장음표시 사용
21쪽
Lege porro Aen. V 495 sq. Tertius Eurytion, tuus o clariSsime frater Pandare, qui quondam, iussus confundere foedus, Tu medios telum torsisti primus Achivos. Vergilium interposuisse per apostropham suam admirationem in hunc hominem inclutum andarum apparere mihi quidem videtur quo modo vero inSeruisset poeta versibus OrmaS: clarisbim et Pand:iri Cum similis generis
exempla Vergiliana et Ovidiana explicare longum sit, haec quoque simplicitor enumerare liceat mihi Georg. I 503 Ι 170 IV 465 sqq.
de hoc loco conser, quaeso, quod dicam p. 35); et VI 399;
omnium horum locorum igitur proprium est, quod apostrophaadscita videtur ad significandam ab aliqua ratione proficiscentem admirationem simul vero hoc modo circumscribuntur Ormae speciem cretici praebentes. Ut huius paragraphi finem faciam, reStat, ut addam exempla, quibus sermo vertitur ad res quasdam in animas. Sic enim invocatur per aversionem en X 200 Mantua oppidum Vergilium venerationem in patriam suam verSibu interponere voluisse
demonstrari mihi videtur ex interpositione 'παρένθεσις quae illuni
VerSum equitur Mantua, dives avis, Sed non enu omnibus unum
Gens ilii triplex, populi subiente quaterni, Ipsa caput populis, Tuscoste sanouine vires. um Vero conser audem poStropham, quae extat Georg. III 12 primus Idumaeas referam tibi, Mantua, Palmas,
quibus locis addo clog. I b sq, ubi legitur et vos, o lauri,
carpam, et te, proinima myrte. Sic poSitae quoniam suaves miscetis odores. Hanc averSionem ex eodem assectu venerationis profluxisse verisimile videtur; Omne enim Scimus, quam curae Romanis suerint illae deis sacrae arbores; nemo nisi superi vel viri illustrissimi ramis earum Ornabantur. Similiter, cum invocantur per
Ovidium curia prisca Fast. II 140 aut pulcherrima Roma Ex Pont. I 2 83 aut rebellatriae Germania Trist. III 12, 47haut lectulus Τrist. Ι11 38), elucent ex his apostrophis affectus quidam, partim
veneratio partim odium. Ubique vero evitantur simul perenallagen caSu formae, quae aut per se aut per iniquitatem reliquarum Ocum Speciem cretici continentes versu dactylico inseri
10. Quibus absolutis reser oculos mecum ad locum, quem supra p. 24 tractavimus, Scit Amor. III 8, 22, ubi est et lacrimas, Phylli relicta, tuas quam apostropham supra diximus optime intellegi ex misericordia poetae, respiciendum Ver eSSe, quod forma Phyllidis versu iniqua per nullagen caSu evitata St. Sed aliud accedit illa verba sunt in pentametro, quo a VerSuomnino abhorrere voces, quae praebent speciem aut bacchei h. e. -- aut ionici a minore h. e. OO-- inter omne conStat. Itaque per illam apostropham praeterea vitata est iniqua forma relictae, quae illius Specie metricae se sit. Eodem misericordiae assectu commotus videtur poeta
Sermonem vertisse Fast. V 494 ad infelicem Melicertam aut Trist. I 5, 22 ad te, tristis resta: Fast. ΙΙΙAEI Ovidius quasi et, ut poetae ipsius verbis utar, una cum Cythereio heroe admonitu motus, Elissa, tui. Fast. ΙΙ 18 autem sine dubio inest indignatio, cui affectui tamquam testimonio est adiectivum dirus, quod nomini Superbi additum est; simili affectu incitatus adhibuisse videtur poeta apostropham in versibus, qui leguntur Trist.
II 2, 3 sq. Aec vos, Pierides, nec stirps Letoia, vestro Docta sacerdoti urba tulistis opem. Omnibus his locis autem commune St,iluod per enallagen casus vel personae evitantur tales sormae Melicertam, Orestam, Elissae, Superbi, tulerunt quae pentametro inseri nullo modo potuerunt. Idem habes aliis nonnullis locis, e quibus veneratio deorum vel hominum propalam elucet sive invocantur casta Minerva Amor. 7, 18), sive uirinus Fast. IV 56), sive Thybris
deus fluvialis, futurus parens potentis aquae Fast. V 72). sive iustus Latinus Fast. I 544 Amor. ΙΙ 12, 22), sive cultus Tibullus Amor. I b, 28), sive nupta pudica Lucretia Fast. Ι 794), sive Homerus Amor. ΙΙΙ 8, 28); ubique autem in ordine verborum recto vel in nominibus propriis vel in adiectivis haberes formas bacchei aut ionici a minore. res loci similis generis restant, qui cohaerent inter se ita, ut apostropham ab assectu quodam
profluxisse verisimile sit, ut vero nomina, Per Se metro sta, per iniquitatem reliquarum VerSuum Vocum non quadra-
22쪽
tura suissent in pentametrum nisi illa enallage adllibita esset; qui loci sunt: ast V 490 Tuque cadis patria, parve Learche, manu Amor. ΙΙΙ 9 66 Auxisti numeros, culte Tibulle, tuos III9 6 LSq. i obvius huic venias hedera iuvenalia cinctus Tempora cum Camo, docte Catulle, tuo. II. Cum in pentametrum formae specie metricae, de qua modo diximus, omnino non inseri potuerint hexametro tale voces aptae fuerunt tantum sub gravibus condicionibus h. e. non poni potuerunt nisi in quarto aut sexto ede. Quam rem Oetis molestissimam suisso nemo negabit. Cuius generis est Aen. 390 sqq. Vos etiam, stemini, Rutulis cecidistis in astris, Daucia, Laride Thymberque, simillima proles, Indiscreta e. q. S. Pro Certo sere Statuam hanc postropham a misericordia poetae Pro sectam esse quem enim non capiat sum naus dolor atque maeror
cogitantem do horrido interitu Τhymbri et Laridis geminorum,
quorum alteri caput ense uandri aufertur, alteri dextera manus deciditur. Si auteni servasset poeta narrationis ordinem institutum, forma ceciderunt in quarto vel sexto pede versus ponenda erat. Ex his angustiis solvebatur vergilius commode per Onallagen Per-Sonae. Eiusdem generis plura exempla praebet Ovidius Lege quaeS versus qui sunt et XIII 429 sqq.: Est, ubi Troia fuit, Phrisiae contraria tellus Ustoniis habitata viris. Polymestoris illic Restia dives erat, cui te commisit alendum Clum, Polydore, pater Phrystiisque removit ab armis:
Consiliun sapiens, sceleris nisi praemia masnas Adiecisse opes, animi irritamen avari.
Ut cecidit fortuna Phrystum, capit impius ensem Reae Thracum, iussuloque sui desistit alumni:
Et tanquam tolli cum corpore crimina poSSent, animem e scopulo subiectas misit in undas.
Sortem Polydori aptissimam esse, ut aliquis rapiatur in affectus quosdam, supras iam vidimus Vergiliano loco, qui est Aen. IV 112, ubi motus Aeneae animi Significatur per apostropham in te, auri sacra fames Ovidium igitur hoc loco in versibus 43ll32 suam misericordiam interposuisse verisimile est; simul autem con-
stat poetam propter accusativum Polydorum in angustiis versaturum suisso. Similiter a Misoricordia pondere videtur, quod Met.
oves, placidum pecus, vel ruet Ι 360Gole in sororem Dryopem. Roligio sorum autem inest sino dubio apostrophae Arethusae, sacri fontis, quae legitur et V 573, atque vix miraberis, quod dico Ovidium in vorsu qui est et V 242 indignatione permotum se vertisso in Polydectam rectorem parvae Seriphi, quem nec iuvenis Persei virtus per tot spectata labores, nec mala mollierant, qui inexorabile durus exerce odium, detractat etiam laudes clamque
Medusae arouit esse necem. Ex eadem indignatione perbene explicabis apostrophas, quae fiunt ri amat. II 361 sqq. in Menelaum stupidum ac furiosum, sui solus abibat cum isdem sub tectis hospes et uxor essent, aut et XI 296 in saevum Dryanthem, qui tam fortes ac multos adversarios dextra perculit, aut ei. IX 01 in Nessum ferocem, qui vetitos concubitus petebat fisaeor Herculis vim afferre volebat odio concita videtur porro Galatea Noreis Mot. XIII 65 compellare Polyphemum conser quaeso V. 56 Sq.: Nec, si quaesieris. odium Cyclopis, amorne Acidis im nobis fuerit praesentior, edam, Pur utrumque fuit ...h aut Ariadna apostropham sacere, quam invenimus Heroid. VIII: Crudeles somni, quid me tenuistis inertem Omnibus autem his locis circumscribuntur por illam figuram simul voces baccheum vel ionicum a minore
II similis onoris exempla omnia absolvamus, denique asserendi sunt nonnulli loci quos illustrabo versibus, qui leguntur Remed. 773sqq. 9uid, Menelae, doles ibas sine coniuste Creten Et poteras
nupta lentus abesse tua: Ut Paris hanc rapuit, nunc demum uxore carere Non potes alterius crevit amore tuus. Ut Art. amat. Ι36 sqq. λ), hic quoquo cernitur poeta indignans et irridens quibus vero in angustiis suisset Ovidius, si adhibuisset nominativum Menelaus, qui per se metro non iniquus hoc in versu semper praebuisset speciem ionici a minore. Similiter res se habet locis,
1 De hoc loco vide quoque P. M. M s. p. 19.
1 Quos versus modo explicavi. 2 CL paragraphum se luentem.
3 Huic versui, ubi sermo vertitur ad Catilinam, annotat Servius hoc quasi in Ciceronis gratiam dictum videtur.
23쪽
accedit hao ratio nisi rectus ot institutus ordo sermonis in contrarium conversus esset, haberemus verba: Sic Sidonis aspicienda fuerat Iovi. res breves syllabae abhorrent scilicet a versu dactylico. ales formas non nisi sub cortis gravibus condicionibus in illud metrum quadrant. Fuerat in versu quem tractamus niSi ante sic et post Iovi poni non potest. Qua tanta dissicultas tacito per enallagen personae fueras evitabatur. Idem habes loco, qui est Remed. 471, quem modo p. 29 tractavi: 9uid lacrimas, odiose Seneae . . . Qua ratione inseras huic versu sormam lacrimat 'Fast. V 309 sq. legitur Hippolite infelix, velles coluisse Dionen, cum consternalis diripereris equis. Misericordia poeta videtur demonstrari adiectivo infelix simul vero per apostropham nominativus metro iniquus Hippolitus circumscribitur. Eiusdem rei non obliviscendum erit in iudicandis apostrophis quas invenis: Met I 435 Aspiceres utinam, Saturnia, mitior esset Met XIII 758 Sq. . . . . Pro quanta potentia reoni Est, Venus alma, tuis Amor. II 10 II: Ouid steminus, Erycina, meos sine me dolores' Amor. II 9, I sq. ): Obvius huic venius hedera iuvenalia cinctus Tempora et Calvo, docte Catulle, tuo. Trist. V 5, 39 sq. Omniu
nunc credo, cum tu non stultus ab arcto Tersta, vapor, dederis
AuSoniamque petas. Quamquam hanc quam postremo loco attuli apostropham non dubito affirmare profluxisse ex veneratione, quam poeta habet in raporem, qui quasi deus cogitatur, ut demonstrari videtur versu 1 Sensus inest istitur nebulis, quas ea fitonis, tamen hic quoque respiciendum erit, sic simul evitatam esse sormam dederit tres breves syllabas praebentem.
I 3. Supra p. 23 dixi me talia exempla, ubi per apostropham simul nascitur dactylus in quinto pede exametri vel in quarto aut quinto pede pentametri, postea collecturum 8Se. Quod romisi, hac paragrapho faciam assero igitur hos versus Ilia. Ι
14. Quibus absolutis asseram exempla eius generis, quod invonitur Aen. Ι 8 sq. Redditus his primum terris tibi, Phoebe,
sacravit Remissium alarum posuitque immania templa.
religiones deorum, quae sententia sine dubio probanda est; tamon simul moneam apostropham aptissimam suisse metro, cumpor vocativum Phoebe commode merus dactylus in quinto hexametripode fieret Idem habes, cum compellantur Aen. X 542 rex Gradivus acl. VI 33 Priapus, Met IV 756 summus deorum, Fast. 454 Inachis lauta, ast I 634 Maelialis diva, ast II 449 sq. dea Lucina, principium lucis, ast ΙΙ 10 Phoebus, ast V 10 Semicaper Faunus, ast V l Saturnus, Art. Amat. II 546 tener Somn s. Veneratio tum quoque subest. cum sermo vertitur x ont.
IV 6 41 ad Cottam, Pieridum lumen praesidiumque fori, et. 204 ad Augustum imperatorem, e X 55 ad Euandrum, cl. VΙΙ67 ad Lycidam formosam, cl. VI ad divinum poetam. Ut Pelops
24쪽
paene concidi Pisaea hasta, atque de manibus itι lora remissa
fluent, dum specta vultus Hippodamiae cs Amor. III 2, 14 sqq.), sic videtur poeta Hippodamia commemorata raptus in admirationem; cs Art. amat. Ι 8 et Amor. II 2, 16 Porro elucentsino dubio Anchisos atqus simul poeta ipso admirantes et elati Sensu quodam sublimi, cum Aon. VI 851 aversio fit in Romam ,
cuius sit, populos restere imperio paciquae imponere morem, parcere
subiectis et debellare superbos. Sed omnibus his locis per apostropham simul procreatur illo qui expectatur morus dactylus. Ira et indignation inflammatum Vergilium in versu qui est Aen. VIII 643 se vertisse in te ibane pro certo statuam. Mettius Fusotius enim hic est Albanus aIullo Hostilio rogatus, ut socius in bello
Veiorum esset, hunc prodere conatus erat, unde citae quadristae distulerant Mettium in diversa atque viscera viri mendacis per rimam raptaveravit. Quid λ Nonno videtur poeta ardens una cum Aenea in vorsibus qui sunt Aen. X 5I4 sqq. assere ferro limitem per astmen latum, te, Turne, caede superbum nova quaerens ' Quas ii a Vorgili
bono intellegitur es Pallas, amores ac deliciae omnium, a Turno trucidatum est Ovidius irasbet ines hoc assecti iras incensum Art. amat. II 13, ubi alloquitur lascivam Briseidem, quae sinebat se illis manibus Achillis c. talisti, suae Phrystia nece Semper imbutae erarit. Idem assectum elucet sine dubio ic locis, qui
satis habeo hic numerasse. Aen. X 324 sqq. legitur a quoque, ventem prima Ianustine malai Dum sequerit Clytium infelix,
nova audia, Cydon, Dardania stratu dea tra, Securus amorum, qui iuvenum tibi semper erant, miser unde iaceres, Ni fratrum P. q. R.
Misoricordia poetas dilucides his versibus insita osti cinversu 32 autem per apostropham simur efficitur dactylus in quinto
pede: Lege porro quaeso versus, qui sunt Aen. X 29 sqq. Iarchonoratione inflammant adducit socios, ut naves ad litora hostium pellant: Nunc, o lecta manus, validis in mbite remis Tollite, ferte
rates, inimicam ndite rostris Hanc terram, sulcumque sibi premat ipsa carina. Franstere nec tali puppim statione recuso Arrepta tellure semel. Atque omnia contingunt, omne carinae sedent innocuae,
sed non puppis tua, Tarchon 'ber nur nichi dein Schis , armor Τarchon; sic videntur mihi verba vertenda osse in linguam Germanorum Peculiarem igitur vim huius apostrophae esse haud
quisquam negabit tamen concedendum est per enallagen personae simul in versu 302 natum esse hunc merum dactylum spup)pis tua. Similiter motrica ratio accodit ad interiorem misericordiae
sic niveo lanae, si credere dionum est, Pan deus Arcadiae captam te, Luna, fefellit In nemora alta vocans nec tu Spernata vocantem, cui apostrophae insita videntur partim veneratio, partim mis Eri
cordia, partim indignatio poetae; sed hic quoquo figura vorsui dactylico sui aptissima. Ut huius paragraphi ad finem perveniamus, restat, ut afferam
nonnullo locos, ubi Sermo vertitur non ad personas quasdam, sed ad ostias et ros in animas. Sic invocari videntur ex misericordia poeta FasLI 362 placidae opes Ouid bos, quid placidae commeruistis oves ' Poenae ratio et amor patria inest sine dubio Horoid. X 67 sq. Non est te, Crete centum distesta per urbes, Adspiciam, puero coonita terra rapi, o Fast IV 806 9uod hi natali nunc quoque, Roma, tuo. Laetitia et admiration captus recordatur Aeneas inversu qui si Aen. II 705 amosa Selinuntis. Indignatione et ira orsusum habes Ovidium locis qui extant Amor. ΙΙΙ 2, sq. 9uis fuit ille dies, quo tristia semper amanti Omina non albae concinuistι aves Arti amat. 338 Hippolytum pavidi diripuistis equi. et V 42 l . . . . Solae cessastis Athenae. ristis 5 32: Consilio fustiunt aethera, Ponte, tuum. Trist. ΙΙ ): Ouid mihi vobiscum est, infeliae cura, libelli Doridentem offert se poeta inversu qui staristici 10 13 Votinus ut moriar, non ero, terra, tuus. Semper autem ossicitur per figuram dactylus in quinto pede hexametri vel in quarto aut quinto pede pentametri. Hac dissertationis parto cognovimus exempla, ubi apostropha optimo intellegebatur ex assectu aliquo, sed ut simul per eam leges aliquae metrica servarentur. Quod si crederes poetas ubique revora ex illis duabus rationibus commotos esso ad figuram adsciscendam, sine dubio errares. Etiamsi interdum illa enallage casus
1 Hoc in versu evitatur simul sorma infelici metro iniquissima; tales
enim voces quae constant ex duobus spondeis in hexametro habent locum tantum in initio et in fine versus.
25쪽
vel personae ita orta erit, saepissime poetas ne minimum quidem motrica rationis sibi conscios suisse pro certo Statuant, quamquam concedo contrariam quoque sententiam vix reici posse, nimirum extare locos, ubi poetae propria vi postropha neglecta nihil spectaverint quam ut metricas difficultatos effugitent quales apostrophas merito figuris grammaticis adscribas. Fundamentum tamen omnium apostropharum Videtur assectus esse.
15. Aen. V 123 tales sunt oenus unde tibi, Romane Cluenti. Poetam socisse hanc aversionem ex affectu aliquo persuadere mihi non possum Porro lege quaeso versus, qui extant Aen. II 696,VΙ 797, Georg. IV 566. Ecl. ΙΙΙ 73, ubi sermo vertitur ad rethusam, Tiberinum, Tityrum, ventos Quod supra diximus ' vi- diuis in vorsu, qui est Mot v 573 Arethusam, sacrum fontem, ex assectu compellasso aut Vergilium Aen. Ι 873 halborinum,
qui funera videbit cum tumulum iurenti Marcelli praeterlabetur recentem, suit, cur in poetis animi motus quidam existerent. iocis vero orgilianis modo allatis nescio unde poeta excitari potuerit, nisi sorte putamus nomine ipso dei alicuius commemorato venti quoque quasi dei sunt animum poeta veneratione et admiratione portasum osso. Similitor iudico do aliis haud paucis Ovidianis locis. quibus sermo vertitur id deo quosdam . velut vix intellegi potest, cur opta re vera excitatus suerit, cum invocan
Bacchus Similitori ros se habui nonnullis locis, rubi sermo vertitur ad homines quosdana huc cadunt: Fast. IV 43 Latine);
IV 68 primi vidistis amantes) X 450 primus testis, Icare, ustus);XII 363 tui Achille' XIV 570 nec te, Lavinia viroo); rist. 9, 33 tibi, Turne, relata); III 8 6 sive tuas Perseu, Daedale, sive tuus); Remed. 382 Homere); Art. amat. I 46 Tyndari); II 2 Penthesilea); 83 Amarylli, tuae) 336 Phrise).
His asseram duo exempla, quae inter se cohaerent ita, ut compellentur bestiae quaedam sic legimus Fast. I 353sq. Gemplo territus huius ulmite debueras abstinuisse, caper et ast V 15 sq.: Huic Remus institerat frustra, quo tempore fratri Prima Palatinaesiona dedistis aveS. Omnibus his locis vim quandam peculiarem inesse posse nego; sic enim, ut exemplum asseram, dicat quispiam Ovidium versui, quem POStrem attuli, Venerationem suam interposuisso in illas aves Palatinas. Sed mea quidem sententia omnes has apostrophaeserunt in se aliquid, quo offendimur, quod optimo significatur illis verbis, quae facit in L e spectans ad quaedam rhetorica remedia per Romanorum poetas usurpata p. 69 l. c. -Ε bloibi in una
das Gesulii, das dio rhetorisclio Figur hic moh duro das Mittet
de niichtorno Verstandos ergougi si den armen Hauc derΕmpfindungi de aus derotos dos Hergens ringi undisiodorgum ergo gelit, vorinissen ir. Quid igitur volunt has apostrophae Si locos cum diligentia curaque legeris, non te effugisse poterit, quod ubique aliquae difficultates metricae, de quibus priore dissertationis paragrapho tractavimus, evitatae aut levatae sunt atque haec metrica ratio videtur mihi quidem undamentum unicum harum apostropharum. Aliquid corti de hac re scilicet affirmari non potest, quoniam, ut supra iam dixi, poetam
aversionem ex affectu secisse non prorsus reprobari poterit. Sed utut re se habet, omnes concedent enallagen casus vel personae his locis factam non habuisse eundem iucundum acorem atque in prioribus exemplis.
g 16. Iam supra explicationem dedi versuum, qui extant Eclog. 65 sq.: en quattuor aras: Ecce duas tibi, Daphni, duas altaria Phoebo. Etiamsi per apostropham evitatus est dativus metro iniquus Daphnidi sundamentum esse figurae putavi venerationis assectum. Miretur fortasse quispiam, quod sermo vertitur tantum
ad Daphnin ad Phoebum non item. Sed haec res facile explicari
26쪽
consecratione ut ita dicam, in carmine agitur, unde cur poeta
Daphnin maior tamquam honoro assocerit quam Phoebum deum optime intellegatur. liter res se habet in versibus tui leguntur Aen. III 18 sqq. Sic fatus meritos avis mactavit honores, Taurum Neptuno, taurum tibi, pulcher Apollo, Moram mmi pecudem, Zephyris felicibus albam. Cur, quaeso, Vergilius compellat Apollinem solum Nonne erant hic eodem iuro invocandi reliqui dei qui nominantur Eadem mira res invenitur en V 249 sqq. ipse
atri velleris onam Aeneas matri Eumenidum mastnaeque sorori Ense
ferit sterilemque tibi, Proserpina, vaccam, aut cL II 0 s mi
Bavium non odit, amet tua carmina, Maevi.
Nihil est, cur poeta Prosorpinam maiore honore affecerit quam matrem Eumenidum et magn&m sororem aut Maevium magis laeserit quam BaVium. Ovidius exempla illorum similia praebet. Tege quaeso Versus qui sunt Mot X 4 sqq. Do antalo Ixione Belidibus narratur, subito invocatur per enallagen personae Sisyphus. Met IV 753 sqq. legimus: Dis tribus ille focos totidem de caespite ponit, aerum Mercurio, dextrum tibi, bellica imo Ara Iovis media est mactatur vacca Minervae, Alipedi vitulus, taurus tibi, summe deorum Per apostropham versus 756 optime significatur auctoritas si mi deorum; quid autem vult avorsio in bellicam piroinem lacta in versu7543 Art. amat. III 334 Ovidius poetas puellis legendos enumerans dicit subito: Tibulle, tuum; ibullum igitur alloquitur, quamquam do omnibus poetis, de Callimacho, Menandro, Sappho, Propertio, Gallo ut d tertiis personis locutus est, et quamquam illud Tibulle, tuum cum Secunda persona subiecti possis minime congruit mislocis apostropham nullo modo profluxisse ex assectu luce clarius est Immo hae inpostrophae sunt ponendae sino dubio in artificiorum numero, quibus poetae linguam Latinam metro dactylico aptabant locis supra dictis evitata sunt sormas ab illis versibus omnino abhorrentes Apollini Proserpinae. Daphnidi, Sisyphus, bellicae vimini, ibulli praeterea ubique, ut omittamus Ecl. V 66, simul officiebatur dactylus in quinto pede). Exemplis huius genoris allatis sunt adicienda nonnulla vidiana atque primum quidem extant talia, ubi sormae creticum continelites circumscriptae sunt; quae inveniuntur: et I 738;
vus Laudamiae, qui ex duobus spondeis constans in pentametrum non quadrat. Accedit, quod his omnibus locis per apostropham essectus est dactylus aut in quinto hexametri pede aut in quinto vel quarto pontametri. Similiter iudicandum est de apostrophis,
quas legimus Fast. III 20 IV 173 468 V I 6 Amor. II 6, 286, 104 Art. amat. II 472 III 191 Ibid. 362; oroid. IX 50
ad talia exempla spectantes consentiemus igitur Kellero dicentil. c. p. 87: Ferner urde gur eWinnun eines Dahtylus,
innere Motivierun die Apostrophe u verWenden, um sit den5. Fus de Hexameter ei ne Dahtylus u rhalten L Dactylum in hexametro non solum in quinto pede postulatum esse, sed illud fuisse proprium huius metri omnino per meros dactylos liquide profluere nemo nescit. Itaque apparet Ovidium adscivisse apo- Stropham, ut dactylum in tertio pede crearet in versu qui legitur Mut XIII 27 9uas neque cornisterae morsu laesere iuvencae Nec placidae carpsistis oves hirtaeve capellae. Quodsi omnium hac paragrapho allatorum locorum apostrophas ex mere metrica ratione explicavimus, hoc est dicendum hic ponenda est onallage casus vel personae intersiguras
grammatica S, quibus sensu non mutatur, verum forma eloquendi. Quid vero de hoc postrophae usu iudicandum est 3 Estne idem iucundus cor atque in prioribus exemplis, ubi figura ex affectu orta videbatur Minime vero. Si aversio fit in aliquam perSOnam, pu8 Si hanc personam aliquid in Se erre, quo animi aliquo modo inoveantur. Ubi res ita se non habet, non delectamur per apostropham, Sed offendimur talis apostropha non est Suo loco, delapsa a vera condicione nihil est nisi sucus aut, ut dicit oen e l. c. p. 31: littersistat, de bittere Armutverbirgi. Si illa exempla, quae adhuc hac paragrapho attuli, vituperatione digna et improbanda Sunt, paene ridiculum videtur, cum sermo vertitur ad res quasdam in animas vel abstracta
tali loco, qui omni interior vi caret. In iudicabis aliter do
27쪽
- 38 apostropha, quam legimus Georg. I i5 tum te quoque, medica, putres accipiunt sulci Ovidius similiter inepto convertit narrationem: Fast. I 390 ad Haemum, II 392 ad Circum Maximum, II 90 ad Hernicam terram, V 439 ad hyacinthum et amarantum 46 ad Hennam 499 ad Zanclaeam Charybdim 502 ad Atticam terram, V 722 ad Aloidam terram: Art. amat. I 28 ad Ascram, III 70 ad lanam, b ad tesseram Amor. II 6, 24 ad curvam Maleam; Met XV 260 ad saecula Horoid. X 00 ad Cecropem terram; Trist. I 10, 26 ad Lampsacum 10 18 ad Imbrium terram, III 8 4 ad Corinthum Ex Pont. I 3, 68 ad Atticam terram, II 2, 70 ad
Romam. Ubique apostropha est tantum remedium, quo Servatae sunt leges aliquae metricae.
DIT. Eum, qui omnia exempla tractata maior diligentia curaque legerit, unum non effugerit, quod quale sit illustrabo aliquot exemplis. Velut Aeneid. X 429 sq. legimus: Sternitur Arcadiae proles, sternuntur Etrusci, Et vos, o Grais imperdita corpora Teucri. Supra cf. p. 6 explicavi hanc postropham ex poeta dolore idem iudicasso videtur Hettham pius annotans i)illi versu hoc vos Disaeukrer stehen de Hergon des Dichtersnaher at ilire undeSgenOSSen. Cui explicationi addam hoc concedes minime Sonare Suaviter et pulchre, si tali loco, ubi multa nomina propria commemorantur, eadem forma lentae enumerationis continuatur. Quid autem In illo exemplo nonne variatur aut mutatur Sermo Optime Simul per enallagen casus Idem habemus permultis aliis locis et Vergilianis et Ovidianis, quos Omne enumerare longum ac Supervacaneum mihi videtur conser exempli causa Georg. I 170 Met.
X 69, XI 393; rt amat. III 458 quibus addendi sunt loci quos tractavi parte proxima D huius dissertationis, velut on. ΙΙΙ1 18 sq. ). VI 249 sqq. . Net. HV 753 sqq. . a 4 sq.) Quodsi
1 CL Bibliotheca Gothana P. Vergili Maronis Aeneis, extra Kommenta vo O. Brias in in L. Hettham p ΙΙ. Abieit.: ommentar, Gotha 1890.2 Gellius videtur mihi quidem hunc locum omnino ex hac ratione variationis intellexisse. Is enim Oct. Attic. XIII postquam verba secit
illa res his locis fortasse casu ac temere accidit, saepius undamentum 'ΡOStrophas ea suisse mihi quidem videtur Aen. VI 84 sqq. legimus: Uuis te mayne Cato, tacitum aut te, Cosse, relinquat Uuis Gracchi sterius aut oeminos, duo fulmina belli, Scipiadas, cladem Libyae, parvoque potentem Fabricium vel te sulco, Serrane, serentem Uuo fessum rapitis. Fabii tum Maximus ille es, inus qui nobis cunctando restitues rem Si quis has apostrophas explicet ex animo eneae veneratione perfuso, id non robem; minime enim mihi persuadere possum poetam Catonem, COSSum, Serranum, tibi os habuisse dignioros, quibus Aeneas in affectum incideret, quam Gracchos, Scipiadas Fabricium. Probabilius illo iudicet qui in figura explicanda a metrica rationae proficiscatur: omnium tamen prisimillimum puto his locis apostropham propterea adscitam esse. ut lenta virorum insignium enumeratio variaretur.
Similiter dices de 'postrophis quae inveniuntur Georg. II 5ot 0l Non dubium enim mihi videtur, quin poeta, Si in nimo habuisset per illas aversiones significare, quae vina ipsi praecipue
suissent iucunda atque rara usurpaturus fuerit figuram in versu, ubi praedicantur ipse Phanaeum et amitis minor, cui non certaverit ulla. Metricae difficultates ne hoc quidem loco tales sunt, ut poetam propter illas ad hanes figuram adsciscendam coactus esse videatur immo ut supra, hic quoque evitata est per enallagen casus eadem forma rationis continuatae.
Eiusdem generis exempla extant Aen. 185 sq. Met. ΙΙ 723 V II 5, 99. Art. amat. I 589 Amor. II 6 31 sqq. Fast. III 72l, IV 43. Ut paragrapho sexta decima postropham saepius abisse in
figuram mere grammaticam, qua non enSus, Sed tantum Orma eloquendi metri gratia mutabatur, cognovimus, Sic locis, AuOS modo tractavimus, onallage casus vel personae videtur similiter lacta esse tantum narrationis Variandae causa affectu nullo accedente, ita ut hic quoque figura nihil sit nisi sucus ac ferrumen. 18 Priusquam huius partis finem laciam, nonnulla addam de locis, ubi plures apoStrophae continuantur. - Αtqu vix Side versu Parilieni, quem Vergilius aemulatus est, pergit sic: Sed illi Homerico non sane re parein neque similem fecit Vergilius) esse enim ridetur Homeri simplicior et sincerior, Vergilii autem νεωτερικώτερος et quodam quaε ferrumine immisso fucatior: αυρον δ' Ἀλφειφ. ταυρον δε Ποσειδάωνι Taurum Neptuno, taurum tibi, utrae Apollo.
28쪽
cf. p. 39), ubi variationis causa plures apostrophas adhibitas esse consentaneum est Neque haerebis in huiusmodi locis, quales sunt Aen. X 789 79 I aut et XII 518 sqq. hic enim non solum
annosam senectutem', sed etiam crudeles deos', illic praeter Megentium' 'Lausum quoque compellatum esse explicatur eo, quod idem motu animi, quo poeta raptus est Megenti commemorato vel annosa seuectute, subiit eum Lauso et crudelibus deis allatis.
Art. amat. ΙΙΙ 252 sq. - Diversae rationes, et interiores et metricae,suerunt asserendas in apostrophis explicandis, quae leguntur Art. amat. III 51 sqq. cs. p. 18, 25, 29). Ex eadem metrica causa
fit, ut antalus invocetur et IV 458 atque Sisyphus in versu
460, cum diversis metricis dissicultatibus procreentur apoStrophae,
quas legimus Trist. I 399 et 400 et x Ponto IV 0, 5 et 2. Notabiles sunt versus, qui extant ast IV 49 sq. . injusti et
Syrtes et te, Zanclaea Chamybdis, Et vos, Saei, naufrasta monstra canes. ad Zanclaeam Charybdim sermo vertitur, ut supra p. 38)dixi, metri gratia cur vero, quaeso, compellantur Nisaei canes 'ΤNequo affectus neque metricae difficultates neque variandi studium possunt esse huius apostrophae causae. Hic videtur mihi figura aliter intellegi non posse quam ex accommodatione quadam; poeta perseveravit in genere Scribendi, ad quod nomine Metro iniquo Charybdis Zanclaeae coactu erat.
19. Exemplis variis illustratis restat, ut paucis comprehendatur, quid ex secundo dissertationis capite didicerimus. Ac primum quidem exenipla docuerunt hunc esse locum illius apostrophae Speciei, quae ex assectu aliquo profluit; sic intellegitur bene aversio, sic simul per figuram delectamur. Apparet igitur hanc apostropham ponendam
esse inter siguras verborum rhetorica S. quae non tantum in ratione positae sunt loquendi, sed ipsis sensibus cum oratiam tum etiam vires accommodant. - Porro cognovimus per illam enallagen casus vel personae haud raro Simul effectum esse hoc, ut evitarentur aut levarentur metrica es dissicultates vel
lentae enumerationes optime variarentur. Haec vero commoda, quae saepius in dubio acciderunt temere ac casu poetis insciis, Semper autem nullo modo eo effugere potuerunt, figurae fuerunt summo incommodo Invenimus enim exempla, ubi apostropha tantum illorum commodorum gratia adscita erat assectu aliquo non extante, ubi delapsa est ad siguras meregrammaticas. ales apoηtrophae autem erant nobis improbandae et vituperandae cum aversio in perSOnam aliquam vel
bestiam si rem iusto iuro adhiberi possit solum tali loco, ubi
Quod attinet ad numerum apostropharum adhibitarum, equitur ex exemplis allatis primum quidem Ovidium omnino fuisse uberiorem in sigurae usu Vergilio, tum vero carmina singula utriusque poetae inter se discrepare, quod optime intelleges ex hac numeratione apud orgilium inveni apostropham it in Aeneide et in Georgicis circiteri centesimo octogesim quoquo versu, in clogi circiter sexagesimo quoque versu. apud Ovidium in Metamorphosibus circiter centesimo
vicesimo quoque versu, Fastis circiter quinquagesimo rari amat. circiter sexagesimo, risi circiter centesim quadragesimo Amor. circiter centesimo vicesimo Secundo, Remed circ. duodeSexageSimo. Heroid circiter ducentesimo tricesimo, pist ex P. circiter ducentesimo quinto decimo. Ibido circiter ducentesimo quarto decimo quoque versu. Medic lac sem mulli loco. Sod omni haec discrimina intellegi possunt ex eis, quae de ratione et vi figurae
exposuimus Cum apostropham recte adscitam ab assectu aliquo pendere pus sit, primum quidem respicienda est natura poetae ipsius, num facile commoveatur, num animum excitatum cohibere possit. Quodsi in carminibus Ovidianis maiorem numerum talium apostropharum invenimus, quas ex affectu poetae profluxisse verisimile est cf. exempla partibus De B tractata respicienda sunt illa quoque, rubi apostrophae teri quasdam Iersona poeta loquentes inducta fiunt, cum pleraeque earum sint eius modi, ut simul ex poetae ipsius animo prosectae esse videantur), Sequitur Ovidium scripsisse videri magis cum servido animo et incitato quam Vergilium. - Porro apparet summi momenti in apostrophae SueSSe genum carminum, num versentur gravibus actis describendis, in multis nominibus propriis commemorandis, unde S, qui narrat, aliquo modo, Sive veneratione sive admiratione sive
29쪽
amore ivo misericordia sive luctu sive odio similibusque affectibus inflammari possit. Inde est luce clarius Metamorphoses, FaStOS, Artem mat Remed amor multo aptiora suisse figurae quam Medicamina lac sem. Tum vero concedent Omnes talibu carminibus volut loroidibus aut pistulis ex Ponto, quae ad certas quaSdam perSOnn mi SSae simulantur, aversionem ab his personis ad aliam personam aut rem actam non idoneam suisS eodem modo atque carminibus picis. Denique vix miraberis, quod idem poeta, cuiu maior numerus apostropharum recte adhibitarum proprius est, crebrius figura abusus St, quoniam magis ea SSueverat. ExcuSatur etiam paulum aut elevatur audacia vidi, cum deliberamus eam factam esse haud raro bono consilio, ut verSu permeros dactylos liquido profluentos crearentur Ovidium autem multo maiore studio appetivisse levitate ni versuum Vergilio, quilarma grave Spondiacas quas lingua Latina ei praebebat haudquaquam Summa cum diligentia vitabat, inter Omnes constat i). Ex his modo dictis autem optimo intelleguntur omnia discrimina, quae cognovimus in apostrophae usu inter Ovidium ac Vergilium et inter singula carmina utriuSque.
20. Quoniam de Vergiliano et Ovidiano postrophae Susatis diximus μ), accingamus nos ad tertium caput tractandum, quo modo reliquorum poetarum Romanorum ClariS-simi, praecipue dactylicorum, usurpaverint illam apostropham, qua in re me ad illustrandum Romanorum Sum nonnulla quoque allaturum esse ex Graecis supra promisi. - Figurum iam antiquissimis temporibus Graecae poesis extitisse Homericis apostrophis demon- Stratur. Cum vero qua ratione permotus ille poeta figuram adhibuerit commenta toros inter se dissentire Supra audiverimus,
i De hac o consor, quod dixerunt robis ch Sachs Gesellach. d. Wissensch. Phil.-histor. lasso 1866 p. 75 sqq.: in statistischer Versuch liber die Formon des lat. Hexameter et Hult gren Novo hrb. f. Phil. 107, 1873, 1, 745 sqq. Die echni der Om. Dicliter in epischenon elegischen
liceat mihi paucis explicare quid mea quidem sententia de Homerico postrophae usu iudicandum Sit Exempla, quae
quibuSdam perfuso, quamquam enallagen casu Saepius metro simul aptissimam suisso non nego. Uno loco res aliter se habet: Il. Ibi sq. enim legitur: οἱ δ' ετερωσε καθῖζον re ὀφρυσι αλλικολωνης 'Aμφὶ σε ξιε Φοιβε, καὶ Asar πτολίπορθον. Ex eadem ratione, quam habuimus in exemplis paragrapho sexta decima tractatis. haec apostropha ex metro cogente explicanda est, unde sequatur iam in Homeri carminibus si guram delapsam esse a Sua condicione. 2 l. Pergamus nunc ad initia poesis Romanorum.
In Livi Andronici disia ut in Cn. Naevi Bello Punico nullum exemplum inveni ex Enni Annalibus unum locum afferre posSum, qui legitur in versu 1097), ubi aversio fit ex admiratione poeta in itum alium mortuum f. Apud Lucilium figura videtur extare in versu, quem habemus 54'):
occidunt, Lupe, saperdae te et iura siluri; qua verba dicta sunt ortasse ex animo excitato dei alicuius, qui Lupum videat animam emantem mortes multa enumeranS, quaS mortales oppetan i Putet sortasse quispiam ex hoc exiguo
alla seconda persona come frequentissimamente in mero ...
30쪽
apo8tropharum numero illos poetas studuisse, ut is, qui narrabat, Suum animum cohiberet neve suos affectus narrationi interponeret. Sod noli oblivisci, quod sex carminibus allatis extant tantum paucae reliquiae, ex quibus de universo usu postrophae in eis facto iudicari non potest, quoniam casu accidero potuiSse, ut reliquiae figura illa careant, nemo negabit. Accedit alia res mininio neglegenda constat enim inter omnes poetis Romanorum Sque
ad Lucrotium' suisso illam dicendi rationem, de qua Cicero:
ita enim, inquit, loquebamur: qui est omnibu princeps, non omnibuSprinceps et vita illa dionu' locoque, non dionus Orator 16 l). Quo modo haec res et apostrophae usus inter Se coniuncta Sint, liceat mihi exemplis illustraro. Lege quites Ennianum Versum 28 Secundum Vahlen edit.): Cum saevo obsidio munus Titanus premebat, aut ex Lucili carminibus versus I 19 sqq. sec. edit. MarX.): ut Nemo sit nostrum quin aut pater optimus divum, aut Neptunus pater, Liber Saturnus pater Mars Ianus 9uirinus pater siet ac dicatur ad unum. Quibus in angustiis metricia versati essent posteriorum temporum poetae Eos his in VerSibus ex mere metrica ratione se confugisse ad apostropham pro certo statuam. Oetae veteres igitur habebant in illa rooptimum remedium, quo arcebantur. ne postropha abuterentur.
22. Lucretius, quem eandem rationem dicendi habuisse supra audivimus, in de rerum natura libris sex adhibet apo- Stropham semel in tertii libri initio, a quidem in dubio ex veneratione et admiratione, quam habet in Epicurum, decus Graiae stentis. Quod vero hic poeta tam parcus invenitur in figurae usu hoc intellegent omnes, qui legerunt carmen, quod illi aversioni minimo aptissimum fuisse apparet. - Crebrior suit in figura aequalis Lucreti Catullus primum quidem inveniuntur nonnulli loci, ubi extant apostrophae, quas ex affectibus quibusdam profluxisse in aperto est; quos legimus ) 3, 3 63 9 66, 9 sqq. 66, 2l sqq. 89 78 V, 2sq. Accedunt talia Xempla, quae X eadem interiore ratione explicanda esse videntur, ubi vero figura
Simul metro aliquo modo apta fuit . quae labes, 4, 13 δ), 26;i Conser. quod addit Lachmannus aucretii commentarii p. 28sq. 2 Citavi ex Catulli Voronensis liber Rec. Aemil. Baehrens. Nova Editi a . . Schulgo cur. Lips Q 893.3 Baehrens in commentario huic postrophae addit . . . Hic maiori πάθει inde locus, quod iam phasellu se conpertit ad patriam ut olim sic
hic quoque nullum locum inveni, ubi apostropha careat omni interiore vi ubi delapsa sit a suo loco. 23. Iranseamus nunc in aetatem quam Vocant AuguSteam,
ubi perlustravi ab illa parte poetas, qui praeter Vergilium et Ovidium quasi sidera possis Latina istucent. moratium, iburtum, Proportium. Horatius ito ibullus in apostrophis adhibendis foro iidem sunt Uterquo enim praebet talia exempla,
53 sq. H 6, 9 sq. - Porro inveniuntur loci, quibus apostropha ex eadem interiore ration optime intellegitur, simul vero metricae aliqua difficultatos per eam superata sunt; qui extant in Horati
vero habet uterque poeta apostropham, quae ex mere metricis
ratione profluxisso mihi quidem videtur Sic enim scripsit Horatius in versu, qui est pod. IX II posteri eoabitis pro posterinestabunt: multo audacior vero est aversio. quam legimus apud Pseudo. Τibullum ΙΙL 3, 14s sui e domus prodest Phryotis innixa columnis. Taenare sive tuis, sive Caryste tuis, Taenari et Carysti pentametro scilicet abhorrcnt Etiam Iibutium ipsum discessisse a vera apostrophas natura mihi quidem constat lege quaeso versus, qui sunt 7, 9 sqq. et assentieris mihi dicenti in versu tertio decimo figuram illam factam esse tantum,
nunc quoque raram dilectamque, quam tamquam testem generosae stirpis
Sat. 1895 . . 2 Consor editionem quam fecit Lucianus uera erus Lips. 905. 33Κiosa lingius huic mersui addit: - . . . ort 'o die vo Sudenkommende Ruisende die Strasse vertiessen, ab e naturlic cauponae, in denen usere Gosellachast, nachdem si sic an dem 4 tunde en ehrten Dischen ueli asso gelabi dem an da fur ibi die Apostrophea die Gottin Au ad ue - . . .