De sacr. Rom. imperii septemuiratu commentarius a. Christophoro Gewoldo I.V.D

21쪽

Anno M. XXVIII. Imperatorem CuNRADUM filium suum H EM RicvM, magni inge ciij & bonae indolis puerum , aetate undecim annorum, Priticipibus regni cum tota multitudine populi id probantibus, a Peregrino Archiepiscopo Colonienti in regalem api cem apud Aqui igrani palatium feci ne subimaam. Anno M. LIII. Imperatorem Henricum magno apud Triburiam conuentu habito, filium aequivocum a cunctis eligi; eiq; post obitum suum, si rector iustus futurus esset,subiectio ciem promitti procura meo. Anno M. LXX Vi I. cum Caesiaris HENRICI IRregimen multis Principibus &Ciuitatibus displicere plaerosq; illorum in Forciae im conuenisse, & pro eo laregem elegisse R V DoL HvM Alemanniae Ducem, facto ibidem Decreto circa electionem . communi o m. nium consensu approbato, & Romani Pontificis au thoritate corroborato, ut posthac nulli potestas regia per haereditatem, sicut prius consueuerat, cederet: sed filius Regis,etsi omnino dignus etat, per liberam et Actionem, non per successionis lineam ad regnum perinueniret. Si vero non esset dignus regis filius, vel si populus eum admittere nollet, tunc quem vellet Regem facere posset. Hoc ita sancitum fuissE Prinei pibus rastatibus in Forcheim congregatis, & Pontificis nomine per legatos eius,ibidem tum praesen tes confirmatum. x Testari R A DE T v I C v M de populi concurrent lata Curijsi Conuentibusque regni publicis, his verbis' confluunt ex omnibus regni partibus cum magna De quentia Archiepiscopi, Episcopi. multique alii Eccl fastidi viri: Duces, Marchiones, Comites, Proceres. Consules & Ciuitatum iudices: qui postremi populum repraesentarint: & notandum else ex praemista

22쪽

.s h s EPTE M I R. AT v.' Radervici verbis, in quas Classes Principes&Status siue ordines regni in Conuentibus illorum distincti

fuerint.

Quia non soli principes Germanici electionε pere

gerint, quemadmodum manifeste docent Otho Fri- rariis H.

sin sensis: sed permissis tu fuerit omnibus Principibu

Regni, quicunque voluerint, & per negotia sua potue- . . ιν. rint, electioni Caesaris interesse. Sic etiam Principes ex regno italiae, quod Carolus Magnus cum Germaniae regno zoniunxerat, tanquam incorporata membra, in electione sui capitis saepius comparuisse: si quando tamen electioni terminus adeo breuis praefigeretur, vocompaerere nequirent, peractam quidem fuisse electionem secundum iura &consuetudinem Germanorum, non reclamantibus Italicis; sed semet obligatos agnoisseentibus electo fidem & obedientiam praestare. Exemplum huius rei suppeditare historiam Conradi II. cum enim Nippo omnes Reges Principesque commemorasset, i ad Electionem illius conuenerant, da Italicissile infert: Italiam transeo, cuius principes in breui conuenire ad regiam electionem nequiuerunt: qui postmodum in urbe Constantiensi eum Archiepi seopo Mediolanensi & reliquis Principibus occurrenistes Regi sui facti sunt,& fidelitatem libenti animo iura.

uerunt.

Superuacaneam nulliusque momenti tune temporis fuissa sanctionem istam, vel constitutionem si v - Gregorij V. seu Othonis III. cum ab annis quingentis& quod excurrit, Germani semper soliti fue init, nee non ius potestatemque habuerint eligere Regem. Non posse nec debere Othonem III. authorem di ci eiusmodi ordinationis, cum eam ipsam longe ante . Ver

23쪽

13 DE sae c. Rou. IMPER PIVeronae in sua ipsiusmet electione pleno usu exerceri

viderio. Etiamsi Otho II I. eiusmodi legem tulisset, quod nimirum soli Germani Ρrincipes Caesarem eligere debe- ant; irritam tamen nullamque eo ipso faciam fuisse , quod Italici Principes, elusinodi lege non obstante, ipsos Electioni immiscuerint: de quod Principe

Germanici eosdem admiserint. XIM Caesarem Othonem III. neque potuisse, nec ausum fuisse eiusmodi legem promulgare . xx Henrieum U. sicutici vita ipsius legitur,Bauariam , Sueuiam,Saxo uiam percurrisse, proceres conuenisse, attraxime omnes, &subintrasse in regiam pote statem, tanquam sepellisset patremis. XXI. V gesima prima ratio su fundamentum petitur ex Loth ri, Caesaru,Henrici Vsuccessoru elecione: quod nimiruo

' ss nam id iuris dum regnum vacat Moguntini Archi - episcopi esse ab antiquioribus traditur Ρricieipes re , gni in ciuitate Moguntina tempore autumnali conuo carit: ipseque Lotharium Ducem Saxonum in regem cunctis qui aderant Principibus persuaserit. Helma dum quoque vererem historicum tradere, Principes ab Archiepiscopo Moguntin. conuocatos maiori ex parte - ω Saxones fuisse; caeteros Principes regni elegissa CvNRADvM Alemanniae Ducem, sed praeualui 1Iecum suis adhaerentibus qui Lotharium elegeranti

XXII. Post obitum Caec Lothar ij maiorem Principum re---- -- ' gni partem elegisse praememoratum Sueuiae Ducenis

Conradum, de quo Otho Frisingen. Principes regni apud Galliae oppidum Confluentiam conueniunt,&de

24쪽

Eus ab omnibus qDi ad ei aiat exposcitur. ad regnum leuatus inpatae o Aquis coronatim Nona septere, Iolummodo hiecioribus, sed ab uni- YYI uersis regni Principibus Ecclesiasticis& secularibus ex Fris . .. . .'. Italia & Germania congregatis Uectum fuisse FR tD Ε- . --R I C v M l. testante Chronico Augustens . his verbi, i ν' ', ' - . 'rιdericus primus post Conradum tertium patruum Lo 4 uisum apud Frauchensuri communi voto & conssensu

omnium Principum est electus ad Imperium Anno M. C. LII. ς Anno MC. I. XXXI U. Conuocasse Catinem Fri XXI V.

sm MOngunciacum circa Pentecosten, eo'; in tanta si frequentia comparuisse, qualiter antea nunquam fa- cium sit. Consilium regni peractum fuisse in publie; ' campo, herba virente, per quatriduum, &de diuersis regni negociis actuma; &post quartum diem cunctos cum gaudio ad propria remeasse: Durante isto coa- uentu Caesarem sollennibus cerimoniis filios suos Re- π

gem IIenricum & Ducem Fridericum Rottenburgi gladio accinxisse:&prae sumendum esse ex circumsta . tiis rei gestQquod dictus HenricusCς aris filius, ibidem in regem sit confirmatus. In hac ipse magna Curid, si Comitiis, Caeseri officiales qua lucr illos seculares in persona ministrasse. Seripto insuper tradere Arnol-

. dum Abbatem I ubecensem, quod omelum Da piseri seu Pincernae, Camerarij seu Marsehalai non nisi Rea 2 ses, vel Duces,vel Marchiones administraherint. Cinsarem quoq; isthaec ossicia pro arbitrio & beneplacit, suo,quibus voluerit in seu dum cocedere lolitum:nunquam autem rueriri a quoquam proditum,quod circa haec tempora . quatuor isti ossiciales seculareς,

. - . .

25쪽

s Da sae R. RO M. IM ERILmittuntur. Sed nee foeminas quoque ab hoc munere olim suisse exclusias. III Nonnulli praeterea, non solis Germanis, sed aliis etiam exterarum Nationum Principibus ius electionis

arrogant.

IV. Aliqui μηt, qui temporibus COM RADI Salici siue- . V. cessoris Henrici sancti: Euidam ius liberae electionis, pro successione generis a Gregorio VII.quem fler ea- Iamniam Hildebrandum Drannum indigerant, fluxissepe VI. hibent. Aly FRIDERICII. plerique circa tempora FR MV 1 L D E R 1 c 1 II.nonnussi in Cocilio Lugdunensi: rursum alas VIII. post oneilium istud,eirea imperium R v DoL PHI LIX. quidam vero istis omnino quinquaginta quinque anni X. qui inter Innocentium III.& Innocentium I v.Ponti IX. fices intereesserunt: nonnusti demγe recentiori laeculo Electores eoepisse proclamant.

QUIBUS RATIONIBUS

Ationes autem se undamenta,quibin hi omnes tam variarum opinionum fabricatores nituntur ha fer sunt. I. Primo nullum aiunt eiusmodi Decretum exstareautc. a ηπειῶ productum hactenus fuisse, sed nec deinceps quidem ' Vtiquam exhiberi posse, ὲ Gregorio V. di Othone III. circa hoc negocium promulgarum. Τοῦ dedaec apud Gratianum qui circa annum M. C.LI. D

creta Diuiti co by Corale

26쪽

SEPTEM PIRAT . sereta, Constitutiones ct Statuta Pont scum costetit, ne verishum quidem , nec unum iota ,s multo minus interigrum Decretum. aut quidquam tale Caesaris Othonis III. vel Gregori j v. de libera electione . di confirmatione Caesaris reperiri.

Ipsum quos vocabulum Elector veteribus histori- Im,

eis incognitum fuisse&Inusitatum. Nullum praterea extare histori eum. Othoni III.& IRHenrico II. contemporaneum, qui vel minimam mentionem faciat eiusmodi sanctionis do Electoribus& Caesare eligendo: neque ullum scripsisse Unquam . . quod aliquando ex aliis audiuerit, aut ipsemet legerit, Decretum eiusmodi in rerum natura fuisse: purum igitur pucum eommentum esse.

Albertum Abbatem Stadiensem Martinum Po- mionum Innocent, IV. torniteminium,quorum uterque te, parabis Castras FRIDERI cI. IL visis I annis nimirum

ducentis quadraginta or amplius, pos Othoem III. prim os fuisse qui scriptis prodiderunt, electionem Romani Caesaris penes septum ossiciatos Imperi j residere. opinionem vulgo receptam, quod nimirum Otho III. VLprimussit author o fundator tibera Electionis Romani Casaris, ct Elia erum in Imperio, natam fuisse quemadmo- dum praesumere licet ex ver bis Martini Poloni peris , peram intelIectis. Et licet,inquit ille, isti tres Othones se per successionem generis regnauerint: tamen posteα. fuit institutum, ut perossiciales Imperij imperator et,

goretur, qui sunt septem, videlicet primi tres Cance, ' Iari j, Mogunt i n us Germaniae, Treuirensis Galliae, Cointoniensis Italia . Alalchio Brandenburgensis Camerais 'rius est, Palatinua Dapiter, Dux Sassioniae ensem portata

27쪽

Rex Bohemiae pincernam agit,&e. quae verba minime referenda ad Othonis III. tempora. Othones Caesares, non successione haereditaria, sed electione omnium principum ac populi, rure & more Germanorum recepto ad regnum peruenisse. Non carere admiratione quod Illustrissimus Cardinalis Bellarminus veritati & conscientiae propriae tam rotunde eontradicat; dum scribit alteram Deci etiistius partem statim a morte Cthonis I ll. vlu fuisset e-ceptam. Nam usque ad illud tempus, non solos principes, sed uniuersum etiam populum ad electione a confluxisse. Abeo autem tempore, quantum quidem Bellar minus stiat populum nunquam electioni in te esse solitum, sed decreto sancitum fuisse, ut loli princi- .pes Regem eligerent. Recte antem obiici possie Bellaria mino, quod Syrus ille apud Comicum ait: Tu nescis id quod scis, si sapis, Concessis enim quod populus post rioribus temporibus sie ut antea electioni unli cum Principibus & regni proceribus interfuerit; concedendum quoque esse, quod praetensa constitutio Othoniana aut nulla sit; aut ad esse tum nunquam adducta . Quidquid vero Bellarminus scribit, populum ab ele ctione Henrici II. & aliorum deinceps Cassarum abstinuisse, ut Constitutioni Othonis pareret: ideo solummodo seribi; ut hoc figmentum fidem inueniat. M Nona probatio ex D ut mare petitur, hoc modo: Cum electio noui regis fieri deberet, rogatum ..tu in Sia gesti dum Episcopum Coloniensem ab L lenric Ι, ioariae Duce, ut is voto suo ipsum ad reguum Promouere vellet. Episcopum vero Duci respondisse: Quo melior & maior populi pars se inclinauerit, libente assensurum. Idem resposum tulisse eundem a Theodo. A rico

28쪽

rteo Loth ringiae Duce. Et hinc quidem constare et Oionem Henrici peractam fuisse in generali Curia, seu Conuentu Principum & populi quod eminentiis

res Statiis soliti fuerint ad mlutatem populi, tanquam maioris palἰιη rel picere: eidemque sese accommoda re. Comparuisse autem inter Ecesesiasticos, duas Abba, tinis, teste eodem Diet maro; inter seculares auterita Duces, Marchiones, Comites Sc eunctos regni primo res. E r post fa cla m eleci i onem , respo n di ste v n u m caete- Tocum nomine misso Ducis Henrici: Elegisse illos Ducem Henricum in Regemr ac debere eum diuino a xilio, & iure haereditari esse Regem illorum: se quo que velle eadem omniater uitia sponte praestare. quod lysium caeteri omnes,eleuatione manus dexterae,iestati

sint. Ex praemissis autem duo notanda este: Primum quod Misso Ducis Henrici, ut procuraret eius Hectio. nem, ab uniuersa congregationa responsum; dein daquod ei indicatum sit, Ducem Henricum haereditario iure regem esse debere. quo ipso confirmetur antiqua consuetudo in eligendis Germanicis Regibus obseruari si, lita: nempe si defuncti Reges liberos aut cognatos haberent, qui ad regni curam idonei essenta; ut luna stirpem ieu cognationem defuncti non egrederentur id quod in electione Henrici quoque factum: sin vero In conlangu initatis linea nullus reperiretur tali officio dignus; tum demum ex alia familia alium quempiam

Eligerent.. Decima probaris: Defuncto Henrico II. sine haeredi. hurulurrogatum eidem fuisseConradum Salicum,nona Septem uiris, sed a cunctis Principibus & populo, qua electio ex re Epone Conrari Cancellario sequentibiu verburere claro .

29쪽

lls . Da Saas.. ROM. IMPERII Con sedere Principes ; populus frequenter adstabat.

Archiepiscopus Moguntinus, cuius sententia ante alios

accipi eda sui rogatusa populo quid si bi videretur,a,

undanti corde, hilari voee laudauit & elegit maioris aetatis CuMONEM suum in dominu & rege atq; rectore de desen rem patriae. Hanc sententiam caeteri Archiepὲ suopi & reliqui saerorum ordinum viri indubitante sequebantur. Iunior C v N o paululum cum Lolliaringis placitans, statim reueris maximo fauore illum ad regem & dominum elegit, quem manu apprehen

dens fecit illum considere sibi. Tune singuli de singulis regnis eadem verba electionis Lae puli me repetebant.Fit clamor populi,omnes unanimiterin regis electione Principibus consentiebant; in illo persistebant; ipsum cunctis dominantibus uihil haesitando prς posuerunt. Aiactenus mino; pergit Chronologus: O bserua adam esse diligenter exactam hane descriptionem C

mitiorum,sive Curiarum regni, & eligendi Car Iaris ritum, ab his, qui veterem morem atque processum scire desiderant, cum eiusmodi paucae alibi reperiantur: Mnotanda quaedam ex ea scitu necessiari . Primo quidem, locum conuentus 3 cum strabie Nippo ; quod Principes Ecelesiastici & seculares, necno illi quoque, qui de Civitatibus& communitatibus missi fuerunt , Anno M. XXIV. cirea Autumnum in campo utrinq; iuxta Rhenum, in loco ad ractanda negocia idoneo intra Moguntiam & Wormatiam conuenerint, a cibi dem castra sua posuerint. Cum autem ad electionem procedendum esset,& eo in loco, in quo instituta con- sultatio, omnes congregati fuissent; consedisse Principes; missos autem seu Nuncios Ciuitatum & commu

30쪽

ab antiquo obtinuit s interrogatum hunc fuisse a Nunis iis Ciui latum,quem ex Principibus regni in regem et, gere vellet: illumque ad hane interrogationem de toto corde,& hilari voce Ducem C v MODUM de Fran. conia summopere laudasse. & elegissa in Regem .re.

ctorem, & protectorem populi. III. Hoc factum

Moguntinensis secutos fuisse caeteros omnes Ecclesiasticos Principes in luci ordine & sessione. IV. Poste quam electici ad seculare scamnum peruenit. in qu Duces Franeoniae & ad Rhenum primum locum te nuerunt; de electus ab Ecclesiasticis in suo loco sedens permansit, surrexisse Iuni Oi em Ducem Franeoniae, C v N O N E M de Wormatia, & una cum aliis Principibus Lotharingi et & ad Rhenum,secessisse ad locum album, ac patriisper cum his colloquio habito , reuersumacum laetitia & applausu omnium, vocem suam, seu Vci tum dedisse consanguineo suo Duci CONRanor quiffundem Iuniorem Ducem manu adtractum iuxta

sedere fecerit. V. Reliquos omnes regni Principes consensisse huic voci, ac unumquemque eandem pro se suo loco & ordine repetiisse. VI. Missos Communitatum alta voce collocutos fuisse,omnesq; una nimiis

ter Principibus in electione Regis consensisse: firmiter in eadem perstitisse,omnique dubio remoto Dueem CyNRADUM cunctis aliis proceribus praetulisse. Ex quibus testimoniis claris perspici possit, quomodo a liquissimus proeestus, a Franeis Germanicis introdaiactus in pleno suo vigore se per permanserit;&quod in eligendis Imperatoribus nihil prorsus praetensiae constitutioni O thonianae conforme iactum gestu m uu