Bartholomaei Eustachij ... Opuscula anatomica. Quorum numerum & argumenta auersa pagina indicabit

371쪽

sine pari ossicio fungitur. Horum animalium anatomes ab aduersarijs perni non debet quandoquidem clauiculas habent;&manus ac pedes elegantissime in

digitos findunt. Duas uenas habent, quae aZyga munus eXequuntur sues, caprae,boues; quibus Galenus quarto de administratione anatomica, cap. 3 sextum locum assignat quarum dextra ortus incessui, eodem

sei modo, quo in simijsvi canibus se habet: sed nunquid ad ultima costas pertingat, compertum nondum mihi est. sinistrae uero plurimum uariat: haec enim iuxta

humiliorem oram auricula dextrae, qua parte uenae cOronariae germen pullulat ortus sivi principium ducit: indeque imam partem basis cordis perreptans, ad posteriora eius, ceu coronaria, cuius etiam ossicium exercet ramos distribuit deinde siursum parumper lata, conuerso itinere super uas a pulmonis deorsum remeat; non aliter , quam si esset uena azyga iuxta costarum radices prona fertur: earumque mediis spacijs, similiter ut illa, hinc inde ramos dispensat. His animalibus siue adnumerandi sunt; quos Galenus libro supra citato,inter ea animalia, quae dissecanda esse consulit quartum locum obtinere uoluit. In his enim ea, quae de capris, bobus, &Quibus diximus aeque cernuntur sed

hoc ab illis discrepant; quod in suibus uena, quae in dextro latere posita est; supra auriculam dextram paulo altius, quam in illis nascitur; quatuor tantum superiora interualla costarum , non plura nutrit: ubi enim duobus primis ramulos obtulit , inter secundam ωtertiam costam ad posteriora mergitur: tertioquevi quarto interuallo obscure surculos dispensat a quae in sinistra thoracis parte oritur; insignis uena est; non modo intercostalibus spacijssui lateris, sed etiam dextri propa-

372쪽

gines manifeste tribuens Suibus proximae sunt talpae in quibus sinistri lateris thoracis uena, Odcm modo,

quo in porcis, se habet: dextri uero, a caua non procula iugulo oritur;&usque ad sextum costarum interuallum ramos diffundit illud quoque scire eX pedit uenam sine pari in hominibus perquam raro geminam, ut in ruminantibus occurrere bis cnim hoc insolitum naturae artificium a me obseruatum fuit: ct a Iacobo Syl-ui semel, in Antonio Massa chirurgo Parisiensi, qui

duas habuit; quarum una ab aure dextra,altera inferior, a caua cordi adaperta principium sumebat. Ex quibus

iam omnibus patere arbitror, a miro naturae interprete

Galeno, in libro de diisectione uenarum, cap. 2 dei tu&disipensatione uena,sine pari, in sinistro quorundam animalium cauae thoracisque lateri, nihil esse erratum Vesalium uero, qui eum temere reprehendit; ueritati potius, quam ipsi iniuriam intulisse Geterum quoniam Galeni mentem de ortu uenae sitne pari insanistro latere abunde cκplicauimus; reliquum est, ut quidnam Hippocrates de eo senserit, aperiamus quando in libro de ossium natura, &in Lecundo de morbis popularibus, sectione . simpliciter scribit, a crassa uena cordis aliam da oc est,aZrgam, recurrere in sinistram partem seu ad sinistram se flectere. Sane hanc sententiam , una cum tota Hippocratis oratione de uenis,adducit Galenus sexto de placitis Hippocratio Platonis prope finem sedeam non cxponitu ut fecit in cominentario secundi de morbis uulgaribus: Min secundo de dissectione Hippocratis libro quorum utrunquz temporum inittria nobis stubstulit Mideo pro uiribus laborandum a nobis est ut sensius eius aperiatur. Galena de progressu arteriae ima sua, ac stomachi in thora-:

373쪽

ce uerba faciens,uertebrarum sedem in tres partes diauidit; in mediam scilicet, uam, ac dextram: mediamque arter tanquam nobiliori, a naturati ibutam esse inquit' dextram uero stomacho: statuitque non secum pugnare orationem, quae simul medias quidem uertebras ab arteria dicat occupari; simul autem non plane medias, s deam magis ad laruam declinare: quandoquidem, non ceu tyrannus stomachum ab ea sede depellit; sed paululum quiddam & ipsa cedens, in communem uertebraru sedem illum recipit,& admittit itaq; lineae mediae, superne deorsum per spinam porrectae inuehitur ut eius maior portio in uua sit , minor in deYtra: stomachus contra, in medij quatuor primis dorsi uertebris extenditur,nusquam cursum inflectens; propter reliquos octo ad dextram fertur; circa quintam th racis uertebram ab eo cursu , quem secundum rectitudinem faciebat,deerrat: atque a media spina secedens, ad dextram digreditur; ut arteriae tanquam nobiliori cedat. Hic, qu longa&erudita orationes cripta sunt a Galeno inseXtode usu partium, cap. Δ6. in decimosexto eiusdem libri, cap. I o. iccirco a me addescuntur; ut Unusquisque intelligat, puga tantia eos non dicere, qui asserunt uenam sine pari in dextra thoracis parte cosistere; simulq; candem ad sinistram deflectere. Hippocrates enim in paulo ante memoratis locis, non dicit uenam sine pari in sinistro latere oriri; sed statim ab initio flexo itinere ad sinistra procedere;& ubi mediu uertcbrarum occupauit, arteriae magine se submittere: quae res his, qui sedulo anatomem exercent; ita manifeste apparet,nullam probationem desideret in homine enim haec uena recto tramite non incedit sed stiper dextrum truncum arteriae asperae , dextrorsum quidem Parum

374쪽

parum;retrorsum uero multum: uersus spinam flectitur;& ubi uertebrarum radices attingit incipit extolli:&ad medium earum progredi quod peruenit circa octauam uel nonam thor acis uertebram coque loco est plane in medio; sub arteria condita, deorsium ad finem usque thoracis, prius tamen bifariam diuisa, proficistitur.5 quis nam quae cita ingenio hebes est ut non uideat , uenam sine pari in dextro latere ortam, non po se ad medium uertebrarum perduci nisi prius curuo incessu ad sinistra progrediatur Sane hoc loco uena sine pari progressium considerare diligenter oportet siquidem in quibusdam animalibus, cuiusimodi sunt canes, Murs, haec uena semper recta deorsum ad uertebrarum latera procediti nusquameas, nisi fortasse undecimam uel duodecimam, conscendens medium locum spinae, ut in hominibus cernimus,occupat quod etiam in ruminantibus, in quibus gemina est, insipicitur: in his enim dextra, dextri lateris sinistra, sinistri costarum radices occupat in simijs contra uena sine pari eminentior uertebrarum sedi perpetuo incumbit; &nusquam ita humilis est, ut carum latera, aut costarum radices tangere possit hunc uenae sine pari pro pressum, qui Galenum sedulo reprehendunt minus d ligenter animaduertisse uidentur quandoquidem eam, ceu palum quendam rectum pingunt, secundum dextrum

uertebrarum latus , nulla adhibita distinctione, porrigi

scribunt: animum non aduertentes homines a sim ij s&canibus hac parte plurimum differre: & propterea Galenum Hippocrate duce, uenam sine pari , ab illo mon

a elusimodi bellui descripsisse. Nec est, quod ipsi, ut

errorem suum excusent Galenum accusent: etenim ipse in secundo de ratione uictus morborum acutorum,

375쪽

eom. Io.si recte eius uerba interpretari uolumus; non dicit, uenam sine pari, ad costarum radices, usque ad septum transuersium prona semper ferri; sed potius singulis intercostalibus pacijs , tum sinistris, tum dextris, usque ad septum transuersium ramos distribuere. Quet expositio consona est, tum ijs, quae scribit in decimo sexto de usu partium tum uero ijs, quae in sexto de placitis ex Hippocrate adducit.

Syngramma XIII.

A Deo μ mibi etiam persuasumst, quamuis id nunquam,

derim; interdum asinistro cauae caudicis latere, ubi iugulum contingit; uenam depromi quaesecundum sinistrum uertebrarum latus decliuis ducta, sinistris costis ramos offerat: illi, quam sine pari uenam nuncupamus, dextra costas duntaxat alenter atque huiusemodi uenae ortum, non tantum a iugulo primum posse fieri,sed paulo inferius, etiam agnus attestatur: in quo tale aliquid semel obseruaui. Verum eiusmodi non nisi rarissime occurrentes uenarum feries, anatomes studiosio, non aliter expendendas putarim quamsi interdum statum in manu digitum, aliudve monstruosum se θectandum ferret adeo ut, si quando in publicis sectionibus haec obseruo; ea tanquam non essentitacitepraetereamῶne artis candidati in omnibus corporibus hac obseruari arbitre tur Uesalius.

Antigramma XIII.

DIligentia eorum, qui Galeno insensi sunt inie

scrutanda uaria naturae prouidentia quam ortus

di dispensatio uenae sine pari maxime commendata eX his

376쪽

his, quae modo seribunt, patefit quan do quidem, non satis habent, falsam eius uerrae de criptionem in agno introducere; sie etiam, quae in homine haud ita raro cernuntur, ueluti aliquis ab illis deceptus existimare potest; ad eundem agnum transferre audent si enim adferendos anatomi labores qui sis iam piger no sit post

nonnullas obitas sectiones, facile intelliget; in hominibus aliam uenam non semel reperiri quae a Zyga munere in sinistro latere sun 'atur quaeque aut a ramo primae diuisionis uenae cauar in iugulo ortum ducat aut ab eadem caua, priusquam ibi scindatur ab hac enim interdum obseruaui, e regione tertiae uertebrae thoracis,germen uenae non obscurae proficisti, quod etiam interduduobus primis intercostalibus4pach ramulos sursunt mittens, caetera inferiora sui lateris , modo ad sextam, modo ad nonam usque uertebram nutrit quo, ubi perductum est, cum transuerse ramo, quem sinistrum ei latus uenae sine par offert, iungitur: ibidem desinit; tuncque azyga de more quod prius non fecerat propagines inlinistrum latus incipit spargere, ac dispensare. Haec eadem uena, ubi a trunco sinistro cauar, iuxta aliam, quae sinistrum septi traniuersi neruum concomitata, in ipsum insieritur; peri cardio, ac membranis thoracem diuidentibus, sitirculos spargit aut sub ortu iugularis internae, aut non longe ab eo, principium il-mit; deorsum procedens, stuperanteriorem arteriae sedem, qui Paxillam petit ad posteriora uersus tertiam aut quartam thoracis uertebram contorquetuta inde que iuxta radices costarum sui lateris emergens, si magna fuerit uenae sine pari coniunctionem renuit que ad undecimam sola incedens, octo interualla costatam, quae sunt inter duo prima,&duo ultima, nutriri si uero

377쪽

si uero ita magna non est, ut hoc per se praestare queat; sed alterius auxilio egeat; ad septimum uel octauum. atque adeo nonum spondylum destendit ibique uno,

aut duobus, uenae sine pari ramis ei occurrentibus,coniuncta desinit: tuncque, sicuti etiam paulo ante dixi, consueto illa munere utrinque fungitur. Quandoque etiam uena sine pari, e regione sextae thoracis uertebrς, ramum ad sinistram partem mittit; qui siursium elatus, ad quintam eiusdem, cum alio, a trunco sinistro iuguli

orto, coniungitur: indeque usque ad tertium interuallum alimentum praebens, conscendit. Ad hanc naturae prouidentiam quandam equorum uenam alias pertinere credidi quae, quum artificii& admirationis plena sit; nec delectatione ac fructu careat; quamuis minime sit ad thoracem alendum instituta; ope precium est, ut exponatur. Itaque in illis animantibus, ab hoc ipsis insigni trunco sinistro iuguli, qua posterior sedes ad cis uenae internae iugularis pectat magna quaedam propago germinat; quae praeterquam quod in eius origine hostiolum semicirculare habet; est etiam alba vi aquei humoris plenii nec longe ab ortu in duas partes scinditur; paulo post rursus coeuntes in unam quae nullos ramos diffundes, iuxta sinistrum uertebrarum latu S, penetrato septo transiuerso, deorsium ad medium usque lumborum fertur quo loco latior effecta, magnamque arteriam circumplex, obscurissimum finem, mihique adhuc non bene perceptum, obtinet. Iam igitur ex hoc, praecedenti syngrammate unicuique patere arbitror; utrunque thoracis latus ab una uena in hominibus perpetuo non nutriri sied alteram in sinistro latere, citis munere non semel fungi quae, uel a prima diuisione uenae cauae in iugulo,uel parum infra ab ipsamet caua, uel

378쪽

Aa sinuante cor quod tamen raro euenit hortum ducit qua nimirum alia, coronaria nuncupata,principium siu-mere obsta uamuS.

S=ngramma XIIII.

VEra sine pari ramosa lateribus non dissundit; sed ex media regioneposterioris i iusseris, qua uertebris committitur . Vesalius.

Antigramma XIIII

GAlenus in secundo de ratione uictus in morbis a.

cutis, com Lo.Ortum ramorum uenae sine pari,sic

describit. Ex sinistra autem parte uenae ilius, quae inferna thoracis partes alit ac ad costarum radices prona fertur, ad usque septum transuersum singulis inter- costalibus sipacijs, tum sinistris, tum dextris, ramidi stribuuntur. Hippocrates locum originis aperte non definit; sed costis singulis hinc inde ramulos, uenamim partinebere dicit. Nos ex frequenti anatome di- cicimus, superiores ramos uenae sine pari usque ad nonam uertebram,aliquantulum ex posterior ipsius sede produci in seriores uero hinc inde. Caeterum ignorancum non est, in simijs a me incisis, seriem distributionis ramorum uenae sine pari sinistri lateris, onae diuer-lam ab ea obseruatam fuisse, quam Galenus Acribit; in nominibus plerunque cernitur.

379쪽

Syngramma XV.

I quibusdam bominibus omnes thoracis costae a uena sine pari nutriri uisesunt, ramum ab ea ad superiores costas, non seriatim, sed errabundo ductu, propagines excurrentes habere: quod tamen a Galeno nonfuit obseruatum quamuis in libro de uenarum dissectione, plura interualla costarum ab elusimodi uena nu

tririfateatur, quam insecundo de ratione uictus morborum acutorum Vestas.

Antigramma XV.

NEgari non potest Galenum asseruisse , octo inseriore thoracis costas a uena sine pari quatuor uero superiores ab alio iugo uenarum alimentum sumere. Sed hoc non ita intelligendum est is quasi cum latuerit, uena azygam ex abundanti aliquot etiam superiora interualla costarum enutrire: siquidem in libro de dissectione uenarum cap. a. scribit eam in omnes thoracis partes, praeterquam in prima duo, nonnunquam tria costarum interualla distribui illud enim propter proprium ossicium huic uens a natura commissum fuit hoc ex abundanti quando a communi lege recedit quod uel inde conijcere licet,quia octo inferioribus costis ramos hinc inde certa serie distribuit superioribus uero uaga, inconstanti, atque errabunda,& quod magis refert, in sinistro latere, non modo perquam raro hoc e ficitur; sed cernimus etiam persaepe in ipso nec qua tum, nec quintum ab ea interuallum enutriri,& quando ut in prior syngrammate diXimus, altera uena aZygaronicio in eodem latere sinistro fungitur tunc uero

380쪽

haec in dextro plerunque, iuxta radices costarum procedens, medium uertebrarum de more non conscendit; nec propagines ad sinistra interualla antea mittit, qualia illa, quae in opposito latere uice ipsius est huic iuncta desinat; terminetur. decipitur sane qui secus, ac diximus, fieri putat: quandoquidem ramuli, a sinistro pariete uenae sine pari pullulantes , ad pacia intercostalia non feruntur; sed in uicina corpora distributi cons*muntur. Postini, qui huic nostrae interpretatioru non acquiescunt; multis argumentis eam oppugnare nam

Galenus in quinto de locis affectis, cap. y sic tibens uenam sine pari omnes costas alere non posse raperte ostedit se nunquam animaduertisse, singulis costarum interuallis, eiusnodi uenam interdum ramos dispens aro.

Praeterea quum in. .uel. 7. comm clario super Timeum

scribat, eandem uenam j solum thoracis partibus, que octo spurijs costis continentur alimentum praebere in quinto uero de locis assectis cap. 22 m secundo de ratione ut tus morborum acutorum com Ira quatuor superiore costas, non a ramis huius uenae sed ab alio iugo nutriri intelligi potest a priore eum sententia, eXlibro de dissectione uenarum allata, tanquam parum ma discedere. Denique, dum hoc uenarum iugum qua lor costas si periores alere passim dicit; ij quae in dissectionibus humani cadaueris cernuntur, repu gnare uidetur nam in eo memoratae uenae exiles sunt; ad tertiam usque costam exporrectae, tribus plerunque superioribus interuallis interdum duobuS tantum, surculos tribuunt:&nonnunquam prorsus desint, ut obseruatum est. Sedhaec, quae obiiciuntur, tantiis O menti non sunt ut Galeni sententia prorsus e ij ciendaui ut enim temerari uin est,astirmare ea quempiam ignorasse,