장음표시 사용
321쪽
sues Institutionum Imperialium. Lib. IIII. 11
ITEM s I QUI S. .: Diuiditur in duas partes . primo
Ponitur dictum:ex quo tacita quaestio. Secundo determinatio quae litonis: Secunda ibi, Permittitur.
v C Α S v S. De testissione alienationis,c qualiter possim
Petere per resci storiam rein meam absente me usucaptam, vel praescripta, reicis-
satis est dictum. s inuisana datur utrique per alios versus, Creditor a Paulo, Fautaq; patronus ainetur Iliis Calvisius communis amicus habetur. Dominus Gui dicat, P Pauliana datur soli creditori, iccundum quod omnes alii dicunt; quia Calu . de Fa dantur sisti patrono, c nunquam credi ioti: nec meminit se uidisse l. quae dicat Fa-
uideamus. de usur. st materia sua. Nune autem videndii est de quadam alia teuo i, ista litera , Per quas quod non credit. communis cium est catione, quae fit alio casu, uidelicet, de reuocatione quae fira creditore , qti debitor in staudem ereditorii mala fide alienat. Et circa hane materiam dicit legislatot breuiter, Psi debitot mala fide in Raudem creditorum aliena uerit. Permittitur creditoribus bona fide reuocare ab ipsis ea, quq sunt alienata, petita de ac si bona illa remanserint in bonis debitoris illius. Unde hie tractat de alia reuocator a. quam fecit in proximo.I. quae uocatus Pauliana . Sed uidet uc in Principio, S praetor permittat mentiti hic sicut in duobus Proximis. Et respondetur, si nec hic, nec ibi permittit Prκtor mentiri. I pla enim uerba hie polita sunt, sicut si in bonis debito tis mansissent ;& uerba polita superius , ac si non usu cepisset, effectum denotant.q. d. sicut in rescistoria Permittitur ei, qui suit absens eausa reipubliet, uel alia iusta de causa, dum tes sua usu capta fuit,in esse tu agere, ac ii te suam non usucepisset aduersarius; eo quod fing t lex re in non elle usu captam . relcissa usucapione per beneficium 1elli tutionis . de sicut prator fingit, hoe non esse usu captu ἔquod in ueritate est uti captum, remouendo ulu apionem
de medio; c sic fictio haec ueritati praeiudieat, sicut & alibi
in fictione l. Corne. quae fingit captiuum mortuum , praeliteia, Per quam, ec non Per quas . FIane.
et LIBELLvs IN ACTIONE IN FAC Tu M
Hic de alia pistoria, de personali xangitur, Ic illa datur ereducti ad reuocandunt ea, 'uae in fraudem erus sunt alienata .dc appellatur I'auliana, liue in factum,de qua .rs de ullar. l. videamus. ij. , in Fauiana. dc n.de ijs,quae iii frau. cred. l. haec in iactum . Et ponitur haec actio inter reales proptes dio quandam si in ilitud Hiem, qua in habet cum rescissor:a: quiaticut per illam releinditur uiueapto; ita di per hane uadiatio. ut in hoc.b item ii quis & forma in ea libellum sic: Dico ego a. contra b, S debitor meus alienavit dc uendidit ei in haudem bona tua. de quod ego iussus sui ex sententia Psidis polli de re bona ipsius debitoris .unde Proponendo ciantrat plum Paulianam actio. Peto possidere illa bona, ac si non ei lent tradita ipsi b, di bon. post' in me trans sese da in a Meus iaad iudicari peto. Caula istius actio.est haec: Ft quia in si au. Pax Uno .dem alienavit, peto dcc. de tui ficit. 13 loco actio. ponatu reau qui re O sa sic: Unde eum in meam iraudem debitor aliena uerit .pe at a. isna
mortuum prima hora raptiuitatis dein fictione postlimi- Io io dic.-dat ut ista Pauliana ad leuocandum coiporalia: Hi
actio uelo in lactum datur ad incorporalia, secudum quos qVς da in . Sed dicas, quod Pauliana non est proprium nomen i ' actio. sed quaedam adiectio, de datur actio in iactu in tam lial liber Pio corporalibus, quam pro incorporalibus. tus Partici
Actio vero Fauiana datur patrono ad reuoeandum ea, ri Udcm quae libertus in eius fraudem aliena uiti Ne eodem modo Angei. α1Ormabis libellum, sicut in Pauliana, uel in acti in factum, i
, personales, de male uidetur hie poni haec dictio. item, Waluisiana vero actio dat uti ;, i. t icted Hoti.upation , niua:eum quasi de alia materia hie tractet Ad hoe reis in qua eodemo sol mai libellus, sicut in pdictis actioni b. alien a in fraudem. No. t uterque tam debitor, tuam receptor, up 1uz oportet, T staudem participet, a quando titulus non eli la ς iactativus: si autem eii lucrativus puta donationis, ut si de- . dit, bc hoc intelligat ad hoc, ut ci editor possit reuocate alie in xl nationem tunc sussicit tiaudem debito tis tantum interue Quei Pio snire, ut C. de reuo. ijs, quae iri ista u. cre. l pe di s quae in f au. cre. l. qui autem .g. hoc edictum de I similiq; modo. Et de qui xcitaliae fraude nota bonam deliinctionem; quia aut adhibetiit men Π, ina debitore alienante inter uiuos, aut in ultima uoluntate:
nij, ubi fingit ut captiuum limiliter temper fu i ne in ciuitate, ut st. de capti.& postli. reuer. l. Postliminium. & l. Pater. s.fi l quod si filius sic& in ista reuocatoria permittitur creditoribus, rem debitoris in eorum fraudem alienatam,ae si Non e stet alienata, petere . Sed uidetur, quod male ponit ut in litera lixe dictio iterativa, ite in: eum in proximo. Iractatum sit de reuocatoria pratoria in rem, cum Pauliana sit in personam. Cum isitur simus in tractatu praetoriarum reali uin, sicut patet in s.de sue. de in illo. I. in persenam ubi de perlbnalibus aget, male uidet ut hic inserere aci lones pistorias iterativa:cum quasi spondetur: Non est dubium, quin Pauliana, de qua principalit et in hoe S tractatur, & aliae, de quibus fit mentiO,s.
Pauliana, Fauiana, de Caluiliana. ff.de usuLiuideamus. ii .g. in Fauiana. inter personales lint: tamen eas inter praetorias interletit propter similituduiein,quam habent in reuocando. ideo dicit, item. Super isto. g. potest formari unum, qua-re,tale Reuocatur per Paulianam, quod in staudem credi totum. a debitoribus est alienatum: per Calui sanam aute, di Fauianam quanqua in super hoc sit defensio reuo ea- a debitore alienante inter uiuos, aut in ultima uo Iuntate: tur illud, quod in fraudem patroni est a liberto alienatum. λ uel a liberto in traudem patroni similiter inter uiuos, uel r in ulti ina uoluntate: si ultima uoluntate: tunc aut per legata, aut per libertates, de si per libertates, aut directas. aut ti-deicommissatias. Si debitor in fraudem alienet intra uiuos, Quare ergo cum necesse sit, quod probetur staus tam emptoris. quam ueditoris, ad hoc,qtiod ereditor possit reuocare illud, quod in fraudem eius est alienatum din reuocatio. ne quae sit a patrono rei alienatae in eius staudem a liberio suo, sussicit, quod probet fraudem alienantis itum Adhoe dicitur,l creditor qui agit Pauliana, reuocat alienata ab eius debitore, non toluto pretio, de propter hoc graua
lui;quia tam emptoris, quam uenditoris fraudem necesse habet probate. Patronus autem, qui vult reuocare aliena-
ibi Bar. E. de proba.dcitia procedunt i eundu Ia.
quandoτε uno casu praesumitur fraus, squando omnia aliena uiuut fi
eo. quae in sta u. cre l.omnes S. Lucius. b Si autem non ola,
non Praesumitur. saepe. n. de saculla tib suis amplius ij in eis aest, sperant holes, ut su p. qui ma. non POl. g. in fraude in. deis diu. bet ergo probare eam creditor Et haec distinctio, pet oia set D uouatut et in patrono, ut fi de prob. t patronus.& l. quoties S. ς oui dolo. In ultima uoluntate si legatum, vel fidei commis 'R PF ta in eius fraudem necesse habet soluere pretium emptori: ι, qui dolo. In ultima uoluntate si legatum, vel lideicommisti ideo in hoc te leuatur; quia non habet necesse plobate ni sum in fraudem creditoris reliquit,:olum euentum inspici u i ςs in fraudem alienantis. Sed domine,quae est ratio huius mus: licet fraus non interuenerit, ut in donatione ea moria n ridiuersitatis,* plus debeat grauari patronus, u creditor, qui tis; ut C .de iv. delibl. fi g, si uero cleditores. eum Iegaia no i 'i'. . reuocat Frater, dicit Iulli. Ratio una iam dicta est, s quia debeantur,nisi deducto aere alieno, ut st.e. quae in trau .ere. :8 p. qui in uno grauatur, in alio debet releuati, per t. is de iniur. l. qui autem .5 pe. 6c ad Tie. l. i. g.is,qui quadringenta . Ide λ . I. eum, qui . in ptinc. in gi probandi. Alia ratio est ista,& ma- in patrono per ola si libertus in staudem legauit, uel fidei gis specialis, quia Pattonus. qui reuocat, certat de lucro ea. commissum reliquit,uel donauit ca mortis. nam solum .i paptando. creditor autem de da inno uitando De actione au uentum inspicimus, ut si . si quid hi frau. pa l. i. in prin .de g. ' P 8 utem Pauliana, Fauiana, de Calvisiana, diuersimode sentiu e. i. In liberiati b. autem in staudum relictis distingue directas . Quidam. n. sicut Guar. 5c omnes antiqui usque ad Io. de Α- o a fideicommilIatij x in primo enim casu consilium de euen m ς8 s, . zo dixerunt.*Calvisiana datur patrono de Pauliana credi tum;in secundo euentum tantum in sylei mucut C. de ijs, nς Ri.Πψxori, de Fauiana iittique Et pro se allegabant. t ε. de usur. l. qui ina .non possunt.l fi . de t i. uideamus ij. g.in Fauiana. Dixerunt. n.quod in i .illa dicit li b creditarum. Large accipe pro omni eo. eui aliud debetur W0 R Uttera, per quas unde illi seeenant tales uersus: Calvisi. pa. sed ut T de uerb. sis n. l.creditorum .de Lcieditotes de l. si cui .ec Pau ere. Fauiana cauebit utrique. Io. de B. eorum sequaces in Ruthen .de fideius. g. pen .eolii. ita a*.a
322쪽
idem tamen est in incorporalibus, ut patet per multa exempla T qua in stau. cre.l. j ii de iij. vlque ad i. qui autem . ADDITIO. Nota sino. illam l. in prin. quod si debitor
repudiat haereditatem, vel legatura,vel alio modo, & tit Io poterat acquuere , dc non vult, imo repudiat etiam in
creditorum. an hῆat Ioeum in ista materia dicitur ibi, quod non quia dummodo non diminuat de suota trunon io, non haia et locum dii bositio huius g. quod nota bene. Ang. a Pas. v. i. possideri iussis: necent in re ipsa a credito libus fuerant possessa bona de
sententia praesidis h permittuturς ipsis cred: toribus, rescissa traditione, eam rem iopetere, β id est, dicere eam rem traditam non esse;&ob id in bonis debitoris mansisse. ea Istam te nent Nic.
doe in alienatis inter uiuos . sed in ultima uoluntate datur, ueleon dictio
net glo, Phae reuocatoriae sint mei e personales sed
tenet , Prant in re criptae uide lite
hito eum ipse alie- si, HI pratoria, ct competit
nauerat. Vel dic. possessis,quae rein anserant,de non sussiciebant, ut Teod.L a Oait praetor. quae Lucius. b eras dis. puta, quia fuit condemnatus, & non satisfeeit condemnationi intra te inpus. unde missus fuit actor in posIellionem bonorum. c Permuritur. sintra annum utilem . ut T de iis, quae insta u. ere .l i i. relpo n. de eo tamen, quod Peruenit ad eum svel quod dolo fecit, quo minus pes ueniret, perpetuo datur, ut is eo. l. ait pretior,quae Lucius. g. haec actio . ADDITIO. Dc illa materia excussionis vide hie lathpet doce.& resert ilic Ias casum sing. in auth. contra roga
tus quis. C. ad Treb. ubi etiam in rei ven . est necessatia ex. 3 oculIio bonorum .
d Eam νεωριωνα Sed qua actione 3 Respond. Pauliana, quae datur creditori ad reuocanda corporalia ; sed in factu ad reuocanda iura, ut E de vitat. l. videamus ij. b. m Fauia-na.de st. eo. quae in frau cred. l. hac in factum . , vel verius dic,ss nulla dicitur Pauliana, nisi adiective: quia a Paulo fuit inducta, sed in factum Pauliana dicitur, quae ad reum canda corporalia, de incorporalia competit, de datur contra accipientem dc haeredein eius, inquantum ad eos peruenit, etiam non relli tuto ei pretio, ut st eod. l. ait praetor quae Lucius s. si .de l. seqv. dc l. si debitor. N I. ex lis. n eum εψautem, qui in fraudem alienavit, actio non datur,eum nudus sit: nisi ita naudulenter dispersit, ut res apparere non possita tuo calli etiam in earcerem detrudetur, ut st m. i. si . s.fin. Eil de Fauiana, quae datur fidi patrono ad reuocanda ea, quae libertus in traudem parroni alienavit interui. vos,vel in ultima uoluntare, quo minus Patronus habeat tertiam, ut st. si quid in ita u.patr. l.i. in prin. dc g. i s .desuc.
liber. I sed nolita constitutio Eli de Calvisiana, de ipsa tam Patrono, quam creditori eo inpetit, ut F. si quid in fraud. patr. l. in Faulana . Qindam tamen dicunt contra in eo, quod de Fauiana dictum est. argu .st.de usur. l. videamus. iis in Fauiana. sed certe ita dicit ibi litera, per quam , dc sic refertur ad proximam tautum s Paulianam. Et illae dueti intamur naturam superioris in sactu Paulianae Sed quaero, tua te sunt hic hae posita inter reales praetorias, cum ipsae peisonales sint: quod probatur per id, quod dicit litera, in Fauiana quoque, ut j. de usur. l. videamus. ii. g. in Fa- uiana. Nam proxime dixerat de persenalibus unde continuat Gam cum personalibus, de probatur.msi quid in sta u. .
pate i. i.F. haec actio. Sed relpon. e quia similitudinem ha μ' bet cum, superioribus duobus ea si bus in eo, quod sicut ibi permittit ut aliquid dicere. quod non fit, uel esse facienda aliqua, ac si non processissent,quae processerunt; se de hie. Item si eut ibi fit reuo eatio, ita & hic. ergo secundum haec ita diei debent hae reales. sicut superiores, quod quidam concessirunt. sed respon. hic non Petitur, quod meum suerit;ut in saper ori catu, nec quasi meum; ut in Publiciana, ut sire eod. f. aliae . Nec obsi in s. prox L quia hypothecaria est in rem nec tamen meum peritur, vel quasi: quia ibi moqu0d peto, peio quasi meum .i possessionem per i pothecariam actionem, vel Seruianam. Hic autem neque possessio, neque dominium est meum, nee fuit; imo in accipientem ttan si ut, licet in fraudem sit alienatum. ut is de contrabeii emptio i si sciens, in sine. N praedictae tres actiones reuocatoriae dicuntur. d Sed unde oritur haec actio 3 R
iron. ex quasi maleficio, quando dolusian in vendente,
de emente. si autem in vendente tantum, tune potest diei ex quasi contractu, si agitur contra illum possidentem.Sed nunquid habet retentionem, ut ab eo non reuocetur, si vult loluere, quod tibi creditori reuocare uolenti debet ut pQuidam negant, ut argum .st.ietum amota l si cum duos.
S. si de l. seq sed eo bermana pro rebus coloni, Madico, instar Polle-
tiorum ditiorum obligatu . sibi debetur, potest
ut fi de ei t. i. euictus. a quod die, ut
Quasi Serviana quae etiam hypothecaria Vocatur , ex ipsius praetoris iurita dictione substantiam ca-
e M s . uidetur ergo, quod permittat, mentiri, quod no est uerum, sed ita petit, ae si mansisset in b nis debitoris,ut supra eodem . si alia.& Iu IsuI.
liorem textu in in L praetor. C.
Ier actionem Seiulanain, vel quasi .Tertio, quae sit disteren tia inter pignus,& hypothecam. Secunda ibi, Serviana autem Tertia ibi, Inter Pignus.1 CASUS. Adhuc prosequitur Iun. materiam suam dicens, quod non solum praeeedentes sunt praetoriae in rem, sed et Seruiana, e quasi Serviana, qua de hypothecaua uocatur .ici statim dicit effectum viii utque . Serviana cnim competit locatori siue domino domus. pio rebus coloni quae pias notis iure pro mercedibus fundi, vel domus tacite obligatur. Quasi set uiana autem uocatur alia, per qua creditorea pignora hypotite easq; pertequuntur. Quae autem sit diffsrentia inter ista tria nomina, Serviana, ex quali Serviana, de Salvianum interdictum, quae videmur nomina synonyma, satis potest patere ex notula literae Et licet hypothecati a reuocet nudam Possessionem. de Salvianum interdictu in Gmiliter, tamen differunt:quia qui intendit Sal interdictit . non habet piobate, nisi unum, siluod ille,qui conduxit domum, tempore conductionis possedit res illas. In Sei uiana uero debet probate duo. Dominus autem Ias hic agitabat unum ueιbum, de quo nunquam secerunt mentione glossatores, square una actio uidetur uocata Serviana,alla quasi Serviana. Et ad istam quςitionem ita respondebat: Actiones uocantur uerae . de dilectae in casu isto, in quo sint ex itata. Serviana autem sicut ex primitiua sui natura est. intendebatur contra colonum,dc certe postea extendebatur contra quemlibet alium debitorem; oc tune ter extensionem sortita est naturam quasi seruianae . vel sic, de melius Seruiana dicitur illa actio, quae nobis seruit uete . sicut aliquis dicitur nobis uete seruire, quando gratis seruit. Sic autem est de actione Seruiana. Quando enim domum meam tibi
loco, non conuenio recuin,' res illatae mihi sint obligat hoc tamen sunt Zc ita sine pacto interueniente res illaiae mihi obligata sunt.& pro eis eompetit mihi serviana. Ire uolui scite a legislatore, quae sit differentia inter pignus,depothecam, ad hoc, quia in si prox g.dixit, P quasi Seruiana est actio . per quam creditores pignora, hyeothecas e Persequuntur. Et ipse rei pondet,q3 nulla est disteientia inter pignu' de hypothecam, quo ad actione hypothecaria. Nam quaecunq ie res fuerit a debitore ered toti obligata, siue suetit creditori ita dita, siue nuda conuentione sine ita-ditione sibi obligata, semper poti si cre ditor illam te a quocunque poste nore petere pet hypothecariam actione in . In aliis iamen facimus distet etiam inter haec uel ba Dicimus enim, quod pignus proprie dicitur res obligua, de tradita creditori Res dico mobilis. Qu.3ndo aute in aliqua res nuda conuentione sine tradetione obligatur, eam dicimus apoetilatione hypothecae contineti hoc d:cit. Sed uidetur in ptiaci p quod liteta dicat salsim, cu dieat, quod inter pignus , α hypothecam nulla est diff. tetia; auia actio hypothecaria vendicatur habenti possessione ff. de pign. l. de quae nonda sunt.I. i. sed qui habet pignus,hε edetenti inrem ad minus. quare ergo non poteti habere actionem hypothecaria Fiatur,2ui habet pignus, sine dubio quamdiu het pigno iis Pos
323쪽
119 Institutionum Impetialium. Liber IIII. uego
sessionem, siue detentionem, non habet hypotheea iam rsed si pignus traditum suetit postea amissum,vel si pignus alii precario eoneesserit, tune competit creditori hypotheca.dc postea caute dicit in notula, ut hae actione peti possit a quolibet possessiste,& hoe est quod dicit.Franc. L I B E L Lus I N Seruiana autem experi
amittendo eonsistat, ut isde legib. de senatuston.l. fin. e e HypotheSed quae est differentia inter Setina nam actionem. de Sal- ea aute dρ uianum interdictum : cum illud ad idem competere uti ab limo, mdeatur, ut infra,de interdic.2. interdictumὶ Respond.quia est sub . S: in Set uiana oῖortet, quod caeditor probet debitorem sui D thesis, posite dominum tempo tio, quasi
uiana, quae etiam hypothecalia uocatuI,
in ebus quaIiter foris inetur libellus. est uidendum. Sed primo sciendum est, quod Serviana datut domino fundi. in rebus cognoris appellatione, eam Wobligationis, ut is suppositio,
cedibus fundi Vei tenentui Quasi' Seruiana autem est, t qua creditores pignora, hypothecasve persequuntur. Inter pignus autem, &hypothecam, quantum adactionem hypothecar am at
proprie rem contineri dicem nondssim lunt. g.pti- tio, quae iuuae pignorisς iure pro me ro muS;ra quae simul etiam tra- mo. sed in Salviano dem sint.
redibus sundi hei tenentur. ditur creditori, maximὰ si
mobilis siti. At eam quae ii ne lititur st. de Salviano de re. m. traditione, nuda conuentio- interd. t j.in princi P. non alien .
ne teneturi proprie hypothς-α et
cae appellatione contineriis intιυ'. iii si continera , dicimus. in lono vocis, ut st. de an proprie-
'udivi uio mei tinet, nihil finterest. Nam habet omnes vir J quas ha lino & etiam quan- n.M. ad cedibus fundi eidem de qua re S inter credito- φ' labat Ohm, ct etiam. illas, tum ad astonem iu- tenentur,ut in hoς F- rem , S: debitorem conue- quas habebat pitti , p ipii, habeti pi stib. uul'. e eiu piis iue nerit, ut sit pro debito obli- antio depeculio perquam gnus non euriit,cum at M. dic
Montrahi l ii Forma' nata , utraque hac appella. quaeritur an actor rurauerat, Pol id x - M.
Go a .eonita b.quod aliis differentia est. Nam pia Arcimus. decem , f interdum
bona, quae sunt illa- . , . v e x x g mxςxdum do tes ponta . de inuecta in fundum meum, sunt mihi obligata pro triginta, b interdum quadraganta 3 annorum, ut C. it sidetur phimercede fundi; unde proponendo Seruianam, siue hypo- aduersus cred.l i. dc a.di C.de praescripi. triginia. uel qua- alium a detheea tiam contra ipsum b, peto illa pignora mihi tradi, draginta annorum, l .cu nolis imi .ec de ann excep.l. I. q. l. bitote ha di eundem b, ad restitutionem eorundem pignorum mihi condemnari. Causa autem pro ista actione eo te in poni haec, scilicet, unde cum bona illa, ubicunque sint, iplo iura tacite mihi sint obligata, peto, Ece. Eodem modo forma libellum in actione illa hypothecaria, siue Seruiana, ruae datut domino domus in bonis inquilini in eandentomum illatis. Quasi serviana, siue hypothecaria datur creditori, ad pignora sua prosequenda, ut lupra, de actionib g.Semiana & sie istinatur libellus in illa Qu3si Se g De qua re. mobili,vel immobili, tradatur creditori, uel benie bo non,corporalis,vel incorporalis sit,excepta taιnen urbana nam se tuitute,quae non poteti obliga.i, ne ruinis ciuitas dei OD & titulu . Inetur, ut Π.de pign.l. si qui .L.nn.ec t. seq.ΑDDITIO . Dic,quod attenta ratione glossi esset ser. uitus etiam urbana , quae non esset deformatio ciuitatis, posset obligari, ut puta , obligo tibi seruitutem altius non tollendi, donec Pecunia non ioluatur. nam tune ualeret. ita dixit Bar in d .l. si is,qiu L. fin Angulana : Dico ego e , contra d , quod ipse detinet equuln h Hae appeaatisne . scilicet hypothecalia , ut hae actione meum, quem ipse milii obligauit pro decem libris: unde peti pollit a quolibet posscitote.
Proponendo contra ipsum hypothecariam . peto dictu in equum mihi tradi, te ipsunt ad restitutionem ipsius equi condemnari . Et eausa erit in hoe libello, quam susticit Proponere. scilicet haec: Unde eum dictus equus sit pro decem libris mihi obligatus, peto. die. Hae vero actio. scilicet, Serviana, de Quasi seruiana quae hypothecaria uocatur j sunt in rem unde dantur contra quemlibet possidentem enim oportet interuenite, ut sit pisnus, ec quod tradatur creditori, ut hic, di quod mobilis sit, cum pignus a pugno dicatur,ut Ede vetb. lign.l plebs,si .pignus. Si autem mobilis est,ianori tradatur. item si immobilis est, tradatur,uel rum. non ,hypotheca est .Patet ergo,quod quam x sunt Pret orie .ci te, os actiones in rem,scilicet, Publiciana,& Rescistaria, dc ser- sideles per uiana,&Quysi Serviana. Item aliae duae reales, Praeiudicia- alium, de& inter PIesentes Pin. de Ia Cg Hoe u rum quam do res possidetur Palictuc,&e. Ec inter absentes, Pl.
de Iach Hoe u rum, quanae Iiam Seruiana quasi dicat, non solum Publiciana,& Re- eo Ies,ut in Leo .g.praeiudicialzs. Est rc alia,quae datur superfi bitore nori
scissiori areales sunt praetoriae , de quibus dictum est, ted etiam duae illae capiunt ut in ex praetoris iurisdictione , id- est plaetoriae suiu,ut hic, k Tde pact.I.si tibi,S de piguoie.
a scilicet dominus landi, siue sit partiatius, a siue
fel . dc I i, nummis eoiat. Item etiam pro deterioratione domus: bEtia pro ut Fqvib cau. pig. tac.contrah . I.2. licet ex locato sit actio,
alia obliga ut Eloea.l qui fundum. Eione. An. b coloni. subaudi, uel Inquilini. nam & eius res sunt tacu a Iliaco.
est sing seis undu Aniuasio quando quis ad non modicum tempus conduxit, ut habente tiss.de superfie.l j.in fine primi respon. S g quod ait.& l. fin. t illum .nee de isde rei uendicat .l. supra siciario. Eli&octaua actio in rem . ut quae datur nutum passis:nam illa praetori est in re,
: Et ita th oliligatae, ut is in quibus eausis pign. uel hypoth. tacithmuniter te eontrah.l.r. c Et est Colonus in uilla, Inquilinus in ciui- έo-Iicci, bonor una possessoria haereditatis petitio; item fidei- eo inmis latia haeceditatis petitio. Prima datur et,qui succedit per praetorein.Secunda e , i per Trebellianum haeredi tui es tas restituta est,ut Ede bon.post haer pet l. i.& a.de si de si siumlatet . bona fide
Pla. de Iaci Hoeueta etiam q' res posside
metutalicet rate, ut T de acquirenda pomessione, i. re pignoris . a Di DNIuam - ferentia tamen est inter has duas tacitas obligationes: stani con- nam in rusticis ita demum, si dominus sciat inducta, detra . illata, in urbanis, siue sciat, siue non; de est talio: quiad Ista glo. sancta rustieitas omnia palam habet, sed Inquilinus multi omnes ta etiam clam apportat . quae locator ignorat,ut C.locati, smiles re- i. Otti linis. Ita tamen in utroque, si eo animo sint indi probamur cta, ut ibi sint perpetuo, non ad tempus, ut is de pigno .L
et Iste g.usque ad s. poenales, tractat de tribus actionibus personalibus de praetoriis Et hoc Principium usque ad g.actiones autem .diuiditur. quia in principio praemittit de actione de constituta, de de peculio. Item dc de iurament in genere, de secundo in specie, dc de unaquaque dicit. ων a, M P r , --x , Υ cunda ibi, de constituta.Hemptima subdiuiditui quia pri- coites per debitor . dc Ein quibus cau pig uel hypot.tac.contrah.tan 7o mo ponit qualiter olim erat in actione de constituta,oc te
e sellicet taciti. d Fundi. uel domus,ut supra dictum est. e 2misi. Hae dictio ponit ut ad differentiam superioris rutraque tamen Serviana dicitur a sietuando forte dictar
ira omne ius viola acquutaeo, auo in seruando, aut ia
ceputia.hodie uero sunt omnia redacta ad constitiuam. secunda ibi, Sed ex nostra. et C A S V S . Non solum praetor introduxit actionem in rem, sed etiam actionem in personam . Cum igitur sv pia dictum sit de realibus praetoriis, restat de Personalibus pultabo. uacuue, IAIoiiacum auIem personalium actu
324쪽
iuram itum actorie et a Por ruret, Id crevitia
f. demum ad minus duae sunt actiones. Praetor autem quasdam introduxit actiones in personam , quae sunt persecutoriae, di non poenales : Ec quasdam introduxit poenales. In primo igitur mihi ponit exempla Pratoriarum ach. in Perloinnam,quae non sunt pinalea. Primum exemplum eii in act. de constit. pee. de illi
actiones ex sua iurisdictione propositas habet pr*tor; veluti de pecunia V coniti- Ioluta .. Cui μ sina ilis videbatur receptitia. sed ex noltra
aula. Secundum exem quid plenius habebat, hoc plum est in a a. de ρο- in actionem pecuniae conculio. Praetor,n pro' stituta, transfusum est, R
ea ς quasi superuacua ius. se test, cum tua auctoritate a nostris legibus recede
re. Item praetor L proposuit actionem de peculio seruorum filiorumque familias,& t eam i l ex qua qu*ritur, an actor iurauerit, dea ct ioni erat oli in similis act. quae dicitur Ieceptui a ; sed si quid antea plenius habe bat hodie in act. de con st. est transmisiurti ea tanquam superuacua hodie conlii tu tionibus principalib. iussa est recedere ab ver.idem resiponsum. Jc C. depae .l. legem . Et est hoc ideo sorte speciale 3 quia siclit vitum pro eo , qui constituit, inducit u ut non teneatur, niti elapsis x. diebus: ut T de constitu .pee. l.Promissor. cum alias stati in teneauisivi ff. de verborum obligatio. l.eum, qui calendis, R quoties. dc de re γbotum sign. l. cedere
alias S complures.' i diei n. sic de aliud e
alio se constituit Iolaturum, in PlinS. sunt di alii
lo, iecur induin Αng. b Et iuxta
mo pisse. sed pro a. aior ut hic
posuit actione de peculio seruorum, vel filiorum. Tertium eae plum est de act. in sactum . quae descendit
de iureiur. Praetor . n. introduxit act. ex iuramento, in qua solii quaeritur, an actor tu rauerit. dc non solum has acti O, personales, ct actiones poenales,
in truduxit praetor sed dc alias plutes de hoc dicit. δοa In Persnam. q. d.dictu in est de realibus praetoriis: s iii tui de personalibus praetoriis: licet de de quibusdam petis natibus T. intei posuerit. I. item si quis.
e cui similii . s quo ad quaedant: quia utraque dabatur, ubi quis constituebat, te soluturum prole, uel alio; sed dedisti. milis uidebatur; quia actio de constituta pro his tantum rebus in constitutione deductis competebat, in quibus mutuum consiliit, quae pondere, nunt ero, dc nientura continentus , sed receptitia quando aliae res in constitutione d 'ducebaia tuta sed hodie pro omnibus competit actio de constituta, cum Omnes res appellatione Pecunia contineantur. ut C. de conii. Pe e. l. 2. I. Pen.d t C. de conss. Pec. l. 2 e G Creceptitia. Ac Isius.
f I m prator. haec capitula exponuntur 7.Prox.S. R ideo hic non dicas. g Et cloa . de quibus dicet T.g. poenales.
'CAbus. Supra proximo.g. posuit Iusin. tria exempla praetor rarum actionunt personalium poenalium, quorum primum suit de act.de eonstit. eul. sed dixit ei: Domine, pro Deo dicatis mihi effectum act. de constit. Pec. de quando agitur act. de constit.pec. liue cui competit act. haece Frater,dicit ipse, Ista actione agitur contra omnes illos, quicunruet pro se, uel pro alio , se aliquid soluturos eonstituerunt: una tamen non interponatur aliqua stipulatio. nam si sti. pulatio esset interposita, tenerentur iure civi. dc non act. praetoria hoc dicit. 6oh De consuurn autem pecunia . id est, hae actione, quae sic
i cum omnibM. scilieet aptis alias oblisati pro se, ubi pro se
interuenit constitutio : uel pro aliis, ubi pro aliis interuenit constitutio. si caergostitiosus a cum nec pro se, nec Pro aliis obligetur, nec constituere se debete potest. Idem in prodigo, de similibus. Ite in mulieres, cum alias pro se tantum obligentur; dc hae constituens Pio se tantum, dc non pro aliis, ut isde const. pec.l.j. g. i. dc a. Accur. Κ constituorint . ut puta per haec uerba, constitno, me sotu. γ' rurum , quod ego, uel ille debet, de similia: ut ii de constit. Pec. l. qui autem, in fin. 5cl. seq. b de hoe ita si sit debitum, quod praecedat: siue ciuile, de naturale simul 1, siue naturale tantum, siue praetorium; secus si ciuile tantum: ut Ede constit Pec. l. i g. pen. dc fi n. dcl. 3. g. I. l - . ergo ex nudo pacto oritur actio hie; quod est contra ius commune positum. st de Pac. I iutilgent tu, L sed
De constituta autem p cunia ii cum omnibus agitur, quicunque vel pro se, vel pro alio soluturos se con
iti tuerint, nulla , in scilicet, stipulatione interposita.
Nam alioqui si stipulanti promiserint, iure ciuili m
licet olim fuerit ne- probac 2 cellatia stipulatio : ut DOct. quia C. dedon. l. si quis at- ctia hodies eluu, it I. lin autem. nsi oritur Item si mulier dotein actio, sed sine stipulatione da- γ dictio ex re marito conuenit: lege , si ut C .dedo. PIom. l. ad iplum pa- actionem. de de rei ctiim I. . in .Lj. s. i. e Iiem d Illa I ex si quis ob honorem het locum decretum, uel decer. i donationendii Palam pollici- ne cautartus fuerit. i. sine inter oc est nu- Iogatione, ut ff. de pol Pitas: de tali c. l. i. g.j.ta l. pactum. donatione Ite in nautico sceno- Praesum 1e:ut Ede naul. Den.l. petieuli, in fi. f Item in acςenione pia. I. stumenti, uel uini, uel olei, uel hordei: ut C .de usur.l. stu- pro de menti. Item in usuris ciuitati promissis: ut st.de usur. l. etia. elar.horum Alias autem propter sui fiigiditatem nudum pactum actio verbε rumnem parere non potest. vide Thob. ADDITIO. Adde alios ea sus. ut puta in curia mer- ivs. m. dacat ruin .arg. l. Quintus Mutius,mmand. de ibi Bart. Item si vera.oblig. fieret in iudicio: quia tune fingit ut stipulatio. Ite quando g. mitis aeet pactum nudum aliquid abest parti,si non temet promis liv. is. Ola: quia contra non seruante datur actio de dolo: ut est tex. Fore. Hal. no. in Leleganter, si seruus, st. de dolo. ut hic per Doct. 7 . In Iure ei uali. uel actione ex stipulatu, ubi eeitum est in sti- ei steg, nopulatione, uel condictione certi, quae ex stipulatione oritur, Jcedit his ubi est certum: ut T. deuetb oblig in prin.quae stipulatio est cum finga a iure ciuili inducta, ut hie et cum de iure gentium ipta non tui tacite suetit: licet alii contractus suetint de iure gentium: ut s. de stipulatio. tute nat gent.& oug. ius autem. Non autem dicitur ideo Fab. I'lata de iure ciuili, P non habeat in se uinculum naturale; imo Ang dc Ia. habet, quia sine coniensu non ualet, qui consensita est de s Et est ro
q Hic tangitur de act. praetoriis personalibus, in qui b. qua- facite.naliter Mimetur libellus. est uidendum. Et primis de act.de uigati. e const. p .est uidendum . Et nascitur ista act. quoties alta uade sa. quis constituit. se ibi utunim, quod i ple debet, uel alius: ut fide consi. Pecit qui autem, in ii. dc idem .dum lainen si de hi tum ciuiliter, dc naturaliter, uel naturaliter tantuine secussi ciuiliter tantum , ut l. i spen. dcl. 3.g.j. in dicto tit .vnde lse formabis libellum . Dico ego a , contra b,l ipse con stiatuit, se solututum decem libras, quas ipse inihi debebit causa mutui. unde proponendo in de const pec .contia ipsium, Peio eundem mihi in dictis deeem libris condemnari. Et ' . erit causa istius act. haec, s Quia constituit, se mihi Gluturu, quod debet imito ideo peto dcc. Sed si Pio alio constiti ut, ledecem libras tibi soluturum, formabis in narratione sie libellum. unde cum ipse pro tali constituerit, se dece in libras mihi toluturum, pςto, die. Et eodem modo formabis, si ex
alia ea usa,quam ex inu tuo debeatur.
mine, iam uidienectum primi, tamen pro Deo dicatis mihi de scdo exemplo, quare inuenta fuit de peculio act. t Rii. harer, aequum fuit,l uiae act.uiuentietur, per quas cotra patre. ueldnm possiet agi ex contractu sitioi uia. uel lanioni. quia licet actione de peculio de iure ciui. no teneantur patres . uel disi; aequii iii est.* peculio tenus teneantur: eo mPeculiu est quasi patrimonia filiolum, ues seruorum .h d.
LIBELLUS IN ACTIONE DE PECvLlo. et Hic imaturi det acti de peculio, quae datur contra distra
325쪽
ues 3 Institutionum Imperialium. Liber IlII. ues
ex eontiactu sui se tui, ut supra quod eum eo in prine de et datur contra patrem nomine filii . Formabis ergo in ea se libellu imDico ego a contra b. t vendidi d, seruo suo equupto x qua re ipse b, de peculio serui sui d. mihi tenet ut, unde proponendo contra i plum b. ach. ex vendito peto, quatenus est in peculio
h, mihi condemnati. p cubo tenus de Imre praetorio. Et aduerte, quia lite , retinus dictio, depeculio. DOest pro Dum nomenaci. sed eli quxtam
adiecto. sicut exerci oria, in liuo ia, & ttihut otia. areum l. 3 g. Iulianus. is de pecui. Et erit caiisa in haeact. talis. s Q ia ven.
didi. qua suissicit pro . ponere loco a ct l. sie: Unde quia pro decevendidi, peto . Se. Similiter eontra patrem ex contractu filii potest si e sot mari libellus, Dico ess a. contra b, P ven. didi c. filio suo. quem ipse habet iii Potestate, equum Pro decem dce De fili in potestate seci mentionem : quia quisii iuris est, peculium habere non poteli, ut C .de in ossi c. lectam. l. fi . in fi . . a Dιρει uti. Volunt quidam drcere, haec esse propria n mina actionia ira, sile peculio. de de in rem vello, de quod tulsu .item exeuitolia, tributoria,de institoris . ex eo, les Actiones antem de pecu lici R ideo aduersus patrem' dominumve V comparauit praetor; quia licet ex contrarit. 3.g introduxit. & g.institosa. e de g. i. In delictis autε, materia di qua fideliciis idem olun seruabatur in filio, di seruo , ut de casiam pro noxa dari possent, ut in de noxa .in fi . tit. Sed hodie pro singulare seruis tantum agit ut noxa ter, ut ibi di: dc Pro delictis, ut in l. tin. E. infra de noxa in princ. ii.de noxa. l.j. de is, quasi delictis, de exeae ut si senius habitam
nus quod veluti patrimo- cum domino, habuit eversi -
I. . . . suspensilio, uel appen ius est ita, ni una ex lallorum, nitarum' , vel effudit ali- 9..iuit .
que, item seruorum codem quid, quod alicui no- φ nari eos. cuit, ut Edeiis, qvi
S i quis iurauerit, aduer- stimus di h liue
Iario dum me in iudicio, ua casib. ut is de iis. qui Iur ei ex sacramento actio. de te. uel effv l. i , ca
seruus, ubi non habi- IreIInΠ1. cum domino. ec
ectu filiorum inruorum ve ip item si quis , postulante ς ως in ' si ii H Et nox seqvi non teneantur, ae-- - η' --.y-
quum tamen eli peculio te- δο ris sibi pecuniam, quam pe- quasi, agatur nox ali- tiua ct de
A ter, tamen & de pecu pecul. Etlio at tur . si locupletatus est dominus, inquantum id Pecu- adde . id lium Ioeupletius cst, ut fi deludi. l. lain ea contractibuβ. di quom ue-B. de pecu.l. licet .si. ex surtiua causa. rum e e inc ITEM SI Qv IS POSTULANTE'. filio an sῶε CASUS. Dixit Iustin Domine,ia in vidi naturam duo- ientia sed rum exemplorum, nunc si placet. dicatis mihi natura ter- si filius iij exempli, sactionis in lamim, qua datur ex iuramen xo, d licto,uels.quando habet locum haec ach. de ipse respond Frater, dicit quasi eoni ple: Si aliquis petierit decem ab aliquo, dicens, illa sibi de- ueniat. a
m .item exercitolia, de tributoria, dc mlii Iora/ . CA CU, VP Q MCM MIere pleiunc ue appellant eas actiones: ut hic. Sed verius est 3' bexi, di reus sectamentum sibi deserat, Ee actor, delato tibi qioner, C A in mnrii ari actio de iura in ento, iurauerat, illud esse sibi debitum.quod petit, ec facta, die
ut adiective ponantur. sic enim dicitur, mandati actio ae peculio, ut st. de peculi. 3 h. i congruit .a Acc.. O Patrem. s. respectu filii. Accur. nio coiter c D, non υ. . respectu letui: sunt enim correlativa. tenet hic d Iub iure. Leiuili,quod non vult, ut alter ex alterius per pςL Doct. λna obligetur: de sic pater no debet tenera Pro filio, inspecto iure ciuili. sicut eo inspecto, pro letuo non debet tene-
post iuramentum uolue iit reus soluere , quod Petitum vii; in patiem in illo easu aecommodat sibi praetor a ct per quam quar D
tur; an iura uetit, uel non,& non lit debitum, quia xu men factum ustum hic pro veritate est acceptum Fran, que
cto tute eivili ii eut eo nibecto, pro letuo non debet tene- ex iureiurando, litatem d. Servius P dominus: quia se tuus pro nullo est , inspecto iure ciuili. v Hic tangitur de iureiurando praestito eo Hatrime iudi L, si ideira Puta iur. tein considerat. vi quia peculium Qua ufiiij, vel serui ut lubiicit: quia peculium L hbystud de parsimonia quaerit, o vi st.de pecu. l. peculium citrat pe nen non est patriinomum lilii peculium , vasar, in ru. fie. teilam. l. fi .in ii. Item nec serui, ut i f. de ver b. Obl. l. liber
- dς te' homo x. in ii.j respond. ideo tamen , quia quasi patum i 3s nium es . patiem pro filio, dominum prol seruo teneri ui-
eit. Diligent et tamen distingue, utrum contrahat tilius, uel P 'res P se tuus, uel quati eo nitaliat item ultum delinquat. uel qua-iliis, et do si si eontrahat quilibet illorum dominus, uel pater actione
s ne eausa adiecta . utl.1i duo. I si quis iurauerit, uerticu, E deho idem dicemus & I. Harcellus is de iureiurando. dc ideo , allatina in illa libellum lie; Dico ego a , contra b, quod Cum dum D- peierem ab ipso decem causa mutui. iple detulit mihi iura' & quo mentum; de ego simplicitet iuraui, P ipse mihi debebaς ilia di, Eua σiliis, et do si Si eontrahat quilibet illorum dominus, uel paler a I; ne decem. unde Psoponendo a lonem in D v x ς ivx i': si s diu, de vini a seris est, .mntractu tenet ut in peculium . In cuius condemna. Iando prouentcntem, Peto d:ctum b. in dictis decem liqvs u tione deducitur ex ipso peculio quicquid semus naturali mihi condemnari. Causa in isto libello erit talis, Dia iu-- , do
id eis, adiecta causa. ut scilicet,quia ex causa mutui debebat, & . iune dicam. unde quia proponendo condictionem ςςxii, quale mi, quae nascitur ex inutuo,iuraui ex causa inu ui miludςbς. , reetilium Peto, die. Iocupleti- Itims Actor. Accur- . useu. sede Postia e .i. petente eo, uel deserente. si enim sine uolun- ad uetiuitate aduersarii iuraretur, nihil proficeset men xum, ut st. dsi in tio de iureiuran. l. 3. in Princ. . . . . Talis acii af Iuravi Da . uel ei remissum fuerit, ut sL de iureiurando. pio poni eleg non erit.S. finali , di l. sequenti, dc C. de μbus credit. 'ita illa eloti . peculium ADDITIO. Idem si post acceptatum iuxamet Ium, lieuenit. etiam antequam iuretur, poeniteat deferentem: quia ha tur pro remissis. peto actog D.beri. si e simpliciter,s non adiecia causa,quare dcbς ' hi qui Dotur, quod informiter dicimus: si autem cum GINR,upluxi a s i Eie iusta uindidi, tunc agitur actione utili ex eo contractu n laut, qu-. sacramento, cum pro ueritate accipiatur,& aduersirio simi- iis Esilit et actionem inbuit, ae si ueth contractus PGrcessiis x id ς iuia 'i ies in aliis contractibus, ut T de iureiur. leg ii duo D si quis --M Etuta uetit.&g.idem dicimus disi Nareellus. Item i, nilo em .etionem realem , si rem suam esse iurauerit, datur octio in - - -ue a rem utilis; praeterea in laetum contra deserente in , vel h* tibii EIedem, ut is de iureiu.l. nam postea. I.f. 5el. seq Et ita actori hiauerdum datur in laclum,interdum utilia ea eo contractu, di utilianeantur.
trado inino debuit, ut quia dominus tervo mulu3uit, uel alias secum contraxit. Item deducitur, quod debetur iis, qui sunt in potestate domini, uel tutela, uel cura, cum ui-- , deatur dominus praeuenisse, ut Ede pecu. l. sed si daminum
Actio de - a. - - V .... - . . . in c- , me Amtri trio naturaliter . ut su
g. I. de 1. obligatiit enim seruus domino naturaliter, ut lupta de sideiust g t. sunt hae e communia in seruo, de filio, excepta Aetio de
excepta causa mutui: ex qua nec filius, nec Pater tenetur, seriis in semo, ut infitit. I g. illud. de C .ad Maced i Pe. Item quae dicta sent . quando contrahit filius, uel se tuus' eadem dc quando quasi contrahit, ut si alterius negotia gessit, utisside nego. geli. l. filiussa mi lias. Plaetet hanc actionem depeculio adhuc patet, uel dominus quandoque tenetur dein rem uello, uando, stilius in rein, patras, uel fetuus in re domini conuertit: de est insolidum utque ad quantitatem Vers est uersa in minstitit. I.g in rem AZo. Sed de peculio agitur, i si orae- quatenus peculium durat. ut in f eod.F. sint praeterea de a. te a tir i .g.im rem autem. Item est actio quod iussu, qua est m- mo da solidum. quando filius uel seritus. iubente domino, uel Pa. in i . tre, contraxit .ui enim contrahi cum ips, patre, uel dormctio exet no ut E quod iussu. l. i. de si. Item sunt aliae tres. sexercito. toria. ita, quae datur contra dominum nauis , qui proposuit ina- Actio in. gistium nauis se tuum suum , de eius rei grat: a contractumi toti a. ivit Et ideo di exercitoria: quia ex eicitor domin Us nauis.ctio tri- Item militoria, quae habet locum quando aliquis se tuum utotia . tuum tabe inae, uel stationi praepotuit . a Item tributoria. In ista qua asi tui, ita quo a dominus uocatin in ut DuIum,tu uia.
326쪽
Ee utilis in rem. Ex parte aut rei, si iurat in actione personali tunc exceptionem tris patit. Si aut in actione reali tuc distinguitur, an iurauetit tem petitoris non esse, quo casu exisceptio tria datur, an suam effet, quo casu et actio, si res ad aliorem redeat, no contra altu. α hoc ql dixi in actore, habet locum , si tuta tut
teret, neque ei soluatur, iustissime' accommodat ei talem actionem, h per quam non illud quaeritur, an ei λψ Poenales quoque' acti pecunia debeatur, sedaniu
toris positum corruperit, vel qui Vocat patrem , vel patronum in ius sine venia , ct eximens dolo aliquem
tu triplex est. a Puta, ilaum probauit . uel se offert pro
i. extra deprob. Item si semel reuocata uelit pars iterum deserre, uti. si quis iusiurandu . C. de rebus
eorripit . sed decla rat d. l. manifeste. ut
ex sacranienti delatione: sed si iurat ut ex traditione facta oceasione iurisiuiadi. tuc Publiciana dat ut erantra quemlibet, cu sit ivlta ea traditionis, ut d de iureiuran. t nain postea.I. ii. dcl. quia.
oe l. seq. de de Publi. cia i r in h. usq; ad i.
eu qua . Nec obstat in eo titi de iureiur. l. ea sui .g. si patenti. quia ibi uel bii, dumtaXat,dnm tm excludit cotta quem Publiciana non datur,ut T de publi. l.pe.& fi . ADDlTIO Haec gl. in ista parte fi .communiter tept batur. uide hic ad longum per dominum Iasenem. a Iustifi-.quia propter sacramentum datvt.b uti nem. in factum C .de reb cred. l. actori. e Non iliud quaritur .e si peri uti uin uellet probare: Ia sufficit diuina vitio, ut Ede dolo l.* si deserente.& l. se' de C. dercb.cre l. 3. nisi in casib. ut C .dereb.cte. L sin. de aede iureiur.l. admonendi. Et no. ' hoc sacrin, quod eli de re, ut ff. d. de iureiur. l quoties. i. de ueritate, ut T. ad te. Corn. de fit .Lisi qui in roni b. triplex inuenituri a volunt artu, laex voluntate datiir, suscipitur, de reculatur; dc extra iudiciu fit, ut m de iureiur. l.iusiurandum quod Item necelsari uiri, quod necessitate imposita a iudiee tefert ut , dc suseipitur, utar ε de in lit. iiii l. fi . Nec. ii potest hoc sacrin referri, uel recusati,nisi praetendatur iusta ea recusationis,ut C. de rebas cte. i. gr aliter. I. lina ut. Item iudiciale,quod si e d i a iudicio, an l pars parti iacim in iudicio deleti, quod no est ne-eesse subire: se a poteli recti laci, Jc reserti, ut C. eod de rebus cre l.delata. dc l generaliter I. si naut . sed iure ueteri no poterat recusari,ut steo.L mani selle. b sed sin P. ita demuma, eontra b. I ipse corrupit albia prato is:vnde proponendo contra ipsum actio. in factu peto i pluin in quinquaginta aureis nomine populi mihi condemnari. Ista .n .acito popularis debet dici a populo, a a ius populi tuetur: ut m de eopu. ach. l. a. Et erit caula istius act. liaec, Quia album praetoris cor
ciens , Ienetur actione praetoria. Aret.
quid ex albos eius corrilinpisset, h& in eu,' qui patro- vel parentem i ira
actione in iactum, quae datur Pati no , vel patri coria liberum dic. 4. I re
libertus patronum in . . ius, venia non im Petrata, vel filius pati εao uocat, ut C. de in ius i uocan. L 2. Si hic in uer. ueluti. de est poena illius quinqua- iginta aut eo tu, ut aede in ius uoe.l pen. Forma ergo libella ille in hae actione: Dico ego a, contra b, libertum meum. Pipla me uocauit in ius, non impetrata uenia, Zc ideo incidit i in ediviv, dc tenetur ad poena in quinquaginta aureorum. unde proponendo contra ipsum actio in iactum, peto eundem mihi condemnari in s o. aureis nomine poenae Et erit ca istius actionis;quia me Patronii in ius uocauit, non Impetrata uenia. quae proponi pol loco actionis. Et eodem mo . do si pater agat pira filiu hae actione format ut libellus. Sed . . caue, quia haee actio non datur eontra filiui. qui est in pla- . , terquia, ct impetrata uenia, non posset patre in ius trahere, '' .ut C. de in ius uoc. l. fi.quia nulla lis inter patie, di filiu esse ' l. pt, nisi de east te si eeeulio, uel quasi, ut Ede iudi . l.lis nulla. . . - -d Poenales quaq;. dictu est i de ptoriis rei Psecutoris, nunς thbε de rinali b pionis. Sed q est dria inter penates, de tei pleo ς' PIOretas R. n. mulle, a a poenales ploriae sunt annales,excepta . actione surti, ut i. de ppet. de temp. actio in prin. sed rei p. g secutoriae stant Dpetuae .ut Ede a ct de oblig. l. in honoratiis. P Item poenales odiosae sunt: rei perseeutoriae no, ut st. de poe . - nis.l. interpretatione. Ite pqnales non transeunt contra hae. F 'ν actio in factum datur ex sacramento, si tion sententia silli. redes niti aliquid ad eos evenit uel lis sit conteilata, ut C. sequatur. abas quare oriretur actio in factum, eum ex sen- ex deli desun. l.j. sed pellecutoriae sie,ut ff. te action. oc obl. .
lentia ea dein na Ceretur, ut C. de reb. ere. t actorii sed nos contra. licet n. duae lint, te ad idem. 5c eodem nomine, non nocet,ut fide act.em p. l. non est nouum. 5: st. de fideiussi. haeres a debito. semel tamen siet exactio tantum, ut st . deuetb ablig. l qui bis dc de reg. iur. l. bona fides.
tae diuis: o. Concie ueriint notati in hoc si adhuc in non habuimus principaliter nisi duas, quato ptima est lomnis actio aut est in rem . aut in perlonam. Seetida est. 93 omnes actiones aut lunt ciuiles,aut praetoriae. Lub materia autem praetolirium multae sunt diuisiones. qilia praetoriarum aliae sunt in tem, aliae in personam. Item actionum praetoria iupersonalium aliae si in t poenales, aliae non poenales De praetoriis aut actionib non poenalib.pei sena lib. dictum est sa
pia in proxi. g De praetoriis aut personali b videndum est in liteta praesenti Non solum .n dicit Iustin. introduxit praetor actiones per Anales non poenales, imo de multas praetorias personales poenales. Ec de hee ponit tria exemplas I. ex ctib. Item ubi plures tenentur rei ῖlecutoria, urio sol - suente, caeteri liberant: nsi ita in ps nati, ut C .de eo nil. t. l. i. ς- ηψn' & iff. te lib. caul. vlt .le st. ad i. Aa l. l ite Mela g. si plures Ac. Ι- -'- .e Pene. i. sere uel melius dic, abundat: nam uerae multae Vz P . sunt. de sane in uetustis codicibus non litide piorsus uaeat. que
g Ex albo. erat n. albu dealbatio qdam posita in loco emi- .nenti: ut appatet in auth .de lit. g.oem. ibi, uocem .n. praeco N ς pi nuin, dce. coll. 8. in quo albo erat scriptum uel de citando . aliquo, uel de alio praecepto generali, uel ipeciali: e ut fisside , Hςβ ς albo scriben l. t.& a.di m de iuris s. o m. iud l. si quid id. g 0-Tqu h serrupisset.uel positu sustulisset, qilauis non eortu petit: re 'Mn io xi lx siue perie, siue Per alium, de tunc ambo tenentui: nec unus in ste tliberat alium .dc est in s o. aureos, ut in d l. si quis.& l. seque. i. ςQVςxς atenetur etiam ille corruptor. l. Cornelia de salsis , ut st ad i/llit qua leg. Corneliam de filiis, i pen .euius poena est deportatio de non de omnium bono tu in pubjicatio .m seru's etiam ultimum sup plicium at imad l. Corn. de sal. l. i. in fi . delicto Ite Primu est, P praetor introduxit tria, actionem praetoriam s. i In eum. c filium, uel liberium datur actio in factum. quae kΠ nui .' , qui album ipsius corrupit. est similiter ocenatis ut superio t) in s o. aureos:quae datur hM 'ς0i
personalem poenalem in eum Secundum est, P praetor introduxit actionem Platoriam personalem pCenalem in eum, qui patronum parentemve in ius uocauerit,antequam hoc a iudice impetrasset.Tertiuest, quod praetor introduxit actionem praetoriam pellana Iem poenalem in eum , qui in ius uocatum ui exemit, uel aduersus eum,cuius dolo fuerit exemptus. h. l. Franc.
album praetoris. Hie de actioni h. poenali b tangitur,& primo de illa, quae datur pro albo ptαtoris corrueto. E rat. n. album prςtoris dealbatio quae sana posita in eminenti loco . in quo erat scri yta de citando alique, uel de aliquo praecepto generat i vel speciali, ut F de albo scriben. Li. de r. Et est poena Laureorum statuta contra corrupto tu malitia, ut st. de iudici. Om.
iud.L si quis. Forma ergo in liae actio.sic libellum: Dico ego
prono,uel patri di si libellus non possit soluere dicta meu Iς λβ pς nia .castigabit a Ide forte in filio, licet noxa liter non det ut tu te ut m de i ius uoc. l. pe .di i de noxa .in fi si petior in punit so RQἰς xζν tu dolii: hie ibiu factu coli delativi C. de in itis uoe i uenia. Dpς pζxe Κ Potrenum. subaudi, uel patronam siem filios, de patentes ςdii eorum, ut Ede in ius uoc. l. . f. r. Et accipe hie pationum, W. xen inqui manumisit, uel pro quo iudicatum est in ea usa ingenui ς talis . Vel si ex causa fidei commissi manumisii. vel ii emilixi Oxdinaeo pacto, ut manumitteret,& manumisit uel non manu nil '.
sit, sed ex eonstitutione diui Marci peruenit ad libertatem, ut T de ius uocan. l. adoptiuum .2.1 do i is quoque. de l. sed lik ς hac lege. Dein liberos patroni accite inares. dc sceminas, de '. parentes etiam adoptiuos, ut d. l. sed li hae lege. g. libeios g ςi; ΟΠ 'quoque .dc g parentes. Aecur. bV u ςI Uci Iarcnum . echic accipe materi, dc sceminam, deus. dse que
327쪽
ues Institutionum Imperialium. Liber i III. 1ga
que in infinitum,ut etiam si Adam viueret, non possiet vocari in ius sine venia. Item non refert, si s lint legitimi paretes.vel naturales, ut is dein ius vocan. l sit a.dc s. dc l .pa. Lentes. de l. patris. c l. adoptiuum . in princ. a In 1 ι casset. ι .iuris experiendi caula vocasset, a vi st dea Illa pri- in ius vocan. l. i.& hoc
matri par siue causa sit ei uilis, ius δ vocasset, cum id ' non
quado caula est crimib Nisi ex natis , etiam cum uenia non potest: b quia non eo nee di. in anna ea Mu,ut st de in his vocari Med de si.3. praetin ait Jc iis de ae- Nico. Fa. cu l. qm accusare. in ii. M l .hi tamen .f. r. Sed quias si solum Ant.& la. libellum dedit Respona. non incidit in hoc edictu nim st
de in i ita vocati . l.libertus. 2. Item qui i si non veniat vocatus Respon semper incidit. led fac: lius remittit ut haec paena,quando vocatus non uenit, ut is te in ius vocan. l. quam e Et eois uis. Sed quidam dicunt vocantem nullo modo cadere in m Ioan . edictum, u vocatus non venit. ex praedicta l. quamuis . ScFa. sed Ia. hoc ideo, quia vel ba cuin effectu sunt accipienda , ut Ene
bonis,quae Iiber l. finali. in prineip. A D DITIO . De isto iura inenio ultra hane glosui depugio sint. secunda. I.quod obseruaci. C. de iuramen Pi optet
e Item aduersus eum scilicet, datur actio in sactum poenalis, ut ecce cum uoca
sus eum,qui vi exemerit eis, rem Tirium in ius.
si in ius vocaretur, cuiusve Tum
dum esset in itinere, detinuisti euin .ui uel capiendo eum in persena, uel faciendo dolo. ut alius eum detineret. dc tantu quod d. es actioni meae luit: teneris enim in illi,quanti iurauero in lite me de sic est actio poenalis ex parie mea : quia ultra rei uetria te iri forte iurabo oc ex Patie tua, quia das mihi aliquid do ibi nihil adest, ut fine quis eum, qui in ius uocan. ut exi l. penulti I primo. super hoc si primo quaero , eum duo sint tituli.
ut iis ne quis eum, qui in ius uocan. vi. ex .ec alius tit .de eo,
per quem factum erit, de quo fit mentio in hoc I. Respon. de primo, quia inde otitur actio ex utraque parte pimalis, dicit F im quis eum . qui in ius uocatus est, ut exi. t Pen F. docere. led *ψ ut dictum est, sed ex alio poenalis ex palle rei tantum , camo appro- prima sententia uerior est; 'uia in d. l.quamuis, non dicir, ad intei esse actoris detur, ut st .de eo per quem factum erit. bant alia o non incidat in edictum, sed F non remittitur pana, nisi l. sin trimo rei pon g Item primus .de quo fit mentio hic, o g quod
st ne quis eum , qui in ius uoca. ui. exi. At secundus con- ctum ersulit re uocato, non solum uocanti. ut is de eo, per quςm hoc dicto factum et v. l. prima. I: si reus . in ii.& l. fi prinio rei Pon. - sit ae HItem primus habet locum, quando aliquis exemptus est ante satis sationem , dc post in ius uo Lationem : led secundu -inti. post sauciationem, DPimone . causa eos nita. Item nunquid a haeres potest vocare in ius sine venia i Et certe si extraneus est, potest: vi E de obseq.d Ab illo praestan. a liber.l. haeres. filius non potest vocate in ius sine uerti. utq; venia. Sed quare secus inhaerede liberti, & in haerede patio ad fin. non nil Respoli. m primo odium vectatur: quod debet reli ringi: estgi. Ac- in secundo sauor qui debet prorogari, ut st. de lib.&pou cur iij, sed hu. Leum quidam . Item si alter agat tutorio nomine. uel
--- m, scilicet, sectam in iudicio sisti, Alias, tenue
additio se- euratorio, argu Ede in ius vocan. t sed si hac lege A. fin ecl. 3, firmat iudicium, ut is de praeto. stipulat. l prima, m Princi . iunt concundu Io. quaesitum . Ratio, quia nemini ollicium suum debet esse damnosiam, ut isque in adniod. testa in. aper.l sed de si quis ex lignatoribus. b Cum id non imi trasset. i. non petisset, de non accepisset. debet enim aptae tote sic petere: Domine Permitte mihi. ut pol sim conuenire patrem, uel patronum meum, ut colligit ut in s. de poen. te. liti. g. sin. 8. de in ius uocan. 'l. a dc 4.3c9.i Illud etiam quaero, an haec postulatio ueniae debeat fie- - ri in personis omnium,qui in ius uocari non possunt, quae enumerantur,st de in ius uocan. l. a. de si non fiat, i cadat Et patet haec differentia ex ordine illorum titulo tum lie ita olo primus quando ui exem Plus sit quis: at secundus etiam ii lo. Fab.te sine ui, ut patet in l. prima ,si. si dolo. de eo, Per quem factu ali: mo. est. de tit . ne quis euin, qui. l. pri in a. Ec ii. in si . vel iatis dici dei niten tpotest quod de utroque lite loquitur, quia licet duo sint ii eum Alos. Ii tituli . tamen de uno edicto sunt. Item dc quod dicatur ut poenalis actio etiam illa,quae eo una parte tam uin est poenalis. Super hoc L. secundo quaeritur, Nonne Per contencionem sola metiarii iure ueteri Perpetuabatur actio, ut st de li Iline in actionibus. de Oblig. l. constitutionibus . non ibium per noua purnatilo
in poenam Qmda in dicunt ae sie. Nos, P non , quia haec '' iura, ut C. de praescrip triginta anno. l. cum notissimi. dcl. si- cto. eu si poena in eum tantum statuit ut, qui incidit in edicturn et ate Nota in ilix personae in edicto non cori tinentur: quod maxime pro poetialib. zx iioc F, Alitet tam eo puto , eos puniendos, prout pioee ii de placuetiit iudici, ad si in ilitudinem illo tum . e Sed nunci uidsi in ilib is n*ς peti io est hodie coirecta: ut quia habent hodie libet ad similia ius natali uir . di regenerationis , ut in Auth. ut liber. d cae .g. i. colla. 33 Reseon. non, quia de ibi reseruantur iura patronis: maxime obsequialia,quae natura debentur. Superiora quantum ad libertum plana lunt. In filio distingue, aut Ange. hic. cuti Respon hic non per executorem, sed Per suam denun eadem 13ciationem conuenerat.Κ vel uerbum, quasi, Positum m ante . qus d. l. con: uullon: bus assemve ponitur, non si inititudinarici Ἀοα secundum hoc hodie esset correctum , quod hic dicitur. idem ius , vel die . t quod talis suit conuentio in illa. l.conlii Nationi- ut ,ei rathus quae pio lite contei lata habebatur, ut qHia actio elat to an l. i Et empo talis. dc libellus suit Prinopi datus, ut C. quando si ineo, peti, i in dat. lit. coni. fac. l.f. dc ij. Vel dic secundum i Dan. quod quem facieges ueteres circa Perlonales actiones loquuntuit. .ubi non inerat emancipatus, aut in potestate: li emancipatus erat. lia- so perpetuantur pet executorem: sed lex illa, cum notissimi debent loeum iuretiora: si uero in potestate, tunc nec cum uenia, nec sine uenia potest conuenire patrem, ut C .de in ius
uocan l. ii de T de act.bc Obl. l. actiones, nisi pro castrensi , fidem di- uel quasi eas liensi peculior ut isde iudi . l. lis nulla. dc tunccas ubita euiti uenia. ut is de in ius uoe. l. adoptiuum g.j j dc hoc cuquς filius agit eo nita patrem. Si autem contra extraneum, tunc seculii PQ pila dum uetera iura tantum quinque actione, filiosa milias co-xς p x δge petebant ut st. de aia de Obl. l. filius familias , de in l. in factu e contra actiones. Sed hodie Oiliues uelitentes ex aduentitia causa rPatrem, ut ut dixi s. per quas persoli. nob.acqui gi item quaso, quis . onu in d. l. tutabit de ea lumnia, cuin ut iubila imitas in iudiciosin Re iis uulla. spon si filius emancipatus. petita uenia, pariem c5 ueniat, iurabit filius, si maior eli: alias cutatot ei dabitur ad litem: ut in Auiti ut lie in a.dc auiae . i in fi .col. . si autem sit in Potestate patris, de agat de cali rensi, uel quali rati tensi peculio: tune iurat illius cum paterfamilias habeatur, ut is. ad Mace. l. a. si uero esset minor, daretur curator im, no Personae. cum sit m Dodestate, ut C de cura fur l. n. in princ. de de bon quae lib. l. fi si autem pro patre . Si autem comta extraneum agat filius: si agat patet eius nomine, pater iuraicut in rem. loquuntur in Ieali, unde adhuc etiam hodie non corrigitur, quod lite d: eitur. ADDITIO. Hanc etiam impugnant doctores, quia dicta. l. sic ut . de d. l. cum notissimi. loquuntur tam in Peisonalibus,quam in realibuo, secundum lass
contra eum,qui debitorem, dic.
quia haemate tuisquitur, qa Praeterea datur actio in factum contra eum, qui debit iiii te in alicuius uocatum in ius ut detinuit,' uel dolo detineri et ili alicta sedit, ut ipse liberaret eum a tempora ii Obligatione, qua ob titate imo ligatus esset. de datur in iusium actio in quantum actot iu- iustum a. rauerit in litem contra ipsum,ut st. ne quis eum, qui in ius totis iud uoc .est, ut exi l. penui. g. Primo. Et sol matur libellus in huc eis fini cumodum: Di eo ego a , contra b, quod ipse debitorem meu iritu. L 3. in ius uocatum. ut detinuit, quo minus in iudicio compa ς i. ne es retet, ut ita liberaretur debitor actione , qua mihi tene ua- eum,qui. tui. unde proponendo actionem in factum contra ipsum i Displiab, peto eundem b, quantum in litem iurauero, mihi con- cti ii de dem nati. Et causa istius actio est ;Quia ui exemit a iud: cio est de me.
rat . ut C. de tui. pirapter calum d an i ij si quod obseruari. 7ψ meu iri debitorem; de ita actio. qua mihi tenebatur, libera- stiliota.
si Alias socie, patre absente, vel secudum veterest l. in quin Ie casibuet uel secundum nouas in Omni aduentitia cau- , iurat filius, cum suo nomine asit: dc maior est si modo Patet in a luentitiis non habet vicim fructu: alias patet ageret, de Lelpondes t. 3c iuraret, ut G de bon. m H l j inpune. ubi uero ut is ilitat, licet pater non habeat usimi ructum, debet Pater cons cnute filio agenti, di rei adcati, ut C. de tus ei l. quam causa in susticit pio pone te loco actionis . Eodem modo formatur contra euin, qui procurauit, ut alius exuneret. Sed quid si no vi, sed alio modo procurauit, quominus ueniret i Die, quod tunc habet locum actio in saccum,quae piocedit ex eo edicto', Per que factum erit,quo
minus in iudicium vcniret de datur ad in Ietesie actoris, ue
328쪽
est differentia inter hane actionem,& superiorem, quae deinscendit ex eo edicto, Ne vis fiat ei, die. Et in utraq; eodem modo formabis libellum : sed in ptima facies menti mem de vi, in secunda nequaquam. a Innuoerabiles. imo numerati pollum, sed dicuntur innumerabiles, quia de
dolo alius ex emerit,& alias innumerabiles. t
facili non possunt numelati: unde dieitur, et non Usse iteri, quod
eum diffleuitate si ri potest. ut is de uet-
Ius. Dico ego b, eontia a P licet ipse possideat me in filixi, tamen dico me non esse hilum eius; unde vendico me iupropriam libertatem,ci peto me non filium eius adiudicari, oc ipsum, ne me impediat uti piopria libellate, ut extraneum mihi condemnari. Illae autem actiones dicuntur prς. . . iudiciales, ut hie et : ..hocaicit . Artamus. quia praeiudicant om. . nibus aliis actioni
in iaciunt de caluin. Gmles , ctatiquae p/aetoriae . ., .s ii ος Midi. cognit. nia tocibus, de qua dicetui in f 9 qua diu pli Item actio, Quod metus causa. Item
Vn quaeritur,quare no posuit has sup. inter reales piaetorias Rn.quia a quaedam cle eis est ciuilis: unde eius iaccasione di de cateris hic ilicere leseruauit. oc sunt tres. Prima ess, per Gquam quaeritur,an aliquis sit liber,m haudi, vel seruus. Se Qn municunda, an aliquis lit libertus, subaudi, uel ingenuus. Tereia keς WPH eli de Partu agnoscendo: per quam quatitur, an quis sit fi- b uu quialius, vel non: ut Omnia consequatur, quae filius a parte con stςundum sequi debet. Alias aut eui agit ut de partu agnoscendo pio hQς deb pter alimenta tantum, de tune siliationi non praeiudicatuir L poni . quia sunt mali in quaeritur, ut is delibe. agno te. l. i. g Iuli, innus de l. si quis a libens ali .g. si uel parens. & fi de iis, qui ciuili xi 3 dc sani sui, uel alien iuri si iudex. licet videatur contra. C.de iiς P ii Lord. cog l 2.I. h. ted dic, ut ibi. sed dicunt quidam.& male. iςd io, P tantum duae sunt, di de duabus primis faciunt una hoc
dicem as in feod. f.omnes autem actiones. Sunt dc aliae in factum, ut de effusis, di eiectis, de de appensis, ut Ede iis, qui dei . vel e stud. l si vero, , .ptator. Et aliae multae suu I, quas enumerare non expedit. Accuti
tus sit, anseru': vel de partu
constanti ponit. pitinae sint cuin in tractatu praetoria n quare
- . CASus Sudradictum est,quod sub materia praetoriarum multae sunt diuisiones. Quaedam eni in lunt actiones P - uox in iem, de quaedam in personam. Praetoriae autem m. QΠς te in subliuiduntur: quia quIdam sunt poenales, di quaedanon Pinnales, sicut iam supra dictum eii. modo redeundued ad alte tum membrum diuisionis primae praetoriarum,ttonas in rem. de de illis scire debetis, quod stilicet, a a praetorias m lium Ru Unum praetoriarum quaedam sunt praeiudicia. 3o i μ' dξ du bus primis faciunt una hoe io,de quibua hic tractat de quedam non oraeiudiei alta, di b in nu: vel libertus. ochaeeu les,de qui biis hic tractandi quaeda in non praeiudiciale de quibus dictum est ibria Et ponit Iustinianus tria exempla in isto A. in honore sanctae Trinitatis de actionibus praeto. rijs praeiudicialibus. Primum exemplum est, de actione in re tu, Per quam quaeritur,an aliquis sit liber, vel seruus simo liciter. Secundit in exemplum est in actione, per quam veico te in libertu in meum . haec enim actio est praetoria, dcreatis, de praeiudicialis. Tettium exemplum est actio,quatedi eo filium meum esse hae tedem, de uendico te filium t tu autem econtra viriliter te desendis. haee enim actio simili-
m , quod via ista tum ilium actionum fere legitimam habet caulam,id est, iste est ciuilis: illa, scilicet, qua quaeritur, an aliquis sit libet vel seruus. Cettetae autem due bene sint
na. Aliam vero de Partu agnolcendo non mutant. Sed pluma opinio vetior est: cum sit commodius, singulas caulas singulis appellationibus distinguis ut sup.quib mod. testa. infirmen. u. alio autem modo. item quia postea dicit, caeterae vero, dic de ita loquitur de plurib .exeepta una. . In . prima eigo, ubi qustitur, an sit liber, vel seruus dico. quod V k 'ς que struus agat contra dominum, dicens se esse libelumi P ψ x0 sue econtra dominus contra seruum, de seruus sit in i qui sessione libertatis. ω hae actio in tem, quae intenditur, est P μ' i βψς praeiudicialis, ut E de lib.eau. Miberis,si fili. Idem dico. siue ςμμψ RQ
rex est malis,de praetoria,&pita. Aliis linia tand4 - μ
is , quod via ista tum trium actionum fere testui mam hil si rivm in libertinitate , sine libet tus
te vendicet iii ingenuitatem, utraque est praeiudiei alis, ut ςψη ς x is si lib. ingenuus esse die. t fi n. in ptine. de g.fin Iniendi 'QΠ n tui etia in hoc ea suo sticium iudicis, ut st de iureiuran. l. si
duo patroni, in princ. dc st. si lib. ingen. esse die l .i. de di . de dWQh.y Vbi. n. de rei vendicat .l j g j. Idem dicas in tertia, ut sue agat 'VJ V 4 Piter petendo filium in filiationem; vel filius dieat se non i 'lium, erit praeiudicialis, de dilecta hineinde. Sed quidam Uiς loquitur de praeiudicialibus actionibus. Et primo ui hi: p tu , di domi dςndxim est de illa,qua quaeritur, an ahquis stlibet, uel sit ν' ciuisa' - . ς ηx - νὴν nus, sic habet locum. ouando a lintilia u--Aie, ς ; iri mitia ' β ημ l iπς ς uxum inuenitur, licet aliae quaedam in
uus,dc habet locum, quando aliquis uendicat sibi in seruueum,qui in est potestate, de poste Isione libet talis;vel quar do is, qui est in potestate seruitutis, uendicat sibi libertate. In trimo forma se libellum: Dico ego a. contra b.quota licet iple b. sit in poIIessione libertatis, est ranie seruus me Ivnde vendico ipsum in seruitutem . di peto eundem mi haad iudicati. de eeOntia si b, si in posse Ilione serui tutis Titii, sic formabitui libell. Dico ego b, eontra e, quod licet ipse
sam. unde fetidi eo me in libertate in , de peto ni e liberum Honuneiari, de ipsutn c, ne me impediat uti libertate, mihi condemnari. Item forma sic libellum in illa praeiudici ii, qua quaeritur,an aliquis sit libertus. vel ingenuus . Dic erob,contrario licet sit in possessione ingenuitatis,tu est libertus meus: unde uendico ipsum in libellum, siue in liberimitatem,de peto, ipsum tanquam libertum meum inihi adiudicati, te ec6tra, si e, a b, possideatur,ut libertus, pr ponetur sic libellus: Dico ego e ,eontra b,m licet possideatuemantur directaeide contrariae ut mandati. lepoliti, Ne si . miles . e Sed qualiter sormantur libelli in his Reip. sie, e Haec gliri Peto, Ioanne in in filium meu in iudicari, vi mihi patri de- coitet apiabitam praestet reuerentiam; δ: alia,quae patribus a filiis de . probat ut .hentu I. cc idem in patrono, de ex tunc Iata sententia, allia licet m. menta 'atri, di patrono praestabuntur, ut fi de lib.am l. si stea sit sibi quis a libetis, in princ. dc I. iolent . quia sententia pro veri. contraria erate accipitur, ut fi de statu ho m. l. ingenuum. Et proba. ibi ire quo
Qinet possidear in seruitute, siue in liberi initate, libet tame ., 'xxp sint; sim, unde vendi eo me in libertate in , de peto me tiberum si ' C de sidςi coitia i in seruo, de do iure adstit
m in D lic, P Io in letuum meum talem pronuntiati; quia Ni ij. eum meum dico. E contra seruus, vel libertus,vel filius dueet: Peto me non inquietati a Titio, qui me in lemum, vel libertum, vel silium teneri quia me tali vinclito non sube L se dico, ut C.de ingenuis manum .l dista mari. Vel fici Peto, ut ingenuus, vel liber. vel non filius pronuntiet contra
Titium: quia sic se rei vellias habet. Et differt haee ab ea , va petit Pater, filium in pote uate ex iure Romano: euin
in ingenuitatem, de peto me ingenuum pronunciati,di idisum, ne me impediat vii ingenuitate. mihi condemnari. Item in illa praeiudiciali, qua quaeritur, an quis sit filius alleuius, an non, sormabitur libellus hoc modo: Dico egoa, contra b,s, licet ipse sit in possessione sui imis, tamen talius meus est: unde vendico ipsum in filium, de peto eum
in silium mihi adiudicati. Monuciso sic sorinabit EMN
ut nies alla cuilis. Quibus autem modii filiu, possit re a cii vς ' ati,diximus sit p. de pet Potest. .liis autem potestat s. Item tuM quc quate dicuntur pix iudicialesὶ Respon. iii quosdam quia inodo Ptoin modum ex Pttonis Droponiantur, a de uapiaeiudicat, ponu0xur, ut si agas contra me haeredita iis petitione; de ego obiicia iςn li iunt tibi,quod tertius sis desuncti, vel quia ipse defungus seritu, px udio Iuli, νι v. de Pet hared .l si quis libellat eui. tunc non poL ς
329쪽
ue t Institutionum Imperialium. Liber IIlI. 1 L
omnibus at is quaestionibus, ui u. de ita. tu hominum. l .inge nuum . di isde liberis agnoscendis. l. I.S. i. de l. a. Sed certe lecundum lioc etiam que
agnoscemio. Ex quibus ' Dominus m mm potiat Dx hoc babo fertibvria illarum legitima, ad reada μ min. - μή - Aodieci elemiruti causam habet, ner qua que - nisi conIra fur m odio I s. Hoeiq o a sui e .i ritur, an aliquis liber A sit: io Aremus: ira ἡ ΑΛ n 'ibi , caeterae ex ipsius praetoris ui . im--:aasione ita, menti dicet ut piaei v. ris done subitantiam captur. 8 Sic itaque lς discretis D l . n
regulam gcnetalem i: Iamiam ex p raecedet, ii 3 se dum g IO.led secundum Doci Ot eplogatiua in. secuti dQ ponit v. nam fallentiam,ibi, Plane. Tert O narii iam actio Dum Ie dicuntur, quia Omius aliae quaeitiones, quae interim inter lium, ec Personali uita, di ea iunt xliiicientias, ibi, eas pei sonas mouentur, debent silere,ut C de ordine cog. ro musti eiu pruna subdiuiditu qW Pilino PQR :μi qet 1i i kiz ff.de liberali eausa i ordinata di ad hoe saeit opti illatio, leu epilogatio ex supiadium secundo ponat tali C ASVS Inter omnes princ pales diuisiones act onu. hae principali ore Ii, lei licet. quod actiones, aut iuni in reo ,etri Iesia in personam . Hac enim diuisio locum liabet in vitem uili, de ui praetorio Cum igitur superans dicium sit, quoa actiones quaedam sun in rem, di quaedam i j. ἔ: Onam, de etiam quaedam sunt reales, di quadam p*ilonales, ω hoe siue sint ciuiles, siue praetoria: licitaque disti elusio diuisi act:onibus, icilicet, quod qux iam sun L mirean,&.quviam Io in petibi iam . necessarium cit, nasuram uto, usque uidere. Natura autem actionis inalis eis, ut pereatu per i aliquis rem ibam sibi reui tui. Ilia autem natura realis non t2ngie
E d in Au iiivia itur , licet non hie, nisi in i in .si.quali incidenter:ubi dicit ut,quali sit ad somni rarum in tubiici proximi. Item nunquid uersus eos haec in tem actio, pra quam aliquis rem tuam pet
dicialis; quia praeiudicat a iis quae ilioni. c hus, ut it. de nolliciolis testamen. l. Papinianus. F. fina. Sed contra hanc lententiam est is de libetali cauta. l. si si tuus. Sed ibi non fuit pronuntiatus ingenuus i uel cidiusto ibi aΗxe opi- suit. a vel die secundum Ioan . quod praeiudini ales ideonto epula dicuntur, quia Omnes aliae quaeitiones, quae inter in inter
me. st de noxa.l. Penui .i. respon. Nisi esset talis causa, quae agetet ut etiam si constaret eum fore seruit, quod est quanduque, ut is de tua. l. uix sed secundum hoc cum quaerit ut inter patronum, Zc libertum de liberi: nitate, non est haec quaesito p iusicialis; cum aliae quail:ones interim inter eos possint exerceri venia tamen Petita, ut iuPra. d. s. de - in eum. Sed dic,quod illae quaestiones quiescunt, qψ' non competeient, li constaret, eum esse libellum , ut st. de inius uocarui .sed si hac.I. penui.& finali. Item quid si nulla ali qRaesito mouetur, nonne tunc illae dicuntur praeiudiciales Cilna non habeant,cui praeiudicente Ato dicit, quod non . Sed IOU .conita. Inspicitur enim aptitudo, quia habi
Diuisio. olbns. Ialdi eli dedate Ovortet e. Hlic vecum est communiter loquenoo. in quibusdam tamen calibus postum Petererem ni eam petactionem perlbnalem, ut patet in condictione sum ua: quaquam enim hoc regulariter iit verum,quod actione personali non possit quis rem suam petere:in o diu in tamen fucti est statutum con rarium in hoc casu, ut scilicet contra fares actio ad petitionem dupli,siquidem sit sui tum no mani lium, vel ad quadiu plum, si sit inani sellum, competae domino ad rein tuam recuperandam condicito surii, quae
Iatem contrat: a praIudiciali utili, non directa Ideo utili, quia libeti sunt, non serui, ut in Authentico de s ancillu- mcte alio - nm episeop s . I. adscii piitios. & si si seruus . colla. 9. Item rum , ideo praeiudiciali, quia parum a seruis dillant, quo ad let- Coloni a G uitia, quae facere debent, ut C. de agricolis, 1c cenuus I ne icti P tibi , diutius. lib. it. Sed alii dicunt, quod Onicio iudicis petundi similes tui, de petunt, ut in quibus cautis coloni censiti dominos quia iure acculare post uni. l. prima. lib. t r. bed certe ossicium iudicis
e Nisi ta di confessoriam utilem, ut quae datur directa in seruituti b. eain POicii uendicare Francitione uim aliis, hac utilis hic detur: quod nihil est . a itςm ii quis LIBELLvs IN CONDICTIONE sentis tu an aliqua annua seruilia teneatu quo iure riti sus, ut con eriti generalis.
luenilum par caponuin tali domino omni anno, lacunii. dum qito a tui antecessores secere, uullan penitus condi, ει ensili4 tionem faciunt, sed condemnatus simpliciter tenetur, ut copetitos. pezBat . in i .eum, qui . lulianus 2.s f. de consiit. pecu.dem s. im, ii extra uag ad reprimendan an vet. prout .d eis. a Ex q i, M. scilicet, tribus pruiudicialibus quaestionibus .a Iri, Accultius.
m. de ius b ε ε ideo dieit,quia in ciuilibus quaestionibus quatuot c a dioris iudex & m a res. Hie au ctione. sed iantummodo in condidionibu genera ibi astitem est idem, qui eon emi dico: uenitur, de res . Vel ideo gnatur Ou
tem est ident, qui conuenit. α conuen Huri ICII. Gera
praemissa mihi condemnari. Eodem modo totas ti bella in ista generali condictione, tu ex aliqua alia. Caula cibi cer . tum ue beatur.
eerii seecialis. Item sunt aliae condi speciales, ut condictio certi ex M. tuo condictio certi ex stipu. condicindeb sine causa; Ac si-. miles in quibus sol matur libellus, sicut in generali sonmi
330쪽
Cip eo di . . dictum est, quae sant in rem actione .le quae in persoriam itaq; sic eis discretis, i. separatis, de diuitas: patet, i haec tegula est veta: quia petibnalis actio, quae compelli au danium, non eompetit Pro re tua alicui, ut Hic. lueo dixi ad dandum: quia ad tradendum bene potest dari actio erionalis:
O eit vis uti et dare, polle actorem suam rem dia. Ita e radere,vt hic subii ita ab aliquo petere. Si ap
danda, de res derisu differ urit.
malae fidei possessore alienae rei non solum in fure, ut sisp. de rerum diuisione I. ii ta inen de Ede eon dic triti .l ria. a. in lin. c l lecunda. in lilii eip. interdum etiam couti a bonae in dei pol sessorem datut condietio ratione possessio. ni .ut isside condie. inde b. leg. in debui .g. ted dc ii nummi. Sed nunquid etiam
rem ς actio, per quam rem suam quis este petit.
i. an a P vult direre, si appa
eum t e. Iis xςx, 'deii, si agit dare ρθυe . iis . pportere, O mediucon eludendi non de
Nec. n. quod actoris est, 'id ei dari oportet: ' quia . s. dat i cuiquam ' i id intelligitur , qa ita datur, ut eius
est, magis h eius fieri pol. Plane ς odio furum, quo magis pluribus actionibus
teneantur, effectum est, ut extra poena dupli aut quadrupli, rei recipiendi nomine tu res et am hac actione teneant tir, Si appareat, deos dare mortere; quamuis sit aduersus eos etiam haec in
rem tuam piate it et seriam a non fure per condictione sine cacon dicere, ut st de
tunt aa uenas ancium e pem dum quosdam ibi di ales uero , ad dandum ci ut coi dictio actio
adi me conuietiones a condi datur ut aliquid de-
ω , tu eri, denunc audo. Ali I
ut π. de uetb 'bl. l. iii emineant. e Piani, dio sed in quo uertitur istud odium Respond. quia iti confictione'niti tua quis de facto infamatur apud honos, Ac graues uitias: ut is de obseq. a lib. & liber. t 'hon ri licet non infamia imis, ut T. de aci o. N Obl. l. eemat. sed in rei uendication et, neq ae de tacto, neque de iure infamatur: item inulta ueniunt ex condictione furtiua,quae non uenium in rei uenilleatione, ut quia interitu tet non libeta Τ' i istastio . 4Π in rei uendicatione sic, ut st de cond. sui .l. n te de sequii iasi ' δ' tu vix furii,quu i etiam hac actione teneatur. Ite ει eii dὰ p Mdςn alicui plures habete reos debitores, utim de lib. - - . se'. si quis decedens. s. ii & habere Plii res actiones. ut si delega. . l. cum hilus. uariis. ita econtra debet ei nocete ipluribus teneatur actionibus, licet etiam nulli alia sit utilitas laeua uin i Dd uita tollitur per aliam ὶ Dic, quod sic, utu. de condic scir. l. si pto D te. I. surti. Acc.d si a pareat i. Quia a pratet eo ,&c. a. dicete, actione inpertonam sed videtur hoc ita re non possemam eetium est 60 clini , qui agit, doni num fuisse; ergo de nune est quia siue Iacto tu ad minium ab eo discedere non potuit a ut is de reg. iur. l.id, quod noli. um . de C. de probationi b.l sue ycisti. detis ergo linia potest agere, ut si ii detur, quod est situ. 5c iaanen hae die t. lic. Sed dic. telationem enefaciend. in ad genus, non ad 0e ein, qui si dicat ea actione, i et quam lalias agitiit ad dandum, sed ieri, personali sed hie non ad ii ndum intenditur Et iraeit mirabile. quod rem meam pet. , personalem ictionein peto restitui. alias comta . ut umque. v odio su madmodii in ut istuc tua. ea i fina de is .n eondi.inde. l. ivt 7ς
Appellamus autem in rem quidem aetiones, Vindicationes : l l in persona vero actiones, quibus f dare, aut facere si i oportere intenditur, Condi tiones .i' Condicere enim est denunciare prisca 7l lingua. Nunc vero
tur. Alii dieiit quod si alicubi inueniatureon dictio sine ea ulla pro re sita eo in Pele re, de utili intelligendum est. ADDITIO. Dic seeundum Ioan item Fab. quod prima est uenor, iram per eamno agit dominus ad dandum, nisi contra furem, suppi di malae fidei postessorem; ut hic in glo. ted ad restituedum, uel so te ad posseisionem a- A v T E M , dcci
m. ga 12 bana. ted eri speerale, in hie dicitur. Pel dic agi etiam ad da-l r in dum , scilicet . pom monem dandam , quam amiseram pet ora , de sitium: b ut T de acquir. is l. te inmur nobis di ff. de con-nὲUI ,1 m di. tittica d a. tritu rei e Iu ν mactio. i. rei uendieatio, quae pro dominio de intenon libe- ciuili, uel gentium quaesito intenditur, ut st. de rei uena l. in ini. rem actio. Item nota, quod hic s. locum habet in quoliberti debet, secundum Angelum .
APPELLAMUS 4 C A sv S Iam dicta est natura realium aetionum . de personalium: quia realis datur ad rein sua ui pelle uenda init perlonalis autem ad debitum. Modo quia de realibus depellonalibus dixerat actionibus dominus Iuli mi anus ad uberiorem ea tum docti inam . plus de illis in litera piae len- videtetniinat, dc dicit, iluod appellamus actiones in rem, uenilicationes, de ideo ubim C.& ff tractatur, de realib. a. ctionibus ab illis, qui erant lcgum compositorcs , imitu latur titu .deret uend. Actionea autem in Personam, qui b. dare, uel tacere Oportere aliquid intendimus, vocamus condi-Ωmnes. dc ita omnes actiones petibnales de mundo condictiones possunt dic ede hoc erat olim consomnii ea ui actionis in personanulea hodie non est ita . In actionibus enim personalibus olim fiebant denunciationes: quae sie. bant per uerba solemnia in actione petiionali tantum. de quicunque cadebat a lyllaba, eadebat a causa. Aliis mo- ais expiami ut ilia denunciatio in notula. seu hodie cetrantiitae de nuneiationes, ot Propterea uocantur abuli ut actio. nes in pcilianam .h. d. Franc. f ν ni Mi. o. si ueterii corporalita de quiti. dictu es C de rei uend Per totum . di fide rei uen. per totum, sue te rum incolpotalium, de quibus in n. si usust tapet per totuni, ec st. literui uend. Per totum siue sitit dilectae siue u ite, uiae uendicationes, ut Ede pubi. Per totum. & Esi ae et uecti. per totum. Dg mibui. ideo dicit.quibus,qiva sint Ze alve. d quidi non intendimus dare uel iacere sed restitui, ut comosati actio, de depositi, dc similes; de istae non appellantur cor. dictiones in illita a ligii ficatione accepto uocabulo. ut hic die tur . e I et di QS etiam in actione commisdati de depositi,tistii intentii tui dari s uel leti, siri lis detentatio iei, quasi i plum iactum possit quis in stipulationern deducerit, ut m de uerbo obi l.tibi aure in non apparui. g. qui id , quod non neret. nili aliquid daretur, eum tuae rei nullia su Dpulatio. sed alienae tantum , ut sup.de inu: i.sup 9.j.h c .udιοι oner i appellamus. i Dicunt quidam. qui uolebant altum eo n- uenire, primo sibi lenuntiate debebant, ut a mi is deseris. urb prae i. qii. dam . Sed hoc non placet quia ex noluntate, aut bonitate , uel urbauitate hoc tit; non necessitate. Sed dic. I P haec denuntia rio fiebat per imagistratus , cu acti nes constituebant, ite abant, ut si de oti g. iur. I . ii , omnium, quod eli hodie sublatum, ut tu si. huius I. dicitur, di
diii: ea coli aeu pot tiadici . de agi ad dandis. l. si
tenet I Oa. Fab. Plat. Angel. de Ias. e Hacap. Probat doctor. quia hic se in stloquii do istu de actioni b. t con-Petunt ad clandum sina istae de quibus itigi coin tui ad reddendum seu resti tuendu, l.