D. Iustiniani Imperatori ... Opus prudentum responsa Caesarumque rescripta complectens, quinque voluminibus distinctum. Multis legibus additis, ac iuris consultorum Cuiacij, Dyonisij Gothofredi, & Iacobi Anelli de Bottis, Augustinique Carauitae gloss

발행: 1598년

분량: 475페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

51쪽

1ue Institutionum Imperialium. Liber I. I 6

me detra

negat, rus

. . cap. ψ8. η Iur nata hic communiter acci

natura. Na

b visu aut prolem

domino parere.

d Scilicet quod promi sit per sipulatio

nem.

e Haec niseli legis in

a'; quos vide hic p

g Hoc uer in in p- septis moralibus, secus in mysticis, seu figurativa Quia illa

uni mirabilia , si in ciuill OP.

corpo te secerit, iure secisse existimetur: ut is eo. l. la.de 3. Item sunt praecepta ciuilia: ut praecepta de usii cap. quia de priuata utilitate eit vlucapio: ut T. de usi cap. in prin. ibi, Ne dominia dcc Et ne publieu est ex eisdem exemplis . dc do-eet eadem exempla: ut ecce a iure naturali, ut non locupletetur cum iactura al

ex naturalibus* praeceptis, aut gutturn,haut ciuilibus . GDE IURE NATURAM gentium, A ciuili. T V L V S II.

letius rei publica . Aiure gentili, ut liceat reipublicae propulsa re iniuria . Ite a iure ciuili: ut respublica usu capiat, a sicut priuatus. quae exempla potuimus stupra stati in in uerbo, iure P. i

Iis naturalis. bb ia ut gentium. id est pie pris iuri 1guttu .c

M is uti, ta formina Comitandi o, i m procreasto liberorum er educaris, sunt de

ture natura ι : eo quia int. ι

Vsd naturale

cli, quod natura omnia ani

malia docuit. Nam ius ς

etetorum. Et istud quod hic est nominaius casus,qn haec dictio natura est ablativi casus. de econtra est accusativi,qn natura est nominatiui. & tune dic natura, i Deus. ADDlTIo . Die Fin Por. quod hoc telativum quod erit aecu sui ui casus di uecbum natura erit nominatrui. Nam hoc verbum docuit

atque foeminae ' coniuga

tio , m quam nos naatrimonium' appellamus. hinc' li-λ' berorum procreatio,&educatio. l Videmus etenim c*tera' quoque animalia istius iuris peritia censeri.

in tex. positum, potregere duos ac iatiues diuersos: ut iripi ordinaria.in lita e eulares.C.ad legem Falei. dc hi in t eam, qua . C. de fideicom. e Nam tui. bene dico omnia animalia . DE Iv R E NA- TvRALI. Dictum est supra, i ius pii vatu eli collectu ex naturalibus praecePtis, gentium.& ciuilibuti nunc de ei, dicit,& ptimo de

iure naturali. Vs natura lecti. TO.

illud, non humani f

Cui libra populo iuris Elio solum est hominu .

tus iste tii tu . diuidit in iliaque partes. Primo Ponit de iure natura li. Secu

propr: iam eii, sed omnium)' ius proprium consitauri eanimalium,' ' quae in coe- Uuod uero ab omnigrauescr

i In mari . ut pisces.

ide dico di si in qua-

lo,s quae in terra, quae in uatur , in ecnIIum v ncva' scantur. martyna scillatur,

Hinc R descendit maris, i

do de luce gentium, de ciui.Tertio ponit una diuisionem iuris naturalis. Quarto rediens id ius ciuile,& naturale, ponit una in disterentiam inter ipsa tuta.Vlii ino ponit circa quae uersat ut ius ci-

X Hine. id est ab hoeiare naturali, scilicet D cv, qui Primo Ada Eux coniunU0α insaiadiso deli et Hum posuit. Accur.

Isaris. id est masculim cium aris. saloiu, non corpora, ut fisa re. tu i nursas uile. Secunda ibi, ius autem ciuile Tettia ibi, Conuat aut c. M ADDITIO. Eiit Adriasin Ang. uia, secuto soloeotilensiuQuatta ibi, Sed naturalia. Quinta ibi, omne autem .Et Loepinicipium etiam diuidit ut in tres partes. Ptimo ponit desinitionem tutis naturalis . Secundo declarat illam.Terito prqbat Per etfectum. Secunda ibi, Nam ius. Tectia ibi, Hinc deseendit . C A s v S. Quidam scholaris rudis accessit ad principein Iustinianum,dc coram eo talem coposuit qui strone. Do mine Imperator dicite mihi, uiua est ius naturale impe- possibilis est separatio per ingressi uin monasterii : ut C. de episc. α cler. l.Deo nobis. cuca Pri n. dc in ite te tali .e ex publico. de conuet coniug iccus autem, secuta earnali copui. n Miatri-onium. i effectu in Zimonii,& sic no. in matrimon tu quo ad originem est de iure nati, i de Deo: ut hie di. lide iure gentiu ut dici pol. ga ab eo receptum est,i. De iure ciuili et dici potia a forma ei adiunxit,& iolennitare, secta.du Ato. ut pater i. de nup per rotu tit. enm dicit, a 'altarunrator rndit ei: luc naturale eii. quoddam ius,quo iure om- da nuptiis abstinctu ne iste eis, ut ii de tit unu . per tolli. nia animalia sitne inii ructa , de perita. nati ita l. a Deo. yes =' unde debet diei iure ei tali: utri de iussi. dc tu. l. ius ciuile. petita ius naturale eli quod da ius. quo iure natura i. Deus o inrita animalia inii iuxit, de docuit, ct in idem petonini a recidit haec politio calus cum prima Bene dico . omnia animalia. quae non solum liet locum in hominibus esed in cibus ani. malibus liue in celo,s in aere nalcati tur, ut aues, liue in ictra .ue alia animali a, sine in aqua nascantur. ut plices. Videmus enim i uidere possumus ola animalia. nedum homines, ei se petita huius tulis natu talis,h.d. ulque ad uet. hinc ADDITIO. Intellige hoc. nisi ad prohibitione graduum lineae a:cendentis, uel descendentis, uel et collat et alis in primo gradu: quia dr de iure diuino e lueras L. in ..uer. opinioni. dis .ieq. extia de resti si O. item quo ad formam uerborum eii lute canonico, sed quo ad instinctum coniunctio. nis . leu causa in finalem iconseivationem indiuidui, est de iure naturali, secundum Christoph. Por. hic. o Hinc lib. roram Ptecreatie. Nairn Deus operatur ad liber descendit, in quo ponunt duo, uel tria exempla de hoc iu- ε, rum Procleat runem, de naturalis instinct M. re naturali. Mouetur. n. masculus ad coniungendum se sce- mellae, uel uit ad coli iungendum se socininae: quq coniunctio uocatur matrimoni uin, sin iura ciuilia. Scis in exemplum est tale tute illo naturali mouetiit homo. de femina ad procreandos, de nutriendos liberos, i. filios. Nam illo iure naturali mouentur homines, de sceminae ad comiscendii se ad inuice: qua colunctione faciunt, io ut liberos A et tet: de eisde iberis procreatis, inoueni eodem iure naturali, ad eosdem librios alendos:& nulliendos. Fran. Are. p Et educatio. Nam laoc iure, is naturali mouetur parens ad educationem filiorum suorum Potius, quam alien rum: ut Tunde libe. t icti Pto hae tinc. in si .& ad hoc etiam

tenetur paretis: nisi pro se iit suifici enavit n. de libe. agito.Ls quis si sed de si filius de g. denique.q ca ra. canimalia propter hornines. r IHiui uiris. snalis. de quo log mut Exeo. n. R auis uolat, si scis natat,gallina Oua calcfacit, mouent itio tui naturali. vs AVTEM. Diuiditur in tres paries. Primo ponitur diari cantam

quatiter

iure

rum. Ais de in m trimonio duplex est colun tio animorus. & cor

Fab. ne parentes sint

in Grai de filiis,quos

alere tensitur. ratio autem natiualis,dictat matri

monium.

i vel quoad subita

sensu.d Iui naturale et f. quod natura. i. Deus: e dc nominature, ec - , chum bimembre. Secundo ponitur exemplum primi memablative pol legi. sic s. tit.t .f. t. Et no. I quatuor f modis bri. Tertio ponitur exeinplum secundi membri. Secunda ius naturale ponitur. Qiique pro iure gentium, ut T. deIe. ibi. Nam quod .Teitia ibi, Quod ueto. diui.I. singuloruin .Quque Pro iure pactorum: dc sic Pro iu- CΑsv S. Quidam scholaiis accessit ad principem de talem te praetorio: ut is de pasti. i. Qii lue pro eius contrario,s proposuit quaestionem. Domine Imperator, dicite mihi. pro eo. quod ieindit pacta: ut in tes inutione minoid: ut quae disterentia est inter ius gentium, de ius ei uile: 3e ideo is te mi. l. i.Qnctile pro instinctu nalmae, ut hic, bc is eo. l. quaelo, quia uolo unum ius ab alio stite discernere. Imperai. g. ius aut naturale. Sed sin cano. ius naturale dr quod in tor rete udit. Amice, dico tibi: omnes populi. qui utun- lege Mosaica, auctu. Luatagetlio cca tinc utau: in Erin .dc- Ivu iucc scitato ,-ra casuis et oi pio Pacte utuntur suo

52쪽

puntur. a Oes tu sunt de ieIoine AdsIoan. Fab. Ius ciuile sex modis dicitur.

est magistratis, in Angel. ad sciendum rvoris no-

is capitius ciuile .c In hoc, s quia eo

iure cita erant comunia se .

Cudii Iachi alias sigi .ps, poneret,il illo tuta es set date meum de tuum essset salsa, ut per Ia. de Are.

tute.

ribus stra cia. patria Salaminus intit autheis re Gellia Lb. II. ca.

rici O reserente hiera fingeri

proprio iure, scilicet ciuilib & peto parte utuntit riure communi omnium hominum. Secundo dicit letiolatis: Domitine Imperatoc vos loquimini lic ob cute, car non intelligo vos. Quid eii hoc dicere , quod o innes populi, qui utuntur lutei opto, di iure non scripto. pro parte utunturi OP optio iure, di Pro Pac

tium ita diti ditur. R Omnes

te utuntui iure com

muni omnium hominum dicit Imperatoi: Quod dixi tibi, quod vi utut Pio cie suo proprio lute, sic intellige, liua ,

quod sibi facit quilibet populas, diu leti proprium ius illius populi, uel ciuitatis, id est, appellatur ius ciuile . id estius propriu illius ci-u: tatas e Puta statuta municipalia: quae in singulis, ciuitatibus c Commi ini. id est, eo iure,quod est intonaniunt apud om- a Romi, nes, siue scriptum sit siue non. ivius Mod Iua cives..ut si in t statuta terrarum: quae iura municipalia tanto mindicuntur: ut C.de eman. lib. l. i. ec sic dicitur addit icn- tempora. tia in tutis naturalis, id est, tutis gentium: de ita accipitur m nto com hic. Secundo modo pulta fue-

Ius cimis appellatur ab ιι di ius ciuileb lin xij. νrint, ut pa. tabularum: ut it de re

ribus ' reguntur, partim suo . pellat ne rurisIimplicit , te. I. hoc isit ut Ter- O a plebe Proprio, partim communi ς intelli' itum de Romano. Are. tio dicitur ius criste, O esu,

d. Bal. ciuna hominu in iure V tutur.

g Nam quod quisque po

pulus ipse sibi ius costituit, i id ipsius propriu ciuitatis est: vocaturque ius β ciuile, quas ius proprium ipsius ciuitatis. Quod vero natu-- ratis ς ratio inter i omnes fiuit:. Tettio diritim stentes conlii tuit, id apud Derat r. in allu luis ottines pc alos perae luος vstodituti. vocaturque ius ge-tium, quasi quo iure omnes

rata

perator, si illud ius

quo utuntur omnes gentes dem sido,natui ali ratione, id es , discretione eu inductu in appellat utque ius gentium , id eii,

itas. quo omnes gentes de mundo utun

tur. Et sic amodo a stta eli differentia inter ius gelarium, de ciuile: quia ius ciuile ea Piorii uni cuiusq;

Sed ius m quidem ciuile

ex unaquaque ciuitate' adidio pellatur, Veluti Atheniensium. Nam si quis velit Solonis, ' φ vel Draconis ' i ges ' appellare ius ciuile Atheniensium, non P errauerat . Sic ' enim de ius, quo

gentes utuntur .s il POpu- Romanus populus utitur,lus itaque Romanus par. 3ψ ius ciuile Romanorum a tim suo proprio , panun communi omnium hominuin re utitur. uae singula

qualia si ni, suis locis Propo

ciuitatis, ius uero gQ-

tium est commune omnibus. Quarto dicit Iustinianus, Nosol inn, quidem alii populi utuntur pro palle iure Proprio

pellamus, uel ius Quiritu, quo Quirites utuntur. Romani enim ' t a Romulo, uir tes a Quirino appel-

lantur. Sed quotles non ad- eapionibus: ut in f de s h st, vilica P in ptine. cvel Glo additur lutigentium: ut in tutela inuenta ii iure ciuili otigi t. citat. . nati tenvi in fide tutan prin .uel detrahitur, ut in potestate O

Io. Quinto quicquid ante secvlsi scriptu. habemus de s ix'.

iuri inatu tali, ut i usu fruet i σid eli ciuili, de pro parte iure communi omnium homi- '' seruom in testacta, ut in fide iis,cui sui, uel alieni tutis sunt. δε η ρῖρnuin,id est. iuregentium: ted etiam populus Romanus hoc iacit: quia pro parte viniit suo tute, id est iiiis propriis statutis; de pro parte utitur iure communi omnium hominu . id est. gelu tum. Quinto respondet Imperator cuidam tacita obiectioni: quia possent aliqui dicere: Domine Imperator .vos secistis mentionem de iuregentium, dcciuili:dica g. sed hoc tre. hozn .ius ciuile aicitur: ut E de iust de tu. L ut. c. I Q.ισius ciuile. t .relpon. de haec exempla sunt ibi notata. Accur. flatur, e Nainratis ratio. nota, ius sentium naturali ratione est Π cρα inductu: ut hic, N: in fide ie.diui g. singulorum, unde esitus ses iminutabile: ut in feo. g. sed naturalia. Accur. γ' δ' μ' - f Id apud. nunc ibi uit. Accur. in A. inris. tis de natura utriusque iuris Dicit imperator excusando te: g utu Mur ut est religio erga deum: ut parenti b. de patriae Ego hoc dicam in competenti loco, scilicet, in s. pen. ubi dicit, i ius gentium est immutabile:&ius ciuile mutabile : secundum expolitionem illius g. vel alio modo intellige istam quintam particulam, ut in glo. quae incipit, scilicet. iuregentium. Et hoc totum in pruna parte piincipali. In secunda parie assignat Iustinianus secundam disierentiam inter ius gentium, de ius ciuile quae secunda Pars co-tinet quatuor partes: ut iup.dixi. In prima particula h. d. Qua inuis ius gentium non habeat denominasione in ab aliqua ciuitate . quia non dicitur ius gentium Roma notur vel ius gentium Bononiensium Ramen ius ciuile habet denominationem ab ea ciuitate, in qua factuineti ut ecce statuta, quae fiebant apud ciuitatem Athenarum per suos la- pareamus:d ut eontra uiolentia resistamusnit is de iust. de t D A tiu. l. j I ii.& l a. Ite coiieti Oiles, siue paci a , di apud oes getes Nisi s. valet. ut i .eo. g. ius aut gentiu Ac ff.de paci. l. iuilige. i ptin. IV. h It cyti. ilaois populus utit partim iure eUi.de partim &e. rectista tii Sua.quod pro te tantum eo inposuerunt: alias esset lex ge enim clii neralis: ut in Leo g. lex. nem , li g,κῆngula. si ura gentium, Acciuilia, qui b. utunt ei ues Romώοι di Romani, de e lectus eoru iuri uin dicet. I. de te. diui .s.lin- antur, gulorum .uique ad si .lit .ubi di, qualiter acquirunt ditia iure i- ς 3 se sentium. Item ydeustic. de in tit. seq in ciuib. dr qualiter ς f acquirunt ditia iure citi ili de Fin hoc refert ad proximu dictu , ct illud intelligas de iure ciuili Romano tui sit ali. vel o Tex bestaliter ilic:. 'ponemus.7. eo. ti g.pe ubi dicit alie tu dei Mib. not. lecunpiei tes . scilicet, Solonem,& Draconem, possimi dici ius ci--uaiiabile,ut ciuile: alteria n. ut geli u. 5e si hoc ii reseit ad dum inciuile Athenienti lim . Secundo adducit simile, i statuta fa- petimii dictu: se ad id qabiicit i Na &e.&et, ag ue: o Zce. vj β γ Κοl γ Uanemu .sed ubit Respond sorte i. de te t. diui. g. sinia nerali cr. guloruin . de resectur non ad proximum e dictum , sed ad st.de vc xcid, quod die uin est, Nam quit'; , dce. dc ibi, Qq uero Ieci in Pos My ni Sed iur quidem cie. diximus populos commune, aut que Bald proprium ius habere, sed ecc. reputatn ciuitate appellatur. i. nomen illiua ciuitatis, ubi factum singulascest ius ciuile .debet et i inponi. II. matres.cta Roinae possunt diei ius ciuile Romanum. vel ius ciuile ui ilitum: quia Romani appellabantur Quirites. a quodam eorum Rege, qui Quirinus appellabatur. Tertio licit: sed quid dicetitus, si simplicitet dicat ut ius ciuile: nee addaturi nomen ciuitatis , in qua factu in est illud ius: de quo iure intelligemus i Reipon .per excellentiam intelligitur ius ciuile de iure ciuili Romanorum, id est, de statutis eorum. Quatto adducit simile.Ecce cum dico, Poeta. de ei o o Satinii. nomina sunt compolitorii statutoru in illis ciui

non addo nomen proprium: per excellentiam intelligitur de Hometo apud Grecos: vel de Virgilio apud Latinos: hoe dicit usque ad g ius autem gentium. a Dividitur.i.unum ab alteio sic di noscitur. Accur. b Legibus, er moribui . Nam quilam sunt, qui reguntur tantum motibus. de etiam quidam,qui nec moribus , nec legibus: ut homines tylii elues, a etiam quidam qui lusib. tantuin n0n mo Iibus. latib. sicut si appellatet quis ius ciuile Bon. statutum a di cui PQ coinpositoribus inuentum de consilio contumatum. tius it Pap errauit. imo benedixetit. redu videq Sic enim er ius quod pro se tantum composuerunt: ali- Per Ang. ter eis et generalis lex: ut in feo I lex est. de de hoc. s. liue ei Ar.hic. uili grue: ali poteti hic intelli uel loqui. Aee. e ista M.t iv re risum . Pio eodem .licet nomine mulcta cotta, hQcε,-s a. m. . qui suis eoium us, dictus acqui- ῖ .ir

53쪽

is Inltitutionum Imperialium.

H ὁ.sedam iis quod est hasta: quia magna hora in bello utebatur. bs sui bo- a ciuitatu. sed simpliciter dicitur ius ciuile. ris, ut rese b NOHr n. s Romanorum, et excellentiam.

Iat ad .p. A D D ITI O Et ideo dicit Ioan. Fab.* in supplicando 'χimum di pirbenda ecclesiae cathedralis, specificatio ipsius eccleuae ctum, uel vitiaret quia susticit,

dimus nomen cuius sit ciuitatis, - nostrum h ius ς signi-

ad te ino- si dicat , in ecclesiatum, cuin Lugau vel Pausen. Fin am &lita de iacto vidubas expo- oblemari. sitiones tu e Ius .sciuile Roma ruamur notum, si est propriu in

eiureget vel generale si est sa men, subauri itur apud Graetiti, uel ci- ctum, ut sit generale. cos egregius Homerus ; aptet contractum emphyreiati eum: ut in s. de loca & codue. lem 7l.er I adeo item propter spons alitiam largitionem, i.donatio- hoc iure. nem propiet nuptia Cut in Autltavis n.larg.9.i.dc ii col. is deiu .dela. s. Et nota, P hic dicitur omnes contracti ix esse de tute tu, di int.. gentium: sed non otianes obligationes . nam quae ex male. legitima .

scio, uel quasissent, fide paci. te, Se humanis necessitatia non sunt de iure gen Per huc.

vus, gentes numanae t tabulatum, uel ab a- cis,

Imino, apostolo. nain Pau-

curiis.quq lusin diuinascliptu. Sabinotii, ra intelligitur. Item lingualia ubi dicitus sapiens. nam signi intelligitur salomo. seabat . I v S AUTEM. Vnde o. Primo ponit unu inuid. libr. dictum. Secundo po. Fasto.Siue nitur ratio. quare ius quod ha. gentium suti iuuen

ficamus, scuticum poetam to iura quaedam sibi constitue- lia lege dicimus, nec addimus no- runt. Bella in etenim orta ADDITIO. Prout ε rin stitit & captiuitates secutae,

& seruitutes,qtiae sunt natu- quia in his eoi inῖit, 'η rali iuri contrariar. I ure enim aliquem Obligata eris acto alieno: qd ius Adae gentium non consi- La. in Lex

initio liberi nascebam tar. Et derat, sed prout lcg- hoc iure

tur in maleficiis, re- nu. s.ff.r

pud nos, Virgilsus. d. naturali omnes homines ab Ius gentium omnibus Lo-

mimbus est c2mmune: qu d ex hoc iure centium omnes ' i' ut ab omnibus gentibus fuit μ' pene contractus introdu- ae des Anst:. α ubi epi

lieus a te.

Io uenit in astia

Deus

pti istis est elsectus. siue ponun- quibusdam excepi f. b. d. v

cta iterit de iure gen- Ite et t. Nam usu s exigen- dum Are. Tettio exemplum setium ,& ciuili: quia eundi membri Seeu , t tamen de iure gentium non iractauit ibi plene: ideo hie O ibi. Scriptum.Tertia ibi in C. Let non setipio Item seca- plenius tiactat repetendo et a m de eo, quod di,erat Et di da sub diuiditur in duas paties ruitio ponit quid est iusseri iuidit lixanc g. in t ces part illi cuisup. dictu in est. In qua tu pium. Secundo ponit exempla Secunda ibi Lex. Th ptima parte dicitur, 'S ius gentium est communeo innib. ., fCASvs.fidimus de iure naturali in principio huJus titu hominibus de inun d O. Secundo reddit rationem , quate ii . item uidimus de iure gentium ivp. I. proxi. Item uidi ius gentium fuit inductum: quae ratio talis est, Homines mus de iure gentium, de ei uili in istim sup si ius autem ciui- 3 t μμ indigebant aliquis statutis: de ideo multa inter se statue. le , usque ad s. ius autem gentium . Sed quia de iure ciuilirunt. tuae dicunIur ias gentium.& maxime bella & capitia non piene tractatum est ideo tractabit it in hoe g. seq. vG se 'uitates, dic ieruitutes lunt a iure geniiiiiii: quae seruitutes que ad g. ed naturalia. Et ideo diuide aliter hunc g. quam sunt contrariae iuri naturalis, qilia de iure naturali oes lio suma, sucundum Franc de Are.in s xdecim partes, utque in ines liberi naicebant ut Tertio dicit quod ex hoc tu ege ad si .ex non scripto. In Prima parte dicitur. l ius nostrum itum lunt introducti quasi omnec contractus: de quibus elui e diuiditur in duas partes. s in ius scriptum , de inius inulta exempla ponit in textu. h.d usque ad g. constat. non scriptu in: c hoc ad limilitudinem Graecorum, qui si-e tui aut m. autem Prosea.dc repetit de iure gentium, ut militer iure scripto,& iure non scripto utebantur. Secundo aliquid ad Ja s. dicit, quod ptimo est uidendum de iii te scripto. Et effinienavel expO s omni humano. sed nunquid plura humana genera sunt 3 ne omni . Respon. non expono a ergo, idest omnibus hominibus. i. tini, in g MI..ab initio enim pauci erant homines: indigue. Nic. γ Io. iunt tamen aliquo communi viis:&quanto plures suesiit, Fau. tunc magis suas constetudines habebant, c statuta: Puta , Bellu ea ut nullus ulmeam . uel hortum alterius inrtaret de hoc se-a tu ed ' quitur,de probatur stae de iusti. de iure i .ex hoe iure. roductu. li B liate A quomodo a iure descendit belb Immo a quocunq; -bellum,elim sit alute prohibitum: ut isde utilist.l.ae tu:si inuiti Relpon loquitur de eo, quod a ropulo Romanti est indictum holi ibus: dum, quod ius seriptum constat ex lex patribus iuris,sciliucet,ex lege, te plebiscito, eκ senariis contulto, ut principum placitis,praetoria in edictis, Ne ex re: oniis prudentium .a et-tio dici , quid est lex Cette lex dicitur illa, qua Romanus populus iaciebat: consile senatorum interrogante po jum: ut ecce quando emergebat aliqua quaestio, qu* non erat solua per aliquam legem , populus Pulsabatur cunicampana, Ad arengam, ad arergam, ad arengam. Et siccougi egabatur populus Romanus, e tune loquebatur magilitatiis set a totum, 1 dicebat populo ibi:congregato, Potit is cap. de postli. teuer. l.hostes, g .in b llo.b Item pro mini inei, talis quae illo emergit de ii tuo. quam quaesti

et priuato pulsate uiolentiam.quod est licitum: ut st . de iustit de iii l. pro tuo re ut F de vi de vi arma.l. t.f. uim vi.eum moderamine Cuperado, tamen:ut C .unde vi.l. de de licu- ADDiTIO. In quo moderamine te liliritur primo debitaria iuPerio instrumentorum proportio. quamuis iecundum Ioa. Fab. m. si 2 ip- aggiedientem sine armis possim cum armis repellere si a- sum recu lias tute me defendete ne lueo. ecundo q) fiat incontine- Perate nis ci , .in is ita actus flagranti i in de ni One pellis nae: uel ante ualeat. rc qi iam diuertatur ad extraneos acturiit detensione rerum .hoe nedu et otio non a s uind: iam: in q io attenditur modus sa- - - Ο cotra m cti, qualitas personariana, de potentia Finora secundu in ro se congregabatur plebs Romana E i sic tunc surgebat macetinetes, i as quod ipsa propulsio cit gelu te natural :: sed cum mode pili ratus silicet,tribunus plebis.de dicebat plebi,Talis quq stio emersit placetne uobis, quod ad decisionem illius sicinem non reperimus decisam in nostio lute, placetne u

b:s,ui ad decisionem illius ita, e ita statuatur 3 Et populus simul, uel diuitiai clainabat uel clamabant dicentcs, S: cfiat uel sic fiat.& sie illud ialiter constitutii dicebatur lex. Quarto dicit quid sit plebi citum- Ei certe plebiicitum. licitur illud ius, quod plebs Romana faciebat, tributo plebeiorum interrogante riel in Ecce ςnim quando emergebat aliqua quaestio peti inens ad plebem seu plebeios, quae non erat soluta per legem aliquam pulsabatur cum quadaalia campana, Ad arengam, ad arengani, ad arengam. Et sed etiam mine. est de iiste gentium, sicundum At g h c. eos it tuan i Ioit .se i nunquid hodie 3 faetidam di .unt lier nos contes fila Io. ita. Nam i iuiis nascitur,ut in fide iurepa. I.ctui.&ifidenare doct. t resti. interdum Accur. cide zat. k PMi. . oene dicit c propter quatuor contractus : ut proci N. de vi p:etsi .pulationem ut in .deach. de conii: tuta item pro-dς gl.irini plet luetatum obligationem: ut in isde in Oblig. Icem Pi uel sic statuaturr Et ipfi clamabant dicentes, Fiat.& sc.ergo illud taliter constitutum appellatur plebiscitu in . Quinio dicit. Diximus quod lex fit a populo . di plebisci tuiti a plebe.Sed quae dii serentia est inter populum . de plebem εResi 'nis Populus est genus quia appellatione populi Omnes ciuo Romani continentur, scilicet,nubile .patricii. ec

54쪽

natus ori

nus de Γis LP et ebulρ dicetur νtvulus aurem de plebe nequa senatores, e ignobiles: Hebs vero sine patriciis, de senatoribus caeteros ciues significat. Sexto rei pondet cuidam taci- posset aliqui, dicere, Nunquid tantum a quantatua legraret dicit, P sic :x quo mit

obtinent vini im Π Constat autem n ξm quo Vtimi ir, aut scripto, haut t sine scripto : ut

apud β Graecos

se2timo, quia vii senatui onlultumi Et c I tu ἰenatui consul. tu ira et i ilat ut lini asse nato: ibus eo in Positum , siue leges a senatoribus Homulgatae. Octauo te spodet cuidam tacitae quae itioni Posset

sileersuam onne sufficiebant leges , dc plebiscitat Relpon det d icens,I' lenatus consulta non sint iii

pei sua. Nam POPulus Roma laus erat in tantum augmentatus, quod et atqum

da iii in o impoli ibi

b Seripta.J de hoe dicit usque ad g. insta,ex non scripto &de non setipto ibi dicet Accur. ADDITIO. Non tamen est necessaria scriptura ad subflantiam legis et sed ad probationem tin, argumento legis, contrahitur.ff. de pignotibus. secundu in uo res hie.

fui Porcis

Scriptum autem ius ς gante veluti tribuno) coniam iacuae quae f ista isti alii - stituebat. Plebs autem ani: nam tiliquis iέ0ni u ita, Principum Placi- populo eo differt, quos ne- ouit tam is a Senere. Nani appel-

o me sponta prudentum. 1o latione populi, una uersi ci-

Desinuis leoli bis ponitur. ucs innificantur , connume-

ratis etiam N patrii ijs, &σ . O . . senatoribus. ' Plebis autem Lex eit,' quod populus appellatione, sine patri dis ,

& senato cibus, caeteri ciues

biscita , ' lege Horten Romaniis , senatorio magistratu interros ante , uelui ti l contule constituebat.

te. F semper quando debebant fieri aliquς Ieges nou r, P populus, & plebs congcegati possent Et ideo viile uisu in fuit populo, si senatO- res postent iura condere sine populo, di plebe; deiic quando congregabatur populus, consul lenatorum interrogabat. Nono, quid eii piincipis placatum Dicitur lex Iinpe. rialis: naiii q3 princiPs placuit,Pro lege seruatur. Decimo, respondet cuidam tacitae quaeli ioni. Nain posset aliquis quae rere, Quare Princeps Porcii legem facereὶ Responsio: Quia Populus Romanus transtuli in eum principem Oinneius

tionibus ad Pande- esse productas, hoe is se titulo centes. legit , τὸ μῖν ἄγρα- i, Et ideo φιν τὸ δέ, κὶ, . scd dieit Anis

in idem recidit. get .m n e Scriptum autem it . ualeret sta scilicit, ciuile Roma tui uiri, innorum; de quo dixit euius confugeo. g. sed ius. AG fectisie c5 Pilius. staret , ms S. natus Ons Ita . J nu fileiae quate dicti sint con- in cosiliosules mota Ede oris .iu .l a. g.exactis

g Lex e .Jliae delinitio, uo ad sententiam concordat cu pio ea. quae eli,st delegi. de lenatusconsul. l. i. a licet quo ad positio ieia verba distentiat. Dennitur di alio modo: Lex eii lanci . o san cus tam octa, iubens iiqnesta, prohibens contraria. qua sunt itur ex in dubio. lege Graeca. F de leg de lenatusco licit. l et Item delinitur Ang. Are temo inodo, ut in alia lege Graeca colligitur in eo a. tuu . de . m. hel εα leg di senatuscons. l. i Accur. me i libelli Celtiti. exemplificative ponitur:ut sup. g. proxi. nam sa- lo expri

nu. 4s. c. - . . . - non imus, sed qui maior erat omnibus, interrogabat te. ii di a populuin, scilicet. consulendo, an sic placeret. b de sic ad lium tuo libitum populi fiebat. ut T. de Orig. iur. l. secunda. 9.dcin- nominetai cons. te.J Nam eonsul vice omnium senatorum interro- . misisizelgaba impulum e & sic ipsi senatores uidentur interrogare. tit et aliis Nam qui per alium facit. pet te facere videtur: ut E de vi,& age lo co vi arma l i. I. deiecisse di ii de admi. tui. l. ita autem. g. geς ita te & osisse. e Nain recte omnia nos ita facimus , quibus a nobis hando δeauthomasi inpolitur ut C. de uet. tu .enu. t i g. sed si quid. alio stiri

ergo id, tu a milituit Imperator, seruatur pro lage etia in si e a gnu. in modum epistolae faciat : ut infra de iis, qui tui uel alte. o 32 qui vir. liunt. I. fi . vel ita si iviet litigantes cognouit de desiniti ' M- ue pronunciauit; volens. lii Od illa sententia esset lex: ut C.

delegi conti ita l. s. vel etiam si apponat in lege, quam. serit, vocuocabulum, edictali. uel edicto: ut C. desecuit.. nupx i, hac ediciali Duodecimo, leges imperialci pr Aia, p 'ς pyrii litus conssi Iutiones. Tertio deci ilio dicit, u, te . - - su Π, ii te constitutionum imperialium . quaedam sunt per- ἡ P .. i00-l gςΠe aiza. rcrinales dicuntur, quae ad. ' β pcisi Πὴβ non extenduntur. Ecce si alicui ob meritum, ,..., , .n id ς' p QP ex suuiii meritum princeps indulsit, id est . po, A. i. pς ς xs quia deliquit contra prinei Pem: N princeps videns Hia ... iii mi P bene ictu: erat,dat sibi suam gratiam: ista graia , i , qu*im d. I tibi princeps, non transi ad aliam persona. d. I. b. st id ς0 dicitur m textu, quod priuilegium personale non tras. , - . t g ς ditur P xiisnam , cui tale priuilegium conceditur. Aliae l. ἡ Vς gς 'ς les conii tutiones sunt in omnibus alijs homi. d ι. n ,, Q ' Π'Jς ino dicit,de magis haluum, siue praeto .i . - , ' diςςn .l Praxorum edicta obtinent uim legia. leeus in delet, Exi in dicit, xPhoc pratorium potest erra honorati uiri 6o 6 loan. Fab

sponsi eorum tantum habebant potestaten . quo nullus k veluti. Jexemplificative ponitur: ut sup g, proximo. erat liante noenim unus nomine tribunus, qui praeerat plebeis. de eo- obtinetetrum magistratuit qui interrogabat plebeios: ut T. deo lig. Fm Ioan 'iur. l. 2. L postea. uer mox cum reuocata. de g. iisdem tempo Fab Ec At tibus. de multas leges habemus de his: ut de leg. Aquil. ut stet. infra de lege Aquil. g. ex hoc tamen capite. de ne piaesides d Exeinia accipiant, nisi esculenta. ut is de ostic Proconsu.l solent. . . t ut tamen fi .le ii deo ille pras d. l. plebiscito. ' eloti ei ADDITIO. seu hodie nec illa, si habent salarium iit ibi no. bi de eo. secus in delegatis,extra de rescii p. cstatutum. g. in luper lib. tum prae iudicio a-σppellaria M punti niu Gei. ηνη A

iudex potetat contra eoru in te sponsa semel Pronunciare. D pie. Fran de Aret. a Isti nostrum. J id est, ciuile Romano tum, de quo dire inius Ripra eo. g. sed ius. Largdvocat at ius ciuile . quicquid stliptum trabe inus de iure generali: ut diximus sup eo. in gl de sunt statuta tetrarum,&cibi quinio dce. Item quicquid habemus de motibus, hie comprehendit,scilicet, generat,bus ut patet ea inseii Otibuλl Detrara genere. J est autem genus, quod praedicatur de Oit ut finpluribus differetibus sycie ut animalium, aliud rationalei: Panor. e laliud irrationale ec sese habet populus ut sequitur ad no exit a d uibiles de ins nobiles. d Species autem est, quod pradicatur ta , & lio.

de pluribus distet et ibus nurnero:ut hominum alius Titius, 'alius Seius. sic se habet plebs, nam minores tantum con prehendit, ut sequitur. ADDITIO. Et sie ualet argii men de specie ad genus ais t. mariue. ut i secunda I . doli is ui bono. rario. non autem negative. l. duobus. I. ii quis. T. de iureiuran. secundum Iachicam Diam. Jq d. non solum populi appellatione nites connumerant ut . sed etiam Parriti t. to non patritj .Jqui erant quasi patres principis ut in squib. mo Alci, asdis ius palapo te. Fol. g. illius. e li C -ii. o Sed er plebiscita.J uidebantur minus ualere, quas Meo, e Tut: de argumento si impio ab authontate: quia maior es patri DOium,ec senatorum auilioritas: ut C. de leg. humanum pee

ele. de Iain hic

e Patricii

qui dicaniatur , vide Budaeum ad I. vltast. de senatorii, de

55쪽

13 In tutionum Imperialium Liber L et

di fide eden .l. si quis ex argentariis.g t. sed hoe sublatum o Edicta. ut C .de leg de cost.l. 3.&desecu. nup.Hiacedictis eii per legem latam ab Hortensio rege, vi sequitur. e is de p Legem. generaletn:quam Potest cognoscere quatuor moor ..ur l. a L. dein .le cum esset verticulo. eu mox reuocata. dis:e ut C .de legi di consit.l. leges.vel specialc ut tequitur, a Lege Hirtensi ιι . ite dicta ab Hoctensio, qui pacem q Hae Ibnt. Icilicet quas c'nstituit Inipe aio. Accur composivi inter nobiles, de plebeos: de inter eos ite ita- r Personales. dummodo in tutis corpore non sint clauiae et smit. l valetet plebi- alias es sulit gnates:

R Vm si a lata, non minas valere, dam sunt personales, quae v C d i ii

terat facete lesem: ri quam leges coesterunt. nec ad exemplum trabun- ς si Α eui. hic: deis teleg &fh. De Do senatusconsulti, lotur: it quom a non hoc prin s ob in ratMn. J quia natuscon l. non Μ- ct quare sien uoribus permis ceps vult. Nam quod ob mee i, i, fuisti ti hiis sa est acestas legis con uda, ritum iu dulsi alicui, Vel hinam, qua dibebat

D.J Nam idem est, si ex alia: quia dissicile

erat, tot nomines eo uenire. Ac eur.

d Uire sputi eo uti. Jid est,inteitogati. Naantea populus interrogabatur, ut sup .eo. tit. I plebiscituni. ecfieat populus interrogabatur prius, sie po-T lv itea senatores qui ceuis loco te tuin erant numero )natoriabo interrogabantur .ico die succes- sitie: a ut C. de peti

Angel. Senatuscosultum est, quod senatiis iubet, atque conitituit. . nam cum auctus esset populus Romanus in eum modum, ut dissicile esset in i, proculdubio tenentis quam penam irrogauit , R ille pati py delictu,

vel si cui sine F exopto sub

uenit personam non tran: t --. J Poenam

greditur. Aliae autem, cu generales sint,) omnes

merenta. v I sanit.F.no merense, vel in etenii, sed

vnum eum conuocar legis , sanciendae causa:, aequum Vi-

maiorem sorte qua

Edicta Praetorum, quae ab qua dignus: I auctorIA ius honorarium apsu me it, senatum vice populi pellantur, habent om legum l. aut iacta. s. fi. Acci

consuli.4 ct edicta ad hum curulium Constitutiones principum frent pars iuris praetori'. baeus . .eshi iuri 'r '

serint,stu haered .fin.in princip. obtinet vina legis etiam ge- que ad g. Rei onsa, sc u rem

possent si cite. spectatis,s emavant ob mf- i, ' Praetorum quoq; edicia qPer pD0ςi s ED ET OVOD. ritum, vel odium siuculam non ς modicam obtinent

cler.l. cum cleticis. Mi Dcs, rii di curiae de aliis: ut C. de legi deius gen tu nemaertio ponit il-rae aliquc lationem. Quarto direstituere; ctum modi licat. 3c sputios le- declarat Secuda ibi, gitim te Cum lege.Tertia ibi. aut venia Quodelinque. Qua aetatis con ta ini. Plane. cedere. e Piaeuit. J causa sa-b Dii mo- ciendi communem

Sed S quod principi pla

cuit, 'legis i habet s vigo. rem: Cum lege Regia, h quo de eius imperio' lata est,populus ei, & in eum omne imperium sumi , S potesta-do sit iu- l gemb & generale: tem i contulerit.' Rii od-nii,&ho- alias non est et lex eo cunque er o Imperator iuris auctoritatena. Hoc citus honorarium solemus appellare: qci, qui honores Ee--l a nutr-

runt, id est , magistratus, q

auctor tatem huic iurid de si cui simplicitet rerum . Proponebant S: scribaii Resipo sie dii aeuites citrules edictum de quod setium eu his quibusilam causis: 'quod & riuatuor.quae dii: C. ipsum tur: s honorari; porta Me N; A conii . l. tio est.

Ia. t c pet om n ivd l. ex stipula vel cognoscens decreuit, ' torum,qui habe antaprincia

si quod quilia; iur. l.

i contra. sed distingue, an ad sui postulationem sit conee sum: quo ea su tras te

Dalil qa eis est lententia. sie cile constat. 'Hae lunt, lex libera. non omnis vox prin- quae consi tutiones appes- C. de ope, cipis es ex lantur. 8 Plane ex hi, qux'

lib. f in ii. J quam non r est'ce- habemus. i. g Iω e vi remdid est,& pro lege seruabariir. ait Iitu . ii cum lego Regιa.d hae lege caiit ulla fuit .c ut potestas le-e Ioc Nic. sis saetendae, trantiret de populo ad pri ici uni: irie. de tr.ec est de deos .iut. i ii g nouisIime. de incit ad hoc: r de eonii itu. mcte om- psine l.i ubi sunt eadem uerba.Et hanc lepem Regram noniis scrib. habemus na facta ivit super regi , i. imperio itali seredo. d Quod e t Imperio. Jtransferendo depopulo ad principem. veru . L mu ic Li. J sprincipi quo ad honor erct meum, quo ad Onus. nicipale , t contulerit. id est, transtulerii: sic ii: ipi POpulus ammQui s. eo.g. do non habeat hoe ius sie C. de tiercitu enucla. l.ij.I. hue ous . seu autem Ac de legi de confii l. si Sed alii dicunt i adhuc poparticula- pullis pol facete legem, d de quod di ibium principem rem, dum hoe posse:verum e i iolu ,i.nullus alius ibius, sm Rom. modo ha- m per epictaiam. ut infra de iis, qui sui,uel alte. iur. sunt.beat colle g.dominorum .di isde consti. pii .li. fiu applo n Decreuit. J si edens pro tribunali. lando sententiam desi /atu, non nitiva in iit C. seleg. de conitit. l. fi.Nain interlocutio prinati: gene- eipis non habet uim legis,nili hoc explesserit a pi incutea. ratem, ut l. i. C.delegi. Accur. y lo. Fab. ADDIT lo. Die, hoc uenim esse, s definiendo praetet Ang. Are. i iis, di praetentibus Parrib. alias non. ues et interloquendo, hic. dummodo in corpore tutis claudatur, sui Ang. hie.

scripto. secundum Are.

sponsa ' prii lentum

aliud coita C.de isti . de lit expen l. ii. Vel Hic, ad ultun i co a. qa ad aliud ex tedit, hoe est dice: .ut alius habeat p:: uilegium. Vel die i .quod illud est eciale in s a l. C de istuc.& lit. expen. Πῖ qualitatu in iiid jeis obteruida. ar C deposiva prouidendo. eI melius: licet egrediat 22na. noeti is quale ius. nec vi abus aduersarius pis', eum sit coliges occasione eo trouersiae. a Tenem. ideri legant. Accuri, Edi . que ici pia e:ai in albo praetoris:ut st. de tui Q. om iud. l. s quis id. quod in i . respon Ae r. ADDITIO Et piores hodie tiunt pudes a uine aru .lia. betes sub se ossiciales totius. teritiori, ut eli Fias Flor.Ang. e ven medieam Jled magnam. d leuod. a i. ideo quia. e Magi gratur.J sipsi praetores ut is de iustitia re iure. l. ius autem g .ius autem praetorium. - s Dratrum Jut is de orig.tur. l.2 g.eodem tempore. g Mediles curulo.J I iure dicti Obseruabant enim neruina, uel incendiis aedium deformaretiit ut bis aseectus. h De quibus m ea ι.J ut de morbis,& morbosis, de uiti sis animalibus:ut patet st de aedil.edie t i. ADDITIO Die hoe uetu respectu activis redhibitoris: seores 'ectu actionis quanto minoris, ' durae e ann. fm Ang. i mnorarg.Jqualii ei Relpon. quia aediles erant eΣ piato in iis r e . a ses

oris hic e

56쪽

dis De Iure natur gen.&sui. Titi II. 16

si di scntentiae, ' & opinio- cisutat Lacedaemouis, ni h. - . 'M 4 R si C. denus v eorum, quibus permisi d. que g. Sed naturalia. sum crat t iura condere. secundum Arat. Nam antiquitus costitutum τ' is I . , essent, cui iura nubii l '0n ineleganter in

b id ε Ni- dum Ioannem. . Ang.de c Public.. i. quorum Tla. interpretatio fiebate Appro- Publica auctoritatebatur per concessa a prineipe: Nie. Ang. ut Vlpia. Papin. desi- ac miles, qui fecerut im

, a ιιν inductiva peccati. Paetis , de sed si superuenit cie iure canotia, uel et ror suit cir- nico distiaca C. usam impulsi, gue an havam, quamuis iit se- beat titulauera, di minus tona- uel non debilis, tamen ualci sal. an sit coate in casu suo, ut ibi. ita ius co nisi expresie per le- mune, ut gem, uel constitutio- per Ioan . nem reprobetur .se- Fab.& Αα eundum communi- gel. hic. t et doct. hic. e Et haecla I mirantur. i.im ua e eois Opi. let consiuetudo , ubi Ini Clitia lex scripta no est,qua sto. de Iactum lex , ubi scripta hie,nisi deest.Et nota tres uiriu iure ea. ita

trium sententiae,& opini ria ut no gl .in t j.ci nes eam auctoritatem haho n Qxum, nux ille videtur. Inca si C. de legi. & imgendi, seu interpreta di licetia in doctora. tu collata, operatur, est constitutii mutilaec polluit publice fieri: qa alias non

Iiceret l. i. C. de ita It .vr. RO. lib. I ad ias caesare . Aligusto: ut sunt a in pruna rubrica ponitur. Ac

concor. viii iuui. nixasm0. tu, approbauit, rus, quandoque per contraria per totum inudum, te iudicia

dEiu h bati, lebem imitantur. ' dum Areli. O ad hoc rigerata quibu f. si, aut spe- duo actus,

νυ era iue kideinde iti e es. G itate Ath minimus '' Iium vompotesimulara. eit, ut E communia du modo 'I .. 'no scripto . Et est curem con tui varium a betur ρ ε sciendum, F iste Lires eam auctoritatem habe . . . bant,Vt iudici recedere a re i. Ul. enim ciuitatibus ita agi siposis eorum non liceret , ut . . 'm erat, Vt Lacedaem est constitutum. ' mj quIdem magis ea, quae P M. LMM - MC Mi M iure ea. in legibus obseruabat, memota te sietudinis,imi reb. eeel

Ius usscriptum est, quod riae mandarent: Athenienses

et fuscamprobavit leris ha Verri ea , quae in legibus scri- gem, ubi lex est du- tur spatiabet Uigorem.b. d.wlsic Onia pia comprehendissent, cuia in , steQa sideri oann .se

I distingue, aut elige- suetudine ad g. sed naturata. diuidit in duas partes principa-A A I In prima Parie dicitur, Pus non scripi uin est illud, - τάδε , qu ui populi Romani, iet alterius populi approbat, de -- s , ' O incru i quod uri,qmmuir in striptis no sit redactum, in . . t .mῆ, 0b η'vix ,' Mi m legis scritiae. Secudo teddit tonem, , --ki mi N im ς vilς Rdu β partes diuiditur c in ius striptum,

o ι ni itutis.Ji.ordinamentis. Nain Romanus popul iride. Π.uti rumcein urios pro isto iure misit, qui decim tabulas eburneas no---seris

57쪽

a Noe est ouantii in se est, scili

get seinpunissitim

ter , sed qui tu est

in concreto, poest in aliquo

mutari, secundum Ange hic. daa

D. hie col. Leatum ha

c Et nota, ea, quae

sunt de necessita

te naturae, non mu tantur, ut

hie , sed ea, q sunt

de pia uinptioe lic; ut leonis feritas, dclicis niansuetudo, i quibus inspicit magis accidens,il natura ; qa

inducit inarg. ad Iez

rrae lalias '

Ouidius i.

Vergilius in s. Aenei.Continuatio. Di

: Institutionum Imperialium. Lib. I. et s

marao, auo mouentur omnia animalia ad aliquid facien- η sv MMA'. CAsus. Ad euidentiam diuideli iniedum: vi not. sup .eod tit.in prin. Sed quod dicit esse immu tuu . aliter, qua in lup. secundum Fran. de Ate.in scptem Pactabile, Ii conita id ,quod te seruit me dicitur , quae elicon- tes. In quarum prima patre ponitur quaedam diuisito Pe ita ius naturale & ta men praeualet ut sup eo. F. ius autem. sonarum, quae diuisio talis est, Dicitur enim . quod omnis Sed dic, non derogatur Ob hoc, licet non semel ut in illo ca homo de inundo aut est liber, alii ldiuus. Secundo dicit, ra

si unam nihilominus bonum, de aequum et t. a Et eodem modo refrondeo ad illud ,quod dicitur in . si a de capi. di. V. q a autem, quod e si contra. vel ibi non tollitur cognatio, sed ius b succedendi. Ite eo dein modo ut prius rei pondeo ad illud.

ruod de usucapione

icitur, ins de usuca. in pnn. quod constat est. contra ius naturale ut st . de cotidie.

dem iura, quae apud omnes nosse, si personae, quaru caugentes preque obseruantur, si constitutia est, ignoretur diuina quadam proii id entia

conitituta, semper firma,M- φque immutabilia Permanet.

Ea uero, ' quae ipsa sibi quaeque citi t is constituit, g saepe mutari solent, ueliacito con

tium : quod patet ex illa litera, Quae apud

Omnes gentes.& su P. eo. I. quod vero nat talas. Accur. a cim t. is constituit .

s. de consuetudine speciali. vel lege municipali icii pra. b I Lito con; D. scilicet contraria consuetudine: ut T deleg de senatulcon .l. de quibus in fi .c llat alia. id est conitatio statuto: id sic redduntur singula singulis. OMNE A UTEM. q C A SUS. In hoc g. de iure ciuili tractati ir, de sic de tertia parie rubricae. Et dicitur,q3 totum nostr initia ciuile diuiditur in ties Partesia In prima parte tiactatur de persianis . In secunda de rebus. In tritia 'de actionibus. Secundo a citi Primo vi leamus de petibilis, ta .iqua in de dignior bus. Et redditur ratio, quare primo de personis est videndum : quae satio talis eli: quia nihil pto deis scire iura, nisi pii in O icitemus de personis, & con-dmonibus personarum; quarum personarii in cauli , seu gratia, & ea tum fauore tuta condita, de colu posita sum. h. d. vique ad si .d omne. quid sit ius.& qualiter diuidatur dixit: nune dissetentiani inter ipsa iura poni r.e iuel ad ρε I. m. de hoc dicitur in f in toto piimo libro ς hue ad iit .de re. diui. f 23d se,. de hoc dicitur insti et de 3 usque ad ii. de obi. ADD ITIO. Et quid appellatione rei meae contineatur.ut vide per Ang Are. hic. g Ad actionei.J de his dieiturins de action. ruisi est libellas. Vne liberias est qua dam po: citas concessi hominibus a iure naturali, quae ccisi istin hue, ut ibit homines polluit facere quicquid voluerint: nisi eniciantur seruade tui egenti uin, vel niti se iaciant leti Osdei ui e ciuili . Tertio dicit, quid eli set uitus. N aicit, quod cuans gentium multa is statuerit: iuxta hoc

Vmma η itaqlle est viiii staturum, de diuisio de ii re una conis uso Oidi-

De iure personarum.

TITULUS III. Hic ponitur prima iuD sensu h populi, hic talia pollea fio pGrsovarum o membr s.

lege lata. Anss. Aret.

g. loquit de iure gen ferenda. p et . . ut quis sic iubiectus si est; quod oes alteri ., dc sub'ciatur

g Omne autem ius, quo homine, aut dominio alieno qu*utimur, uel ad personas ier' liberi sita haut serui. ntinet. uel ad res uel ad actiones. FEt prius de per his ui- Hic ponitur desinitio .s deamus. nam parum est ius ueclas rFIio is eriatis. Anq.

colli: utio, siue ilatu- cani cli contrarium iuri natu tali: quia se-c si dum ius naturale Omnes honune, liberi voeabantur, di nascebantur. Quatio dicit, quare serui habetant hoc nomen seruirit certe scrui diar non a teruiendi .lud a seruando. Nain olim di in tempore o naee

praeterito , si aliquis capiebat aliquem hominem in piatio, usiue in bello, plerianque Imperatores praecipiebant Lapien' du C oti,i illi, qui illum lio tam in bello ceterat , ne occideret illo ἰ dii tite in captiuum, sed venderet, vel seruaret. Quinto dicit, P . se tui qui capiuntur in praelio, possunt EtaPPuilari manci' ii, ea ut ii pia . quia manu ea Piuntur in I raelio. Sexto dicit, q)quidam I , non sunt serui ab ipsa natiuitate, sed postea efficiuntur : qa i accidit, i. euellit quandoq; de iuregentium: ut qualiquis ca L itigo priui in praelio: tunc. n. esticu ut sqruus capiemi quandQq e ista etide iure ciuili; ut quando liber homo parit ut se vendi .eo Pa-, riusi hcto, ut patiem pretii habeat, ut si uado ad aliquem holcm, N eoi de de sibi dico ueni ego sum lilier: sed non habeo pecuniam, Ne tiari &

scio Qt,a, tu ur od: cam pecuniam trabes, sed stis quid facie , achi dimus, inueniunum e mytorem,de die. piu habes unum set iuuin, de tu me uendo tu Pi sediu iurab:s mihi, depretio, i

ruod habebis de in e mediam partem mihi t d . M ali γ uesia ii eicit, si vult, iste talis liber homo qui Passus est se ven undari,& accepit partem pretii de eo, ipse erici tui sciuu de tu li ..i , ut re ciuili,& eslicitur emptotis septimό dicit, quod inter ser--εitos nulla eii dii serentia, qui ala in est fetuus unus, quam al - - ' -- . ter. sed inter libet os multae sunt d:stcrentiae, quia nu: dain i iis i di, P, sena . nam homo est digni issima creaturatum: visside sunt ita genui,quidam liberiini, quidam Latini, qui clam de- iii q. d. edi. l. iustissime. in ptui. unde Ovidius, Prona lo cum diti iij, ut in duobus titulis simuςntibus Fr- n. de Aiς c .i l ii uli Summa. ni est prima . quia di aliae sequuntur, ut in s de , . is pectent animantia caetera teriam . Os homini sublime dedit .coelumque videre itinii, di erectos ad iidera tollere vultus. Et virgilius, Igneus est oll:s vigor,&coelestis Otreo Se- co dic, summa.id est, maxima, quia partim est de tute naturaminibus. i I 'orrent: r . Je sic statim ponit de iure personarum . Et no .hie. quod digniora praeponenda iuut . sic infra de bono possessi. aliam ueto, in glo. altiori. & per hoc facimus multas sol maiiones tituloriam.

iis, qui sunt siti,uel alie iii in ptin. oc ini. de tu. in prin. vel Zd in si . ut libertas, de partim de iure rium,ut sciuitiis, quorum dui, virlinque scilicet ius naturale. de gentium antiquius pii tu , in Elli re ciuili, ut in s. dcretum di. s. singulatuuiis c Vcli sic, sum- P ictu sina, id est breuis . sicili f. de obli L. i. - ' με ADDITIO. Et lixe bona secundum omnes, quia bre c ut Oreste non potest . ut st. de cond. indeb. l. in summa & is .: Quia omne ius aut ad personas, aua ad res, aut ad actio- de eo,quod celto loco. l. quod si Ephesi. in si Prima etiam uisi 'pi nes uertinet. di i s de stat. lio. g j sup tit i.A. ii. Cum ei so communiter approbatur, secundum Christop hic. . peii uis quibus unq; rebus disiaiores snt i iussissime. in t omnes homines. sed pone, i hic situ duo homines, unus es 'orin Ede aedi edi. ideo ab eis ex Oidium facturus, subdit de liber. 5: alius seruus, tunc haec myostio est salsa, i Di o 'su. tute personarum, secundum Por. τα pluralis oratio conuertitur in singularem , ct tunc eii vera mina. Totus iste titulus diuiditur in sex pata ec non talia. vi s. de condit. de demona. falsa 5 s. ω T de ' Ates. Nana primo ponit diuisiones pelicia arum. peti her. l. diuus in fi . in plo .pe 5: de ori . tu . I. exactis secundo definitione libella iis, ibi, Et libertas. de veri, lign. l. non est. E contra singulati3 ponit ut Horix'- aTerito desiniti ne ictitati: m,ibi fetuit' Quar- rati, gut eo. tit i. in usii. α is tete i. tu; cil. si qui iai uim io . to quare dicantur serui, ibi, se tui aut . Quinto dic,has quaestiones positas Ede ii ah .l 3.. . A f. . - Γquot modis quis eisiciatur seruus, ibi. Retui aut Sexto ponit in Murserui. sed quid de statu libet invidetur liber V siex, disterentiam interseivo5,dchbcrrus,ibi, in sta uotum. Mut. nox.causa ag l. filia. sed conita eluulff. de ii anili I I: ait: - I. cum,

ni reo i

58쪽

γ' . Deilire personarum.

s Noe est libelu a Item, quid de adscriptitio, vel censito ξ vidclivo ruo ad q. Liui sint: ut C. de agri. de censi. l. ne diutius. in fi . e l. n.lib. am h p .p a r.ec C. in quibus caulis colo. do. acci .po eo. lib. ii. l. fin. Iibeto ; de Sra cotia est secundum lo. b Leetat , alit et distinguet ruo ad q- cum pollini lieri clerici, de contra dominorum uoluntate: .am pro quod non eii in vete tuo ; ut serata : ut C de epile.

C. de rei uen. l.partum Quid si ex adscriptio. de libera Re- recte aiadspon. sequitur uentrem: ut in Auth. con . quae ex adscripti. uetiit hoc de ii na. 4 i. col. s. in loco ADDITIO. lna siequi .ur Ang hic, de ratio diuersitatis est Aldobr. fauor ipsius paulis, cui in atris conditio procleil unodetri- g Illa coibus temporib. Lib- ter tenent

iudicandum est . . - nili ii quid vi, aut iure pro Serui autem nascuntur iload

Et libertas ' quidem, t.

Seruitus autem est consti- o horrio liber maior in viginti tutio iuri Igutium , qt a quis annis ad pretium Darticipan-

omnes

iantaeam dc quod in contrat js posito Q. legibus cotinetur, lo.

nt an at 3. t a, quibus eii ad iiii h Ilia eoi eius. quare holerunt ter appro- Praedici: S: tacete te. bant om- iiamentum, c&i ct-ries Doc . re te timonium , dctile ; Zc ea alias actus ciuites e- expressu Xercere . nec aliena.eetita de ri possunt sine solo : ..

ad .c 2. ut C de agri. de cenc do, m Liaci et Uero quia m. ιc Dic hoc l. quemadmodum . c.rymusuri Aug. Metia inter lib. tr. Item quid de extraneos monacho, uel resula I berui autem , ex eo appet . i it

iecudum ricanonico3 Relpon lati sunt, quod Imperatores i, Q. Fab. de', libatiunt ocio, , , , 4 3ι 0,- i ' hoc dicit. 3 l --- pos Iuni reddere telii L p tuo 't Veilirere, ac per hoc teruare nec occidere solent . qui ctiam manci

bus manu capiuntur. alii fiunt: s nascuntur Ex an

cillis 'nostris: fiunt aut iu-

dona' rei o*alieno contra naru

ram qnubiicitur.

Serui apulati sunt a serua

de cetero nihil het, cui addi- secundum eundem tur Ia.

casione belli contin cp etym g . quod est de iure logia, seu gentium r ut sus'. cit. allusio uorroia. Lius autem. cabuli su-Κ Iar. citi ili. de est init ab eo. tertius modii' ut C. il fieri sta

uus. quam alter: inter liberos

pretium participan

dum tele venundari palsus est.

re rubent. monimn .d quod dic, uases. ut diximus in Anthe de ti. de moria. si cogι- Torca.dia. Iandum. col. i. licetati. in silue. quoad actusqucis daci Dum tingantur mortui. erio iurent ut in Auth. de mon. g. illud. c g. si quia autem. col. i. & ineu licetia 'Auth. de ni p. I. per occasionem. t q. sui supe r .

Ang. hic. non libertatem serui:quia ex prima uocantur, hodie libe-e Dic secu ri:non ensecunda, squa habent serui Est ergo libertas aradum pe. a in s tu, alia in libero: de Em eos umbuin,vi, exponitur, ut Bella perti prius .f sed nec Pti: na, nec seeqnda Placet, quiadsecui sint Uno cepit aliquo iure liberi, cum ius gentium in hoc de togauetiti utitant mot- naturali ut in s. s. seruitus. Et expone vi . iure nituri :. laini, quan- quadam necessitate inluxit te ruitutem, sper captiuitaten :ium ad a- ut s .iit i g. ius aut . Je iure, is ciuili,quando maior ad. atinis et u ciui- uendit se ad pretium participandum, ut infib. serui.q d. ii res, sed i e ber quit: t est, nisi fiat seruus iuregentiuin, uel ciuili. de ne quatit haec uerba, ex qua et lineti dec non oportet g quod sint de ad ea, aut definitione: cd quienda effectu liberiacis demonstrat. Acc. iunt cotta b Can Hirat a. i.vnu in de ualutis imi igenitum . nam ct alia sua proses inulta statuit ius genti uin: ut s. titia. i.vius aut sed hodie di

In seruorum conditione nulla est 'diit erentia: in liberis autem mulis: 'aut enim sunt ingenui, aut libertini.

ut in Aui hc. ut libelli ueditione de catero. g.j in fi .ed si quatit orsi. illud vero .cOl s. CO currat. l Mai r . in quo sa- k scilicet, cto sunt quatuor ne- ficte, secucessaria, scilicet, psit da Io. Pa. maiora . annis: ut uel eue hic de C.de lib. cari l. sectu; ex si ministerium. Item quo lex de ut eo animo pretii uoluit euaccipiat parte. ut hic de pretio& C. de li cau. l.

io Item de * uete habeat pa1 rem. ut st qui. ad liber procla. te, & ad i. - - ω . . O. . - . . ., is non licet-l l li Ite in , p uendatur ignotanti condit one ve is de aed. Zipe. a taberii. Hxe de unitio tribus molis pollegi. Primo, fm o diti. ut ii. de ii .ca l. libertis. I. si quis sciens. Item&qui nisi, haer I pla-

- nuent leti ' ς; ' - ut hic iciat conditionem mam: ut iri si liber in gremis esse cet. inde, di l 1. de ii quid horum desierit, iure coi prouocat in inge- in loquitnuitatem,alias non poterat prouocare in ingenuitate, nec de aeuii- et si matrimetrataciut fide statu hom. Llio liber. & E de iis perset liber. cau. lege, cum Pact γ.nisi redderet pretiit,& dominus uuin ia fas ponte acciperet ne c. n. dominus pretium accipere compelictuin , hieluur licet quidam contradicant, ut d si liber. inge. essi di . l. vero pet lia I. respon & C. quando licet ab emp. di. t i diu: i tit. l .iii ii. beii tem- Vnde uerius Anuis ut inti iuuenem, qui venditur,ciliari ult pote, quo 'ius,&Pictio quo uetiit, Pari .cipsere. Rursus eum seruia qui ad seiuliu 'tiendi tutelle parate. Et propriam scite,qui uenit, conditio topiogre in . Sed nunquid habet in intcgrum rini tutionem , clim ditur. ναε sit minor: s. annis, maior tamen ro. Respon non: quia i si Chus l. est mutanda iolemnitas: quia non est locus restitutioni, ubi res mutat si tum Prorsus amittendo, ut is de mi. I. si exca. F. Papi n. dc ii. de in integ. resti. l. diuus. Sed nunquid patri, uel allini permittituri euocati', uel per osticium iudicis. uel per tet uendicationem utilem, cum ad eorum ignomi- nranare: piciat, urit de reor ena I i. g.j.de de lib. cau. l. r.r.3 '4.dc s. Relpo n. non, ut is de capi. di l. iuresa. g. libertate. lisionem . cis Ut ne tuitus de iure cituli formario necti Nam alia olim, eei quidam dixerint contra, aris dictarum te gum. Sed cer- s Id est in f istam te de alia hodie est haec Prassiit in s. de iis, qui sunt ita, uel alte. q* te ibi non mutauerat itarum, sed mutare uo bat. meliori stam v ntinuari. Item si quolibet alio titulo pariat ut se trans tu ita opi- seiti in alium . quod uetum est , si aliquod lucrum sentiat, ni onc; nolit C de lib. cau. l.si minitiei tuin, di d. de lib.cau. l. si illum- aut in dissuauia ib. i. gnitate a n Nullae I disse euria. Sed vi contra, nam quidam sunt in pria, peti. dignitate, i quidam non, ut in fide iniur. I tad poena. de T. generali ode uiuisuctu. l. led de si quid. . r. Ite quidam ordinarii, qui C. de tab. dani uicat', ut in s. luod cum eo. I.cum autem . ltein alii li. ii . An. ueterani alij nouitii, ut sis de aedit. edi. l. ii si ii de T. dei v. l. in Credit - ' int Idum. . quut cf.ubi dicitur, qui sunt nouitii, qui uete hie Pet. Ithoe et te. e M ore. Nota Lemum dici a sium ad οὐ non, Celmen. γ' rani. Sed dic. nullus est magis lituus ou4 alter. licet quo hae e di- ibat An. iv. g. pe. de li. quare cit de iure gentium inuentione: sed de ite, sta ex civili ibri uione: ut aede ilist & tu .l ius aute in emite facti impe ADDITIO. Et dicit ypopho P tune sotia dare me rei, Sedimento ab ea fit - nominatio, qua do actus sine ipla piocederensi non tollit mi: id non eii in seruitute: dcict denominata iuregentili Iberras, ut e V iniis. Aliquando sinEdominio: ut fisside rerum diui l. vlobat uti i. g.t. ibi, nam res. S st prodeteli. l.sina. ad idem. ff. de sile. 1e05esiit, let l.quod seruus de it de lib. causa. l li usum fluctum. Ede iure d cp tranaturam t. contraitis natu tale: cum eo iure oesit cod. Se per beri sint, ut in ede lib. I i .dc s. tit. i .g.ius autem Accur.

ad actus, e qno ad mili:ias, de similia ut differentia ; licet dilo. duo,

masis unus, quam alterca et seruus, ut C. de nudo late rinportet f. tolla. Lunica. nain olim quidam habebant nudii do. pluralitaniimuin in seruis, quidam plenum, quidam lemi linum . te in , seso . . imi quidam ponunt hic saliam noram, ut duo in siit non mul- inulta. r. n. ad uuad.j S. hoc resciiptum. Sed ce: te, ibi sint tuadid tita

59쪽

31 Institutionum Impetialium: Liberi. 3L

a Ide M. tria appellata, a non duo tin. Dic ergo, et quatuor sint di Lgel.hic. serentiae liberorum hominum. ut ingenui,libertini, latini. de deditit ij, ut hic,de instit. i . de libet F.libertinorum .ar. E. ut.bo. Iap. l. 4. g.I. a Ieseon .pro prima est in Auth. de depo.& denuntiationian prin ibi, n ec alia multa .colla.6.

Diuisio. Quia s. dixit b de iure persenatu, quarum quaeda sunt seDuae, quaedam sunt li

bere: liberorum aute

De ingenuis.

ΤITVLVS IIII. Is en ingenuus appellan

IN GENU Vs. quandoque aliten uia per sententiam ut aede sta. ho. l.ingenuum.Item per restitutionem natalium,ut Ede nata. restit.l.2.dcl patiano.g si. . a Ex duobus .sie construe. liue ex mates monio,iubaudi, uitante ex duobus ingenuis, editus, dce. Et sic exponeon nia sequentia capis

suisse matrem eo tempore a doque tame ex au ro quo nascitur, licet ancilla bus semis nascitur Aconceperit . Et econtrario, ber, ut in Lo

de is tractatutus γ- Udre'hret reme υ late se nritillet facta Dariat: Diacuit io. g. apparet mittit de ingenuis, tanquam de digni ribu ἀ

ex durbus hberiinis uel altero ancilla facta pariat;placuit io. g. apparet. ecl. si tibero nascitur.Porcus. eum , qui nascitur, liberum ri&'Aristatici liber est: siue ex duobus ingenuis matrimonio edi-

Diuidi

tur i duas par tes. Nain prima tractat, qualitet quis dicat ingenuus. In scda. qualitet insenuitas perdit.

Secuda ibi, Clim at. Prima subdiuiditur iquinque.Nam in pri

ina ponitur dictum in . ' o

q5ni indetur.In qn nis, vel tempore medio, velta deciditur incidςη mvore partus . hoc diciis cundum Porcum.

Sed & si quis ex matre na

nasci: quia non debet ca Iid in alio casu in l. Iamitas di matris ei nocere, cum hilanianu. C.

ut natus est,ioqu in uentre leti. 'lEx . Ngenuus ' estis, qui ilatim,

his, de illud quaesitum est,u ope. libi quod liancilla praegnans manumis- beria. sest, deinde ancilla facta dii iri se Aecut.

mediox tempore habuisse,' i ut liber nascatur,quod

si a quo ad

z.inspexe νηηt quod certiui est, sed mater semper ei Fcerta, iri.

quaestio. Secunda ibi Suie ex duabus. Ter . tia ibi, sed de si quis. Q atta ibi, Icecontrario . Quinta ibi, Ex his uen Patium .enis in casu ut C desset sug. l.ti de niti in murile-fulo,ut C de inutile. qui autem parte. Acl. ingenuae L ii , qui .li 11. de hoe iure Ro

scitur V libera: patre vero ε' cit. Inget.

statum trahitur, ubi sit matrimonium, aliud si cocubinatus, ita tu esset uat ius Romanotu, qa sinua

s despcit . quantum

nxios, seruo, ingenuus nihilomi- Cum autem ' ingenuus

z:I: In is mis A nascitur: quemadmo- aliquis natus sit, non ossi-

hunc Di.aliter .quam dum qui ex matre libera, cit Sl illi in seruitute supra secundis FVRR & incerto patre natus est, fuisse, & pollea manumis

v. inprimet ii 'di quoniam vulgo conceptus sum pesse. Saepissime enim

in ia: tis eu oatret de niatte ingenuis, siue ex patre, dc mu ad conditionem,secus quantum ad honores,ut si de sena. ie timeri nit sue scauit ox uno ingenuo dc altero liber- I.filia.de l. liberos.g fi.de secus quo ad patriam,ut mad mulino riuos nihilominus ingenuus est ab ipsa natiuitate. S 'nici. I. assunt pilo. 9.filius& st. mami procuratorem. 5: n. eundo dicit idem,i P est ingenuus,si nastatui ex patre ser- Pro socio l.si id ,quod g.hnab. dc st de negots est l. sed ann iri, id libera id est ingenua, uel liber ina, qui ingη uti - . . e. .r H-nmis est ide quod liber. Etiam liberius eli seruus effectus p calamitas. quasi eadamitas quia iterum sint sacta ancil- liber per manumissionem. Tettio die idem, scilicet, quod L,le sic quodammodo riarius cadit in seruitutdin . I instentius, si nascatiit ex libera mairride incerto pa ADDITIO. Et est ratio Ccundum Christo lite, qui ille ut is Qui nascitur ex meterit e,ille est ingenuus, quia partui iam crine to est ius ingenuitatisqiuaesitum, quod nascitur ex matre libera, si libera sit de incerto Patre, quia non debet tolli,dec.pet regulam iuris,id quod nostrum Et ἰoncitatui citiis sit eius pater,quia cui paser in Populus,pa- sie procedit in natis tantum, lici concepti, antea. siccita sites est sibi nullus. Quarto dicit, i s mater fuerat libera post , nisi adhuc uiueter auus, quia etiam tune P Ientum pote.qu , peperit,quamuis suetu ancilla tempore, quo gi a sis macula non noceret filiis,secundum Ioan. Fab. hie, de quouida itat tamen is, qui ex ea nascitur,est ingenuus, . b r, Angelus sie remitt:t.Acc. quia ingenuus est qui statim quod natus ei et,liber est.Et ra hiLiberam matrem. facit ad hoe. Cui manc.ira sue.altio dubitandi erat, quia uidebatur, quod natus ex ea esset

seruus,quia quando ipsi illum conceμ:t.crat seriia, ted e cidit in conitatium. Quinto dicit, v idem est econtra, ut siquando ipsa illum patiebat .erat limia, de quedo ipse illuconcepit .erat serua,quod nihilominus ipse est liber. Sexto dicit, quid autem dicemus, si tempore quo concepit, erat ancilla, de tune fuit manumissa,de aliquo tempore stetit in

ma. l.si iusta. i etχι .pto saltem. Accur. k Meaιo tempore. st de acqu.rer do .l. ad . . cum quis.l cum ausim. suP.dixit qualiter eontingat ingenuit ritu qualiter perseueret.Actur.

iii Non ulicit. nisi toti manumissionem talem,quinquennio ita ueterit,ut usi liber. in n. esse dicatur. lased illud

libertate postea tacta est ancilla de notio; ita P tre partus hodie correctum est,ut hiemii insta agi debet lai. inuenitur similitet ancilla:an is pueriqui nascitur ex ea.erit το n lsruinit: destin statu si T. --- . ., ,e i I liber Et dicitur quod sic; quia sussaeit ei, o Manumissum. scilicet de Noo. . in ii in uentre est &c.ut intra Septimo dicitur inli. in au ADDITIO. Dic,quod ratio dubitandi potuit esse, ct in ouod si aliquis libet homo posside ut tamquam ser- manumissio, tanquam priuatio preti uprimit habitum uotitius.& uouea manumittitur: talis manumitato non nocet decem aede vetb oblig. rati decidendi fim: quia ei ut ob tot id est proptet sumitutem aliquam sal,quin sit teluenit de facto etiam prasuppoli tui sermutem de tacto ingenuus: quia nee ptimo vere serum erat, sed ingenuita- praecessisse, quod non praeiudicat ingenuitati, iccundum

iurauit i liberiis . a- Me faria o ferente. U.

verri indi stiricie in noxa edito ex legiti, Ino mani

bas qzo ad salum libertatisi equiturmatae, quo adorigine timi a.dchO

additi sie

coniratafacit fide

60쪽

Delibertinis.

stam

die bant Lucium eis: natum es ingenuum; ite erat, uti tune contradiceretur. a vi te di integendi ranctoriani intitui turna:ale Cancti Nico ai,quacra moritur , quasi I

ter,atote liberum,am te libet una a o te liberum, e ista manumissio fit causa cognita coram i dice. 5c iudicio. Quando ii: epoteti fieri manumissio in platentia amicorum. ut quando dominus manumittit i et uuin tuum , conuocat sanum suis.ec in praetentia eorum. Quandoque potest fie-

construtum est, natalibus', autem est datio ς liberta- ρitas uo ibo in f i .ri Ha

bene dicitur, Linu, TITULUS V.

libus .id est illi libes Maus visus dicis liber

Io pud

positus cst manumisius liberatur a domini potesta- ii 'l h het de ii , mois i 'δ 'ipti omnes

hQm ης liberina sicerentur;

a b Die natales hiesimi stos iu , tu quo quis

continetur, quod ip- se emit seruum, quu Euer.tr. trat in manuuii iit dc dat si fisae hi

i volo, iesue nu, quod .b . . iacum n. re naturali omnes de catero ns liber. tie. l. r. sam hominum. l. imperator. b b G e. iiiii uendiderit se, ut supta titu. pomo. s. penuit. iuno euiui nota reta: tiu statum pii iniim: ut fide statu. Ironi. i. homo i , . quae eti

correlativa se invicem re G t: ncc vn sine altero poterii esse, O qua de nouo me gravi, nouo iurigent auxilio. A iure gentium Iria ho-D E

gentiu in seruitus ingenuitatem inuasit, secutum elibeneficium manumissionis. Et cum uno i l communi nomine Gmnes homines ' ' n unone, qiu modi 3 Trio. a se vi , quam' appellarentur , iure etitium in v x ex bu ,es nouis O DU. nam de Ure tau λ' tria homiri se ςψn i xiit ianibus e D rati.

immissio . Quando nu siue manumi illor id. I, late linquitur in testame Haito, uel in codicillis , s. Deus uel alia quacunque redimetii aluntate . Sexto di amniam cit, quod se tui non meam deiisluiti emetuntur li- manu insoberi. uinque modis, M. Gegit. sed etiam line manu Perrimissione, qui modi Trio.

tum esset. hoc icit et crus ad . Multis autem . secundum

Bal. i

Continuatio. Diviso.

ibertini

Hic ponitur 'min-da si arx dii titioni. ositae in tex. supra tit. r. h. ii.oc illa eii con- 6'tinuatio huius iubii

'bertini.

iudi di. . ut ait in quinque partes ritino ponit qui sint libertini. secundo quid sit manum: illo. Te iis quot modis serui manu initrantur Q ar:oquo a serui inuiti possunt manumitti Quin i, u litet de iure aut 'no statu, libertinorum erat tripe ii tui, cotteqiones status libertinorum. Secunda ibi Masunt qui ex iusta seruitiite ' manii missi sunt .

Manumisso

tere Octauis diei op trat j.

o ter vivos , quam m et r. mavoluntate muIus modis sit.

quas O maritimissio tu coram iudice, non est opus t inc, quod iudex sedeat: sed etiam eo ambulante ad balneum, nd spa- - a tiadum,ad ilicatrii.

notum, diu: ne alice , quam supra secundum Flan in octo paries. In prima dicitur, 'nod libertini simi illi, qui uete ecant ietui. 5e inanumissi sunt per dominos suos . secundo dieit . quid est manumissio, de qua in Prima parte habi: a est mentio. Et Gita inanum lilio dicitur, quando do-xhilus dat libertatem sellio. nam antequam manu mitiat iri ius eii in potestate domini sui. 1ed postquam ipse

mentu, ut

ertinum dicunt. - 'iox L cundu in Ita sic E. de nequiteri rerum cloia an . l. adeo .g. cuin qui s. ii. ibi, cum et n. pii. 'l''

na: urale prius fuit,quam ius sentium, ideo secundum ius naturale homines erant liberi; de se non erat cogi ita seruitur, de Perconi uens nec manumissio; sed postea petius gent una ieruiti: .&ma immissio est inuenta . inario dicit, quod ex praeliciis. quae si periori parte diximus, patet, quod icci induin ius naturale unum erat genus homi-

ct Christit ista re. probat c6d ille due

ne et displi

nutu, scilicet quia erant omnes homines liberi, sed postea st Pothi Ian. V de iustiti, Miseri. 3 --- probat

de nascat ut ii odie unus, incipis habere si os . N Rς ιη ςς prius habeba tres ergo septem, quod falcum is, quia quod β' 'bmimo elati computatur in sequentem numetu in . simile. h' hςης Π.quemadmodum seromi . i. fui re. Insiit. B Eccle-

ri quinque modis. Nam quandoque rotrii fieri manu miscito in ecclesia coram Episcopo. depopulo, ut C. de iis, qui in e lςsia manuinittunturi ei totum Di quandoque potest se: i manumissio vindicia, id est, eum quadam virga percutiendo tet supra illum, quem manumittit, dicendo

Diuisaeo

SEARCH

MENU NAVIGATION