, q
nit ob Percinale ceuel fuisse, ideo in ea Aio,idu, s in actione
' item si inter aliquos communis res lit sine societate, veluti 'pariter eis legata, donatave esset: N alter eorum alteri: t ideo teneatur coi di&E pro socio. Lut si uidundo iudicio, in solus fru
Irtior pluries inteni poteti: haec autem temet tili. ut fi liam. ercia. si filia, N. fami-
e Ex hii eauser. quas lupetioli g. diximus.
MVJi dec. IC A Sus. Iu proximo L. dicta est, P haeres si sit e haei cis i obligatus ex causis supradictis, cs uuctus rei coimnunis lotus perceperit; uel si cohaeres suus in rem coena impentas sererit necessa. rias et si tune ex quasi cottactu intelligitur obligatio contra cta. Sed quid dicetis de hqrede, qui obligatus est legatatio: obliga ut ne ea quasi contractu Et tu dris Iustin. dieens. ex contractu non est obligatus legatario; eo P nullum negotium gente legatarius cum haerede, neque eum desuncto, nec ex maleficiomec ex quasi, supple: quate intelligit obligatus ea quasi contractu.noc dicit Franc. f Ex m.ileficio.sistaudi, uel quas.s Inresistitur . factione ex testamento: in s.delensi.nolita. Rei uendieatio autem, qua datur, ut in eo si.dicitur, nuquid est ex quas contractu R n. non puto: quia no est obligatio. unde non debet dici ex contractu , uel quasi, ut T. de act.5 i. Idem. s. quod in rei uendicatione , de hypothecariadi .uuae similiter legata iijs datur: ut C.de cora de leg. l.i.& in d. S nostia. T .de leg. b sed unde naseitur hic quasi cotractus, ues unde oritur actio ea testo Ria. adeundo haereditatem haeres quasi contrahere ut e ut st. qui b G ean in P sseatur.l apud.Iulianum. I fin.& l .se' Item quid de potitione ii aereditatist Ris. de haec ex quasi contractu e cum is
non c6uaxerit,qui Possidet pro haerede, i I pro possessister nec euam deliquit, uel quasi unde sequitur ex argumentis rua fiunt in hoc titulo,* sit ex quasi eontractu.Item quide aflione finium regundorum. Rn idem: quia & illa ha. bei limilitudines mulcas eu actione familiae erciscundae , de cordiuidundo , & cum petitione haereditatismi 4 .de a ctio v. quaedam.& isde petit. haei. i. si bonae fidei . f. petitio autem li editatis. del. sed 3esi leg. g.petitio haeredi ratis. v ITEM IR C vs Qv I s. ηC Asus. Iam habuistis multa exempla de ob ia. quae sunt ex quasi contractu: Adhuc testat unum exemplam ; ueluti si quis ei edens se debere Titio centum , cum in uetitate sim nullo trae: in Per eaως Idluent indebitum : habet Titium, cui ui
centu soluunttit indebita, obligatum, & non ex contra hi proprie, imo ut magis ex distractu oblisatus . D: ex diura-ctu: quia qui se uendi animo pecuniam dat , Potius eam dare vi ut di irrahat , est ui conii aliat. nec ex maleficio est obligatus. ues qliasi, supple r quia per diuisionem illam T. de obligationi b. g.ie
tractu obligatus tutelligitur quem diuisio. appa- neq; enim cuiri haerede, ne-io que cum deiuncto ullumne de iste, qui indebitum
Lotium legatarius estis e i, accepit, poinde obli-prie uici pol Eu, - tamen ιa da ieiut . di hoe uera ex maleficio non eli obliga- est, quantum ad est :-
tu , quasi ex contractu de ' m
here Intelligitur. obliga tionis,uel actio
s' i recepit indebitum solis di in Fim rumper errorem ex quasi con h D.bεre viritur . ni tractu dicitur obheatus ad re co-iisluit, ali
' Item is, cui quis per errore inde, si in area. m
contractu debere uidetur. η haec cod:ctio indebi Adeo enim non intellieitur M u inractiones, saeproprie ex contractu obli gatus esse, ut si certiorem rationem sequamur, niagis ut supra diximus' ) ex distractu , quam ex cotractu possit dici ob Iigatus esse. Nam qui soluendi animo pecuniam dat, in hoc dare videtur, ut distrahat potius negotium,quao contrahat. Sed tame per ideis,qui accipit, obligatur , ac si mutuum ei daretur: de
ui ibi in ii. g.diximust in glos condictitia. ADD I TI O. Respodes ideo hue cotidictio indebiti itiit apposita inter obl. quae contrahunt, non cyria dicatur prouenite ex cntractu, eaquia non
potest sine te sua tati ibi ig. i ut politatait, ne eius subitantia denotetar.hic autem
tenetur. etiam posita fuit, uveius insinuetur ori-po:quia ex quas contractu trahit originem. ChristoPh.
k Obligatur . scit:eet benignitate in ipecta, quae Plaeti a C, o ut C.de iud.l .placuit nam nemo debet locupletari cuin aliena iactura, ut F. de cond. indeb. l. nain hoenatui a . M Furi censinen .s indebiti, & ita traiit d itum in aecipientem, ii n alias.n .codictio nulla daretur, isi contia suid i ut si iis ist. debet cuquem ad ca l. fili Sed coria g de ac i. te. do. i. si procinaidi, aliena ia Sol. multu interest. an error sit in obligatione , an inicipii ou a mo casu transit d niuin, ut hie dicitur, de eodictio oritur.M Eam πeudo uero nec Iransit ditium: nee oritur actio: unde agens lycri id exceptione repellitur: ut A. maud l. fetuum Titii. Aeeun n.inii vii
η EX QSI Bus DAM. CAS v S. rcte 5. non est ytο sacota 6 o priὸ pertinens ad titulu istut sed ponit ut hic glatia ubmoti doctrinae ad proxima materi a de indebito. Et pone casum sie: stipra dicta est. I, si aliquis soluit alleui indebitum taxerrore, P ille, qui indebitum reeipit, soluenti obliga:ut quasi contia tu . de iste, qui soluit . a recipiet e pecuniam iii repetere pol Aliqs ta in aliquibus eas b. non est ita:ueluvsi quis. soluit indebitum ex eausa illa, stex inficiatione ci scit. Est de aliud exemplum in legato relicto: & hoc uerum est, sed non m omni legato. Quatuor. n.olim erant genti Iegatorum .speruendi ratione per damnatione, per unca imodum , per prςceptione: ut s.de let. I. allud autem Minflam,per qu cresceret legatu per inficiationε, sola in 7o locu babebat in relicto pet damnatione, sed eu una hodiet sit natura o innisi legatorum,& edia fideicomitarum:ux 7 de leg. . nostra aut constitutio. ideo non distinguitur lio die,qualiter legetur, sed cui teretur M. n. iciosa n. Eccle-uς ialiis uenerabilib.locis. qtrae religionis uel pietatis intuitu det rantur, aliqua ligata sini: hii iusini odi legata per inficia i ne cresciit,& s huiusmodi locis legata indebita soluan; ' non repetumuia1.d. usque ad sinum. Franc.
288쪽
SV De ob. quae ex quasi δα. Tit. XXVIII. ρο
α Ex quibustam.iste F non facit ad hune titulum, sed Ponitur hic statia uberioris doctrinae ad Proximam materiade indebito. b Muod εν errorem. licet ponat unu casum tantu , in quo Gliatum per errorem indebitum non potest repeii: tamendi alii sex sunt, ut sistienter Gluit indebi Iudebitum olutum ex
ud. de condi. inde. l. oria rIonem Nyn Dor Lyrenesi- ρρ I, di re rim e i .-l in O G ma. Item proPterrae hoc g. tentiam mi utum et fi Perdamnari em. ut per hac verba damnas esto haeresit is , g. m Ium aere alieno liberare,ut sup.de leg .s. sed & tale. Iter, st. deg cuique . alias cilicunque. coli. inde. h IιrArio.ut C. inmu. deleg.l. . Praesertimi In omnibus lagatis. i. in omnibus generibus legatorum, cu non se . quorum quatuor e- euidenter lanciis ecclesiis , Sr caeteris Nnx gener a vi supra relictu nodeleg.9. I. esset, sicut Κ-. ut eis damnu da
indebitum non repe D sincipiyslocis impossunt
tu honorantur,relicta sui: itquae si indebita soluantur ,
non repetuntur..tit'. de eond. indeb. I. in summa, in Prine. I AE ther de quidem. d C. . m.l a. Item si iurauitaIAE . quis sibi deberi etia' - indebitum , deserenua causa is aduersario, me
Ex ' quibusdm tamen Perqlias personas nobis ob causis repeti non potest, qs ligatio acquiritur. 'tper errorem v non debitum solutum s t Sic nanque de fi io ΤITVLVS XXIX. nierunt l veteres, Ex quibus causis inficiando lis cre obtigatio acquiritur etia
Continua ista rub. ut hie in nigro inii hi .i: ' Υ mi RS * solutum repeti non posse, struum quidem in totum per prin. Dictum est Qp.
quae C. eo. lino ri n. ri A qu* ς trahuntur re, vel die Concaua
dolv, tisi repetitur. .i m illa stra autem constitutio ,h cuquo in condi inde. l. cum s. unam naturam omnibus le-
ex legato: μ quod Veteres q-dem in ijs legatis locum habere volueriit, quae certa costituta per damnationem Risurgit quae si si ni ulter. Ite si est ab alio debituim licet
trania talo, sit laidebitum abeo. quae repe-
gatis, & fideicommissis indulsit, huiusmodi augmen-
modum Uufuctus. - vet. literis, di consen
ribus obliga- quiritur obligatio.
nendi sumus acquiri nobis, titione is, Omnibus legatis,i & no' solum nosmetipsos
Xρsuis . Totus iis ste titi di uiditur in
quiritur per illos, qui sunt in totui in d Diuisio.
fideicommissis extendi vo- .sed Peas quod Issonas ouae minio, vel PQyestate
tarijs hoc prebuit, sed tan- per seruos, & filios nostros: bemus aliquod ius,
. si solua in emendan- ' per illos , qui sunt in . . si ἡ ,1 d fmuuin 'lio datum,quasi ego dedissem,Videor,enim dominio nostro pro parte. Seeunda ibi, item' per libri .
C AS u S. Dieit Iusti. quod non Elum per nosmetipses
confiteri, ne damnum dedisse, si ab alio datum est. a Nam ς' si a nullo datum est, non impellat repetere, sicut nec mi-porales tamen secus s agit criminaliter
lii praeiudicat contenio mea, si a nullo datum esset dam. 'nobis acquiritur aliquid, sed etiam petnum vist ad i. Aquila .inde Neratius S. fin & l leq. csside te habemus, veluti Per seruos,ae filios ni interro actio. l. qui reruum s. t. de g. a.in fi. Sed nunquid est ne differentia inter illud, quod aequi, i haec sunt vera, siue in iure,siue in facto erret i si seluiti Re- .m-ξ apond.eum sex illa C. .litu de condi. inde l. eos,quos in potesta seruos,ae filios nolitos. Sed domine, illud,quod aequititur alleui per fetiatium,& illud, quod aequiritur alicui per alium. Et respon. quod sic . Quod enim ex obligatione aliqua per filium meum mihi acquiritur, illud inihi acquiritur,quo ad usium
i5 dij. dii lingv x,nec ego distinguam E est argu .ffvt n Posleg. - - - - - , χἡi, -- i. est uidam distin erunt,ut sit errauit in iure non repe- siue filio autem quo ad proprietatem.C. de bonis quae ib iii 4 , si x t uin racto,repetat primae tamen sententiae isto, ut meo l.fin. & hoc uerum est, nisi obligatio metit ex ea strensi pei , tibia dc I ς mndi indς iςd dc si me putem. Sed contra hune is culto, ves quasi. tune eniin nee quo ad viamstu. nec quo hori h E S eu st de condi ndeb l clegant . s. sina. Solu .illa erat ' ad proprietatem patri acquiritue, quod ex tali obligatione, in ε ri paenalis a princ, haec autem ex inficiatione, ut hic dicitur, filio debetur. Ex omni enim causa aduentitia aequirit efi, stibia ix lita de acti. g. ις rupti proprietas rei filio per obligationem in personam filii fa-iu ris , d D m ς' υ η'. quod di ipsum per inficia trinem erescit, ctam: dc ussistuc.patii.& eompeiit etiam actio patii,de nonium . ah vi infra de iiςin missa. Aecuti filio.h.d Frane. V VM h. ἡ ρ , η ν gης - is indςbixς quantum Dd soluentem. n scilicet obligationes.sed quid differe hie ritu. a si λεχ. 1 ἡ dcbite t. men quantuin ab alio, ut & modo diximus in im periori supra per quas perλnas nob. aequir. Respond. ille
, gi ge A mi : di nos secundum quosdam . sed B. contra. dia dicit de rebus aequirendis: hie autem de obligatione: ψt ibi Aepr ἡ, u , ii Qt enim de indebito a quolibete: dc sic disteri a superiori diximus. Item quid differt iste ab alio. supra. te stii l. sen inde ne bini pro lino e bi, c est spmale in hoc legato, de quo hic dici eum ibi de obligatione dieatur Respond. illa Decialis est flat, patri eius, i. ἡ tur. b A lias autem, tu si in alio legato distinguo, aut Blui- δ in obligationibus qua sitis pet stipulationem ibit tur scienter indebitum legatum quoeunque modo.de tune non dest: non reperitur, ut T de condict. indeb. l. fideico inmissium. eonthau, Ixςmpet more iuris, idem est, ut non repetatur, si est Feliis, Η dςbi: u n naturaliter. led cini litet indebitum,ut C. adetegε iridi i F-lCd. l. error. nisi sit minor, qui repetit utroque easu fern 44ε estitutione ni in integrum, ut C si aduet solui.l seeunda.
vt l. cum Si uero per errorem facii repetitur, ut C. de condi. inde bd. fideicommissum. hic autem in per fili uingenere obligationum loquitur acquirendo per filium . quRi : Aturi per seruum: praeterquam si sint ex castrensi peculio,vel qualiter ex quasi. quibus casibus, nee ad proprietatem. nec ad usum. patris stis ructum patriaequi citur, ut C. de bonis, quaelibet. l cum pyiglion oportet si secundo. filio aequio νι amen. alias est,attamen alias,ut quod. & hie simili. x-xur, ideter subauditur, tamen. hic apud
P cliaritur. nisi ab alio possideatur seruus, qui posses v ld,
289쪽
si Institutionum Imperialium / Lib. III. r.
Petebat zone pro prietatis , Suastri no
sori nee dominium nee possessionem quaerit, si non ex re Cius com Patauit: vel ex opera sua: nee domino , si ex re bonae fidei possemotis, uel opera sua acquisiuit: quia eum non pollideunt im de aequirendo retum domini O, l .ii ita uus, Primo responio de l.homo liber. g.h.
nem .quasi dicat. sat totum nostrum fiat: quod auper liberos , quos in D
ter . nam visibiluet teitate habemus , ex obligurieri non potest, eum tione fuerit acquisitum, hoc
ssi de acquir. rerum m. l. seruus. g in corporales. dc s. de Iebus corpo. N: incorpor. primo respons ec supta, de viai ruri in princ. b constitutis. ut C.de bonis, quae lib. l. fin. g ubi autem . Ac Otii us .c LAI i.nem . proprietas tante ipsius actionis est filii; ut hie di. citur . de hoc obtinet hodie in omni b. adinventitiis . Sed olim tantia quinque actio. nes filiosamilias eois petebant ratione pro fluctum, vel usum , Sc l cundum hoc videtur, g, pet eum seru usi
illud veibum, ex duabua, Ieseratur ad solum usum fluctu: peris; si i. . Hierum vero si ea re. usitati' ex φ I acquiritur. ad ussatium , & se rectum erit in litera eonsu- sor sicut C.de cod. l. ilia iuillam, de T.quida .tu.
Possi. si quis . Sed in nem rerum proprietatis,&vsus fructus, quam nostra decreui lcostitutio: hut quod ab actione commodum perueniat, huius usum fructum quide habeat pater aroprietas autem filio seruetur: scilicet patre actionem ςm
ptietatis; ut iniuriδ' nobis ex re nostra eX opera
& alienos seruos, quo S bona fide possidemus, i t acquirit nobis,'i sed tantum ex duabus causis,idest,si quid ex s
ADDITIO . Tu die secundum Docti usuarium posse vii et is serui in suis
sundi non aute eas alteri locare. Ang.
sERvUM. C Α- SV s. supra dictum est, P per seruos nostros acquirimus: Mnunquid per seruum coni mune possumus nobis aequirere ὶ Et
ti; de actiones in saetum ; ut is de actio. de oblig l. fili salui. lias . l. in lactum. has tacien pater exercebat, vel suus Pr curator, non filius: ut Ede iniuriis . l. sed si
set: vi Ede iudie.l.si Per eum quoque seruum, Iongius, g. i. quod in quo ultim fructum, L vel
filius. Sed hodie ex ex duabus istis causis nobis
omni causa aduenti. εia aequiritui ipsi filio proprietas: ut hie dieitur. ADDITI O.Dic, undeeunque dictae actiones in factum descendunt, vel ex edicti s praetorum, vel ex inteidictis: deest ratio: quia praetor usus eii aequitate; de illa tantu motus: di in illis non tantum ciuaeritur patri, qri aliquid non remanet penes filium: vi l.j.cuibi no. C. qui admit. ad hon. Pos ergo non est mirum, si omnes actiones in factu filio. sam competebant. de ita dicit Bar.in d .l.in factum, Ang. Q Divisionem. quam diuisionem longum effet hie dicere: sed dicitur plene pet ordinem in d. l. C. de bon. qua libe.Lfin. WITEM PER LIBEROS H Ο Μ INES. CASUS. Non solii per filios nostros, de seruos nobis aequisitur, sed etia per liberos homines. & seruos alienos, quos bona side ossi lemus, nobis aliquid aequiritur . sed hoe intellige in uob.casib.s si ex operis suis aliquid acquirant, aut ex re nostrae& similiter pet seruit, illum in quo usumfhabemus, vel usum, secundum aliam literam, ut Patet in notula, duabus eausis nobis aliquid aequiritur 21. d.Fran. e Per Abeνειρο-nra. No.quod liber homo quandoq; b na fide possidetur: ut quando pomessor credit eum seruum esse, de situm, dc quandoque mala fide. ut quando credo eum seruum esse, & scio meum non esse, ut Ede acq possit. i.g. sed de per eum.quandoque nullo modo possidetur, Beet detineatur, ut quando scit liberum esse: ut isde acqu. Ipsi.qui uniuersas,li.j.ec F deprob.l. si quis liberum.
infructum , in quibusdam Iibus en in litera, usum Seruus communis acquirit dominis communiter propo
' Communem seruum pro dominica . parte dominis, acquirere certum est: excepto eo, quod nominatim uni itipulando, aut per tradiationem accipiedo, illi soli ac-i quirit. veluti cuinita stipuletur: Titio domino meo dare
spondes 3 Sed si domini uni iussu seruus fuerit stipulatus:
ii licet antea dubitaretur, 't respon .P per seruum . iata inen polin oltram decisio- ς0 Tunc domino labaru=.
V . .. .... acquintur . quod in-
nem res expedita eli: ut illi J - . tantum acquirat, qui hoc ei
facere iussit, ut supra dictum est. ι
ῖ telligo, ut sic dicendo : dominis meis dare spondes, fiat stipulatio, spropria nomina in stipulatione
Quibus modis tollitur. obligatio.
TITVLVS XXX. Si soluitur id, quod deis
rur, uel aliud loco illius,consentieme creditore, omnis tolliIur obligatio, tamrci principalio
us 4nis acquiretur. Et hoe uetum est. nisi nominatim uni eorutem itieulatus suetit, uel uni tradiderit. Itε quaesiuia Iustin. D mine. si unus domi- noni seruo communi iussierit, P aliquid sibi stipuletui, ipse autem aeruus alterat cui uoluerit acquirere ) nominauerii in stipulatione: cui a quiritui per stipula ionem illam 3 Et respon. ei, qui iuniit, de non et,quein nominauit. si e ponunt multi calum initio vit.rii. Sed si domini.& ite vult gl.ordinaria, P ita ponatur.sed dominus Guido dicit, Fiste no est eas istius ver. quamquam veritatem cotineat.iste. n. est casus , quem habes. C.per quas peis nob.acqui .l. ii. dc non istius responsde hoc patet per hoc,* dicit in fine illius ver.ibi , sipradictum est. Potest ergo sic eoni easus. Sed quid si unus ex dnis iussierit seruum eoem aliquid stipulari, cui acquiritur pet stipulationem istam Et res n.dicens, Plicet ante temporalia ius libri in tali casu dubitaretur, utrum duobus d sitis: an i henti per stipulationem istam acquireretur: tamen post lucompositionem huitu libri est quaestio ista expedita , scilicet,ll iubenti tantum acquirereuut s. dictum est de stipui
g Tro dominica. nisi eum propria nomina eorum stipui tioni interui ubi pio uirilibus portionibus acquirit: ut fide stipui seruo.l. si communis serum. h Stipulatus . scilicet simplicitet uel sbi, uel domino iuben-7o ti,ut statim sequitur: alias nullum esset dubium: ut suPra, de stipui. seruo.I.penai Supradic/tim e f. s de stipui .set.*.pen. QVIBvs MODIS TOLL. Ece. v Visa m est 1. de obligatione inducenda, sequitur indete Conuina de obligatione dissoluenda, siue tollenda : qu a nihil tam uo . naturale est, quam unumquodq; eo uinculo, quo ligatur.
290쪽
Tollitur. Adde Doctor in l. boa fides
niens extide testib. de e d his, de acculi.
tollit adus publicum. B. de pae.
aliter. qua debuerit, aut alteri,
Quibus mod. tol. oblin Tit. XXX. 494
ollisur. Totus iste titulus diuiditur in quatuor partes. Primo ponitur, qualiter tollatur obligatio solutione. Secud O qualiter acceptilatione, Tertio qualitet nouatione . QVrto, qualitereo sensu. Sca a ibi, Item per acceptilationem. Tettia ibi, Praeterea
obligationi. Quatta ibi, Hoc amplius. C Asus. scire debetis, F obligatio tollitur per solutionem eius, y debetur . sed nunquid tollitur obliga. ii debitor soluat aliud, qua debeatur; puta si asinum dederit pro pecunia, qua
debebat Et respon. sie: dum tam e volente creditore, fiat. Regulariter enim loomnis
tione eius, qε φdebetur : vel si quis consentiente ς creditore, aliud pro alio soluer t. Nec intere it, δ' quis soluat,
e censurisule eνρου toro interdum etiam aliud pro alio soluitur credimii etiam inuito, ut diximus in Auth. de fide iussi. Pen. in gl dc cuosdam ex his notauimus sup . prori: d S turiam r. patet hic, in beneficium confertur in inuissi. Sed contra st.de reg. iur. l. inuito. So. illa in priuilegiis loquitur: haec autem in a.
enim & alio soluente, siue iijs. vel dic, Pno PQ sciente, siue ignorante debitore , vel inuito eo, solutio fiat. 4 Item si reus soluerit, etiam ij, qui pro eo interuenerunt, 'liberantur. Idem
ex contrario contingit, si fideiussor soluerit: non enim
virum ipse, qui debet, an a- ipse solus f liberatur, sed e-lius pro alio : R i liberatur tiam reus.
test directo, potest tame per medium .Prima vetior est . . Sed nunquid econtra potest heri alii solutio,
ua. l. si Stichum.&.fi. nisi ereditoti creditoris soluat ut: vist de nego. gest. l. si liber. vesprocuratori cteditoris, vel ei, cui extiterit haeres creditor, quedo, inuito eleditoti aliud pto alio solui non potest. Sic do vel suturo debitori, uel similib. personis, quae numerantur. ergo,ut iam dictum est. solutione eius, quod debetur, tollitur omnis obligatior sed vetum est , si ipse debitor si luat, quod debetur. siue aliquo nomine debito tis,etiam debitore inuito,& ignorante. h. d. Ad intellectum glossae signatae super illo verbo omnis obligatio, dec. scire debes, P omnis obligatio tollitur solutione eius,quod debetur, etia si fuerit ciuilis tantu in . Et ad i. inductam in cottatium T desblutio. l. lui hominem. g. fi. respondet dominus I viti. quod speciale est ibi, aliud operetur solutio, qua credebat s bluens. de pone ea qualiter aliquis lolum ciuiliter obligatur. ff.de ibi. l. Glutam de fisside pigno. ast l. lutum. g. soluta
s I estui sistrauur. s fideiusshr. de s quidem soluat nomine suo, e liberatur ipse tuteri eum aurem liberat per exceptionem, ut ff. man l. si quis .in fi . de l. Papinia & st. de pe. hae t. l. si quid pomemor. in princ. Si uero nomine rei.liberat ipso iure reum, ut T de neg.geli. l. luendo. de T denoua l. si Stichii in i sed si hoe uerum est, ' liberatur reus, soluente fideiussore, quomodo cedat actionem creditor pone,* aliquis mihi c numerauit: dc ita naturaliter,& ci--sdei umori: quod facere debet, ut T de sol u. l.Μodestinus. ut litet surri obligatust fecit mihi postea pactum de non petendo,& ita tollitur obligatio naturalis,& remanet ciuilis. Sed si post illud pactum, factum de non petendo, ignoras sibi sol uero quod debebain, non liberor a ciuili oblig. petii am solutionem: quia operatur repetitionem: unde liberationem parere non potet lavi in praedicta. l. qui homine. Item in superioribus dictum est,qi bene liberatur debitor solutione eius, quod debetur. Se d nunquid per istam solutionem liberantur fideiussistes Et respon sic, de econuerse s soluat file ussot ereditori quod ei debetur, liberatur principalis debitor. h.d. Franc. a Tollitur. alias tollisur. aliis, luitur.' Si tollitur;ergo non renascitur de caeteto. ut is de selu. l. qui res g. aream. uer.in perpetuit .de de noxa .l si alienus. de C. de remis ig. l.cum ex causa.dc de sen .pas l. si debitor. ubi magis suscitatur solutio eius, si debetur, quam tollatur. ut isde noxa .l. electio. g. sin Sed ibi aequitatis ratione, nec sublata dicitur. glosAccut sit.b omnis istisatio. siue re,sue uerbis, siue litetis, siue consensu: lnam de his supra dictu in est a tit .de oblig. usq; huc. Sed nu quid eli ide in iis, quae ex maleficio sunt . uel quasi Reseond. sic Item haee sunt uera siue civilis, de naturalis fuerat obligatio simul. siue naturalis latum : ut hie,de Tadl. Falc. l. si pupillus Ilia princ. sed nunquid ciuilis tantum tollitur solutione eius. quod debetur 3 uidetur,l non .ut E& ff. de sui eius. l. fidei usibribus. quae fiunt contra hane lege in t Respon. illud potest fieri ante solutionem, scessior vel etiam postea, hoc acto prius, quia uidetur inesse; probatur hae e solutio.st'. de fideius i. eum B. Item nora hic unam solutionem parere plures liberationes .&facit supra de duobus reis. g.ex huiusmodi. S ff. de arbit. l . si duo. Acci
C ASUS. Iam uidistis unum modum principalem obliga. tollendae r est & alius modus obligationis tollendae principalis,ut per accepti lationem .sed domine, quid est accept. de respon .di. quod accept. est imastinaria soluti Si enim creditor debitori suo illud, quod sibi debet ex uer. Obliga. remittere uelit, potetit hoc facete in hune modum,s patiatur debitorem haec uerba dicere, Domine creditor, quod tibi debeo per stipulationem, habes ne acceptum: Ecrespondeat creditor, habeo: liberatus est debitor, ac si ereditor soluisset ei, quod debuisset .ltem uidebat ut, aliquibus m stipulatio posset fieti per uerba Latina tantum, oc non per uerba Graeca. de quasi ad istam dubitationem resip. Iu . sit ni a. dicens,quod non solum per uerba Latina, sed etiaper uerba Graeca potest fieri accepti latio, dum tamen per uerba Graeca sic fiat, sicut exigitur Pet uel ba Latina de disse luuntur per acceptilationem obligationes uerbis solummodo contractae:quia consentaneum est tuti, obligarione uerbis contractam uerbis posse dissolui.Ad intellectum fi
se. latinada est igie regula Pet
quod deis bet facta pleno iure
personae sevi debet, debitot Ii beratur. decessabunt
rium Io 1. tur. ubi boneficiu rerspicit eo inmodu condieentis tatum, secussi effet alateri' in toto titu. demund . de hono . de hic. Ang.
ut duo rei. de duo tu tores:quia tune simplicitet ibi
uendo totale actionem, quπambos liga disson
gelum de sol u. l. qui hominem .s.sin. de hoc quidam dicunt. Sed nis notulae signatae super illo uerbo, celth, distinauere de contra dico si enim sciens me debere ciuiliter tantum sol bes, uirum acceptilatio sit inutilis ratione rei, luper qua concipitur, ut si super debito conditionali concipiat unila talis accepti latio inutilis est. de quanquam no habeat haeso uim accepti lationis,attamen habet uim pacti: Zc sic intellige illas leges ff. de rescin .ue n. l. cum emptor. dc fi de acce-uam, sicut Gotta si nudo pacto tibi decem debeam, ct soluam caula meae fidei implendae quare non liberor.ut.ff. de condi. inde t fideicommissum 'Quod autem in d. l. qui homine. dici tur, ideo est , quia aliud operabatiir sol utio, quaerederet soluens, crepetitionem: cum e trabat credens se teneri naturaliter. non ergo mirum, si non facit, T credebat se luens, ni rationem. Ite in est contra ad hoc. i. respon.in Ruth .ut ii, qui ob se. hab. per.res.I. si uero tacuerit .col. . aso. illud speciale est. Item contra Ede l. i. si rem in eam. Item contra. F. de verborum obl. l. Iulianus. qui sun do.
Item contra is comino. l. s. g. si reddita. Sed his legibus, licet metit facta solutio , non tamen fuit facta sicut debuit Ptil. leg. accepti latio. aut ratione conceptionis ineptae: ut si tibi dicam: p ego tibi debeo, habes ne aceeptum in diem dc tuipse responit eas, habeo acceptum de talis accepti latici inutilis non habet uim pacti de ite intelligo i T de acceptii.an inutilis. In uer. Sicut autem .casus est talis . Quaesiuia legislatore , an accep. possit fieri in parte debiti. sicut fit in toto Et respon. dii accep. potest fieri pro parte debiti. sicut potest fieri pro toro. h. i. de sumus in uet.est autem pro fieti:vnde pro non secta , quantum ad hoc habetur. Item o dita in quo die. Tractat Mn est su p. 93 obligat alia a uel bali
eontra ad id, luod subiicit * demum si ieme creditore, soluitur aliud pto alio sLde leg ra. non amplius. g. fin. dc l si domus S a. de 3. de isside au. de argen .leg. l. j.5. fi n. dc adedon. l. si quis argentum. ff. de sol u. t qui hominem dc st. de vel b obl l .inter stipulantem .si .pen. dcl. si senius. in quib. Il.d L 'liberatur quis soluendo aliud pro alio. Sed haec stecialia iuni: hoc autem Iezul ac potest deduci in stipulationem. & tunc tolli potest per accepti lationem. hic autem dicit, quod est proa ita quaedam stipulatio, quae uulgo Aeliana appellatur . Aquilius enim, qui ualde fauorabilis erat ad nipulationes cistbluendas, ad inuenit istum modum dissoluendi. de liberandi per a cepti lationem debitorem illum , qui ex quoeunque con-u tu alio tenere siquam ex contractu ueibal sicut pot