D. Iustiniani Imperatori ... Opus prudentum responsa Caesarumque rescripta complectens, quinque voluminibus distinctum. Multis legibus additis, ac iuris consultorum Cuiacij, Dyonisij Gothofredi, & Iacobi Anelli de Bottis, Augustinique Carauitae gloss

발행: 1598년

분량: 475페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

391쪽

Termini actionum

dc contraria.

habet loeem, nee est necessaria eum hoe casu sui iat actio ex locato ut habetur in l. illux. quod auertione. de ins .in naue. e. locati. Et S. vla uiri hic iiicit, quod hoc potest

elle uerum, quando tractum de sis sendo onere suit in ' Actio de iiii directa datur domino. qui rem deposite

eontinenti appositu iniue s licetve ibatur cohelemia con aduersiis ipsum deposi: aliuna,i. cirientem iem in derotractus, & in mimet uete: ei nactionem. de nouam locati situm. quia si nollet depositum testu uete, per hanc acti satiat iuxta dictarii l.in bonae fidei. Sedictam l. petens.se nem cogitur. Actio dei usui contraria da iiii id si Positam secundum eum est et, si tale Pactu in ex inteluallo ad rio si quid sorte impendit in te deposita nec citatio. vel π- oneretur, nisi legis auxillo uestiatur, iuxta l. legitimam. taliter:quia potest agere contra dominum iei per hanc

E. de patii quod tamen relinquit cogitan uniati di ut i*ctioncm ut restituat: dein duo teneatur ipse spuuinii dixi, ' potest uestiti interii emu rei, di etiam potest ex in in te deposita. De hi omni ous vide in I praetrata. Instit. teritasto cohaerentia stipulationis, iuxta ea quae habentis quibus modis in conirali. abii. dc d 5. item tutela. Inlli de

e. tem .liti videt. i. m. tepoti. 5c in l. deposita.C depositi Et istae ciuiles regula citet comperunt pro omni deposito, ex Ptis illis quatuot eatibus tantum, in quibus datur Pret totia, directa. ses contras a. de quibus dixi interpretio- rias:& habetiit in quod neque rumultus T. depos. secundo qiuod si ciuilis, die ut in praecedenti. Et eodem quando unus secius nollet communicate bona sua cum modo, quod in D:sonam: e est tex in l. nequc. qui uota esse sucietas omnium bonorum. uel etiam intulisset da in ob. longi tempo piae script. oc rei petieeurotia. R in simnum societati: quia per hanc actionem cogit irre licite, plummi in praecedentibu dixi Et iei erasecutoria isn de in multis similibus casibus in quibus in iit. tr.de C. pro tui in l. si hominem s. datur. f. desosin sex so quod ii bossicio. fc insti eo. per totum . Et haec actio ex Dite omnia nae saei, probatur in axactio nulli. de in i. a.C. ic si . . retoriolum est directa , cum non mutetue nomen conti i. i.5. hane actionem umeo. Septimo quua ut pei clud, pacta , de conuabentium, secundum ' in i cqniensu. is de tet ex eo. quod est yet natis, ut in dictum supra in mul actio dc oblig. & est lexius expiciuis in si ex miibusdam . tis civilibus. octauo datur haeredibu de in haeredo. d. I. Inlii .de rq texi .li. Et quod dicat ut actio pro socio, est rex. datur. de Li gaiae&Dipud.&si qui depositum . NUO in v. actionum. Insti .de actio. c in l. tam diu.C. pro suci in directa insaniat, licet con uatia non, d. 9 ex quibuta Secundo quod si ciuilis, 'roba.vidiae in actione cominu Decimo est directa: re potest esse etiam utilii, ut tu ita Mi diuidundo. Tettio quod in pertonam, eodem modo. denti.Vndecimo singulatis. Duodecimo, simplix comi Quarto quod rei re: secutoria . eodem niodo: cum veniat ita est ies Pectu contraiiae. ex contractu. Quinto quod in simplum patet,cum sit rei i l ersecutoria. Sexto quod bonae fidei, in a. 5. actionum . de T v T E L AE. ni. a C. yto lis c. septimo quo .i Derpetua, patet dum est peis natis. Octauo quod ii aeredibu dc in haeredes det tir, Hae actio datur pupillo finita tutela eontra Uuorem , habes in s. si Titius. I. in haereses. F pro tincto. ecl. in actio- ut reddat lationem de pestis, uel nefleat ret emi in tu ne. g. moriis Nono quod infamet, plobatur in iis ex qui- tela pupilli De hae halietur in factionum. Inui teac: Η . busdam .insti. se potatcni. litiin l. i. st de insanai. Decinio, de pertorium titulum is de tui. de rati dista LV m l ex madirecta d. . ex quibusdain. nee contraria est . undeclino, iere iis .g.tii. iirile actio. 5c obli dein i .ubi. ii de lute. N tat.

quo a lingula: is Duodecimo quo a simple . vltimo non dii ira cum sinit Et licet s. Dilatius hie lignati e ut atricit c ut a M' contrariam actionem tutelae de eam ili erit ciuilem et si bene recolo, uti aliam tutelae ego lignam tuter P toli 3: c credo quod iit et V actio. inuo de irim t. Utta Pit ita: eum Pro eo iuraria ii: speciali, circulus interpta otia de lutet ciuile . De hac nullum fgutina timores. et S .ctio mandati dilecta debes scire.quod danii domino, non eundo si crista inendicata iiii ias: a Qit nisi ci litiai mandat a si aliquod negotium exredienduin . ste ille i a non tu uitis ea piae tutia, ibi dixi, dc cst lex in ierinicipit dictum ti inlida um: iiii adoinimi spei hanc acti, nisint. t tu priueti'. ii de contra. Ecuti. aci. tu. Llibi dixi, nem potes s dictu ui mandalari uincos re ad t adendam . natu in istiationis rationem, de ii in eo male uersatus Ae Contraria affici mandat: datut ieii manda alio. xiiii lem, de suo imi eudi ,5 c pollit a donuno repetere.Et binc est itale ilquod Iuliieonsilius in rubrica dixit mandati vel contria: nea, . quasi intelligat de directa de contra Ha actione mandati. oc hoc ea sis bene stocedit theotica gl .in l. consentu. dea

contiatia .

ruod s. Blasilis istam cotitia iam dereliquit: de tune ui-

eo, quod ipse serit ductus eo ei rore, quia credebat Gu:-O o dc oblia. quod quando nomen descendita nomine Duc uacatur nomen contractu ab una parte actio est di tecta, ab alia contiaria. Deliis duabus actionibus habet ut anui. de p x.: amatri. Rite tutelae. Ac habetur in ii. I actionum. ride lex iis l. si fel tabcde l. seq. in l. cum pet procura

reum . . contracta. cum simili S cundo quod sit ciliis tem p praes iani. urures C. ais .ime.

communi diuidundo Tettio quod in perimiai cst sext. nota. in I. neque . C. qui. non ob longi temp.rtales p. au tio quini ita feri culosa, ptimo patet ex qua si ni: a. civ.d. l. mares: s. . tutet x. dc Iustit. de obligatio itibus: ex quasi contrac u. 9 neni tutelae. Quinto quod iui, tum probetur in l. a.dci quicquid. Carbitrii e quod bonis dei, probatur ind. I. actio nutii curn simis septimo perpetua est: ut d a. neque. C. qui ncm ob longilia tui set ea, qtiae 'iui in actione comi uni diuidundo. merito', i in l. nam . probatur in l. mandati . in filii.

c de iis Musis. Qua iti quod rei perseeutoria . ea: et cum ex eam iactu ueniat. 4 F. te lucus uri. tum. Qijnto. iain si ii plum: quia sint liciter ad interesse datur: urit manita. l. si pro ei ira γ em .s. in in dati . Sexto alio a bonaesdei,

habetur tu a s nctionum s limo nuod si pexpetua probatut is mandati l si mandato. I ille, qui Octatio quod hae e tib .es in li reses, probatur in d l mandati .C. mand iti iii d l si uelo non remunerandi. b. E. de legibus seque

fimosa, probat ut siti. Contraria non infamat , ut ibi probatut 1 eo nuntio sensi, de etiam in l. in te mandata. C. mandati. Decimo directa est de eo raria, ut dictis iuribus: licet quandoque utilii simi l si mandauero. . interdum dc ε. si is, cui. E. inaudati .eum similibus. vi decimo, quod singulatis. Duo desinosis opla vi patetici us,d in haeredes. 'o turin l. tutelaeo ibi tr.tutae l. i.Naianc actione .li letu es.&ra .disi in Nono quod insumet haec di tecta ciuili est lex sing. in quibusdaim.

In iis de puc. te m. liti. Decitnoeli directi . ut d V. et nisi elicii εἰ csop. sed quandoque reperitur utilis: ut laum tui. de l. alle si . T det ut .de ra. disit. Undecimo qu54 singularis. Duodecimo quo sinii lex dee timo non eri contraria.

COMMODA Tl DIRECTA,

de contraria

'io non remunerandi. b. fi cti legibus teque Aciso eommodati dilecta datur illi, qui alteri rem alI- Nono quando sum in directa, quod si ' quam commodau t, ut rem restituat nec deteriorem tecti ut ind. v ex quibusdain. instit.de Pq.: n. mat Et de ita e haberiit in A. item i, tristit quibus modis

contra oblis .in toto titulo st.& C.commodati . in a. nnii in a De contraria actione eommodati, uide in i. iacum leto dato. z.rtimo si commoda ii Ei haec competit in

scommodatatio, si quid in re commodata utiliter . um nectitatio impendit. vide in pneallegatis iuubur Et in commodata in omni oda initum non transit dominium,

392쪽

69 Ioan . Crispi de Montibus.

ach Nee est contraria. Undecimo, est singularis. Duodecimo, sinple vlim: Omon contiaria, ut Pater.

ex perinutatione.

nee pollessio. Fc habetur in l. rei commodatae, cum l. sequenti. st comm . Secundo, quod ut ciuilis. in petii, nam, de iei persecutoria, oc Hi time: uni, dicas t in praecedentibus. Sexto,quod sit bonae fidei,ca tex .in d. o. actronum. Septimo,eii perpetua, cum iit Pelibaalis, ut in pluribus dixi. Octavo, latui haerea ib. cum iit rei Praiecutolia d. l. in honoratijs in ii aerea seia in datur,vil. 3. I. heties, is commo sHας actio competit, ubi quis cum alio conuenit de pet dari. Nono, non infamat, cium non reperiatus.Declino. est muta naὸ aliqua re,& rem dedit. Ic sic contractum ex paedilecta, ut patet, ae pio batut in l3. s. si filio, convino licet xς con Pleuit, sed ille alitu reauit, unde iubuenit ut illi utilis quandoque reperia tu ι: H in a. l. 3. an Pr in. Conitati a quM rein dudit, Per hanc actionem, ut ille alius seruet eoit repetitur,ut dixi:Vndecimo singulari=. Duodecimo, sim- io x ςxum, c sic det tem,quam promisit, uel taltem rem iPleg. vlum .conicaria reseca a conuarix e

ri GNORATITIA DIRECTA,

Actio pignotatilia dilecta datur ipsi debitori contra ete

ditorem, ut rem Pignotata rei tituat, latis iacto sibi decie dito De qua habetur in I. u. iniit. quibus modis ret contra. Obli. in Mi rem, β. omnis,i f. de P:g. actio. POnunt ictiben-tςs in I item sentiana, Insti. de actionibus Et an nascaturbi datam reui totide hae uide in l. i. si 5. Ede rerum per muta .ec uide in d si actionum. 5c uide in glo not. dc uidein Lex placito. de tetu permuta. Et in quo dimetat haec. ab actione praetcriptis uerbis, filiae datur pro contractu, do ut des, S. vl alius res ei thie, de bene Bar. in d. l. .m de re ruin permutat.& ibi vide. Et vide scribentes m d. g. actio. post glo. ibi. Secundo, quod sit ciuilis, videtexi. in l. rebus, i C. de rerum Permut. cum similibus. Tettio. quod in personam, die ut in luperioribus. Quarto, quod rei persecutoria. Item de Qumio. quod in limpium .piobatur ex supra scri- hae actio ante. quam iit satisfactum creditori, glos in d. ' Pii mam cuin ad interesse detur, vid. l. rebus. uel ad rem I ii in ver pignotati ia tenet, quod non . de quide . de in a. I .omnis. c in d. b. itein seruiat yio tamen ibi eruiana. de m l .urualienam. F. se P:gnoratilia actione Canctaria actio p:gnorat: tia datur creditori aduersiis deb: totem, quo eat . credicat aliquia ut luer, vel necessa. rio in te pignorata impotiret De bac habetur in l. tutor. s. contra: ia in .st. de pig. actio ocini ii seruos, eo. iit. Et de tradendam, vel rem datam recti petandam,ut etiam probatur in i cum precibus, C de rerum Permutat. Sexto,qssit bonae fidei, prubat ut in d.A. actiona n. dc in I. per iam tationem, C de reἔum Permuta. Septimo, est Perpetua. cum sit petibia alia. Octauo. quod detur haeredibus, de in haeie des, patet,cum iit rei Pei secutoria, de ex contractur ut inplutibus dictu in est. Nono, quod non insam ei. Decimo, bent esse litui plus mediocres, cum nimis onerosus creat quo i di ecia, Probatur in d. i. rebus. Undecimo, singula-

olor audiri non debeat: de econtra nimis delicatus debitor, ut d. l. si seruos, in ii. Et quos repcri alitii cuia ratia, de dilecta p gnora iitia, demonstratur ex iubr. n. dum dicit, de pignorantia actione uel ea. Et qa pigno .atitia a Selaeana disteta: uide in d g. ite in S raiana in ii. de ach dee. Sectido, quod sit ciuilis, proba vi dixi in actione communi diuidundo Tertio, tuos in Personam,eli tex. in l. fi C. se di-ntae. pigno.Quicto, quod rei Pe secu: Q ia,Patet in d. g. s. . . . c Inibi. quibus modis re contrah.ob i. Et eoae in modo,qd cuiuslibet interdicti, ut i upra in omnibu, linei dictis

ris Duodecimo, simplex.Vltimo, non contraria.

PRAESCRIPTIs v ERBIs, QE AE IN

mulus casibus admittitur. Haec actio praescriptis uerbis, quae alias dieitur in factu,

competit in multas casibus, quos enumerate, esset Potius laboriolum, qua in subtile Nam pruno eo inperat, di datur in simpluin: ec pi Obat ut m l. ii rem alienam, I ii. ii de pignoraritia actione . Sexto, quod iit bonae fidei, P:obaturm d. .. acti a m. Se8zimo,quod perpetua, Pater, cum sit misonalis,d .l. Penu. C. de constit .Pccun. 5 l. ne creditote. C. de Pignorat. actio. Et p: Obatur in d. l. fi. C.de disti ac pi 'gno. Octauo dat ut haeredibus, clim iit persecutuita: oc eodem modo inhaeredes,ca in ex contra uia sit. l. contra a. de actionibus de obligationibus. Nono . non infamat. Decimo, est directa, ut Pater, licet quandoque repetiat ut Mi-li1: t irem in alienam in fine. st . de riguoralitia actione. Conua: a et ara repetitur, ut P baui. Undeci in singula. ris. Duod ei mo, limplex. vltimo, non contratia, telicta coac ii occ.

ael lima coria.

VERBI s

uidimus: ut est textus in fine,& ibi glolla magna iii P: oposito. Initi. de inicidie. Item datur ex omnibus pactis D dis incontinenti appositis iuxta contractum : ut habet ut in tapetens. in l. bonae sidet. C. de pactis, in l. et C de pactis inter ei uetote in ta l.iutis gentium. g. quin immo ii Je pactis, cam similib. Et quare lic a 'Pellatur, uide glo solenne iii rubii. is de Praescript .ueib de uide aliam glollam in materia magiitram, ii l. quoties. O tit. Item com Fciit ubicuque aequitas suadet actionem dari, iuxta l. sancinius. C. de sacros an .eccle. cum lim: lib. Et in alijs fundamentis opus eii eam bapt:Zari ieeundum naturam rei, pro qua datur, ut poteti colligi ex rus , quae diximus in mareo a micidicto tu .rim sic tu et rogatum sapiat naturam eius, in cuius locum lotrogatur. uxtat si eum I. qui iniuciatum ii. si qui

IN FAC TvM EX RE IUDICATA,

quae etiam dicitur iudicata.

Haec aetato datur illi, qui habuit sententiam pro se in ii

dicio contra texum csi dein natum, ut ipse l. luat id in quo Per itaten in ivit condemnatus . Et licti multi appellent eam in lacrum, per t. actoli. C. de rebus cred. re iure-ς Haec actio competit aduersias eum qui accepit aliquam leni a domino . vi ipsam venderet Pretio ex conuentione relli tom dictam. .em ae an natam recepit tali a limatione. t ia post et em Ptolem facere. Vnde ii talis cecipiens talem reui, i pia in nollet rei littiere, vel habete pro se ita aliinvitani, di ad rem restituenda in , vel ad Pretium per hanc apionem cogi potest mec babet locum ex vendito pilae ob iuran Siloc tenet glos. in omnibus partibus in: i ciuilis:

ifimatio ite n iri : nec etiam ex locato quasi uideret ut locasse. petas ad eam rem vendendam, nec etiam mandati. De quibus omnibus uide tex in t i. st de aetii. actio. pet tam l. habet ut in I. albo mi is, init de actio. de in l. si gratuitam, g.li mavaritas, de prae; et tot vero .cum simit. Secundo,quod sit ciuilis, pio batur in il .l j ibi ciuile negoti Tertio. quod in Peribia atri,pitabat cum ex cotractu velitat, ut d .l. t.' .sequens ot ver .carunt,inst .ile actio.Quarto, id rei Pec secutoria, dc eodem modo quiad in limplum,p: Oba

ut in dicta l. actori, dcl. iiii ies, g. Ptimo. de l. in indicati. st de re iudicata. Item tenet glos metem .sin. de appellati idem Bait .m d l. miles. Sed in conirari uin tenet Barto. in I. nam S Postea. I sin. is de iureiur. scilicet quod dicati actio iudicati non in Delum.& ad l actori. cat in sacrum Proptec augmcnxum .dc hoc puto de iure uetius, ut Piobatur in inulto uiribus, in l. . de d. l . miles. 5 qui iudicari. si .fin. ded. l. m iudicati ii de te iud. ubi omnes tex .habentae: ionem iudicati, non autem in factum . Et hanς OP m. tui in d. l. i.in line, leae ii actio. Sexto quod bonae stiles, o altas tequebat Megendo d.l. miles. Do. Petrus Paulus de Probatur in d.l.unica, Ic d .. actionia: i. S : imo, perpetua Rayneriis de I eluito. est, cium sit personalis: t sue in pluribus eii dictum Octavo, quoa haeredibus detur, de in haeredes, probatur: quia persecutoria dc ex contractu, ut d. i. cae con rati a dc d. l. in honoratu de actionib. bc Obligationi. 5c d g. non autem, Instit. le per t. de tempo act. Nono, non infamat Decimo, duecta, licet sit qualidoque utilla: vi d. l. i. ff. de asti.

Et quibus modis fiat de possit peti executio sententiae, uide Lart in tantra dies sit. de re iudic de Ang. in repeiri t. C. delud. Qua cla alii allegat lancius Blasius hic. Secundo, quod lit ciuilis, probatue m actione comuni diuidundo. Et eodem in Od , suo a in F ei sonam, c rei Perseeu Ozia,ec in s mPlu n. A vide iii l. vulca b unali. Sexto, quUd sit . iuieti

393쪽

sbo Termini a stionum Io o

stiisti tutis, proba ex d. g. actionum. Septimo, quod perpe. tet, dii in non reperitur. Decimo directa: licet aliquando tua, est lex d. l. miles. g. ii octauo quod littedibus, dic in repetiatur, utilis, ut l. in summa L Item Varus di b. si vii haeredes probat ut ibidem Nono, quod non infamet Deci fructiis in fine in Principi I. eo. tit. undecimo quod singum O, directa: licet uideatu I utilis. pet texi. i. iide re iudica- laris. Duodecimo, tuba simplex. vlti ino non conuaria. ta. quod tamen intelligas, ut ibi Undecimo, singularis, nisi ad uniuersitatem detur, iuxta iit. C de hae te .ue laci. DE P ΑsTu PECO RIs .

vend. Duodecimo, simplex, dic. vllimo, non contraria.

H e actio est aduertenda, P consideratur dupliciter via LX STIPvLAT v PRO DOTE. io modo. quando animalia alicuius ab eo depasia sunt in

fundo alicuiui numentum, hordeiini. di simi l. vel in quos Hoe actio est recipro ea, viro s de uxori. Ulto quando ipse eunq; fructus damnum dederunt: nam dominus anima- non recepisset dotem tibi promitram. uel a muliere . uel lium tenet ut , t. li actione de pallu pecorum ad interesse Patie, vel alio: quia per hanc actionem poteli ipsam pete- damnum passo Alio modo considerat ut in factum depare.Vxori Patri, vel alii competit, quando esset solutum ma itu pecoris, quando. s fructus alterius eadunt in fundii vi trimonium morie viri, uel quouis casu. uel etiam conlia- cini,qui immisit tua animalia ad Pasce dum illos fructus. te matrimonio marito uergente ad inopiam, uel in sinuli De ambobus est textus viracus in in iure in l. qui letu an- eam, ad repetendam. fiotem marito datam. De hae late darum. g. si is depraescriptis uerbis vide glo. in l. fi C. ad LPer omnes in l. a.dcl. li conliante. ir soluto matrim in l. in Aquit. Et secundum lanctum B latium hie, de bene, lire rebus de tui .ubi adhuc. C. de tu e do in i unica. C. de rei procedunt , quando animalia a domino immissa ut sup. uxo. achio m d Si actionum Inlii. de actio. siue in g. fuerat. zo non alter dolo malo depasta sunt: quia datetur iunc ad Et sic pro dote recipienda, uel rete tenda , dat ut actio ex exhibendum actio, ut habetur in l. Iulia g. glans .n ad ex- stipulatu, imantum quod ei iam si ii ipulatio non interue hibendum .licet contra hoc uideatur sacele textus. iii d.l. nisset, cum ius eam praesumat prasumptione iuris, de de f.C ad leg. Aquilabi,iniuria .iuncto intellectu glo. ibi quq iste, nihilominus haec actio competit. de quo in d l. viii. vult quod trabeat locum de pastu recoras.&c. Secundo in ea in prin. C de rei uxoria actio Et hoc est unum speciale ciuilis, patet dum venit ex Lge duodecim tabulatum .d i. in dote. de pluribus alijs priuilegiis, S. Blatius se remittit qui iecuandatum. g. ii non dico de ea, quae en in factum. ad tractatum suum, quem de dotis priuilegus edi disse di- Tert o est in personam, cum veniat ex quasi delicto. ut raeu uide late per Docto in l. i is ibi uto inattuno. poli Bar tet. Quarto, est rei Persecutoria, oc in simplum, cum ad nuto. ibi maxime per dominum meum Petium Paulum .de ctus, uel ad in iei esse detur, ut dixi sup. Se ito,quod ni ui Raynerijs, ibi, qui cumulat centum decem de Octo priuile iuris, patet in d g.actionia. Septimo Perpetua, cum sit pergia ela uide ad dotes tractatum aureum conditum perdo 30 senatis. Octauo quod haeredibus, cum iit rei secutoria. g. in nu in meum dominum Bab de Bari Olmis de Perusio non autem. Inst. de perpe. dc temp. actio. de in l. in honora nostrae Academis principe iri. Secundo quod iit ciuilis, pro riis. pluries allegata. Nono non infamat . Decimo directabat ut in d. l.va O .in princ. C. de rei uxo actio cum intro- licet glo. d. l. si dicat utilem . Undecimo, quod si singula- ducat ut a lege ciaili, etiam si non iniret celsetit stipulatio, ris. Duodecimo simplex, dcc. Vltimo non conualia. ut dixi. Et actio ex stipulatu est ciuilis, ut in I. Praeterea. Insti. de actio.Tertio,quod in pei sonam, de rei pei secuto- ACTIO EX TESTAMENTO.tia, bc in simpluin, patet cum ex contractu. de dote prosequarui, de non plus. Sex: o quod sit bonae fidei, patet in d. sHaec actio compeiit legatariis,vel fidei eo nisi fisad. t. actionuin .siue in I. fuerat de d. l. unica, eum similibus. uersus liaeredes institutos,qui adi uerunt haereditatem, ut Septimo perpetua, cum personalio: ut in multis dixi. octa- praestent legata. vel fidei eonini ista a testatore relicta. Devo. quo it hae t. ilibus detur, probatur in d. l.unica. I. di hoc. hac habet ui in i. i.&a C. communia delega. in F haereses ti simit. ln haeredes: ut l. rei iudicatae. g. i. dc l. etiam . in rivoque. Inst. de Obli. quae ex quasi contra de in I. i. Inili. Prin .ll tb ut O mattimonio Nono, non inia mat. Decimo cie leg. cum lim: b. Et dicitur nasci ex quasi eo ni tactu. d. ii iuria: licet uti iis repetiatur quandoque: uti. Caius polt S haetes quoque . di l ex maleficio S. haeredes quoque. E. mesium. is soluto matrimonio. Undecimo singulatis. de act dc obli Et de hac vide plene in dictis iurib eum si Duodecimo simplex. vltimo, non contraria. die. Π ali. Secundo, quod iit ciuilis, probatur in i credi toti I. i. st de leg. i. cum simili. Tertio quod in persenam, proba- AQUAE PLUVIAE ARCENDAE. tur in d l. neque . C. qui. non Ob. longi temPor. Praestri' Quarto,quod rei perlecutoria, de in simplum: eum Peri Haee actio eo inpetit aduet sus eum, qui uolens construe- quatur iantum rem legatam, iurib. pia alleg. re in suo praedio aliquod aedi acium, i in Pediuit cultum a- in casu tamen est poenae, de rei peti cutoria, de in diquae pluuialis. quae exinde fluere solebat, uel etiam sos 1, ' plum, i ha Nur in g. item mist a. de S. in duplum. versci in qua aqua recipiebatur, restagna reperini sit . in tantum item ex legato. F. fi. Insii.de Ob' g quae ex quasi contractu. quod est nocuum praedio alietius vicini, uel cuiusuis:quia Sexto quod stricti iuris, patet iu d g. actionum. licet quaret liane acti nem talis constituens compellitur opus tum ad usuram,oc moram committendam, imitetur li

ac si ruere, vel emendare, ut aqua uicino non noceat, de eX naturam earum quae sunt bonae ii dei, ut est ea sis no. inpensis suis, s aquam ad sellium curium reducat: dc hoc, l. minorum .in ii. C. in quibus ea v. in integrum restitutio. quando quis manu sua construxit aedificiu in . Si vero alius non est ne. Quod tene metituquia posset tibi facete limia fecisset, tune dominus praeau cogitur praeliare Pa οἰ - norem . septimo est perpetua, cum sit personalis. dicta Llia in demoliendi,&c Haec o tinnia sunt clara, de habent ut neque iuncta l Pen de constitu pecu. eum limili. Octauo in l. et g. i. de s .in cimina.& l. in sumn a. l. i dc l. si tertius. datur haeredibus. dc in haeredes, per sundamenta tradita. g. ii. itfue aqua Plu. arcen. 9 non autem .insiit de perpe de tempo actio. dc d. l. in hoEt est aduertendum. pita demum procedit haec actio. notariis. Nono,'d non infamer. Decimo, 'a directa .vm si aqua nocet Praedio. Nani si noceret alicui aedilicio,tunc decimo, quod lingularis. Duodecimo, simplex. vltimo non habet locu in haec actio lite eii tex no, quem semper contraria dcc. tene menti in materia in d. l l .s, item ieiendum, et a. de EX ST IPV LATIONE, RU AE EX v E R- aqua plu arcen Et quae actua deneat elle, ut actio locum botum Obligatione nascitur. habeat, uide in d. l. i. . in lilia lina μc Secundo, quod sit ci η Haee actio est clara, de mani sesta, quae datur illi, qui uilis, proba ut est dimim in actione cominum diuidun- stipula ius fuit sibi aliquid dari, uel fie labatio . ut illud do Tertio est in personam ut d. l. si tertius. g. aquae. Quar- scilicet adimpleat: de datur, quando non est omnino cetto est rei pei secutoria: de eo dein modo in limpium, cum tu udo de re, quae est promissa per ii putationem: quia si de opetis destructionem prole luatur. e in ararionem cur esset certitudo, daretur certi condictio De hac vide Insii. su, antiqui ipsius aquae, de damnum coni: ngens limplici- de verborum obligation .in principio. e t ubi autem noni et, ut dixi per dictam l. in Pim Fcl. quanquam, in fi Prin. apparcet. in principio. is eodem l . ii quis cernum si certum eo. iit. Sexto est stricti iuris: ut d I. actionum. Septimo est pliatur. ut etiam dicit sanctus Blasius hie, de bene vide in perpetua. auia perionalis. Octauo . haeredibus datur, cum diciis iuribus,dec. Secundo quod sit ciuilis, est lex tus in ditit pet eeutoriareat in pluribus est dictum Et eodem mo- QO b, de PQcunia . Tettio quod in personam, patet,cimido potest dici, sit in haer: des, Pet g. non autem. Instit. ex contractu. dicto I sequens. uersic earum. Institu. dea T.

sim lumi

394쪽

simplum. Sexto. quod stricti iuris patet. Septimo, quod perpetua, patet, cum sit perlonalis. Octauo, quod hae tedibus, di in haeredes, patet, cum veniat ex contractu, Per i .ex contractu. de action. dc obliga. Non a. quod non insanae t. m. cimo directa. Undecimo singulatis. Duodecimo simplex. vltimo contraria, δἰ αFvRTI NEC MANIFESTI .s Haec actio competit aduersus eum, qui furatus est clam rem aliquam alicui, de ea in absque deprehensione ad locum deliinatum pertulit. & si e commisit furtum non manifestum .vnde contra ipsum poteli hae actione agi ad dii φφrium, de qua habetur late in hi tu . de obligationib quae ex

delic. nascun. cum multis sequen. De actione surti manifesti dixi lupta inter praetorias: di ibi vide etiam. Et non solum posset agi contra dictum furem citii liter, dec. sed etiacriminaliter: dc sic poena veniet fisco applicanda, iuxta n o. in Lagraria.de terna. mo. vide in l. fi iis de fur. in l. fi . de priva delic.cum simili de hac vide late in prae allegatis,&c. Secundo quod ciuilis, patet eum ex l. veniat. Institu .de noxa . in principio ettio, quod in personam,cum veniat ex desi-cto. Quarto, quod est poenae persecutoria solum,ut in s. ex zomale tutis. Ilisti I. de avio. Quanto quod in duplum, in quo non continetur aliter rei perlecutio, cum totum si poena. Et in hae actione non habetur mentio rei, sed selum agitur ad poenam dupli. eum ad rem agi possit rei vendicatione. Iste tex no. in dicto g. ex maleficiis quod tene menti, quia prima facie sol te potuisses.errare. vide et in s. scena. Insti .de oblig quae ex dilic. nascun. Alter tamen est In casu. l. mancipia C. de seruis fugi ii .vbi vide. Sexto est sti icti iuris. Septimo est Perpetua, cum ex lege descendat. Insiit .de perpet. de tempO. action. in pii n. dc etiam quia Pet sonalis, ut , , pluries est dictum. Octauo, quod haeredibus detur, habe. t ut in si non autem. Instit eodem titulo. Non in haeredes,

ut ibidem. Nono insaniat, ut in g. ex quibusdam. Instit de Γ cna tem e. litigan .Decimo directa.Vndecimo singularis.

uod eo ino simplex. Vltimo non contraria.

Haec actio datur aduersus illum,qui alienum tignum qdificio suo iniunxit, puta ligna, tegulas, calcem,arenam, lapides, de similia . Et eodem modo in vineam, perticas, dc Pe. ηψdamenta, dcc. Nam cum lex non patiatur aedificia dilui, dat hane actionem domino tigni, siue rei iniunctae aedificio ad duplum aestimationis illius rei, in quo duplo inest

rei persecutio. De hae vide in l. i. st de tig iniun. in l. adeo. s. cuin in suo .st. de aequiten. rerum domin. Instit. de retia diuisio .g. cum in suo. de plene in l. in rem actio. g. lignum.

ubi glo no quam vide omnino: quia plures facit quaestiones in materia. isdere iuen. vide in dictis tutibus, dic. Secudo, quod ciuilis, probatur in die. l. i. de Ug. iniucto.Tertio. Quod in personam, probatur in g.omni u. Instit. de action. socri arto,quod rei perseeutoria respectu rei, ut patet Quinto quod in duplum, ut iam dixi. sexto stricti ilitis. Septino Perpetua, quia personalis. O ctatio,quod haeredibus, ct non in haeredes, probatur in I. non autem. Instit. de perpet. de tempo. act Nono quod non insaniat. Decimo directa. Vndeeimo,quod singulatis. Duodecimo,quod simplex,&e.

vltimo non contraria.

Ioan . Crispi de Montibus.

descendat. Tertio quod in persona: quῖa venit ex deli clo.

Quarto est rei,de poenae pei secutoria, di in duplum: quod die ut supra dixi. Sexto quod stricti iuris, patet in ,.acio nunt. Quod perpetua, cum personalis:& eii tex. in d .l ivt-s.s fi Haeredibus datur, sed non in haeredes. est A in d. l.

furti. g fi .eo. titu. Ed Probatur etiam in d. g. non autem omnes. Nono . non infamar,cum non sit expressum. Deci in o.

quod directa . Vndecimo quod singularis. Duodecimo quod simplex. vltimo non contraria.

1 Haec actio competit reciproch tam marito contra uxorε quae res mariti subtraxit, cum in matrimonio esset, de interminis faciendi diuoivum, quam etia in uxori coira in ritum eo dein inodo. Et videntur socii diuinae de humana: domus, iuxta i adueisiis. C. de cri. expil. haered. de etiam in honorem matti inonii. Non enim esset lione lium date inter eos actionem sulti,datur haec actio, quae dici tua rerum amotatum,quae non aliter infamat .:De hac int i de r. Ererum amotatum .dc C.eod. Et aduerte, quod ita demum habet locum haec actio, si res Retunt amotae eausa diuortii faciendi de cuin effectu secutum suit diuortium. ut habet ut in l. telum quidem E eo. secundo quod si ciuilis, probatur in d l. t .m Plin. Sc dic, ut dixi in actione coni muni diuidundo, quantum ad hoc . Tertio quod sit in pei sonam, patet cum eκ delicto:oc etiam, quia est condictio, uti rerum .ia piccola is eo cum condictiones sint in pellona, iuxta I appellamus. Inuit .de action inalto eli iei persecuto ita: vi est texi. in i ii mulier. I. fi .st .eo. in tantum, quod non habet locum pii uilegium, ut conueniantur in quantum facere possint,vid. 9.fi. quod tene menti, ad i. mari. tum .is.lbluto matrimonio. dc ad i. non tantu in is de ieiudicata. Quinto est in simplum, vi l .ad fit cuin .is retu am tarum. Sexto est stricti iuris.Septimo est perpetua, quia persen alis, voiluties dixi. octauo datut haeredibus: ut d .l. si mulier.g.n In iis redes, in quantum ad eos peruentu ut I s. C.eod iit. Nono quod non infamat, probat ut inla.de C. eod. Et etiam est condictio, iuxta l.cessatis de actionibus de obligationibus. Decimo directa: licet utilis si quandoque: ui d. l si mulier. in plin. in I. uiua quoque. eo de tat undecimo singulatis. Duodecinio simpleν Vltimo no cottana.

hendis.

KHaee a stio competit ad uosus eum, qui sutilii ε animo lucrandi,vel aliter, incidit albores alicuius: quia domino dictatum arborum datur hae a ctio ad duplum aestimationis arborum, in quo duplo in primis inest rei pet seculio, de etiam si deductio lis notum, si te manserunt domino. de hae habetur in l. i. matb. suit. exta in i sulti. si s .de l. seque i ta l. penult. st. eodem titulo quia etiam Potest compete. relegis Aquiliae actio, quando cessate ea ni faciat, vide in I. i Et hoc procedit . quantia: n ad actio nem ciuilem,& sci. Iicet eu et viliter agit ut: secus si ageretur criminaliter: quia tune di cti incise res arborum, tanquam latrones puniri possunt,ut est text. cum gi .in l. sciendum .is eod. tit .decapitari quenda in pauperculum, qui alterius at res, dc vites furtiue inciderat Et nouisti me in regno audiui esse editam pragmaticam,ut incidentes albores de die patiantur poenam manus. de nocte poenam eapitis, die. Secundo quod sit ei.

vilis,probatua in d. l. I .cum ex lege d uodecim tabularum v Haee actio datur pupillo finita tutela ad uersus tutorem,

qui res aliquas pupilli non aliter animo fraudandi, vel surandi abstulit, de in suos usiis conuertit: quia per hanc actionem tenetur ad duplum aestimationis rei, per eum sit btractae: licet in dicto duplo contineatur rei Deilecutio et in qua etiam actione licet posset uenire inretes e, tamen interesse non duplatur Pro omnibus his vide textus magistra. les in l. actione per tota ni legem, de t r.L. de rationibus cug. sequenti, usque in finem st. letu te. dc rati.distra. ubi tractatur de secunda parte illius rubricae , in qua competithaee'actio: ut dictis tuti b.Accise ii do,quod sit ciuilis. pr ba ut in eo inmuni diuidundo. Tettio,quod in persenam,

Iatet, quia ex quasi delicto. Quarto, quod pinnae de rei pere toria. proba in d. t i g. penuit & l. act. g ii. Sexto,quod si stricti tutis, patet Septimo, quod perpetua,in d l. i . si Penulti. Octauo quod dei ut haeredibus, non in haeredes, probatur in d. I. penuit. Nono, quod non infamet. Decimo directa.Vndecimo singularis. Duodecimo simplex. Ultimo

aut contraria.

Ilaec actio competit aduersus illum qui occidit,vel vulnerauit seruum alicuius uel aliquod eius animat: quia omnino ad asilinationem damni per eum dari, daint domuno lixe directa actio legis Aquiliae. Ad cuius terminos habes sic re quod quatuor modis potest dari damnum. Primo de corpore in eorpus, de iam exemplificavi: quo caluhabet loeum directa actio legis Aquiliae, ut in g. letum. Insiit ut . ad lepem Aquiliam . Secundo datur damnum de non corpore in corpus, quando quis ita inclusit animal alicuius , ut fame necaretur, ves in aliquem locum Potiaeulosum duxit, ut inde praecipui uin secet: t:de hoe ea su c5-

petit villis actio legis Aquilia,ut d S. cateruin, Et eodem

modo.

395쪽

modo, si quis de manu excussit annulum alicui, dein flumen ceci sit: vi l. si semus seruu. g. si qui, de manu neod. licet etiam istis duobus casibus Ioannes euam det inlactu in actionein, per t.quemadmodum g. magistIariis. u. eo. per Tl in k si instit eod Tettio, dat ut damnum dec r-pore in non corpus, cum quis fetuum de ponte PraecipKauit, vel de ripa vel aliquod animal. Et hoc calii directa actio legis A imite rei glos. in d E. finali. ut verti c. Aquit. Q iarto , da tui damnum de non corpore in non cortius; vi ii seruum l:gatum a domino solui ut auii gerer, quo casu liabet locutii in factum legis Aquiliae, d. A. ii n. de ibi vi de . Et de hac in sectu in sibi id iana legis Aquiliae diximussu tua inter praetorias,&e Vide in prae allegatis iuridus, occ. Secundo, quod sit ei itidis, patet in d l. i. c 2.ad legem A. Qui l.Tet: io,quod in personam prael, cum veniat cx quali delicto, oce. Qi arto eii missa, hoe eli cum sit rei, N: poenae versecutoria liue in Persisnam, de in tem: ut in F sed & le-Eis , Instit. de actio. Irem quandoque dat ut in simplum , quandoque in duplum: uti. r in pone st. ait legem Aqitit. si ted & legi .de L conita. adlis. Aquit. Duplatur, Quando lumus in casu in fietatimns: vel eli in ii inplum I i

in tribus casibus. Haec actio iniuriarum, quae in tribus casibus dicitur Q- Pete. e, habet locum, cum quis alium pulsauit ad eius iniuriam sine dolore: vel secundo eum vellierauit cum dialo. re, vel etia in cum sangui his ellusione i vei tertio, i quis ait teritis domum conira eius voluntatem inuauit,G aia cinsin: utiam. In istis tribus casibus suceedit actio iniuriam ni ex . .l Cornelia, ui habetur in S sed de lex Cornelia in ii. I. de intui de l. lex Cornelia. I eod. Et eodem modo, qui miniu:iam a laetitis famosum libellum scriberet, uel illum diuulgater:ut d. l. lex Cornelia. g. si quis librum. S ic' et l. I. C e lata ibet. de s. qi c. tina . quo casu est introducta etiam actio ciuilis per alias constitutiones Principum, Mex senatusconsule .ut dictis iuribus alias daretur actio Praetoria, ut diximus sipta inter piaet otias,&c. Et in hac actio

De ciuiliter, de criminaliter poteti seri condemnatio .lai. si . de iniur. 5: l .ini inlatum aestimatio. eo tii. Nec l ne animo potest inferti iniuria. iuxta i illud di de in ivt. M l. non solum . . ti. Vide ctiam S Blas in hic qui bene loquitur.

beas etiam alios terini nos, quand 'occiderctur belutis, vel aliud animal, quod appillatione Pecu dis venit, tunc ut aestimatio damni, quanti illud animal plutimi luerat ab anno retro' vid. lig. 2. in princ. Si vero solium vulneretur seruiis , vel aliud quandoque antinal, mansiue tum dico, vel non , t une sit aestimatio damni a triginta diebus retro. Ille est texi inti. ex hoc tamen capite tettio. In illi ut a clie- Aquit. Iino etiam si esset datum damnum in rebus anima carentibus . Nec inuenio, quod sat distinctio, Quando vulneratur animal mani uetum, vel non de dii te

quod iit ciuilis. patet in prin. allesaris supra. Tertio, quod in peribi ain. Quarto, rei persecutolia. de etiam F Da,ta in simplum: ut eo: ligitur ex l. constitutionibu X. . I. Deo. Sexto, quod sit icti tutis patet. Septimo quod non D perpetita, sed duret anno, uidetur tex .in l. ii ncn conuicti. in v. C de iniur. O hoc tenet. lo ut refert gi in d L. led dilex. Instit eo licet Mar contia per lex Insi .de i ope. de terni'. in Prin Et breuitet transeundo. Sal. ind. i ii non conuicii. uidetur eum pluribus antiquis, cum hac opin .rmias ire: unde pro nunc nihil dico super hoc. Octauo, nee hqred: bus,

de perquiras, si potes repetite,cte. Sexto, est si titti iuris Q. g actio uuin . Septimo, perpetua, elim etiam perlonalis G clauo, datur haeredibiis, non in haeredes: nili ex danino sint locupletiores.Teκ est in l. inde Neratius. I hanc actionem g. ad leg. Aquit. Nono, non infamat: uia non reperitur,etia in cum detur contra uxorein, quod non est et PitI. pen. C. ret. amo m l si seruus seruum.ύ. si ciuia maritus. is ad te V Aquil iungendo ea. quae diximus in actione Ierunt nota D n. cc. Decimo, directa, licet utilis reperiatur, ut dixi m

i in v. n Insii. eoii Non est concialia. Vatis. Duodecutio sitir Ples. vltimo, non c

autem Insi de Perpe. 5e temp. actio. Nono quod inime habet ut tu g. ex quibusdam . lnii dei eae liti Dcilino directa. Undecimo, singularis Duodecimo, sui l . -

IN FACTUM. C ONTRA M AGISTRATVM,

qui iron exeg)t idoneam cautionem. ς Haec actio prout etia in dicit S Plasus re bene. dat ut nui reperiatur, VL pillis contra magii iratus deputatos ad cautiones ex: gen- contraria.

les, quod tetientia: iridare, iuxta ti Instu .deia tarda tu cu: si . I et ii ex ex runt cautionem qux fuit minus idonea:unde ad interesse pup .llo in tu , uel aduhom datui hae actio contra dictos meg:stiatus, iuxta iit. etiam st. & ς dein giii. conue.&c. te init etiam Rosud. in libellis luis in rebus de actio. in fidium, quae dat ut contra mag strati im,&C. Secudo,quod sit ciuilis, patet, rimi deicelidat ex senat. l. rem C. te nia iit. eonne di lenatusconsulta iunt de iure ciuili Lius eluit e n. de iussit de tu. Quod in Perlonam . palet. cum

IN FACTUM , DE PAUPERIE

directa , S utilis. η Hae actio habet locum contra eum , qui dum haberet aliquod animal quadrupes, illud animal dedit damnum alteri, puta in fundo, de similibus rebus, vel etiam ii

atrumalibus quadrupedi et de mansuetis. Caeterum, ut ammalibus bipedibus. ut in gallo, & gallina, de uiualibus, c.tunc pro damno habet loeum utilis actio de pauperie. Haec habentur in l. i. e r. st . si quadrup paulis r. viget pen .eud. lit. de Initi t. eod. in princi p. In quadrupedibus aurum scit de non mansuetis; quae essent in alterius do mineto,Puta viso, citin non ellet ligatus . vel leo , carus, ocii milia: lune si noceant homini libero , datur in dona num utilis actio de pauperie in factum aedilitia ad emendam damni . Si vero per hoc homo liber ellet interfectus, σα tunc esset poena ducentot uni ducatorum, ut i. qui vulgo. sis de aedit. edictae si vero ii iittin senio alicuius . datur de

in factum ς dilitia, de de pauperie utilis, ad emendam d i mni domino ieruialdus bim: 't probati stan .fin. Institur. sinu ad tu pau se. di .vide in dictis tuit . Secundo, ' od sit ciuilis, probatur in l. iiis eod. lnstit. eodem an prin Tertio, quod ut periis nain, ut patet. Quarto, rei persecutoria, dein si inplum de iii duplum: ut iuri, praeallesatis. dc t i de l.

haec actio. st eod. sexto , quod stincti iuris , patet. Sep tit. de magist conue. Sexto. stricti iuris, ut patri. Septam eii perpetua cum persen alis,dec. octauo haeredibus .g.no autem .de perpe. S. temp. actio .datur.Inst.in haeredes non, nisi ex dolo, 5e lata culpa .le non simile.n. de magiii. coimue .le.2.C.eo g. 6. instiliat. de fatisda. tui. Nono, lacn infamat Decimo, en vitilis:ut C eo. l. pen. Non est conuaria. undecuno, singularis. Diu idecimo, simpleae. ut INGRATI.

IIxc amo si actio dici potes competit aduersus ii s

tum, qui mittens ingratus patrono, qυi tuni manumisit, poleti propter ingratitudinem in sentiturem teuocata. Et de hac habetur in A. maxima. Institu .de ca di .ec per totu. C. de lib. de totum lib. Et simila et possumus dicere invalle aduersus sitos emancipatos in statos, dee. Et quod ilia sit propiae aetio, uidetur tex .in i ii C. de lib. dc tum lib.&liacit ra. q. 2 ea. liberii licet si ibi contradicat. vide in Lmaxima . Secundo, quod sit ciuilis, pto ut in communi

limo, quod perpetua: quia personalis. Occino, haeret 7o di indundo Et cita me in dictis

dibus. sed non in haeredes datur, nisi in qualibet detinentes probatur in l. i s.fina .ls.eod. Nono, non inta mat. De cimo. directa: licet utilis reperiat ut, ut dixi. undecimo.

quod singula:ia . Duodecimo,quod sim Plea. Ultimo, non

contratia.

c: in rem, sicut praeiudicialis de libertate , in si mylum, ecrea persecutoria, Ecistrictis tuus. ut patet. Item perpetua capersecutoria Item haeredibila datur, licet non in haeredes, ut Patet . N Qit non miamat Deciuis directa. undecimo, singillatis Duodecimo, lim Plea.

396쪽

Ioan .Crispi de Montibus.

post haec se expleto tractatu omnium actionum, quae repetiuntur in at te, additis quibuidam alijs, ut patet. S. tiarius in suo tractatu prolequitur decem ,δclepte alias acti nes, si actiones propite dici possunt, quas legibus de aliis aut horitatibus nititur roborare, de cum ipsis simplicitertianiit. Ego, qui tanti doctoris vestigia in omnibus tequi debetem, distutiam si dictae actiones sint necessaliae Et vel quod lint necessariae, vel quod non , in at te meaeas si gnavi, de unicuique suum circulum tradidi, ut apparere I. In primis itaque ad intra dum eli, quod si Ioan .vulisset dictas actiones esse proerie actiones, de necessati as,quod in at re sua non dederit circulum , de de eis non fecerit mentionei ciun in rer antiquos doctores de glo. quanta sit eius pinio, mani sestum est: cum ut plurimum ab aliis moder-xioribus gl. de a doct.approbetutued quia quanto iuniores. tanto peti picaciores, iuxta l. praecipiunt. st de aedit. edi. oc l. Gan .in Prin. ff.de liberis de posiliuinis. dc l. 3.f. sed bc se uus. n. de cotidi.Ob cau.igit ut non est mirandum, si ipse addidit. videam us itaque de singulis,dc an tiue probentur.

PRIMA.

I in

tamen eommunis opin .est evin glo. in I Iulianus. in princip. de actio.empti. quod scilicet rePeriantur duae quanto mi notis, illa praetoria, de ista ciuilis, ut ibi plene dixi. Et datur ista emptoti contra vendi totem ad quatum minuis eroga D set emptor, si vitium sciuisset: cum illa praetoria datur ad istum minus, quantum communiter res valet, ut ibi fuit dictum, in tantum quod emptor nihil emissset, si vitium sciuisset: ad id totum datut haee actio. vide late in d. l. Iulianus, in principio, de S .item qui furem de gl. magnam ibo. Et in quo

Io dissetat una ab altera eodem modo, Sc. Secundo, haec eu ciuilis. vid. l.Iulianus,5c ibi omnes. Tertio, est in personam: quia venit ex eo tractu, iuxta I. sequens.Init. de actio. Quarto, datur in si metum, ut ad pretium, vel interesse.d. l. Iulia

nus. I item qui iure in . Quinto,eli rei persecutoria, cum detur ad pretium,vel interesse, ut patet. Sexto, est stricti iuris. quia non reperitur in g. actionum . Septimo,est pcrpetua, seis eundum illo. in d .g. item qui furem. versi. quod differt. In aliis fundamentis credetem esse dicendum, ut dixi in quanto minoris praetoris. η Cetti eon dictio ex stipulatione, quae . secundum eundem sanctu in Statium, habet locum, cinii quis ex stipulatus aliquod certum, cuius solutio non potest tiariati ab eo, quieu debitoi,dicitque probari, iuxta n O .per Bar. de Doct. in l. ubi autein non appacet in princip. de verbor.oblig. de dicit eam dari conita promistbiem ad d, quod promisit dare, ut eadem l .fina .in fine. Sed si quis esset iii putatus incertis, competit ex itipulatu, uel incerti condicti. si quis certum.

n. si certum petatur inlla. de vel rum Obligatio. in pruicipio. haec iple. Μ: hi pro nune uidetur firma opinione clicen- 3odum. quod haec amo non reperiatur, nec sit proprium nomen actionis. Nam tex. que mi pie allegat, Instit de vel . Obligatio in princi. dicit plene dii tinguendo, quod si incertu in deuenit in ili putatione. ratur actio ex iiipulatur si uero certum. uatur certi condictio, trilicet, corii condictio generalis,de qua ibi, dc in l.certi conis ictio. iis si cet. pet. de id edicit te .in lege, si quis certum .ifeod. Et licet giosin d .l. si quis certum soluetido contrarium l. si pacto, quo poenam. Qile pact. dicat ibi agi ex itipulatione cecti condictione, intelligitur de certi condictione generali. de qua lupra locuti sumuῖ, nec in aliquo lio. per Bar.n illi probat hanc actione

diuersim, stilicet acetii coaictione generali,quae Lut dixi pote: t etiam dici ex suPulatione, secundum gi m d. l. si quis

certum. Remaneat iguur, meo iudicio, quod lixe actio est superflua, cum non probetur iure. Super quo tamen pro . petet authoritatem lauti doctoris telinquo cogitandum.

consciIione in tormitet tacta in iudicio.

ς Ad hane dicas, quod competit . quando quis eonsessus

fuit in iudicio se esse debito iem alterius , non adiecta aliqua caula, de sic informiter confitetur. Nam in talem datur haec actio ad faciendum, uel dandum illud, quod sule confestus: de qua habetur in l. proinde. g.primo. it ad lege Aquilaaman l. nam de postea.& penult. Ee fina. l. sed si pOL sessov.ff. de iureiuran. Et ita tenet Rosted. in suis libellis, ex quo resultant lim lationes Altera ad i. cum de indebito. in fine .de probat.quod conlassio . scilicet sine causa , non praeiudicet:quod eis uerum extra iudicium. Altera ad i. Pu coblia. g.Luenta. is depo.quia in iudicio facta confessio pateret obligationem, de per consequens actionem: licet secussit ubi extra iudicium. haec sanctus Blasius. Ego legendo in locis praeallegatis non potui deprehendete hane actione: tamen quia licui datur actio in factum ex iureiurando, cum informiter iuratur, ita dicamus hie,quod detur in factum, cuin informiter quis confitetu argv. l. illud. ad i. Α-quil de I non possulit. it. de leg.cum vulg. dc in aliis terminis , qualiter litiudicandum crederem quod deberet dici, quod sit eiusdem naturae, prout erat prima actio Intentatai alijs, quae dixi in utili, quae isione est: tamen vi etiam uidebis,dce.

empturus esser.

ηVt dixi supra in actione quanti minoris, qua est prato Na: et sint multi,qui notini conccdere hanc φυ-

Liret Rosted. in libellis suis, velit hane esse actionem de

per se, dc competere quando vendi tot suit causa, ut res plutis pendetetur, de ad illud plus dari emptoti hanc actionem. ut testit etiam S. Blasius hiet tamen, secundum eum, non uidetur sibi, quod sit proprium nomen actionae, nec probat intentio Rosted. in I. Iulianus. S. si venditor. de in , per contrarium,ff. de actio.empti. Sed quod ide sit esti: ctus, qui est in actione quanto minoris. Et licet Pro opin. Rosred. post argui .eum dicit quod ut datur actio quanto minoris, ut in

toxima praecedenti: ita quanto pluris possi e dati in illo e

u; tamen tu res pode:Et ita credo, quod illa caulaietur Pr Pter vitiurn rei. ista uero causa tetur propter scaudem uendiatoris Sed quia contra ipsum est actio ex empto,no est opus hae actione.Et quod si uetum:probat tex. in d .g. si ueditor. dum dicit, empti eu iudicio teneri & in I. per contrari . ibi ex uendito. Et sic ultra S. Blasium teneo contra Roued.

Hxe eompetit pupillo finita tutela ad interesse eontra tutorem, uel adulto contra curatore Iri,quando tutor, uel cura

tot per stipulationem promiserunt rein pupilli, uel adulti, saluam fore Et de hae habetur in toto Ut .st. rem pup. uel a dulii sal .so. de Inst de lauia. tui. in principio. Haec S. Blasius.s vltra eum, P illud sit Proprium nomen actionis. uidetur prohari: ut l. i. tDi, ea agi ct rem pup. saluam lare .dcl.no quasi . in ptin.&A. illud sciendum & g hanc stipulatione. O v.

generaliter st. .litae l. in pupillus. de l. fiu .eo. Secundo, quod sit praetori probatur inglo. rubr. st repup.saluam stare. de uidetur innuere tex. in g. furiosi. Inst. de cura.de in prinei pio de salictui. Et probatur Initale diui. stipui. in si .ptin. iuncto F 6. In omnibus autem alii terminis, crederem esse dicendum prout est dictum in actione,quae est ciuilis: ut suis pra per lex. in l.non quasi .si, generalite t. oc l .cum pupillus. iii fi st.rem pup. sal .so, ubi uidetur aequi ea rati actio tutelae eum hae. Bene hic exciperein, quod i ita non insaniet:prout actio tutelae, cum non repetiatur cautu in . Item quod ista non est bona fidei, cum non reperiatur in g. actionum prout etiam sentit glo .in d .l.cum Pupillus. uide, dc cogita.

ς In pii inis haec stipulario interponitur per procuratorem,

de euius mandato dubitatur. l. i. C. de Procurat. l. I. st . remta. hab. de debet ante litis contestationem l Pomponius si tati .fsde procur. Et si procurator interruenit pro minore,debet etiam promittete quod non petet restitutionem in intege. ut l. 3. st rem rat. lia. Et in hae actione uenit interesse stipulatoris. l. a. n rem Ia.ha. Et debet ista stipulatio pinilari, etiam per eoniunctam personam. l. non solum. I. . de procu . l. mistitus C eo. Ls.s sed si forte Eludi. sol. Hee S. Blasius. et vltra dicta per eum , in quibus adhuc non probat, an sit actio de per se, die Adde quod esto etiam op dicatur stipulatio, tamen uenit appellatione actionis, de habet ut in is stat , actionis et ut in l. actionis uer . g. r. T de actio. de ob .in l. non stolum. T rein rat. hab I. Prima. I. primo .st. de

pixto. stipuL Et quod in hac actione ueniat .vite tesse iti-

397쪽

Termini aetio um

pula totis, adde tex .in l .in stipui. si rem ra. ha In eo autem quod dicit sintius Blasius, quod si proculator interuenit Pro minore debet non solum cauete derato, sed etiam qa non petet restitutionem in intege. si hoc esset indistincte vetuin , esset inultum no. sed intellige soluin procedere, quando procuratori minotis esset facienda Glutio. sed si

procurator in in oris veniret ad litigandum, tunc non cogitur praest .ire hanc cautionei cuin etiam minor non cogatur ut habet ut in i si iudex circumuento st. de minor. in l.

si intra C. de iii integr. ressit. Et ita post multa concludit ira illum , qui facit opus post nuntiationem noui operis.

praestita salil dat: one, de opere demoliendo, si in tu sie Opus faceret. Et Pet illam satisdatione in praei tuain. uel habitam pro praeitu a. quando stat per nuntiali Ouem nouum opus, quos minus sibi pro miliatur, centetur remissa nuntiatio noui operis,de durat stipulatio, ut habet ut in l. prator. I. r.ec gai quis paratus de I qui remissione in . ff.de oper tioui nuntia. Et ista act. o datur stipulatori contra Promissore ut, ut destiuat ut aedificatum indebite, in casia,quo ille proniis .set non tute aeditu allet, ut in dictis iuribus alias iecus, ut i Bar. iii ter varias tamen opin. in d. l.3. is rem ta. hab. quod το bi. Haec Ioan Baptista, oce. Et nihil addo, nisi quod ad ma- tene meim perpetuo Secundo, quod sit praetolia, probatur etiam, instit. de diuisui pul in ii. prin .iuncto g. ii. Per glo. rubri. T. rein pust. sal. . dec. In omnibus alis serminis credo posse dici, ut in proxime praecedenti,ne in aliquo varietur:

vide, Ie rumina.

EX STIPVLATU. IVDICATUM SOLVI.

v Ista Ripulatio interponitur, de praestatur ab omni pellis-na. quae in iudicio alieno nomine comparet ex parte rei. l.

Ini non l. lin cam l. le tu. de loqui proptio. g qui alium sis deteriam uide quae dixi in actione in factu mille opere demoli sit pia Et quod ista sit praetoria.dic ut in proximis Piae edentibus. In alijs crederem, quod idem in hac fit,pto ut ui illa de opeie demoliendo, ct ibi vide, die.

Ex sTIPULATIONE . QVAM INTER

posuit vlut luctuarius.

Ista stipulatio interponitur per usi fluctuarium in fauo.

Iem proprietati j iii pylanti duα Ei primum qi od usui iu- procura. Et hodie ne ino sito nomine conuentus tenetur sa zo ctuarius debet promittere, est de utendo re alb: trio bovi

gilio. de quod no. Instit. de ulu stuc in pone: p. secundo de bet Promittete quod testituet quicquid lupei erit finito usu fiuctu. De quo in t i. v suis que in ad inod .cau. Et in primora 'pite potest committi haec itipulatio, euaindutante usuri eto,qu.pties te usu fructuarius male utitur. in secundo cap te lotum finito. de quo ui I. eo ultitu: tui. Instit. de , sanust.

Tu a d de,quod ad li ine actionem potest adstringi usustuct uatius, ut habetur in l. i. in fineptin cip. dc g. cauete .st. vii 30 fructu quemadmo. cau. Et si non daret cautionem ulusi et uarius, quid agendunu vide in l. ti. , .li st. eod. Item adde, quod in hac cautione intelligitur,quod dolus malus abiit, ut l. huic. st eo Item uir bonus dieitur iudex:ad de text. in l. vir bonus, st. iud. se l. vide per totum is usu fru.quem ad .cau. An autem a testatore, qui alicui legat et v suini ructum alieuius rei, possit remitti ista satisdatio, uide glo. no in b.itern-

si pecuniae in ver. satin . instit. de usu fruct de si iti l i. Geo. titu. Adde etiam quod idem procedit in casti quando esset legatus solus usus, sine usu fructu, ut d .l huic., sed de ii usi,. de ei l glo in rubr. eod. iit Et quod sit praetoria ista stipu-tis date, iudicatum lolui, ut in g. ted hodie inliit. de salicta. S I unica. in fine C. eo tit Haec lanctus Blasius. Ad hic ad cle gl. not.m rubr is iudica .lol. Adde, quod haec stipulatio, tuaicatum solui, cotinet tres clausula , scilicet quod dolus malus abiit, quod ibi uatur indicatum, di de re defendenda, ut l. iudicatum solui .lf iud sol. Et in tantum quis tene. t ut ex tali stipui itione. in quantum i udex iudicat: quo tacto dicitur habere expeditam quantitatem. l . iudιcatum solui la seconda. is eod. titu. Et quando eommittatur talis stipulatio, vide in l. iatra tamen si nunc videamus. eod. tit. Quod habeat instat actionis, dic ut in proxima praecedenti Et illa ei ausela. quod dolus malus absit, ad quod tempus debeat reteiri vide in i nouillime si fin .st eod. Secundo. qaod sit praetoria, vult glos. in rubr. is di. sol dc proba prout in praecedentibus. In aliis terminis eodem in Odo, ut in praecedentibus dicerem, dic.

Hae e si ipulatio interponitur, quando domus tua minatur ruinam supra meam, de committitur, quando Pollea ruina mihi contingit ex uitio ipsius rei: seeus si casu tortuito. l. da '' latio. siue cautio. est lex. in d. l.j. in princ. ibi, piae tori uisumni. g. Sabini. 5c l. fluminum. g. haec stipulatio. dici. idem se uus ῆ quanquam de dam. inste. Et in ea venit damnum, di si e d minutio patrimoni, non autem luctum cessans. d. l. fi uminum. in fine. de l. Proculus in fine. Et uniunt etiam pensiones inquiti. qui propter timorem minae migrauit Et idein si ex hoc non potuit rem locare a. in hac. dc i damni. eod. tit. de qua in toto tit.de da in insec. Hae ipse. - Tu adde pro terminis in hac materia. quod haec stipula est is usustuc que in admod. au. licet videat ut Obitare te in l. i C.devia istuc. cum videatur dicere, quod iuxtautimnes ii ni ex forma ienatusconsulit, eum senatui on saltum sit de iure ciuili. l. ius autem civile st. de iustima, di iure. g. constat. lnstit. de iure natu. Nisi dicas, quod non sumus in casu,tibi ulusfructus consimitu seu in rebus. qn .e usu co sumuntur, prout loquitur dicta lex prima. Icc. Item in per sonam , cum veniat ex stipulatione, quod in fim Plum, tio non praeitatur inquilino, sed domino. Et an ab extra- - o rei per iecul Orra, quod stricti iuris, quod perpetua. deturneo peti possiti vide in l. inquilino de ibi glo Teo. Item no λ - - 1 3 In Ἀ- ptxstat ut illi. qui haberet cum alio domos communes, dcclamnum timeret. Iste est text. in l. si aedibus iseod. de ibi in fine eo tollati e dicit tex. ita demum haee ili putatione o.

us esse, ii alio modo damnum sarciri non possit. de in d. si aedibus. habes quod licet allegare praeceptores, de facit ibi Caius Iutileoni ultus in duobus locis. Quid autem, ficum peteretur cautio, de quis nollet praestare, de ante qua iudex adeatur aedes corruant. Vel si iudex decernat quem ire in posscstionem, non cauente aduersario,& ant Aquam aeri mationem earum rerum finito ususcuctu, ut. l.hoc senat

haeredibus, sed non in ii aeredes nisi de eo, quod ad cox pe uenit: quod non infamet, quod directa.quod non contrari quos singularis. de limplex, sunt tecinii uniani se ili dce.

usu consumuntur.

Ista stipulatio interponitur per usu Hictuarium si per re bus, quae usu consumuntiir. de restituendo proprietatio aesti intret aedes eorruant: pro his casibus vide iex. singularem in l. cii in postulassem. in princ st. de dam. in sec. secundu iri Batt ibi. de secundum Aret. in g. primo. Institu. de actio Et qualis debeat fieri aestimatio in hae stiuulatione, ut de text. In lex damni insecti . in prinei p. st dedam. in c. de lineat quos de fin. 5e i nam si non eod tit de l. quidam. g. fin st.deserui urban. praed. Et dato quod paries communis eorru ret, qualiter sit agendum: uide tex. in d. t ex damni insecti. I primo .Et dato quod in eadem re,quae eli plurium, sit datum damnum, uide in ea. i. g qnot:es.el iecondo, per re ui. 7 ade ibidem plenius Secundo, quod sit pistoria, proba per iura quae in praecedenti allegaui. Et in alijs sundamentis,eodem modo.

EX STIPULATIONE INTERPos ITA DE

opere demoliendo in causis nuntiationis. noui operis .

In hae actione dic quod ista sit Eulatio commitutur co.

lcon is de usustuctu earum re r.quae usu coniu. dc in si .constituitur Instit.de usustuc. Adde rex. in l. i. C eo in tantum tenetur eam praestate usu fructuarius , quod non Post et remitti rei testatorem. l. i. C. se usu tru de ibi glos& glo. in αuet si latii da. in A. item ii pecuniae. Insiit. eodem. Secundo. quod sit ciuilis de non praetoria, probatur cum sit ex sen tussconsulto, Perd l. l. C.de usustuc.& d.li hoc senatusco

iuncta l. ius autein st de iustitia, ociure. In aliis tetminridie ut in proxima praecedenti.

Ista stipulatio interponitur per hxtedem in fauorem

leg. uel fideleom. quando est factum legatum uel fideic misium sib conditione, de praestando legato uel fideicommisib, adueniente die. uel conditione, ut fi . ut leg .no.

398쪽

non tantum per haeredes praeitati debet, sed etiam per per successores eorum: uti l ., non ibium .st eod. di ita econtra non lotum pretilat ut legMatiis, ves fideicommissariis, sed e Dam haeredibiis seruit , vel e iam procuratoti di I.I nectine ratione. Et quae veniant in hac itipulatione, vide in d. l. I .I. belli mine dc I.: te quaestur.e. iit. Adde etiam quod ilia satisdatio habet Praesi vi a quocunque harede,etia cuiusuis dignitatis, vel iacultati t. l. i .q:iod tamen fallit in Litem si pecuniae. In iit. de usustuc secundo, quod sit praelotia,est te .m d. l. i. in prin. deg. nec sine ratione. In aliis dic ut in Praecede uti, toc excuto,quod in successores datur,dec. d.I. non ibi uιn, dcc.

qui rogatus est restituere quicquid tachaereditate lupereris. Haec habet locum , quando quis est grauatus post moit Esuam rei tituere quicquid ex haereditate supererit: quia tenetur talis grauatus rei stipulationem promittere illi , cui erat iacienda relinutio restituete quicquid supererit tempore mortis tuae. Et debet cauere de conteruando ad minus quat tam partem bonorum, cum alias possit alienati: vi in aut lien.coua rogatus. C.ad Trebelli an .quae est ex gum quis. in Auilien de reii eollat.octaua Haec Ioan. Adde quod hee posset remitti per testatorem, ut d .auth. contra rogatus. Et haec qua ita pars licet regulariter non miIu diminui, fallit in casibus polit tam d. auth. contra togatus.I. fi de ibi vide. Et cum non reperio quod sit praetoria, iudicarem iptam ei Miletri, Per illum lex. Tu vide, di in aliis terminis adem puto dicendum ut in luPelion PIOAlii .a, dic.

Haee actio datur ex stipulatione de iudicio sisti interpositatam ex parte actoris,quam Iei. qui non polliderent ilia mobilia: ut toto tit . u. ii quis ea u. de l. scienduin , qui satis eo . in authen.offeratur. C de lit. contestati gaiodie Instit. de uatisdat. aut ii .generaliter ile episcopis, de cleticis. Haec sanctus mauus. Adde ad hane, quod sit praetoria , per lex Ium in La. f. li S eau in glo. rubr. Ei in quam una dei ut haec actio, vide textu in in lege tertia i .eodem,in aliis terminis, dic, ut in praecedenubus.

morbosis. Haec locum habet, quando venditor promisit emptori per stipulationem tu inentum,vel seruum esse canum: nam datur ad interesse emptori in calu morbositatis: ut lege, si sundus. de l.euicta .si. duplae. ff. de euictio. de habetur Instit. dedi. iiipu. Nilial addo, nisi quod cum sit conitentionalis, tu nProprie cain pistoriam facere: licet g l .iuncta tex. in l. acti. nis verbo.A. i .ptimo, de actio. & Obliga. videatur innuere, quod iit praetoria: de etiam videatut innui in rub.fide aedit. Edic. Adde rubricaui de eui t. quς siquitur. In aliis funda mentis, de terminis Potest ut prs cedentes baptZari.

vel fideicommiss&e. ηΑdditio haec interponitur a legatario, vel fideleum mi δε-xi Olii tau Ore in haeredis, qualido haeres, icilicet nolens soluere ipsis legatum vel fideicosnmissum, dubitans ne Plus se luat ratione Falcidiae vel Trebellianicae Imponendae, qui legatarius, vel fideicoloniasianus det,ent promittere de restituendo haeredi id, quod ventilet detrahendum ratione Falcidiae vel Tie bellianier , ut habetur in i .i. dc l. fi . si cui eius quam pςr ἰδg. Falci. dc interponitur in donatione cauissa mortis. d i. i. haee stipulatio. Et eodem modo praestatur legata UO, vel lideicommissati O,li secudo loco est erit ipli gra-Dati iesiti uete u l a S sed de legatario. nisi legatarius. ues smdeico inmissarius velit cauere haeredi eua atri circuitu: ut Lvideamus is eoa Adde ptimo, i iiiς si putatione, ut pluri-2O,mun Interponum ut,qu a interest Potius no loluere, quam solutum teretire iuxta l. 3. st . de compen. Et ratio rationismi quia is, eui soluit ut, post et e stici non Gluendo . Et tunc succedit ei iam alia ratio. quod inanis eli actio, qnam inopia debitotis exeludit l. nam de is, st. dedo. cum si ini. Secundo, ad demest praetoria, per tex. in d. l.i. in prin ibi, subuenier Istor. In a iis baptizat, ut proxime dictum est, dic.

Hre actio stipulatio interponitur a patre, qui arrogat ali ' sue in hi tu,qui est sui ium . de sic pupillus:quia debet tabel Itoni, tanqua publicae Peribna stipulari de testimendo ota bona, quae t Ple habuit de bonis pupilli arrogati ,3e vitta hoe et partem bonorum simium, oc facere tale in resisinem illispersonis, quibus bona pupilli obuenissent, si artosatio non fuisset. Et hoc stando quod arrogatus sit in pupilati aetate.

De hoe in Authen. de adop. cl. his verbis. Ni non aliter .dcl. si arrogatio st de ad Opi .g.cum autem. Inst. eO.tit. Et pro his omnibus stipulationibus datur quandoq; cerit con dicti O,qtiadoque actio ex stipulo tu, iuxta l. si quis cettum v. si certu in Pet. 5c Inii de uel b.obl. in ptin.quudo ceri tum uel incertum in tripulationem deuenit, secrandum va. nos terminos. Tu adde unum, quod non est necessarium, ut praedicta procedant, quando pupillus decedit in pupi Ilari aetate, pet d si cum autem. cum aliis praeallegatis. de l. haec autem is eo. cuin seq. Et idem in pupilla arrogata, d. l. haec autem Et cum non reperio praetoriam csse,poto cam eiulalein iacete: tamen vide, cum videar lassius in fine opustuli. Post hae sanctus Blasius ponit viginti quatuor quaestio. nes ad mat etiam actionum. Primo; quid sit actio. Secundo,

in quo differat ab exceptione . Tertio, quo iure introducta sit inii, Quarto, in quo differat ab actu . Quinto, an quis' possit agere tine actione. Sexto. an actio sit exprimenda in iudicio Septimo. si exprimitur actio inepta, bce Octauo. si producit ut libellus ineptus. Nono, si set tui sententia in meritis causae . Decimo, in quo differt actio ab ossicio iudicis. Undecimo, quae sint actiones ex uariis figuris causeril. Duodecimo, an de iure canonico ex palio nudo nascatur actio . Decimotertio .lan possint cumulari Plutes actiones. Decimoquarto. an agenti possit obiici exceptio Decim quinto an plures in eodem libello possint convenia Deci mos exto, in quo distetat actio ab obligatione. Decimo se- , , ptimo an in actione sit exprimenda causa proxiina vel remota . Decim clauo, quot modis colligitur actio. Decimo nono, an actio per praesicriptione in tollatur ipse iure. Vigelinio, in quod inerat actio directa, de utilis . Vigesimo- primo, quot modis datur actio Vigelimosecundo, an sit dare actionum in genere vigesimo tertio, an ex eo tractu ini tili oriat ut actio. Vigesino quatio, unum deducto contractu in stipulationem, otiatur actio etiam ex contractu . De quibus hic Per eum,per quatuOI columnas.

EvOD C V M EO, Q v I IN ALIENA

negotium gestum esse dicitur.

EST POTESTATE,

P. V 'Tertio prosequitura

mur ex contractibus, vel sultis nobisicii habuis, dictum est, nucqualiter clieniamur . ex habitis cum iis ,r quos in potestate habemus Accursius. Maeam L I t. isteti diuidie in sex partes. Primq ponit continuatione rubrice. Secundo,ae filius, di seruus iv uixaraiugi

est potestate negotium gestum esse dicitur. ylTITVLVS VII.

Comito contractu seruo

de contri lusi- contractib 1s se raroralis ad obho an . qualiter, dem quanta

j - v eoru donii mi, tenea

lio , quod 'i ii ii abet locum in lectio. sex.

to redi ad contractum scivi. secunda ibi. Et quia . Tettia iti, si igitur, ut ita ibi, Quae diximus. Osui .a ita , iὲ ud

399쪽

c o initi tutionum Imperialium . ,Lib. IIII. Ita

I proprie Sexta ibi, illud in summa . v C A sv S. Supra tim. l. eroximo. g. sed de si quis euin patente tractatum est de actione depeculio,quae datur multa parentem, vel dominum pro contractu tacto euin filio familias, in fetuo, sed nun plene; de piopterea dicit in hoc locis, cpde ea uberius tractare proponit ἱ dcha- occasione inde suin. Psa, tractat de omni negotio.qa gellii esse dr cum eis, qui in nostra piate sunt Dicit ' Th.se ergo, siue cum filios. ω atit Dii siue in letuo negosa nitias tium gelia sit . quod

a vi ua in omni b sere eadem pratam aut natusa seluat, & sine dominum. dubio in quolibet atticula post emas tra-a t . ει ctare, de exePlificate quomam. de ambob quia tu ini his duob. eadem tete natura intelligit : ne uerbola fiat uilpula. 'paren' tio, set mone in Personam tetui, dediti diligamus; 5c ide intelli. gamus in parentib. Iesiberis . de de hoc ita .ctabimus in L eo.f. ii .lud proprie. arg.eiu , quod dr, opus eli, ut de hae actione. Ece. uoluetunt qui sani dicere, P hoc uerbum,

de peculio , ellippitu

nomen actionis: nos conira: sed sunt a die.ctione t notat i fi . huius g. h. d. Franci seus de Aeet. a Superiuri ut s.st. i. s. actiones autem, des. sunt praetera. h Dui semiui. quam

perius ' mentionem buimus de actione, qua in peculium filiorum familias, seruorumq; tagitur,opus x' est ut de hac actione, & de

caeteris, quae eorundem n

mine in parentes, dominos ve dari solent, diligentius badmoneamus. Et quia ' tsiue cum seruis negotium gellum sit, siue clim ijs , qui in potestate parentum i l χο sunt, eadem sere ς iura se uantur: ne verbosa fiat disputatio , ' dirigamus sierin nem in personam serui dominique, idem intellecturi φde liberis quoque, di parentibus, quorum in ptate sunt.

exercere dicit ut, seruunt se uni magisterio nauis praeposuit, de cum seruo illo contractum suerit. Datur enim tune contrahenti contra dominum nauis actio exercitoria insolidu. cuin praeposuerit eum intolidum i& quanquam litera in seruo tuo locatur, idem in intelligas in ieiuo alieno, uel in libeto licite. magi si

Si igitur iussit domini bcum seruo negotium gestu

Exetellor.

. latues aratur, ubies eadem tacitas.

erit, ' i insolidum praetor

Nam si quid in his f pro- 3ο

prie seruetur , ollendemus. Sseparatim

Dominus tenetur exc--

tractu strui in folidum , si

contrabi tu ferit , velsi imbum, vel liberum hominem o

naui, uel alicuι alty neeotias. dictum sit . uel hic tioni praeposiserit, actionibus

genter .

c F. .. hoc dieit, ea Haeedonianum, qahabet locum in filus, non in fetuis rutinῆ eodem . si quae diximus.& Proptet alies eaIus, quos ibi d iee

mus Accur.

d Disputatio.a nota contra multos doct qui legendo. Je eo , a Ista tis. Iulendo multa, dc inutilia effundunt, cum paucis uti posno est Mia sint:contra id quod di, gauset breuitate moderni . nam

aduersus dominum actione pollicetur, scilicet, quia is, qui ita contrahit fiderii domini sequi ur. Eaderone RPraetor duas alias insolidum actiones pollicetur quarum altera exercitoria , t altera institoria appellat. Exercitoria tunc habet locum, cum quis seruum suum, magi lirum naui praeposuerit,& quid cuin eo eius rei gratia,''cui prς postus erit,contractum fuerit. 't Ideo aut

exercitoria vocatur ga exer

citor is appellatur, ad quem quotidianus nains quelius '

pertinet. Inllitoria tunc .locum habet, cum quis tabernae sorte,aut cuilibet negotiationi, seruum 'suum praeposuerit,& 7t quid cum eo eius rei ca, cui praepositus erit,contra imam fuerit. Ideo aut inititoria appellatur, gaqui negotiationib. praeponuntur, institores Vocatur.

Illas tame l duas' actiones p tot reddit si liberia quis

fio nauis praeposito', seum eo eo tutacta fuerit, eius rei gratia.

Deru , di sic trahit pia a u. exercitoria nome siti ab lysa domino nauis, qui alium praeposuit alicui negotio ,

ut exercitor dicitur: it Mem qui e sed institoria eco uerisso trahit nomen ab eo,qui certo ne otior raeponit, qui institot appellatur. ic sumus

in uet siculo, instri . .

ria, dic. Supra uidistis

qn locum habet ex citolia adiectio : nisi uideatis . qn locu ha beat institoriarde certe habet locum cum

Institor quis praeponit seruu

tabernae, aut alicui ne Φ-gotiationu& cum eo

contractu fuerit eius rei gratiae, cui Prae PQ

nitur. Tunc. n. datur actio contra eum

cottactu, hac adicictione institoria. Qui

autem a d fio praepia nitur, institor appellatur. In uersi. illas triduas actiones, de .casus est talis . supra diaximus, i locu habet exercito . siue innit meum seruum suu na Di, ues tabernae vel alteri rei; live certae negotiationi . dominus praeposuerit. Inas et duas actiones

cuss=. Exereito in multiloquio non deeii peccatum. facit l. amrtiorem. F. in refutatoriis, cum ibi no pergl.dc Doct. C de opp. Ang. e I m intrue νε . nam limilium eadem est disciplina. ut hi ede. E le in rem veris. 13. si proinde. de S quoties.s In his. sei licet,parente, de filio. omndemus. in eodem si quae diximus. ASI IGITvR I v s S v DOMINI. CAsv .supra dict/m est, qν tractandum ecat de acti. siue adiectioni. nibus actionum . quae competunt pst negotia gesta cum teria si uis, desiliissam. Videamus igitur primo de illa actio. quae competit p2 negotium gestum cum seruo, insita domini. Dicit igitur, quod si aliquis hissa dominicum fetuo contrahat. cuiri domino contraxisse vis e ideo eontra domina competit ei actio insolidum eum hae adiectione, qd iussu, di insolidum. Eidem eniindni sequi ur, qui eius iussa eum situo contrahit. Similiter possiet poni exemplum in filio, cuiu quo iussu patin contractu ni est : sed ne verbola, idest, uetborum sit diiputatio, idem intellisas in filio , de patre, qa dicit in fetuo, de domino. de siuni in uerseulo. Eadem Ioratione praetor, Ece. vidistis duas actio muri ad eictiones in .s,lidum:adhuc praeter illas duas adiectiones, praetor proponit alias duas, quarum una uocatur exercitotia. 8c alia institorias Ic primo ponit exemplum de exercitoria dicens. R

praetor reddit, de donati de si fetuum alienum . ueI liberiim hominem alicui negotiat πι- ni praeposuetit: quia eadem ratio aequitatis in eo casu inuenitu th.d. FIan. h mmm evm erue .scilicet. uolentis eum seruo contrahi. siue dirigat iussu in ad seruuin . liue ad eontrairentem eum seruo, siue subscripsit, siue quo eunque modo contracturi

ratum habuit: ut m quod iust a. l.1. i. dc g. sed de si seruiehirographo de s si ratum. x Utititur. ut etiam ab telis domino debitum eondici possii rut in s. d. li pen. Κ Eaim ratarne. quia fidem domini sequi uidetur, ut Q. pra proxi. g.in fi. Aecur. Exercitoria. quae perpetuo haeredi, & in haeredem daturi ut fiexer.'. si tanten. st.b idem in institolia r ut Ede inst.

laetum , si prima

I. nouissime. Idem etiam de in rem ueri. : ut squalid de s io daba peeu.act anna. est .l. quaesitum in si, haerem ima rei gratia. bene dicit,eius rei gratia. Nam ii ob alia d bis leo rem puta negotii sui, uel cum esset praepostus ad uehendaGi ii reconire, ipse aceepit mutuam pecuniam , non ad utilitatem nauis, non tenetur dominus; ut m de exer.l. i.g.non autem. n 22 estur .ldest, ploirentus,sive lucrum Sed magiit et appellato, cui totius nauis anchora, idest gubernatio comm latur: ut istae ex e r. l.s s. magis tum nauis.

o Sehuum uel libertim: at in ii huius.F. P Uecantur . nota, quo institoria a praeposito, sed exercitoria a Praeponente uocat ut r ut hic , ec supra Π

sunt Pr prie actic nes sed a diectione ut habet uti nil. I si tri

s stria

lis st

rat quia

possu

400쪽

tuatur, ubi est eadem Multas. i t iuremem

bui ; quia

inal. inte-taui, possualia in tetare, de quo die, ut ibi egi. Ang.

equitatis . Nolubi eadem est aeqtiitas, idem ms statuendum est sie u . ad i. Aquil. l.illud. .cum enim .in flos aestimari. ec supra quibus mod. ius pat. potet t.sel. si Pari Ia

tione.

INTROD VXIT . et C AS us. Praeter praedictis actiones , quod iussu,

hominem , aut alienum ser

uum naui, aut tabernae, aut

cuilibet negotiationi praeposuerit, scilicet,quia eadem ς-quitatis' ratio etiam eo casu interueniat. texereito de instu adisinuenit adhuc praetoralia .n adiectionem , quae vocatur tributoria,& habet loeu hee adiectio, qn domino sciente, bc iubente,in meteib. meuliaribus negotiatur seruus .

Tunc eni in si aliquis in illis meteth. ea serte,& nolenter adeo quod si sine diti voluntate negotium gestum sit, tamen si quid in eius negotium versunt tueri t. id totum praestare tenetur dominus, ct ad hoe potest agi actione ex illo conit actu .eum hae adiectione, de in reni uello:si autem non sit aliquid versiam in rem eius. tunc potest dominus conueniri.

cere. utrarm in rem rimini sit 'uatenus est in pecu-

demnet. Aretol

Praeterea introducta est actio de peculio, deque fSi seruus, sciente domino eo, quod in rem domi ni ver

in merce peculurri negotim sum erit, ut quamuis sine Vo

D, illis mercibi eum recipere debet uocatur intra- gestum erit, tam e sue quid seruo contractu eit, butum, una cum .ritis credito- in rem eius versum fuerit, 'f

de creditores ilibut Introduxit alia praue at , quatenus peculium Pa- g nies distribu tor amonem, qliae tributo- titur .s In rem autem domi

ria uocatur. Naque si seruus ni versum 6t intelligitur ,

tur: de quia domino permittitur distribuere; li csitinget et,quod maledilitibuerei dominus, propterea in hoc calii accommo dauit praetor hane actioneni, siue adiectionem ineditolicoquerelati de mala di. iiii butione. h. d. Quidam tamen dicunt , quod non habet locum tributoria contra dominum, nisi in eo casu , quando dominus iam malis di

stribuit tu dic eontra. Franci

ti In prauliari meree. hoe eaute dicit, non

in dominica: ut st de insit. l. sed de si pupil

nem quoque porrigi tui negotiationem : viis de trib.l. illud. de l. i.g. licet. d Elius rei causa. no ta, P ad hoe, ut comis petat ista actio , po ret, lit contrachitin illarum mercium ea; alias no competeret, ut per Ane hie. e inmur. hane actionem tributotia in di cunt quidam, non dari, nisi dominus pri-

inpecilliari h merce, sciente domino, negotietur, qS quid cum eo eius rei causa in contractum erit: ita praetor ius dicit, ut quicquid in his mercibus erit, quodque inde receptum erit, id

inter dominum, si quid ei

debebitur, i l & csteros creditores pro rata portione distribuatur; & ideo tribui

quicquid necessario in rem eius impenderit 7 l seruus et veluti si mutuatus pecunia creditoribus eius soluerit , aut aedificia 8t ruentia sulserit, aut semiliae frumentum emerit, Vel etiam fundum, aut quamlibet aliam

rem necesIariam mercatus' erit. Itaque si ex k decem puta aureis, quos seruus tuus aria uocatur, quia ipsi domi- Titio mutuo accepit, credi no distributione prstor per- '' tori tuo quinque aureos sol mittit. Nam si quis ex credia uerit, reliquos Vero quinq; toribus quaeratur, quasi in D quolibet modo consumpse-nus ' ei tributum sit, quam rit, pro quinque quidem 'toportuerit, hac ei actionem insolidum damnari debes. accommodat, quae tributo- pro c*teris Vero quinq; earia appellatur.

tenus , quatenus in pecu

lio 'lsit. ex quo scilicet apparet, si toti decem aurei in

rem tuam versi fuerint, totos decem aureos Titiu con

sequi posse. Licet leni in una Ex contra tri inito cum ser

dominus de peculio, uel iuid, quod in rem suam versum est. Et dicitur uersum in rim sit actio, qua de peculio, de- domini .sialiquid in rem δε- que eo, quod in rem domimini impenderit necessario: ni versum sit , agitur': ta-

iudex tamen debet prius inθις' me duas habet eodem natio p. I emi i. qui es h

insra. h Imreatus erit . facit is de in rem vet. lege . g. pr inde. Ex decem . quia quot sunt consumpti , in tot debet vi versiani in rem do. mini, licens. τ illud vi vertu in . qa in rem eius necessatio impedit seruus. de de expcisis necessariis ponitInulta exeinpla. Sed pone, quod seruus alicuius, qui sciente domino, in negotiis pe euliarib. negotiatura Titio dece avr.aceepe 4 φ eris. tat mutuo, di quinq; s t o dia aureos creditoribus , minus Diasuis si luetit: reliquos μευ cog vero quique alio mo tur. do consumpserit;pro litis quinque, quos in rem domini conuet.' .- tit: debet dominus in sum, men solidum conueniri r Ium= I. pro aliis vero quique. 7t Th. peculio tenus domi--Danus conuenitur. Si au rit . rem omnes decem si indoau. in rem domini r amisaueis suissent, decem to. aureos consequetur per actionem de in rem versis Licet enim una sit actio siue adiectio, qua de peculio . de de eo,quod in rem domini versum sit,agitur, tamen duas ha

bet condemnationes. Iudex ergo, coram

quo de in rem uerso agit, debet inspicere, an in rem domini versum sit,an non. Non enim aliter debet v nire ad aestiinatimnem peculij . nisi aut nihil in rem domini versum sit,aut non Iot Th.patotum . hoc diciti. μ ν quania Fran. raa pater. i Deq; eo. eave tibi et quia de duab actionibus simul dicit, scilicet de pec.&dein

rem uerso .

g Patitur. facit isdepecu. l. si quis seruilin. g. ei iam 5ellic adiun-

mo disti ibuat ; redi-cut, F cogit ossicio iudicis. de hoe colligitur ex hoe. g.quia dicit, ininus. Sed dico 'ante,dc post competit . quia minus tribuit,qui nihil tribuit:ut is de trib. l. illud g. si cuins dolo. ver. minus & alg. is de uerb. sign.l. minus. 5c l. uerbuin a iuplius secundum lo.

PRAETEREA INTRODUCTA qCASUS. Iam vidistis

naturam diuellarum adiectionum, uidelicet . adiectionis , -ti l Luet. hoe punctum , quod cst hic, ita plauE intelligunt quod iussu, exereitoriae, de institoriae, di tributoriae .adhue / δε- --3 - - u . teneri: ut ita pia proximo si Κ Damnari ribes . facit m de in rem ver. l. si pro parte g. idem.

praeter illas sunt induct e a praetore aliae adiectiones, quaruuna uocatur de in rem uerso,de alia de peculio. de fiunt diuersae a praed:ctis : quia supradictae adiectiones nunqua habent locum contra diam pio cotractu facto cum teruo: nisi

hoe famini suetit,dno uolente: sed istae duae actiones dant conrta dum pio conitactib.sactu cum seruo,dno ignotanquidam , quod quicunque agit de seculio, videtur intentare illam formulam , de agere , scilicet de in temveisor ut hie, dc is de in rem uer i. si filii familias, in sine de ii depecu. t prima. I.e i autem . quae opinio ne c. tia esse videtur. Nam cum d peculio agitur diluta picabaria computantur; te ita Virud semus debet don. r . . ac

dominus debet seruo na riirilitet: quia cita lenius ii Pendi:

SEARCH

MENU NAVIGATION