장음표시 사용
401쪽
rue . Institutionum Imperialium. Lib. IIII. 16
m rem domini, venit in actione de pecu.vi mde pec.l.quam Tuberonis, I. in peculio. vetii. sed de id quod ni nil aliud est quam de in rem vello agi. de ita qui asa de pecu. de de in Ie inverso agit. Sed Io.dicit,* draei ita lunt actiones, de actionum tmulae. nec qui sormulam unius PNPOnit, alterius formulam propone
re videtur. Nec ob. d. l. de pecu .l 1 g. est autem . quia licet ibi videatur sub actione, de edi cto de peculio actionem de in re vera At .trao iis Pto nere, tamen non deinOstratur edi 'ctum, quod fit de ρο- eulio ini: sed generale, quod dicit de ominni eo, quod fit cu eo, qui in aliena est potestate: ut in ead. i. i. F.
ob d. l. filiusf in ii ne, quia quoad effectum proponit de in re in
de peculio . non quo ad formulam. Et e . dem modo exponet quod hie dicitur, una est actio de peculio , de de in rem velis. i.
ille, qui .pponit actionem de peculio, con- sequit ut este tu actio rus de in rem veri Et quod subiicit,duas liabet condemnationes. s. actionis de peculio uni.cpro suo effectii: de aliam pro effectu .s actionis de in re ueI
te dispicere solet , an 'in rem domini versunt sit: nec δ' tur.
aliteri l ad peculi j aestimatio
nem traii sit, 't quam aut nihil in rem domini versum intelligatur aut non totum.
d Siti . selliere, eui debetur: puta, habeo seruum castavdum . qui ordinatius dieitur, qui habet seble alium, qui uicatius dicitur . si ordinatius aliquid debet vicatio, de conuenior de peculio ordinatii ι non deducam quod uicano de iur : dc est ratio in promptu : quia si deduco
pertinet, ut si quid vicario suo seruus debeat , id ex
remanet peculium ordinatii uere ita timstra fiet et deductio , eum semper mane rei ordinarii peculis. e Iram. scilice Oidia
f L..d ιν peratura. ideir quod modo sub nube dixi, Obtinet in serum
ordinari . seiuus vicarius, Caualdus aut est domus custos. Alc. in l. lecta. uerbo, de domo . si cert. Pcta
Ioria , vel exercitoria , vel quia iussu , ccmpetu etiam hoe eande peculio , O .n a Box e de g δεν Mus. scilicet,oldi
In peculio dicitur esse id, peculio totius eius , quod Iquod superesi, aeduecto eo , in peculio, ratio es t hahen-
quod debetur domino , dum- δ' da: in iri torta selum eius do non debeatur vicario G ca quod ne otiaIur : quas erui. bA.Are. propter quandoque ev ait Ut Pna quandoque alia. Aὶ e
Cum autem quaeritur, quatum in peculio sit, ante deducitur quicquid seruus do-h eive, qui ita pote
'Caeterum dubium non esit, quin is quoque, qui ius state eius sit, debet: & quod 3ο su domini contra xcrst, cui- superest, id solum peculium que institoria, vel exercito intelligitur. Aliquando ramen id, quod ci debet se Nilus, qui in potestate domini sit, non deducitur ex pe-
culio : veluti si is q in si ipsius peculio sit, quod co
ouerse actiones, verior est: quia habent diuersa nomina, di diversa media eoncludendi. a Minone. scilicet,de peculio .
CvM AUTEM. CA SV s. In fine proximi si lia. buistis, quod tune demum transeundunt eli aestimatio. nem pee alii, quando nihil eli in teni domini venum . vel non totum. Sed domine,pto Deo dicatis mihi, qualiter in illoca tu debui aestimari peculium Fiat et res cum quaeritur, quantum peculium sit: tolum quod supererit, deducto Dixi Iustini a Domine, lupra i eciliis meatione de actionibus, de duas ultimo Posui,stis, scilicet de peculio, de de in rem ueriled domine, r osuill eas ultimo , propterea quod non dantur in ea si bus quibus aliae quatuor dantiar3Fiater,respond. dominus sustinianus non τii imo nulli dubium eii quin ille , qui in c. ludo niani contraxit, ponit,etiam de peculio, uel de in rem verisso agere: led stultissimus esset, si omissa ae . qucid iussu per quam facilἡ lolidam consequi pollit,itanseat ad dissicultatem probandi in te in domini teritini, vel probandi, quod tantum si in peculio, quod Blidum pet actiones illas consequat ut . di sumus in ver.Is quoque. Scire debetis, quod ille etiam , cui eompetit tributoria , potest age te de peculio , di de in rem uerta: de quandoque exped:t, plus agere tubuloria : quia in tributo Da non habet dominus pinulesi uni deductionis, seu praedeductionis; sed cum aliis et edito tibus, uocatur in tributum.
m actio competit: de peculio , d eque eo, quod in rem domini uersum est , agere
possit: sed erit stult: sitiamus. , si , omissa actione , qua facillime solidum i ex
eo,quod domino debet ucide etiam eo, quod illis debetur, F' Aliquando dieri plus expedit aae te de peculio, puta sin6 qui in sita potestate sunt. vel tutela; aliud quod superes , diis c ei ri . s a citur esse in peeulio. 2 sum in veitic Aliquando tamen . Iam intellexistis , quod peculium intelli sit ut illud , quod remanet, deducto eo , quod domino debetur; de etiam iliis, qui in eius potestate simi quandoque tamen contingit, quod dominus non primo deducit, quod se suis suis de . Detur: puta si habeam tertium otilinaritim, dc ipse habeat seruum vi ea riui de oldinarius meus debeat mihi centum; de vicatio suo so. ego pollea Guentus actio. de Peculio profuerit conti actu in in toto pe. sed quada in merce Pec Iari , quae est in tertia, uel in qualia parie peculii et maior aure in Pars peculii' non est in naeice , sed in praediis , dc mancipiis. N ianebit peeunia , di tune si arat timbutoria , habebitur non solum ratio eius mercis, in qua negotiatur , sed de id, quod inde ieeeptum est . Si ai rem de reculio agat, habeb tur ratio peculii totius i de propiet ea debet quis ea ui e prouidere , de epsere illam actionem , quae magis sibi proficet e ponii , sed qui- contractu serui ordinatij. praededucam illa centum, quae q* eunque potest probate in iem domini ersum , de in
mihi debebat .poterone dedueere illa so. quae seruo vicario debebat Diei tui. quod non . Et latio huius est haec: quia Ieges imponuntur rebus, de non uerbis . si enim dominus deducetet debitum vicarii, de peeulio oris inarii, te illud poneret in peeulio vicarii: hoe nihil aliud esset quam una manu auserre de peculio ordinatii, cratia manu ponere. ideira in peculio ordinarii. cum peculium vicarii sit Peculium ordinarij.h. d. Frantem versu agere poteli, uel debet. hoc dicit. Franciscus de Aretio. i caterum .dix inius stiria in illo .g praeterea quod is agit de peculio, qui contrahit eum seruo invito, vel ignorate domino: unde videtur , quod qui contraxit eo uolente puta iuga suo, non posset agere de peculio: sed tan: en aliud est . ideo
R Sed ii sint iis ima ι . no. quem essenialium, si eligatb mmios . scilicet. debet. Cum enim inspecto ii ire natura- malum, cum possit eligere bonum rvt in authen qui . mod. , 'Τ nat. eui. sui .ec g. i .eol s. unde uersus . Qui videt utilius .ii,setu ux liber se, apparet, quod naturaliter potest ora gari etiam domino suo: . t F. de eon. i. inde mi id, uod . re issile pecu .leg. nec letuus.& sepia, de si deiusso. g ptimo. Accut.
e D.bet . quasi dicit, de id deducitur, quod debet dare seMuus ' is, qui sunt in potestate; ut eo ille tuis suis. de filiis domini, e ru2illis dui: ut T de Pec.l. Peculium au IzIu. ra Plinita iuniit deletiora: absit ei radius luminis absque mota. Ac eurtius.l Solidum . nota, quod habens duas actiones, unam, ex qua selidum consequi possit : de aliam eum dili mitti o-nc: debet ipremate illam, ex qua selidum conlequatur. Ang.
402쪽
i Quod cum eo qui in alte.&c. Tit. VII. igcontractu consequi possit, se domino, eadem ly intelligi aecepit,utuerieret in
elegetit, non variabit, ut u .de tribu l.qlio a Iulianus.F.quod dicitur.& C.eod. l. Macedoniani. Item si alii creditori soluit, ut st. ad Senatuscon Μaced. l.sed Iulianus.G pen. item si factus paterfam. debitum primo contractum quocunque inodo agnouit,ut C. .l.Zenodorus. Itos uertit in rem patris,ut n. cod. I sed Iuliamis. Sproinde si acceperit. Item si noad dissicultatem perducat probandi in rem domini versum esse, vel habere seruum peculium, S tatu in habere,
ut solidum sibi solui possit. Is quoque, cui tributoria
in haete dem. b. ei gς--o competit, aeque de pe
plus, quandoptima culio,&dein rein verso age
i. ii nepote,&nepte,& patre, aliove, cuius' tin potestate
Iem Patris, pollea tsi vertit; ut st.eod l. sed 3 f l. e. Iulianus. 9.proinde. ixatorinuversi. sed de s ab ini- b Die iderio. Item cessat,quan si tacite ra. do pater cosens t. vel tu habui si praesens non contra- se dicat, ut dixit, ut meo. l. sed Iu quia rem
lius non potest conueniri, nec ii dira s quanquam. perat lite b dc I. si tamen sinente. ras a filio eius pater, et tam aridione de & C.eo l. ii permitte continen-
peculio , propter 'natuscon-Sed sane huic mo' sulium Macedonian . A
ximus de illo, qui eo traxit cum senio, intelligatis, de in eo quieuiti filio,vel filia. nepote, uel nepote con . traxit. Item licet idest de se tuo , quo ad dominum; quod in filio quo ad partem; de econueisb: aliquid tri speetale est in filio , quod non habet locum in seruo. cf. C. Macedo. quod proiit bet filiosa. mutuati:
re, modb de peculio, S de in rem verso . Tributoria ideo expedit assere quia in ea domini conditio Praecipua non est: id est,quod dommodebetur, non cleducitur; sed eius- de iuris est dominus, cuius& caeteri creditores . at in a- .etione d e peculio ante deducitur, ς qiiod domino debetur, & in id , quod re iquum eli , credetori dominus con-
in eorum persona, qubd senatusconsultum Macedonianum prohibuit mutuas pecunias dari eis. qui in potestate parentis sunt,pi& ei.qui crediderit, denegatur actio, taaduersus ipsum filium , filiam ve. nepotem, neptemve
sue morte parentis, vel emaci patione suae potestatis es. -demnati . r. Rursus de pecu quod n0 10 l lxψx Jς liri idei, exstedit agere quod se coeperint quam aduersus
iij rario habetur: at in tribu o habeat adhuc in potestate, siue emancipauerit. Quae i
seruus nori in omni b. ueniunt. aler.
autem fiat executio, filio condonato, habetur insti .i. s.fin.Ans. tu fuerit, melius habetis in litera, quam in aliqua Parte tutis.li .il Fian. g 2ua diximus . aprin.tit .vsque huc.
ad actiones supra dictas. sed in quibusdanon conueniunt,ut in mutua peeuniarquod te. Item si poliea pa- tes,T pecutet ratum habeat: b nias inu ut C.eo l. h. in princi- tuo aec rio. Item si Pateriain. Ptas solu iactus soluete coepit: ret, de non ut st . eod. l. sed Iulia. est statimnus.g.s n.& l.sequen. Protestatus Alias autem locu ha. de contraiabet, ut non tes eatur ria sua uopatet uel filius, siue luntate, ut peeunia suerit mu- est lex,sinis
natura ista ium actionum. Fiaret. dicit ip- .se, uerum est. Adhue
in summa debes scitoria, eius tantum, quo negotiatur. Et potest quisque tertia sorte parte peculii, aut quarta, vel etiam minima negotiari: maiorem autem partem in praediis, vel lmanci .
saepe onerati aere alieno cre domini, uel in re pa-
ditarum pecuniarum, quas in luxuriam consumebant,
tris,uel domini alicduersu in suerit, pote iit agere cum Patre, .
eo contraxisset. & ab t-- li eo condicere directa
piis, aut senebri pecunia ha- so bantur.
dic ut in prox.'. ixe bere Prout ergo eX pedit, ita Actibus, quod iussu, veliti actio ne iter Wi V 'vitu sque vellianc actionem, vel
hi obligat, quasi Vel tuam eligζre Gebet Uese exercitoriapolent agi directo, agere exercito. uel in
te qui potest' probare in re contra patrem vel dominum
mum patrem Obligat, quasi ex contractu de pecclio: sed seruus nor .utis de pecu l . 3β. si seruus di g idem scribit. de C deludi l. seruus. a Item filius fideiu bere potest, di patre de peculio obligare, ut fide pecu. l.3. si si
si lius. sed semus non .side fideiussi. l. set. Ec -- - . -
dixit fere se p. eo.g. .i -ueνsus patrem. etiam de peculio non tenetur pater,ut stit. Po:etit agere dite
domini versium esse, de in in τα
ι em verso agere debet. rotinus. sui ei orum contraxisse uidetur. Semper n.
tremita nendi sumus, id quod iussu velle uidetur. O cum V i patris domi nive contra is eo aseretur ii l. Fia.
eius versum ςr:ti. Vidirecto' adhibita hae adiectio io mur.
ne,de peculio, uel dein rem ueris Sed nuquid supradicta sex nota, squod iussu,
uis, intelliguntur in parcutiabus , Ur tib eris.
Maredo nianuin int I. Casib. cessat.
hic dicitur, di s C.Maced. si filius. de eauth colligitur C.ne ia, exercitoria. institoria,tributoria,de peculio. Ac de in te uer filius pro patre vel pater pro filio l. i. so, Κ Senarus. scilicet,senatusconsultum Macedonianum, ut Tad Maced. l. .quod cessat in multis casibus, scilicet, ii. Primo si fuerit miles filiussa init . ut C ad senatuscon. Μaeea. i. Item si dixerit se patremn .ut C.ad Senatuscon.Μaeed i i. Item ii plablue pateri a.videbatur,ut mad Senatust. Naeel l si quis patremiam. εlicua ii ruetit in scholis, ut Tad Senatuscon. Iaced .l.sed , , sunt no Ia actionum Resp. quidam, sp se, de Delunt Rro Quod iuneis in sinitae li. quae dicunt de act.de pecu & sic de singulis. su, exerci. ut patet et in rubrica cuiuslibet tit.sed Io.contra. Dicit. n. toria, dic. 93 sunt actionum adiectiones . non actiones le facit pro eo. non sunt fide neg gest. l. mandasti de T de pecu.l. 3.g.cu i eongruit. actionea ADDITIO.No.Pistae actiones sunt adiectius, non autem sed actio- proprium nomen actionis. Et idem n o. in gl .in l .si in plu- num adie-Ies . . sin .stiqe xercito.&in l. 3. I. s filiusfilaede peeit. Ang. cti Oncr.
403쪽
19 Institutionum Imperialium. Lib. IIII. 71o
Mιν DI Pa. 'em, aut dominum condictione a xamina
a condici. stitieet. eetii eon dictione, non adhibita hae a. ctione, institoria, Item de de in rem versis, ut T de in temver. l.j.in ptin. b Iniems turi saeti F de eden. l.praetor. g. sed de si fetuus . di issi eet tum petatur. l. si institorem.
Non solum ex contractibus eorum, qui in nolita potestate sunt, conuenimur , sed etiam ex delictis. di quia pro eis noxa in liter agitur; ideo de nox alibus ponitur .
ADDITIO. Ad istam continuationem facit l. i. st ea. X matiA-j3. O tus ille titulus diuidit ut principaliter in duas partes. Ptuno ponit,qualitet dedit o pro nO.xa habet locum ineuius esse sibi damnosum. secundum Ioan, ut T. de sur. l. si seruus communis. g. quod vero . DOMINUS NOXA LI. CASus. Quod iam dictum est .de noxa libus actionibus, sum ceret pro toto ti. In I tamen ilio dicitur, P si dominus conueniatur Pro mal ficio serui. dando ser
quoque posse a patre, domi ipsum maleficium, 'l velu- uum liberatus; & in nove condici: i tanquam ii furtum, damnum, rapina, ab ziu .eribit
si principaliter cum ipso ne- iis iniuria. Summa autem I pto iacto fiuoleruuli Eotium gestum esset. Et quo tione per mi illam est noxae Nadat ipsi actoriatiique, qui exercitoria, Velin- deditione tangi. Τ t Nanque in ipsum actote si eut s stitoria actione tenetur, dicorum,7 t ultra ipsoru corpora, dominis damnosam esse recto posse condici ' placet: quia huius quoque iussu contractum intest igitur. h
ransferret dominiustiui, in tradendo set uum Pro ptoprio ita. 7 t δ' Ieracto, puta, si uendidicset eum. Verunt a muscite debetis, cp si setuus datus pro noxa . quaesita pecunia ab
Pro delicto strui, domi- De noxa libus actionibu - *m nus liberatur, dando Arum
pro noxae in damnum pas Ri linis tu amnum
sum travstcrIur domimum, praetoris manumitte. quod auocari potestsi dom, tun quod est mirata. velit eum uumIItere. Ar. de Aretio. Dominus nox ali iudicio i Servi fui nomine. a
CAsv S. uarii ui duxit: ne exit Arci pro a legislatore. tu qui b. priae quis in pias vir Gur,
cens, P Inti O .luctae dicitdendo liberatur , ncc ml
iunt ex malefietis set uotum. Et ponit exe-plum in liteta dedi. uersis maleficiis, pro qui b.dantur acti. novales. In qui b. noxa . amo. si codem natus Detit dominus noxa liter conuenius liberum est ei soluere silimatione damni, vel date seruum pro no
seruorum, Venus ' in perpetuum eiusserui dominium a domino transfertur. sin autem damnum ei, cui deditus est seruus,resarcierit, quaesita peluti si furtum o cunia: auxilio m praetoris fecerint , qaut bona rapuerint, aut damnum dederint, aut iniuriam commiserint, nox ales actiones pro inuito diro, manumittatur. Noxalium amonsi qua
praesoriae. Aret. Sunt autem corallitulae nos in Ang. Aretinum. Κ Dbινώαν sed cum seruus non sit in obligatione, sed dani clium alione. ut is de te iud. t miles. . dec Dr. quo dando sertium, liberatur cum aliud .Palio , inuito creditore , solui non possit: ff. si cet. pet. l. ii. LI. Respon. speciale est equia iniquum est te ui nequitiam ultra ipsus eorpus extendi: . LV. I die ut sup eod. g tum m uiduat B l Nei miniM . q. d li' in d. l. minLitis aesti.
M. sed domine. quid ditae sunt, quibus , dom: no Xales a tiones, aut legibus, eet dei ut pro alio, set ibi est noxa dicit ipse . damnato , ς permittitur aut edicto praetoris. Legib. licet, pio delicto uel iEαl hune a
. v scue in utamur his vel Dis noto- , scilieet, noxia, dc noxa . de sum in ver.
i.,. ρ. Summ- -vxpin, in quo pone siccasum: Quaesiui a legislato huise α' ι. ἔςiqv xς-ς nititutum, P dominus, qui conuenitur act
serre,aut ipsum Ri homini noxae dedere. Noxa aute i teli ipsum corpus a quod nocuit, id elt, servus : noxia sdecim tabularum, damni 'iniuriae,ex lege Aquilia. Edicto praetoris, veluti ' i iniuriarum: ut bonoru raptor v.
ne iniquum est aut et dedo liberi, quod perpetuo sibi quaestuum cit, ut m ' I si quis do dixerat. &Piuba--iuetur Ere. amo .l non. n. sed certε est staeciale fauore liberi I iis . sic Ic alias C.de patrib. qui ii .dii .l et .ssisi lib. ingenuus sol. Aue. nova. Possit liberari .dando lemum pio noxa. Frater, dicit aci esse di. l. a. sic & si .de haer. in ii.l pig Acc, si Th. υ
Ρον ille set. si teruus per nequitiam suam domino suo ultra qltimationem corporis sui posset damnum dare. h. d Fran. c Ex malescja ide est ex quasi maleficiis, ut Tnau.ea .sta. l. fi. g. servoru . de de hoc plene dixi. s.de a h.S.actiones alit. d Furtum fecerint. supple extraneo. de idem in sequenti b. articulis. Nam cum duo talia eommittendo, agino potest; ut sup . de obi .ex deli.*.ii, qui.& fide noxa .l .cun seruus .c ρ omina damnato. neseienti eum delinqueret servus: vel scienti, tamen prohibete non ualenti: alioquin inibi idum tenet ut . ut is de nox. actio.l. a. de l. in delictis. dc C.eo. l. af obmationem. puta decim . ad qua temper est obligatas: sed liberatur, dando animal,scilicet, quousque actione iudieati conueniatu-, ut is de re iud. l. inites. g. decem.& E. Noxia ti de ti haered. l.item ueniunt. F. cum praedixi Inus. Accur. noxa.diri g unde uersus: Noxia delictum, delinquens noxa ri . uocatus sed quandoque uno pro alio utimur. ADDITIO. Et dicit hie Ang. quod redimens aliquem ab A. Thoi hostibus qui hodie intellisuntur infideles potest eum reti xari, ne re loco pignoris, ut serinae sibi per quinquennium. nisi 'se redemerit. l.Senatus.g fi. Ede leg. i. ic t i. C.de eaptiuis. sv N T Α v TE M. ςC Α sv S. Ego dixi Imperatori, Domine. vellem scire, an actiones illa nox ales procedant 1 tute ciuili, an a praetorio. Et dicit.* ab utroque iure procedunt .Est enini una actio noxalis,quae plocedit a i i a. t bulatum, scilicet, actio furti non rnanifesti Est 5 alia noxalis, quae descendit a lege Aquil . scilicet damni iniuriae Id a-70 liae sunt actio. noxales, quae descendunt a iure praetorio, ue rei non manifestituti ut bonorum raptorum, de iniuriatum. Frann Furii. scilieet, non manifesti est praetoria, ut ita.de peti P . Ac te in .a et si i. o Damni. stilicet amo . OMNIS AUTEM. CASUS . Seste debetis, cp ois actio nox alis caput sequii: unde si seruus tuus danum d ederit, Ec
domuic: Diuilis. Furii uero manifesti PraetUIta
404쪽
r i De noxalibus actionibus. Tit. VIII. 721
dominum, ipsum seruum possidentem : uel si manumissus suetit tune potetit dilecto conueniti de delicto suo, α similliet eontingit econuersis plerunque, quod ille, qui tenebatur dilecto primo ex delicto tuo, postea incipiat tenes In potιU.ire . eum alienatus est. de tacitas de pec.I.de ancillarum.g.ii fetuus uer.sed si alieno . Accur. h se caperat.ante litem contestatam. Nam post litem eontes atam non interdicit,ut is eo. l. si alienus se tuus. Et ratior quia imputatur ei, quare alienaveritrui st. . l. quemadmodum. in Prin.
Omnis ad quem seruus agi potest. Unde si alienus
Glinquens transit noviluer seruus noxiam tibi commi-
xi noxaliter. c de hoe exemplificat dominus Iustin. satis in
uel dolo feci. si quo etiam ques pumtur pro deli- serit, de is postea in potestaminus sit . nam tune cto librei hominis faeli postea ' te tua esse coeperit, ', in- Irabet, ut is eo. l. si serm- Aret terdicitur Τ actio: quia mnae iid. dc l. electio I. Omnis autem nox alis a- eum casum deducta sit, inctio caput sequitur . Nam quo consiliere non potuit. s seruus tuus noxiam com- Ideoque licet exeat de tua miserit, ' quamdiu in tua pote itate,agere non potes:i potestate h sit, tecum est quemadmodii si dominus, ε N. Mea tactus Duer,ut s. actio, Si autem in alterius in seruum suum aliquid eo sau atiis , qς ob qu* ς dςli I. potestatem peruenerit, l φ' miserit: nec si manumismus, transtatus cum illo incipit actio ei Iecti aut alienatus fuerit seruus,
gue , an seruus deliquit, aut contraxit. Primo easi si in dominum. non tenetur postea factus liber,ut T. i Interdicitur. facit. st. de mino. l. uerum. in ii. i. resipon .de isdeIe. . t legatarius .in Tk Non potis t. s. no
x alis actio. Et no. tem Ut linitria impediti. si deduei. Δι. tur in eum casum , a quo incipere non P resi: arguiri. supra de
At si manui niuus Iu erit, s vllam actionem contra
tecum esse nox alis act: o,' i
ca, quam in libertatefecit, tenetur: non alias, ut il de ne.gest l. eum amam. Ec C. an fetuus ex suo sacto.l. 3. in fi. nisi in catu, ut C. de per .haered.l. fi. I. M. in fi .
et SED VETERES. CASvs Dixi vobis,
qualiter dominus eo uenitur actione noxati : & qualiter poterit se liberare .dando sic Duum pro noxa . Hoc etiam habebat olim locum in siliis utriunque lexus. Noua auic Th. va
Sed veteres, quidem, hoc& in filijs familias masculis& seminis ad misere. Π No
Alios etiam easus ha- quq ante i dire ta suisset.
bes notatos in l. eum actum. in glo. redde- .
acti. . liqueri contra domi ias Th. pro num suum: certe Ae hoc nulla obligatio prodita est : qu a nulla eii actio ciuilis inter dominum , di seruum , adeo hoc ueru si . ut si nouum d minum ineaeeetit seruus ille , qui contra dominum deliquit, obtinere , uel factus fuerit si quondam domi
nus contra eum agere, nee nouum dominum noxaliter conis
uenire . Sed quid si T Theta fetuus alienus aliquid in numisia deliquerit contra te,
suum ,& maxime filiam in noxam alij dare, 'l ut pcnum palsi. Item ex dehcto domine non datur actio eruo sibero stati. Aretinus. ne ' ' per filii corpus pater ' magis, quam filius periclite Si seruus domino noxiam tur λ cum filiabus etiam' i commiserit, ' t actio nulla pudicitiae fauor P hoc bene nascitur. Namque inter do excludat. Et ideo placuit, minum,&eum, qui in pote in servos' tantummodo l 'in ta state eius est, nulla obliga nox ales actiones esse pro- , non pos tio ' nasci potest. Ideoq; , ponendas: cum apud vete-ε cin alienam potellatem co res legum cometatores 'i 'seruus peruenerit, aut ma- inueniremus sep iis dictum: num stus fuerit, neque cum iptos filios familias pro 'fipso. 7 t t neque cum eoGuitis nunc in potes late s sit,& postea factus fuerit seruus tuus: poteris ne agere contra dominum quondantui tuimune ex illo detrior Et resp.dom.Ius .in iam finita eli illa actio, quae primo competebat. Doducta est .n in
suis delictis posse conueniri ε.
timo. is de adopt.Ange.q In scruοι. propter seruos. t Fιliai familias. non etiam patres statuit, hoc solum in seiuis habere locum de maxime, quia ueteres legum authores scripserunt filiosam. pro delici is eorum eo se ueniri poste h. d.
teri dabatur filius δnoxa, ut fetu ,ut hic. Ite occidebatur Leite a patre, sicut seruus a domino: sed hodie non sic: a ut supra. . Et ideo de i1s, qui sunt sui, a alioeno uel alio. iv. g. r. de Q. Νι-ti depra de iure petis. i. 3. iure dige deis de lib. ci posthu. florurneis in suis. in fin. de C.de cessario se patria pote. l. fin. quitur, FD Exutimauit . ut hic iste tex.dedc C. de surt. deserti. Ni intelliucor.l. apud antiquos. si ante iu- in fi Aecur. ra digestoo Ῥιηe. id est, sere uel ru . Ang. ponae nominaliter , ICt Th.no scilicet e corpus poe--debere . nae, de diphthongan ddetur, quasi dieat p cor u. g. r.
vium sum a quo non poterat incipere dc quam Nix postea dex litem suam secetit, male iudicando, ut st . de iudie. illum seruum aliena ueris , adhuc non Poteris contra eum agere simi nee poterit seruus alienatus, uel mami inlisiis in quem dominus suus deliquerat, agere contra iPlum.h.d.
e Obligatio .seiuilis: sed naturalis sic: ut supra,de fide tuta
I. si filiusfamilias. uel si damnum alicui ilederit proiiciendo, eo separatim habitante a patre : ut sipiade obligatio. quae ex quasi deli αἶ. si filiussamilias. ec is de iis, qui deiece. uel estud L prima.g. si filiussamilias. 5c de his legibus dicit hic.cum dicit antiquos commentatores. Ac
s coniuniri. stilicet directo, ut freo. I. mmabido i sequen. quibus
405쪽
Institutionum Imperialium. Lib. IIII. 7α
2 a. de reiud. Contumaei a filii , an faciat, P actor mitti debeat i pe
ruibus filiis eondemnatis dat ut in patrem actio in factum, e re iudicata in peeulium , ut is eod. l. s eondemnatus Ecff.depec. l. 3. g. item scribit. Sed quid si iudicium filius a
ei pete noluit. imo contumaciter non venit, an mitti actor debet in possessione in peeulii prose ij videtur, I noquia ex delicto filii
Si quadrupedes pauperiem fecisse dicatur.
non debet conueniri patet evi l De dicitur. Eeotia videtur. quod se: ga alias dicit te opoleti cedete bonas in peculio tali, ut C. quibon ced poseum de filii .in eo. quod di .cit, vel a patre. dec. Sed huic verbo respond. Aldricus. quod dicta lex
ad noxalem actionem h d. F. Aretinus. a Gm livin. squadrupedum, ut Em.l. r. in prin.sed nomine damni dati a bipede, ut illa locum habet,ut Teod.l.P nultima. b luxuria. a Vel die facit: tate, ut facit pullus. e Feruore. i. amore,. - - :- :----- m ut si equus tuus, usequarn meam adiret, Ollium meum Degent , be dicitur seruor , quia calefacit amor, ut m aut heur. qui b. mod .nat e m. te. I illud. versic. sed nihil .col 6.d F.ritate. i erudelitate. s sua , non sui generis natura rvtin-
locum liabet.' Caeterum si genitalis, i l sit feritas 'cessat actio. deniquesis si ursus fugerit a domino, S: sic nocuerit, 7 t non potest quon
tresibi eunti in cait 3 contra naturam sem gene- a
nm . donatum, quod etiaea strense dicit ut, ut C. iam . erei. l. si illius- familias.
CissE DICATUR. De in aleficiis ser. uotu in dictum est rnunc de maleficio lorationabilium animalium . Nain aut dam. num dat homo libet: Ze tunc loco in habet
iniuria facientis datum. Nec cia in potest animal ' i inburiam fecisse dici, quod sensu l caret. Haec quidem 'lad nox sena pertinent act: onem .
sciuia,haut seruore ,ri aut feritate)pauperiem fecerint nox alis a filo ςtit. supra ad legem A- lege duodecim Tabul. pro- quiliam, per totum. dita it. Quae animalia .si no-
Aut seruus, de tune locum habet si ptimus , per
Aut aliud animal. ac lex GUOL,
malisi.:calcitrosus calce pri cusserit, dem s. io concurrentes non peSi quadrupes non mansueta iuxta naturam sui reneris damnum dederII in liberum corpus. non occidinus, dominus ex aedilitio edicto, ar
tui in factum,vel simplicii et de pauperie. f Pi edita. id ell,ad inueti a. g Scripta est . ut si petati. .I. sunt aurem. de Te l. i in piri .li Salitur . iubaudi , in utroque exemplo, etiam . Nam idem
est, de si non sit solitus, ut in Pone huius
Hoc cerum, si sera noeetio non euasit, quae habebat consuetudinem redeundi alias si euasi . nec utili. Pec
verbo, an maliis . Lmed. extris de inta
η TQ xx aut bos corrui petere solitos,
ditur in duas patres. rrimo quando γctio ac pauperie loeum ha -
tediri iti argum .i quires 1 aicani. is de sol. Ang. i co utra Mara ram id est eo siuetudinem gene s illius animalis,lieei sit sua eonsuetudo, ut calcitro; ut supra prox. g. nam maior pars equorum non Pessundat, de
Canes aliqui non duas partes Iriino quando *ctio uc pauper e locum Π δ' lupra prox. . nam maior Pars Equiarum I DII PUUM 1 4 , L bet uti non . secundo loquitur, quando habet locum actio so maior pars boum non coinu petit: qui a m M. dc boues di- : .a aedit edit uel non. Secunda ibi, hac autem, uel ibi, cx cuntur mansueti. Et mansueta cheiant ut, quae gregatim pastunt ut, unde neundum hoc eanis non est in numero C A s v s Oux sui a legislatore . qualiter conuenia- feratum, nee mansueto tum . Nam maior pars ea num non mut nomine animalium , quae raἔione ς-rent, si d innum mordet, & maior pars non gregarim pascitur: sed nutet ut
fi . quς eli conita . Sol .utilis ut ibi locum habet,directa non, ut hic,& n. eo .l. t s in bestiis. Aee. k Si I.nitalii. tui a genere habeat, quod sit sera.
dedetint 3 Et respond si an mimal. latione catens, lasciuia, uel seritate damnum dederit, uel pauperiem secerit alim, poterit contra te agi act nox ali de pauperie quae quidem M. io descendit ex lege i 1.Tabui poteris tamen liberari dando illud an unal pio noxa . Sed domine , qualiter animal
irrationale Dotest dare damnum , aut pauectiem sacere m Octio. s.litecta. Et ipse respondet : Fratet . si equus tuus calcitrosus calce n uti i postquam. pereuisei itis aut bos tuus solitus comit Petere cornu petieis Di damnum dant, aut pauperieui iaciunt: propter hoe Ioeum habet hete actio, secundum quod de hoc in promismo ζ. apparebit. Et sirin inuet.haec autem actio Quaesivia domino lustin Domine, pro Deo dicatis ni hi, ut tum ii e actio locum habeat in omnibus animalibus. quae ratione catent Et respond. Fraterii ccact. loeum habet momni hiis alii malibi is quae carent talione, dummodo contra nais tutam sui deue iis . di conli levidinem moueantur, & alioui
o Suasit. ut supra de rerum diu.g. serae. p Pav r ει. mirabilis est haec expositio.& Iegalisi ideo se lotae dicta, quia pauperiem aliquam Deit: scut bt da innstitiminiuio, uel ademptio patrimonii dicitur, ut st de dat
Sensu cam. quandoque tamen res inanimata iniuriam acete dicitur impropries ut is.commoda l. si ut O.I. plane, si si e commodaui.r Hae .scilicet supra dicta duo, de quod nomine serae bestia
tu iam sui ste uelis. α conluetudinem mouetantur, de alipui et Hae .scilicet supra dicta duo, de quod nomine ferae hestiae damnum dederint : extetum si ex naturali seritato alicui non agatur hac actione, de quod nomine mansuetae noxaliis A, Hrium dederint: eessii haec actio unde si uisus a domi- δ' ter tantum agatur. ut supra prox g. in principio tituli. - :-. .: ii M on ut te in Deerit et ricin Di CAETERUM SCIENDUM EST. C A S , S.
no metetit.& alicui no euent,uel pauperiem fecerit inon pid sis erus quondam eonveniri: 'uia ex quo fera euasit, deis sinii esse dominus. Et simus in uer. pauperies, in quo die casum t Domine, pro Deo exponatis, de dicatis mihi, quid est paupes ξ Et tespond. Frater,pauperies est damnum line iniuria, &e. Animalia autem luationabilis, quae ratione carent, non Possunt iniuriani facete: quia uiuuia re itiner
Iam dictum est supra, quod non habet act.m xalis de Pa perie loeum , nisi animal suerit sine rinione , de contIa naturam sui genetis nocuerit. Et scire debetis, quod aedili fio edicto pio hibitum est , ne quis liabeat canein .uorem uel aptum . uel aliud animal, quod transeunti I nucere
rossit, ea palle, qua fit uulgo ita. dc si habeat, Iillud
406쪽
gas De ijs, per quos agere, dcc. I in X. 7 s
animal libero homini nocuerit, condemnabitui ille qui it Iud animal habuerit, inquantum tuli una ullum fuerit iudicanti. non habendo deformitatis aestimationem , quia deformitas humani corporis aetii mali non potest. Si autem in alijs rebus dedent damnum, condemnabit in duplum. In ver. praeter has auis
Caeterum sciendum est aedilitio edicto ' prohibe
ri nos i canem , Verrem, a Ioprum, Vrsum, leonem ' ibi habere, it qua vulgo itersit: & si aduersus ea factum erit, & nocitum Vlibero ho-tem . itate debeiis , quod quando aliis quod animal nocitu
sui genetis est in eo los ' N.ba iulgo iter si si
Mat. quia aut est poenalis originaliter . de tune neutra per ait ram tollitur: ut st. de sui. i. ii pignore. cuin surii. dc st de condi fur. l. si prolate. I. surti . hoc tamen fallit in easu, ut fi nau cau sta. l. dc ita f. finali, quia ibi competebat altera de iure communi,altera de tute ieeciali. Aut non est mere, vel originaliter poena
Praeter ac. in factum, quae deleendit ex aedilitio aedicto, si militet habet locum contra eum a t. noxalis de pauperie utilis . Sed domine, si sic est: et-go uos datis duas a. et: o. pro eodem delicto . Frater, uerum est. Cum enim plures sint actiones poenates. ex eodem delicto descendentes, una al- telam concursa non tollit. hoc dicit. Fran. de Are. a Edricto. posito. T. de
minem , aut lis.&tune una per alteram tollitur, ut E. quod metus causa. Lmetuim. g. licet.
similem glo. habetist nau. cau. st a. l. de ita, quae olim uicipiebat. Idem ait I lici. cimini esse d cetur: quod suo nomine, aut alieno. si tbonum, & aequum iudici Alienci, veluti procurato- in l. nunquam acti Q videtur,tanti dominus con rio, tutorio, curatorio : cu mdemnetur : d
Vcro rerum quanti damnum datum sit, dupli. Praeter φhas autem aedilitias aetiones, S de pauperie locum habebit. Nunquam enim actiones praelertim poenales de eadem S re concumrentes , alia alia in consu
b Leonem . item tu. Pum, pantheram , dc generaliter Dinne animal , quod debeat nocere, ii uelblutum siue ligatum; ita tamen . quod damnum nihilominus facere possit, ut si de aedili. tio edicto. l. hi enim.& l. generaliter. 6 l.
seqv n. e Et nocitum . in cor. POre . ita quod non sit mortuum et alias ec. solidi debentur e aut ff. de aedili. edicto.l qua vulgo. I. reseo. Accur. d condemnetur. ratione deformitatis non habita , sed i
caeterarum oliria in usu fuisset alterius nomine agere non posse, nisi pro populo, pro libertate, pro tutela. Praeterea lege Hostilia' permissum erat 7t furti agere eoru nomine, 'qui apud holles essent, aut reipublicae causa abessent;
nes. n. de Iegulasti Iris, cuius tegule tenor ponMur hic in ii. lex.
)φquive in eorum, cuius' tu- DE IIS, PER
. lata minet Quia de actionibus eth. c. ndiximus , videamus anna urb. per quos ex e cean' sso. tur, de in hoc incipix. he R. Nunc, dic.
De iis, per quos agere possumus. t tela essent. Sed quia 'i hoc
alieno nomine neque age-TITVLVS X.
re, neque excipere actionenci, cebat, coeperunt homines
per procuratores litigare. R Nam & morbus, de aetas, Actiones intenta tur per & necessaria peregrinatio, vos, ct per praeuratores no- ite inque aliae multae causae I bos,quorum usu ohm prohia saepe hominibus impedim bitus erat, nisi in certis casia to e sunt, quominus ' 'i
bus, sed nunc necessarius est rem suam ipsi exequi posquavdo principalis agere, vel sint.
ii aliose fi pςi satum L nxum in curatione factatum, te operatum a detis.oui ait mendarum, ut st e O.l. ex hac. Item conde-
tres PaItes . Primo ponit v-nu in di luni hunem bte. Secundo unum membium assumit, di declarat, ta in de iure antiquo, quam hodierno . Tertio de A. clarat, quid est procurator, & tu tot. Se ω'icunda ibi, Alieno ve-luti.Tcitia ibi, Proeu. A m
d i 't i; natur in duplum occasione damni dati in alijs rebus exuta si ben hoc edicto, ut hic,& ff. de aedit edi.l.quia vulgo. secundo te fui ri, seon. in fine..' e Prater has. i. praeter hos modos agendi aedilitio edicto. f Haώebit. scilicet, utilemralias contra: ut supra eodem .g. hie autem. Accur. 'De eadem re.i. ex eodem facto, & delicto. ii consumi f. hoe est in teli gendum concursit e perceptio enim una aliam consumis'. Et ad euidentiam isto tum die, quod quando competunt plures actiones eidem, & eo nita Actiones euntem, aut omnes poenales liant, aut omnes rei Persecut plures si nae, aut a lue poenales, aliae rei perlecutoriae. Primo casu idb sui cope distingue t aut omnes ex uno delicto, dc tune una tonit a- at an una liam perceptionem oti in id, quod excedit, ut is ui bonor. inyentata tapto t. ptima, de st de actio de obligatio. l. qui se tuum pri-x liantur mole spon. Ze hoc cum ex uno delicto: non autem con- .scire debes quia licitum est cuilibet, nonii ne io agere, vel nomine alieno. No in inestio sicut pio facto suo: in mine alieno, ueluti nomine procuratorio. uel tutorio, uel cutorio, de sic seruatur hodie. olim autem potuit quilibet agere nomine siro, sed non nomine alieno, nisi in ea si bus pod. g. Wiis
hiis in litera. Et quia antiquitas ista modernis dura vidcba . Otur,oc magnam afferebat incommoditatem , quod alieno nomine agere non licebat, eo quod inultis de causis i inde diebam homines, quo minus res tuas exequi pollent: pro- 9 ipterea coeperunt homines per procuratotes litigate. hoc di
cit Hai .de Are. dmonendi semus I. admonemus.li hodie. .
I suemlibet scilicet idonei im: propter senium, qui nec si , . nee alieno nomine admittit ut . ut C .de iv. l. si tuus . b Ite propter pupillum: ut C. qui legiti. perso . hab. Per totum. Accursius. ADDITIO. Ex hae glo. nota quod lex generaliter lo--bδ, eursu. ut hie dicit . ubi aute in ex diuersis factis, una non tol--quens recipit restrictione in ex hasilitate, siue idoneitate Et alteram etiam perceptione: ut m de priua. delic. l. nunquam. in principio . In secundo ea sit, quando omnes sunt rei perlecutoriae, dic, quod aut contra eundem dant ut , dc tunc tolluntur ad inuicena perceptione, non con eursu, mss.loca. ut merces. g. calpae, aut contra diuersas,8e tunc non tolluntur etiam perceptione, ut isde tabit. exhib. l. locum. 9. condemnatio. In tertio casu, scilicet, quando alia eli
se tuus nomi ee in iudicio, nisi in certi casibus, ssibuς ini. t ut gradatim g. fi .f. de mun. de hon
n Earum nomine. s si quis sacere surtum eaptiuis, ues rei vi κ certis. pub ea uia absentibus. ff. de iudi. ADDIT lo. Dichaeerario fuit impulsiva, sin Ange. Ang. o cuius. i. alius q d.pIocurator Pot agere note eorum,qui in tutela captiuorum,oc releublicae causa ab lentiun .
407쪽
af Ιnstitutionum Imperialium. Lib. III. 7rs
uerbis. 5c praesente aditellario. Et reseo .dOm. Iust .dicens, pcerta,& stilennia uerba non oportet esse, qui b. Proculatoreonstituitur: sed per Duxeunque uel baco Procurator costituitur Ter
ct π αα bis basilibus interpositis, et a
apta constituatur: de aduersiario absente, Ergvo-
procurator, abisen e noete. Anq. ad uessiario, de etiam in
f Procurator neque certis vcrbis, R neque praesente sculper a luersario, imo plerunque eo' ignorante constituitur . Cuicunque R enim permiseris rem tuam tignorante eo, Plenuque constituit Sed domine, qualiter consti
tuunt ut tutores, bc cuti tatores: Frater, hoe in
speciale in hoc, liue generaliter, tuus procurator tria elligit.
multis ea siue spe ei aliter. In casibus exi. sibus tauieu specialegitur ' mandatum exrgitur, ut in interdicto de li. ho. exhi. ut is de . . l. Pomponius.in prin. Idem si mando aliis 2l Tho. ex cui , quod inueniat P vimus . maritum nitae meae: νi is de ritu nu P. l. generali in ptine. Ite in. caula lili pecti tu: ris , ut i f. de procv. l. non lotum. g ti. Item quando duos generam et facio Procurato 1 nam neuter ab altero exiget, nisi ha- H
tum, ut is de ptoeu.l. aheno nomine couueniebatur:
sed agens reali nullam satis dationem praestabat si siuo nomine agebat secus si ρ cura
torict nomine: quiasatisdabat ratam rem dominum hari-.DE SATIS DATIONIBUS.
Facta mentione proculatorum, a quibus satis Continuadatio exigitur, competenter de satisdatione su- tio.
vivirationem. et Totus iste titulus diuiditur in Diuisio,
Atisdationum modus alius anti Stati placuit , alium
sum amplexa ciri Olim enim si in rem agebatur, latisdare possessor s compellebatur, ut si victus estset, nec rem iptam restitu ret, nec litis qitimationem, agere, aut defenderς, i ib potestas esset petitori, aut
cum eo ly agendi, aut cum De tutoribus, γ' cur in orisbus remittit . Tutores & curatores, que admodum constituantur ,
primo lib. expositum est. De satisdationibus.
tres Partes ponit . quid iuris ei atolim circa satisdat. nem in iudicio . liue quis aῖebat nomine suo, hue uI Procura. tor. fecundo, quid iuiis sit hodie . Tertio extendit hanc legem ad omnes prouincias. Secunda ibi, Sed ii die hae . Tertia ibi,
latisdationis alius fuit olim, alius eii hodie. Apud antiquos ita
ciat O uni quodcunque conuenieba int
actione in rein,& luo nomine, ipse ecbebat
Ina, quod si uictus set, C intellitueret, vi t The - litas qstimationem,& m rara . super hoc dabat L num ii dei ullo te in .ec , Procuratoris ossi eiu
quibusdaest interdictum. itaque . de l. qui duos. Item in in te. test. Pe. tenda, ut is de mino.
sario e cute unque. s. habili, non militi: ut is deproc. l. illiussa. 9.ueterant. Ite in non foemi. nae,ut is de ptoe.l. sue minas,& l. neque . Item no habenti im
satildatio appellatur, it .udicatum lotui. Vnde autem
sic appelletur, 'i facile et tintelligere; Namque ii,
putabatur quis, ut soluere' ut , o tur sibi, quod fuisset iudica' licebat petii oti age ie
tum . Mu to magis is , qui cu In iFloreo, vel cain rem actione conueniebatur, satis dare cogebatur, si alieno nomine iud: cium accipiebat. Ipse autem, qui in rem agebat, si suo nomine petebat , satis dare non
re iubebatur, rem ratam doni inui labiturum: pericu
lum i enim erat, ne iterum dominus de eadem re expe
ratores sit: Mare debere, Verba edictim faciebant, i sed aliquando , his ' agenti
bus , satildatio remittebaturum. Agens Nero Personali, ad ea cogebatur, ad cyra Nesreati. Conuentus vero Hieno Fψ Tutores ero, SI curatores nomine satisdationem prasD- eodem modo, quo &procu
minens impedimen. bat, risicatumsolui, sialienotum. quare non pus nomine faciebat: si vero suo,
non minori as .ann. gc iur. Are. ut is de ptoc. l. minor. Item non furioso, uel mulo, ut is. de pioe. l. 2 si latiosus.&
l. mutus. I. Iesie. Item non accusato de crimine capitali: ut C .de procu .l.reum. Acciat.
ADDITIO. Ru omnes prahibentur esse procuratores, nisi fuerit lis eometiata . Et est ratiorquia haec exceptio deis . bet opponi ante lit. ntesta: . alias habilitatur persona pi cura totis: ut hie pet docto Sc in I.ita demum . di in t exigendi. C.de prue.d Rem tuam. ergo S unam. de plures: ergo nuntius est pro- euratonnuod verum et laut ii de Proeu. i. i. g. I.
e D. a. e. scilicet mandatatio interueniente: alias sim. - Ο M.
Deie iscit. pliciter positum hoc uerbum,detensor: intelligitur sine ma i cum I. O .ribus. ex fideiussione εο eius fide iusto te, di iasia satisdatio uocabatur olim iudicat una solui: quoniam Ponebar ut Pio indicato ibi uendo, de multo ioitius deta bat P:ae stare istam satisdati
Ii cm, qui conueniebal ut in retra actione, denomine alieno. Sed
quid erat de eo olim, qui .agebat actione in rem Fiater, aut agebat nomine tuo: de tunc non cogebaturis ilicsare dominum suum tem ratam habitu tum . Peticulum enim alias emetipsi reo, ne ipse dominus iterum ageret pro eadem te: tutores etia , di curatores, qui z bant actione in re in nomine pupillo tum, vel adulto tum . eadusat. sdatione in teti
ne te solebant. sed quid erat olim in actione petitial: 3 Frater in persiona actoris idem intellise,sp in persona rei. Iu 2-sbna tamen rei elidi Stentia:quia in peiubtiali actione reus si suo nomine conueniatur . nullam laticlationem prasiae de iudicato iovendo si autem alieno nomine conuel: iatur in actione peisonali, tune necesse habet satisdationem praestate de iudicato stiluendorquia in aliena re nemo idoneus de senior sine lausiatione intelligitur. h.d. usque ad illum S sed hodie.s 'ossisse .suo nomine conuentiis.
dato. sed procurator cum mandaro est: ut is de procv. l. si procurator. si per contrarium.& facit ad hunc I E iam. ercisi plane. in K. s Pruna libra. ut septa, qui da tu. po. Per totum. & de leg. per totum,ct Per alios sic qutu. vique ad ii tu de ia- tui. dc c.LX Geιti eis .htelligere. cum nomen sit consequens rei ut supta dedon s .est di aliud. l P emulum iacit n. de procv. l. non solum. s. item ait rede iureiurando. t nam posca.m Ficti spiae toti quod edictum non habemus. n rans tutoribus,dccuratoribus. 5ed quando hoc Respon. ione
408쪽
in rem agebatur. Si vero inpersonam , ab actoris quidem parte eadem obtine- Q tum persona, quod in iudι-bant, quae diximus in actio- cio permaneat usque adiit τb
. sorte tune,quando erant testamentati j. vel dativi, c per in Psitionem.Nam tunc non cauebant de lato, ut iupta desida.tu.in Plin. a Remittebatur.f. de facto. b ue ιta erant. hie non debet esse. S. secundum Ioann. quia de quod lequiis
cl Ommmσ v. s. sue cum mandato, siue sine mandato. e Sari daret. studicatum solui. 1 Gia vem a no. antiquam regulam, quae etia hodie bona est,
vero reus.oc ii. de Proeura. l. non videriit.&i. qui proprio. g. quialium. Nρη cogebatur . Inoe loloca iudiis te bat ab actione in rce licet per inulta uerba hucui lue inter eas notauerit diueten
da,si praetor ait. in fine. Et cave tibi in notanda differentia horum capitulorum:hic enim primo loquitur . quando immobilia non possidet: ut hie,& Equi satisda. cog. l. scienduest. in pIin. l . suurminum. hoc est, tempus definitiuae sententiae. Sed nunquid fidem libet
ne, nullam satisdationem Hpro litis aellimatione dare compellitur, sed pro sua tanne, qua in rem agitur, ς ab eius verb parte, cum quo agitur, si quidem alieno no mine aliquis interueniret, omnimodo β satis daret: φquia nemo f defensor interminum litis: vel commi titur suae promissioni' cum iureiurando quam iuratoriam cautionem ' vocat 'tvel nudam promissionem,' vel satisdationem pro qua' aliena re, sine fatisdatione litate P personae ' suς da-
idoneus esse creditur. Quodu'r proprio nomine aliquis iudicium accipiebat in personam, iudicatu in solui satisdare non cogebatur. l sre co mpellitur. Procurator dominι acto
ris, vel quasi fatisdat de r. to , si dubium seuerit de man-GIo: procurator rei, etiamsi Hodie conuenlus suo m- demaudato certum exilierit,
Aoni Tio. μοῖ πι - δ' fauet iudicatum sotai, cum Die seeundum Ioan. satisdat, udiculum soluised omnibus clausulis oportunis
tamdiu tenetur, scilicet quamdiu durat lis Distingue , aut fideiussit in certam tempus e Sc tunc ranis diu tenetur,& non ultra, ut C. de iideiussotib. l. penulti-- . Aut non, nec ncausa publica , nec in ictiptis , & tunc non tenet ultra duos menses et ut dicitur dicta l. penultima C. de fideiussoribus. Et est ratio , quia actor uidetur sibi re. mittere , cum promiserit, litem se conte. staturum, usque ad duos menses , ut in Authentica ex exec. I. Primo, Colla .septi ma . Si autem cauissa publica, uel in scriptis: tunc perpetuo a
lo. i I. i E. iudi. sol.inhoe,an habeat executionem paratam as uersis si deiussiori . sine nou
Fideiussotiudicio' si ili quudia
Utia aestiis ruatio. raratoria cautio . satisdare
satisdatio dupleκ abactore exi
0 2 aliatio tu alcatum Holui contra hae hac latisdatioὶ Resp. sed hodie haec alit er obser rede deiussoris porripitur '0R , nisi ς nu Euantur. Sive enim quis in ' Ienetur citam idem procu rem actione conuem tur, si
nali non satisdabat; non. Are.& idem dicit iis de
Proc. l. li procurator mens in glo. non datur . Sed contrarium dicitur in rub. iudi.
sol pro qua isde solvi I. cum qui s. g. de peculio secuis uiri Ang.qsED H o D I E. C Α s v s. In superioribus diκi,quod comi eluus ast in petibnam non tenebatur iud sol. fati id re:sed conuentus in rem act. suo nomine latisdare teneta tui iudie. Bl. Sed hodie aliud est: siue enim hodie aliquis conmentatur in rem, siue in pei sonam, & suo nomine, non tenelut lati dare de iud.sol Ld tenetur siuisdate iudieio susti. usque ad terminum litis.& in ista cautione quandoque statui suae promissioni cum iureiurando, aliquando suae nudae pisinistioni, aliquando fit ista cautio per bonos fideiussores, secundum qualitate perionae, si si erit extraneus. Si enim metit patronus , vel parens , quilibet fideius br. pro idoneo habetur.hoc dicit. Franc. h Nullam fati itιο em. ideli,nullam promissionem per fideiussiores facere. Nam a tisdatio per fideiussores sit. ut Equi satiscog.l prima. nam nee de defendendo,nec de dolo, quod absit, nee iudi catum suluere promittit: quae tria conti
est proin illa , di est satutum te napus, intra quod teneantur fideiumr: si quidem sex mensiuin est, intra alios sex mentes poterit fideiussor moram purgare, sima uas,non habet tamen nisi lex menses, intra quo a Poreti mora P*nae purgari, si exhibeatur reus, licet urimo exhibitus non fuerit, quae die, ut C .de fideius Cl.antepe. a Sed , , quid ii pollidet immobilia tantum,quae ualent x dc eonueniatur in centum, nunquid latici abiit Reieon. iie,ad minus in eo,quod excedit:quia quod iuris est. ln toto. quo ad totum: taem erit in parte,quo ad eartein: ut is de acquir haer. l.ti seritus eius.& dixi in l. qua de tota.in gl.dicta lunt.n.derei uend. in Promissi i scilicet, ubi possidet immobilia. Item propter priuilegiuin: ut C. de pi in agen . in rea.fin lib. ra.& dedign. l. 'vocies.eodem. ii tiem in casas quando non possidet immobilia .ut C.ut omnes tam civ.qua in crimi. l. I ibi cura
quo I ao ut, nec iudicatu in futuere promiIlit: Quae tria conti
ae duae ex consuetudine non seruantur, nec iunt in usu Accursius. i Pra luis aiunarιο .iudieatum flui.Aecur. X sn tu uiopermaneat. haec latisdatio appellatur iudiciosissi ι in hic pater, C qui sat late cogantur. l. 1ςς
N iusicepto.collatio. Quinta , quae est in C.de sit.ωntest. authentica,Oiseratur Reloonditiasteundum dist. huius i. intelligit Nampos et iotes pet
tionem huius i. pce dele in casu suo, vi delicet in sipulatio ne plotia, de iudiciali non aut in stipula
409쪽
3 I Institutionum Imperialium. Lib. IIII. 731
et C A b v S. supra dictitin est, quod si aliquis suo nomine cOuueniatur, quod nunctuam lati dabit de iud lol. sed ibi uptae ilabit cautionem, usque ad terminum litis . Sed quid squis litiget per procuratore i Hater, per tem ore ferendae sientem , rem m.uricio P seus eru: de tunc probet mandatum. an dicit. dubito: & tunc satis irremuti
dat, Sed Io opimo uetior est . rix liat etiam aliam cautio- hab.dcno. nem pio eurator actoris, s de desindendo eum, pro quo a- tat glos degit: ut ii. de Procula. l. s. tuum .si. ii. alias denegatur ei actio: Pal. lni. ut i .de Proc. l. mutus. 9.poena.
uando, & si tutor, vel curator, vel aliae tales per: onar, ς
reus Et pnino videa- alias si deissor Pro eo mi em quae alienarum i erit gubermus de illis, qui lita- cedem Icnelnsii r pro es, suod '
ris. Tuc. n. necesse est cario Intercedat . hoc dic3I . Aret.
P caueat de rato. si dubitet ut de mandato . St. n. constet de mandaro, tunc non tenetur cauere de ra. to . Sed qualiter poterit eo nitate de man-r i nonia. dato procuratoris Frater , tibi dico. de mandato procurato. ris eo ni abit, si man. datu est actis insinuatum , vel si dominus litis in iudicio est praesens,& in iudicio procuratoris petibna in confirmaueri e Ide:nobseruandum est de eadem. tuto te , de curatote . volente agere P Procuratorem, & in ali is quibuscunque personis alienarum rerum gubernationem habentibus, ut in gl.dc tu in in vet. Si vero a aquis.in quo pone casum sic. la in habuistis,quid tulis sit, quando lis inlec- tur Per procurat Oiem actoris 3 modo videamus, quid iuris sit, quando lis suicipitur Per procuratorem rei . Tunc eni inroteit reus praeiens esse ii dei ultor procuraturis sui. colamnationem receperunt litem
quibus iam per alium t inserum Si vero aliquis conuenitur, si quide in i t praesens s procuratorem da - Sin autem per procurato- re paratus est, potest ', vel rem iis, vel infertur, vel su- ipse in iudic iam venire , de stipitur , in actoris quidem dio sui procuratoris personam tum ' actis insumatum best, vel praesens dominus litis in iudicio procuratoris sui personam confirmauerit, ς ratam rem dominum habiturum , ψ satisdationem procurator dare compellitur : eodem Ri obser- per iudicatum solui satisdationem, solenni lii putatione ' i firmare: Fi vel extra iudicium satisdationem exponere , per quam ipse sui procuratoris huc iussor existat, ii pro omnibus iudicatum solui fatisdationis
e Persua. ut sunt pa- es in bonis filioru : ut C .debo. ma li. dc de do quae tib l. h. s.
isti enim possunt in tus muni scire per alium ii. cipalis pio tem: ut hie sebiicit . hia crinii f erat:-m inferunt. scilicet. per procuratorem quod est in te, H VM telligendum, si ptius ipsi litem contestentui; de ite litium rizi ' pldomini efficiantur:ut C. deproe. l. neque aias non , cum qnon domini, sed administratores sint , de pro eurator a d. rex in ' i' mino debet constitui, i st. de procul. l. i. in plin. Led ii ii'. si s φὴς iudice, uel extra rudicium, potest esse fidei usi Oilui procura M s, supradictae personae 3gunt, nunquid de laici cauent, vu is p ii μ
totale, vel particulare inteses se, scia ut ratum pro Pax te, vel nullo mohi, ut l. si
Scuratos. totis pro omnibus claui alis contentis lub illo verbo, iudi c. sol. ita quod teneat per illam satis lationem , dc etiam haeres eius:debet etiam cauere Procurator rei, quia reus veniet ad iudiciu in tempore lententiae desinitiuae t uel si non uenerit, quod soluet omnia . quae in definitiva sententia fuerint. niti a definitiva rusa suet it apsella tu in .h d. Haec tamen ultima cautio in persona rei lio 1 te non habet locum . nec etia in duae in pet:ona actoris,lcilicet, quod caueat se contestatutum lue in intra duos in enses: de quod idem lolia et de crina in partem litis, si luccumbat, unde quod lati laetur, in sol ea uetur, sed in usu non habetur. Franc.
a Mandatum .exua ius factu lu.b Insinuatum. i. colam iudice demonstratum. C co Urmaturra. redere , non : nam confirmare potest , dc
tunc satisdare non tenetur: ut insta prori. si alias eii in tit
ADDITIO. Nota, quod quando procurator agit, praesente domino, de confirmante, non Potest pio talor ie- pelli desectu mandati . vel ubi dominus mittat litetasaduersatio, vel iudici.u l. s ei uratore in . st de proculato. Angelus. d H.ibiturum id est , quod dominus habebit ratum, quae committitur, qua lo dominus scit, di potest habere latum,' non habet, it se. rem ra. ha.l. quo enim. g. i. de st. de ibi. l. ratum. a ubi dicitur, Ialum autem habete dominus debet,cam Primum certior factus est . Hic tamen distingue, an sit eeitum habere inandatum, de tunc non cauet, ut
hie. R C de sat se lis Aut cellum eit, quod non habet: dctune etiam cum suis datione non admittitur, ut ii. de nego.ς it. l si papilli. si si . Aut dubium est. de tune secundum de iudicato soluet: do conirentumuit Reipon. non vi C. de ci id pinad min. tui l. tutores debita de l. latici nus r. I. defensior.ε. ibi RQ, ι' Sed tamen in tuto te videtur dicere leae contraiia si sit incer g i tum de os scio sui i n. de admisi a. tuto t. l. vulgo. sed ce te ibi non dicit, quod debeat de lato ea uele, ied quod i l. T. to lius damnum non lubibu , propiet ea quod ille non sit tu. x R i 'τQt. Sed quae est ratio,qucid ei ocuratores latis sani, sed tu u ς - i- pia dictae perlbnae non Respond. quia praediciae perlonae ' quali do in mi sunt, ut is pio e inpioie .l qui fundum. i. si tu P Q 'tot S C. de epi.de cle. l. Orphanotiophos sed in procurato. vi Iibus secus:quia non sum domini vete, ted licte: vi st. de pio curato. l. i. in prin. g ir seu irraeientem accipe etiam s. sit in horii, , vel in pipῖ qcontinentibus aedifici; frutiis dep: Ocur l.prasens. ecl. qui in solo. de l.dc ideo. - rq , h Pateit . id est debet, seeundum quosdam . di eunt enim . est, quod ii dominus eit praesens, ipse tantum debet fidei ub re pro Pti curatote suo' si autem abiens est. proculatori' teir. de debet fidei timores suos dater de tacit pio his is iudi .lol. l. si ad detendendum. 5c mde procur. I. qui prOPIro, in si ' riineip vel diei potest, quod etiam si dominus est prae sem, tamen Poteu proculator date tuos fideiussores, cuin Desiniit etiam sine n. sudato quilibet possit alium defendete: cl.lule: Mut C. de satissationi hus. l. prima , de C. de procurato line In id ribus. l. exigendi. & eriam inuitum, ut T de tolutioni- dato. bus. l. solutionem. dc ita proprie accipitur hoc vel bum, potest. i Exs enere. actori, vel notario scribenti procurationem. ex cuius stipulatione quaerit ut acton vidis actio, ut st. Iem p u. ni fore. l. non quali. Ρ eii in electione rei, utrum exigat probatiorem manda- 7' Κ exiliat. nota, quod dominus ei iam extra iudiati a procinatore, an satisdationem rec pia , de eu pro eo ar- cium. potest pro sim procula mi e Agumen. in auth. decol si eos .in si .eoli ' sed ibi non loqui. i ut de procuratore, sed de exactore tributorum. sed i Dan. uita Dicit enim in electione procuratoris .esse, quo I duorum istorum facere uelit e quia quoties ad duri quis alter. native tenetur,eius est electio,ut supra de actio. g.huic Bal. etiam dii iurguebat, vir uni d.cerct, non habea mandatum: potest pro sito procuratore fidei ubere, de rete irare euab omni onere satis. andi fideiuliendo pio eo notario, qui de tuo mandato est rogatus. uti. si defunctus .in princ. iide
410쪽
733 De perpetuis&tem p. actio. Tit. XII. 73
e Cearet . Glreet , reus , qui laeni prius Conteliatus eii suo
nunc. a Procuratore. g c-ι uentur . ergo
debet eodemnari pio curator Plaeseas. rem de iudieato soluendo, fiat executio sine nouo processit 'Et communiter doeto. die unt. P sie, ut in l. fi C. d. usu. rei iud. N Bati .in t i. istud sol pet tex. d. l. 6. voi dicit statim , quia dictio, statim, importat summariam cognitionem , sine ordine iudicatio: ut l. momentanae. C. unde
theca sitarum rerum conuenire compellitur , - siue in iudicio promiserit, siue extra iudicrum cauer l, utram ipse, quam haeredes heius t obligentur, ' i alia insuper cautela, vel satisdatione propter Personam ip
dae in iudicium vera: et, i t 'vel si non venerit, omniadab t fideiussor , f quae in
catum. io procura tot rei si .ue interuen.at ante litem contestatam stae poli, tenetur lauseare.
. Praecedunte in inco, qui praesens ecat, de constituit procuratorem ad se defende. dum . Si autem reus si abiens, siue conuematur in rem, siue inpers ira in procuratore:us debet sitissa re I f r
tra eum .i Satis alienem. NO. ta ,qliod siue interueniat procurator an .
te lite in contellatam ut supta eodem . . si uero . debet satis iam: siue pollea;ut lite de C. de consor. erus lit. l. secunda . Nec Obit M. quod diei tut aliod debet fieti ante 'item colet latam, ut stae de procurato. l. Pomponius. I rati habitiones . quia ibi interuenit procu ratot ante litem contestatam , ibi autem pollea interuenit , di pollea satisdat, ut dictum est. k Rina. lei licet. Procurator, ut ε.de pto curatoribus. l. qui P. Oprio si 2.l Dictum est . T. eo. S
istare. Arcimus.' Si vero' i reus praesto hex quacunque causa nonsuerit,dc alius velit de sensionem eius subire nulla differentia inter actiones inretia vcl personales =l introducenda poteli hoc facere: ita tamen, ut satisdatione mi
pii et aettimatione. Nemo venim secundum veterem
regulam ut iam dictit in ieli )alienae rei sine sati l latione defensor idoneus m-telligitur. Experientia Hi rerum massistra.
ab eius. in Re ia urbe s. Constantinopolitana. vel die de veteri R ma Acciar. n caput. C. de veteri iure enucleando. l. t.g. nulla. Ic g. sed di si quasi zs. o Segus. imino non videtur in seiciendum . quod ibi fiat, sed quod fieti dear;ιt ε. de Oisic. Praeli. l. sed licet. quae est cotta. sed hae est intelligenda.quando ex certa scientia est conetu lo, vel lex, non per et tutem , ut ibi. χ facit ad lianc.is. de leg de lena tu se l. de quibus. Aecur. ADDITIO. Hoc verum , quando lex tollit consu tudinem: alias unaquaeq; ciuitas alum det in tensu suo, desie obseruare debet tuam conbuetudinem et de ex senerali princip:s permissa inducere pbi particulares conluetudines, et a in contra leges . qaibusliari debet: ut habetur ing. non ic PIO,s .letu.na se a. ccl. Q xto tu,an in fideici.
ciorum usu, in ipsis rerum document: s apparenti μ ttamn sciuuates dedient si qui consuetudinem ciuitatis Rinaria.
Quam sormam non soluin hac regia m Vrbe , sedet: am in omnibus nostris 7l
prouincijs & si propter imperitiam aliter forte celebratur obtinere censemus: cum necesse sit omnes prouincias, ' i caput ' om
id est, hanc regiam Vrbem eiusde in obseruantiam se-3 qui . QDe perpetuis,&temporalibus actionibus,& que ad haeredes, &inhaeredes transeunt.
REDES. oce. et Quia de actioni. bus est dictum et de quaedam sunt perpetuae, de quaedam non: ideo de his ponitur: ut i. eo.in Prin. item, quia quaedam transi. I in suistoriae sunt lixrediabus, de contra haereis des: oc de his ponit
ADDITIO. Sed melius resideret ista tublica tin mediate post ritu. de ac quia
continuatura remo tis nimium , cum nissumus in priit. liberi. Oe loel .
Onit regulam , 5c exceptione , s quae aci: Ones sunt perpetuae . Secundo ponit regu lam,dc exceptionem. s. quae actiones sunt
Actiones crmies tam rea- transitoriae ad haere
let , q am personales , sunt de . Tettio ponunOperm praetoriae veroρ nales regulariter durantauuo , quod fallor in actione
tua est. Sed praetoria reι Pe secutoria , perpet . μnt . Aramus. Oc loco admonendi sumus , eas quidem actiones, quae 'ex te
nes.Tertia ibi, Supere. ς CASVS. Scire debeiis dicit luit in . I Pda actiones erant olirpetuae . hoe est, sinet sis pii nitrone durabant: led hodie qla insunt perpetuae, I. du Iatiuae usq; ad tempus a. iactis constituti
eui usinodi sunt illa actiones, quae dei q-dunt a legibus, dea sacris constitutioniis bus Imperatorum,oc senatust. sed ptoriae regulariter loquendo, de olim erant,de hodie sint annales: quia praetoris impetau, de olim erat. beet hodie est annale; de ii d. Et cave tibi: aa Pp hoc, o dicit litera , donec sacrae contiones tam in rem , Q in peti nam, dcc. non vult innuere, lactiones in rem lsis erat perpetuae: sed hoc ideo dicit, quia ta in i ea lib. si in pionalibus dederunt laeta constones tines certos, de sum in uer .aliqii. 7- Supia prosili dixi , cpplerunq; sunt annales ritoriae actimnes. Sed dAe,qua redienis vos, Plerunq; Et ieip. ideo quiano oes praetoriae a in annales sunt: sed aliqn perpetuae: hoe est,e scis ad fine saetis constri utionib. constitutum durat tuae: ut patet in bono tu possbrditatis petitione,quae datur succedenti de iure piae torio lIxc m est propia, de in perpetua, scide in fideicoitimis rariis: qa bonorii possessoresciunx haere des de lase Praetorio; fideiconunislaoj veto sanc vides linco