장음표시 사용
21쪽
rere.igit pari formiter per lorum a causa in effectus
ex montuositate et vallositate celusequitur motuositas et vallositas terre:antecedes declaratumquoniat neelo sunt alique Reste alte et alique depresse. 1dω si ducatur linea aduabus stellis depressis ad stella Iauam intermediam reperiemus montem: sed li reα peritur mons reperitur vallis.igitur etc. Maotadu quattuo: de causis generantur montes.primo a terretnotu pellente terram an unam vel ad ambas partes in magna muritate.Secundo ab aquae duce te lapides et terram ab uno loco ad allia loeu. Teretio abdoibus: vipd de monte omnis terre in romat et de multis ales ad concludendum aquas.Quarto aceto:sicut enim fabro est necessaria incus adopen randum:ita celo mons ad subueniendum terre dabitabili:sed faber non habens incudem faceret illam. igitur celum sua virtute faceret montes per congressalienem lapidum et portationem terre:ii no p rem
remotummem per aquatilem per homine facti eentet boe ideo ut in terra dabitabili operari posset. Evertia eonclusio terra dabitabilis.necessario baver permixtionem aquarum supra et infra ipsam3batur.animalia non possunt esse sine plantis:qr plate runt cibus aniniallu:nec plante sine aqua. igis ete. 3deo virtus celi facit terram esse perforabilem: et spongiosam licui seminator suum agrum:et oriolas nus suum ortum:vt aqua possit intrare per terram et currere intra venas eius in aurilium generatiois minerarum: et ad humectandum radices plantaru: et ad exeundum extra terram maxime in summitate montium ad humectandum montes et calefacteduri uos et flumina ad irrigandum terram: ad docui senerario animaliu3at. plantarii existere possint. Et iste vene aquarum currentium intra corpus ter repropter maiorem utilitatem et operationem dembent esse diuerstficate:et aque similiter secundu opraposimmata . quedam sit grossa:et queda subtilis: et quedam longa:et quedam brevisiquedam mota sursumret quedam mota deorsum: sicut etiam dicit de montibus . quidam est magnus:et quidam puus: quidam strictus:quidam latus: quidam albus: et dam niger. uarta conclusio.aque incorporate fere dabent ortum a mari mediterraneo: et recursum ad ipsum.pis quoniam virtus celi debet imprimere et operari in terra:sicut laborator in agro qui vides campum inaquosum: dabentem aquam circa sera cit fossatum grande per medium:et alia fossata mirinora que vadant per agrum respondentia illi:vt defendatur et preseruetur ager quantum est possibile: cui si aqua fuerit opportuna accipit de fo1Iato sparisens per campum in modum pluuie:ita. virtus ceu .ppter dabitationem terre discooperuit terra3 mitratens intus a mari magno circundante terram unus frande bracdrum maris: s dicitur mediterraneum cuia transit per medium terre:vt terra cum sit aris da et sicca inde possit humectaruin qua terra sunt etiam numina generata a rivis gradientia ad istua mediterraneum mare: et Voe ab omni parte mundi scilicet orientali.occidentali.septentrionali et meridionali:ut unaque F res habeat suum oppositum.et ne lacus generentur suffocantes terra. Eb isto ergo mari implenturve ne terreret ex venis generanturriustet ex rivis numina caput faeientia in eode mas ritur uerilicetur uniuersale illud dictum: stumina egrediuntur a mari:et ingrediuntur mare:et secunm dum istam viam continuatur tota aqua mundi .lta mare non augeturinem flumina dinciunt Et siqviratur quomodo fluunt amaristumina ea aqua fium uiorum sit dulcis: et aqua maris salsa micitur . maris est salsa propter solem evaporantem subtile dimittendo grossum.Que inueniens terram ino glosam et eauernosam uirtute celi graditur p ipam purificationem aquam et retinentem salse dinem. Et quo sequitura aqua illa fit dulcis et egrediens
facit riuos et fiumina dulcis aque irrisatis terraetc. sima remediterraneum transsi per longitudinem
terre:quot mare ab occidente in orieris est incipies ab Oceano.Qtaque tam montisi. plani cieru amagno vel mediterraneo suiu mari:er ideo terra coaoperta aquis est impossibile dabitari. Caput.xix.
terranei et de augmento aquaru super terram est aliquid dicendu:ponendo primo istam conclutionem. mare mediterraneum transit per longitudine terre:et non per lararitudine.probatur.χDare mediterranest est ordinaratum a virtute celi propter utilitatem terre sed maiiorem utilitatem tribuit per longitudine' per la, titudinem: igitur ete. maior patet ex eo:quia maior est longitudo terre dabitabilis o latitudo eiusdem quod declaratur sic. Sol dans habitatione in terra facit unam viam trecentorum sexaginta graduum in suo ivom ab oriente circunstrando terram vinxad aliud mare ubi iterum se reperit in oriente: seclueevia est maioris quantitatis per longum perlatumagitur etc. N inor iterum arguitur. alitudo istius vie est a cireulo caneri vin ad circulum caprio eortierquia sol non egreditur circulum cancruquando vadit versus septentrionem:nec circulum capti in cornu quando vadit versus meridiem: neae circuit terram circucirca per istam viam. sicut facit per aliaque est ab orieti te in occides: sed facit sicut trassens per viam aliquam: qui quandoae vadit per media ipsius:quandom per extremitates:quidom ab una parte:et qualom ab aliatnb tame egreditur ad ei in dem per campos. Et per mediu istius uie ab oriete in occidens transit tirculus equatoris declinans a circulo cancri viginti tribus gradibustet .li .minutispm sententiastolo mei:niit circulus est ab uno lavitere istius vie versus septentrione ad Odstvntvs fossatia circulus capricornu: qui est ab alio latere descendendo versus meridie in modu alterius fos sati est declinatus in idemrigitur via die erit perlao tum a septentrione in meridie.riust.gradus. Et xle. ni nuta:et per longitudine ab oriente ad occinens trecenti sexaginta gradus: ergo maior est longiturado istius vie . latitudo: on erat probandui Secunda conclusio.mare mediterraneum est ab occiis dente in oriens incipiens amari magno vel oceas no.probatur.3stud mare transit per longitudinem terrerergo rationabile est . incipiat a parte minus nobili progrediens ad partem nobiliorem:sed occis dens est pars ceti minus nobilis oriente: ergo imidmare incipit ab occidenteet vadit versus oriens:ves niens autem an orietis tantum quat si necesse est deo bet reuolui propter maiorem utilitatem vi occupet plus de terraret ut numina que veniunt ab oriente: et ab aliis partibus pomini melius in ipsum ingre di:dere autem reuolutio caput et finem dabere debet ad partem in tentrionis que nobilior est parte me ridiei. Ceterna conclusio. aequa continua montisti plani ierum a mari mediterraneo est originaliter et a mari inagno. Ista concluso patet ex eo:quia nopotes esse a pluuia vel niuercum aqua dabens ori
ginem a pluuia solum et nivibus non continue duraret vel situr principi si iungatur finiet perpetuo continuetur aqua in montibus et numinibus super temram mare magnum plurimu abundans aquis extractens graue super terram pellit mare mediterranea intra longitudinem terre: mare autem mediterra neum reperiens terram spongiosam et porosam pelut partes eius usis ad summitatem montiu3 a qui; biis descendens facit perpetua numina. Item vim tus oeli sollicita ad generationem more magnetis ferrum tradit amari mediterraneo ad summitam
tes montium:propter generationem et nutricionem plantarum et animaliumet quoniam nullum vomlentum est perpetuum tet iste motus est perpetuus oportet cocedere aquam naturaIiter moueri etiam
22쪽
non declinantovaeuummeebae est inconueniens: eentrum mundueum illud a virtute ecti terminetur quia motus talis est ab extrinseco passo conferente supra mediu mundurere a mari mediterraneo:quia vi concurrit enim ad motum hune duplex agens non crescit propter eontinna denunum aquam ab extrinseca scim mare magnum:et virtus ecti:et conses ipso ad radices terre et summitates monti sit no inliquenter duplex passum confert vim naturalis incliis a diluvio: quia Uinterdum ex forti coniunctione steln3tionis:la, passum quo' est materia: et passum q6 larum oriatur fortissima et profundi imma p luuta eo est forma:materia enim inclinatur ad motum prois operiens aliquod climamon tamen totam terrampter generatione plantarum ex illa aqua: ad quam propter causam stellarum dabenilux significatione generationem motus ille a natura ordinatur:que, potestatem et dominisi magis in uno loeo terreo in admodum materia confert vim in motum sursum alio. Ex istaeonclusione sequitur si diluuium sque vaporum et ex alationur forma etiam confert vim euenit propter maxima coniunctionε stellarum duper inclinatione:quia naturaliter inclinatur move midain ad purgandum vitta terreret in msido nihil ri a statu imperfecto ad statum perfectum: sicut ferae reperitur sine suo oppositotoportet expectare maxirum ad magnete:modo aqua continue perficitur et mam coniunctionem stellarum Meam inducentem lubtiliatur transeundo per terram et per montes. ignem in aliqua parte terre comburentem illam DEQuarta conclusio. mpossibile est totam terram mul cum aere propter purgation peccaton. 3deo dabitabilem esse coopertam aquis. probaturiss ster sapientes illius patrie preuidentes contufictione aut igit amari magno vel mediterraneoraula dis illam pestiferam numictam vel siccam per sciens
luuio ere abundatia pluuiarum:non a mari magno: tiam stellarum si euadere voluerint diuent ab illa quia centrum magnitudinis terre non potest fieri loco recedere. ceterra bitabilis congrue est diuisa in septem
euinata quedincla sunt ad oriente in occidens per longitulinem dademia initium et numeratione abequatodeat septentrionem: orum maius il dulatur aliis quod immeliatius est equatori. 1 putda.
m s.ctorum venio ad diuisionem elimatum in primo istam conclusione. Vosra habitabilis seu distooperia aquis est congrue diuisa in septem partes quas climata eamus probatur: septem planetis diuisum est celasignorum in septem partes: in quibus dabent potes statem et domini u iraequaliter:igitur a fortiori septeplanetis diuidenda eaeterra in septem partes quisbus in equaliter domi rietur.patet consequentia: et antecedens arguitur nam saturniis qui est domin' capricornu et aquarii habet in illis maiorem oper Milonem is in abus signis et Iuppiter qui est domin' lagittarii:et piscis etiam dabet in dis maiorem operationem . in atrues: et consequenter sol dabet maius rem operationem in leone . in alio signori-h
alus suo mocto. Ezecunda conclusio Septem a mala sum diuisa ad oriente in occidens ym longiatudinem:et non a septentrione ad moridiem Fin lastitudine ita in quelibet climata dadent unum minput ad oriens et aliua ad occidens: non autem unctad equatore et aliud ast septentrionem. probatur: perfectio uniuersi consistit in variatione et oppossintione rerumutvnu3 per aliud cognoscatur:sicut est calor et frigus:amara et dulce:temperatu et distemperatu igitur climata non poterant esse eiusdem di sed fuit necessarium. unum esset temperatu et
aliud distemperatu.Et si inuenitur sinis facies domines albos per oppossiti est ne artu . inueniaπtur clima faciens domines nigrostitue omnia reperiuntur druidedo elimata per logitudine ab oriente in occidens:diuidendo autem per latitudine a seraptentrione ad meridiem omnia quasi sunt eiusdem moduquia omnia essent a latere equatoris daberia sempe equalitatem dierum et nomum si inititudine
gradualem frigiditatis et caliditatis omi anno bisti
23쪽
e ratem et lare me:colugerentae frumentum et vilist ra animalis:plante domus vel eami.hisi sigilia sua
et essent omnis equalia in bono et malo. Tertia resura imprimem illam formam. maior autem esteonclusso.eumata habent initium et numeration ab equatore ad septentrionem. eom primum ab euidenssufficienti similitudine quia sicut ad figurationem cere quattuor agentia essentialiter ordinata maesta latere equatoris: et reliqua.omina degrada concurrunt scilicet imprimens figillum motus et iis fio procedunt usae a ct in timum:quod in ultima ha gura uia adiformationem materie necessario quatis vi atione versus septentrionem.probatur.3llud V tuor agentia eoncurrunt essentialiter ordinata Linis est nobilius propter suam temperatiam. aliquod telligentiaeelum motus ecli et virtus eiusque est a aliud:rationabile est in sit caput et ditatur primit et gnificatio.et representatio rei faciende: et ex dis v alia numerentur ab illosest circulus equatoris est nimus in noticiam primi motoris eognoscento posterminus latitudinis omnium elimarum.lgitur dis tentiam et magnitudinem eius: sicut venimus in no uin est ν numeratio climatum incipiat a latere liciam artificis qui fecit sigillum. UsBeeunda eonis equatoris. PQuarta conclusio.Primum elima scili elusio3mpossibilis est elementorsi mixtio adsin viriscet quod ponitura latere equatoris omnibus ales tute eeli .probaturielementa sunt contraria tam seis dicitur esse malus probaturullud elima dicitur esse radum qualitates motivas localiter . alterativas rationabiliter malus in duo maior honitas et villi igitur mouetur ausua loca contraria et ab inuicemias reperitur sed in primo climate maior bonitas et elongarentur nisi per virtutem celi inuicem approovtilitas reperitur:igitur illud est malus.patet coni pinquarentiet miseerenturaicut aqua et lapis:p seM sequentia cum maiori:quia in maiori corpore ε ma neratione calcis aut aqua et farina pro generatione lor viretiistet plus influit celum in maiori m in mino panis nuno inuicem miscenturinisi eis applica eri corpore:et minor arguitur: quoniam in illo loeo e motor extrinsecus illam faciens mixtionem. eris summum temperamentum propter equalitate diem tria conclusio.Quelibet res generata ex elemitis harurn et .noctium caliditatem et frigiditatem ibi est bet supra se virtutem ecli sui directivam et conserua abundantia rerum: quia eolligunt bis in anno et edo tiuam:patet:nam quelibet res generata ex elemena sequenter ibi domines debent esse magis diuites et tis solueretur et destrueretur per imotum elemento sapientes et maioris vite. predictis sequitur rum ad loca propria:nisi illa per virtutem aliam preprimo in terra non est ei reuiariter discooperta adst seruareturique non videtur esse nisi virtus eeli. sicut quia cum medium in circulodit maius extremis.ptl edificator dabens facere suam operationem recollismum et vltimum clima essent minora alqs: sed est sit et unit simularenam calcem ligna et lapides adispiramidaliter vel triangulariter discooperta aquis ciendum domum:que quidem preseruatur .ab ediva virtute celi faciete cessare aquas illo modo: ut pri eatore et ruit deficiente illo gQuarta coclusio.eouenium clima esset aliis matus. si Secado sequitur in niens et disconueniens dispositio terre est ex bona etiam terra sit discooperta versus septentrionem ma inala dispositione celi.3ta . si celum in aliqua paro te videtur coprehendere fines primi crimatis a par teest bene disposita:pars terreque est subiecta illi Ete meridiei ab orient ea a occidens.3deo Subagra bene disposita.et,si celum in aliqua parte est malebi onus posuit mare comprehendere illud quod pertra spositum etiam pars terre subiecta illi est male diis sit terminos primi climaris aparte meridicta non sposita:ideo uno anno est egritudo et epidimia i boarunt ibi multe dabitationes. cetertio sequituru' Dus et non in capris. Tllo vero anno ec uerso: quia saturnus est dominus primi climati sequia saturn' udaurus habens significationem supra boues illo est primus planetarum cum sit altior et dabet malo ann o se habet male:et alio anno bene Capricorni rem inderam ales:isi turdignum est. dabeat in vero signifieans captas illaanno se dabet bene et tus et primum clima.meinde saturnus:quia est lain alio anno male.KConsimiliter dicatur de plantis Borator terre ad colligendum fructum requirit mara in anno quo determinata virtus; celuaue dabet reMsis temperatum locum terre:huiusmodi autem est sere et operari super suam plantam stabit beneret primum crima.EQuarto sequitur et lupiter est doμ illa sua planta bene se habebit et s.virtus se male minus secundi elimatis et mars letiq.osse conses tradebitiet planta etiam male stabit.ideo uno ansquentemquia non apparet ratiouiuare primo plaπ no sunt multe ficus: et pauce vue: multa eicera et uete attribuitur primum elima:quin secundo plane pauce fabe.muust fruments:et paucfi milia. Elio ve te secundum clima:et nc per ordinem usu ad finem. ro anno ecotralpter alias 'tutes celi dabites auet si ex dis arguitur saturnum esse nobiliorem sole: smetst,et bonfi dispositione sua platis primit' male quia dabet nobilius cuma:negatur eos uentia.qt dispositis. EEx predictis sequitur primo π aura cum toto doenon operatur saturnus super suum cit argentum lapides pretiosi una eum plantis et anisma nist cum auxilio lausa non econtra:sicut prima malibus presupponunt virtutem celi preter virtus intelligentia est ceteris nobilior:quia lueet dabeat tes elementorum . quia elementa sine virtute celispheram appropriatam sibi: tamen mouet omnes nullam facerent generationem mixtorian sicut nec alias vitetute cuius omnes alie intelli serie suosmo farina panem cessante aqua:nee fig llum impressioue urbes. te minerea deficiente figurat ideo corriimpuntur EInduello forme inmateria virentialiter de pedet mixta m a defieri in eis dere virtus ceu:que perpeo a virtute celi sine qua impossibilis est elementorum tuarentur scuto stra:ii ab illis nuno separaretur mimo. Et qhiodlibet ex illis genitum a tali virtute virtus illa eodem modo: ficulamma respectu eo dirigitvrinc etiam terre dispositio bona vel maia D poris. ISecundo sequitur omne mixtsi preter fer ratione illius directius. Cap. s. inani substantialem euecopositum quin m essen risit mrit in tes: statim quatuor elementis: et virtute celi quam Ul sapientes vocant quintSellentia inreui mixto via It iste inferior essentialiter d pedet ama quodiu componentium dat operationem plus et II do superiori iuxta sententiam omnius mimis secundum texigentiam ine potentis . Ma inta sapietum tam naturalium Θ mat dein ignis dat caleface eraeua frigefacere:aer dumecta
mat reorum:ideo de omni depenclens rex terra desiccare.virtus autem ccii dat preseruaria tam mixtorum in elementorum est consequenter tionem et tanto nobiliorem operationem:quato cem latcendum ponendo erimo dance nclusione.Queli lum est nobilius eIemetis. EEt propter istam ea det generatio vel influctio forme immateria essenin tam inuenimus calamitam virtute elementorumttaliter dependet a virtute celuprobatum sicut se da infrigidare et demeare et virtute ceu que est in ipsa Peticera adfiguram sigillulta materia ad virtutem ad se tradere ferrumuismaragdus autem virtute cellissea impressio et forma cere essentialiter de pedet clementorum facit operationes consimiles opera a figura sigilli igitur etc. patet consequentia cum mi tionibus elementors.set virtute celi que enim ipso
24쪽
non autem albetam.Item alique herbaeet aliqui flores virtut exeu mouetur reuoluti versus faciem sosustet aliqui non: sicut etiam acus qua reguntur naute per virtutemera trabitur et reuoluitur ad stellaque vocarur tramontana.facte sunt etiam per viro tutem eeli et stellarum magines sub certo ascendeve:que loquebantur et impediebant dracones lupos e serpentes:sicut etiam dicitur ae eolumne herculis dabant responis. sis ecesse est aliquam mineram alicuius esse colos ris: aliquam diuersorum:quia in diuersis faet tocis plante quo*nedum substantia uteriversietiam accidentaliter est opus distingui in fructibus talisi. si qua saporum:aut colora est diuersitas: duius rei celum causa est. Cap. m.
strationem borum particuIarius de Oscendendo stlyee prima conclusio. saecesse est aliquam mineram esse unius coloristet aliquam diuersoru
ste et in natura ut ars imitatur naturam inquantu potest sed artisex aliquando facit opus suumvnius coloris:t aliquando diuersorum colorum ad malos rem perfectionem et nobilitatem. Igitur elisi in nastura vimis celi aliquando facit mineram unius coloris scilicet aurum et argentum .aliquanto ex albo et nigro mixtuln sιcut calcedonitim :aliquanto vero guttatim ex multis coloribus ut iaspidem et por Ddum.gSecunda conclusio. necesse est aliquam misnera esse factam in uno loco.patet.quia inuenimus terram quasi tota3 mineratam sicut eampum semis natam.et causa duius ei nuta eorpus celi cum vim tute sua non natociosum.Sed facit omnes mines ras in terra:ex quo terra ex se no potest aliquid operari.rindequelibet pars celidab et operari in teraram suam operationem minere babens officium et dominia operadi magis in uno loco terreo in alto. maturnus enim dab et magis dominium in primo eumate.et luppiter magis in secundoret mars in terstio.propterea inuenimus in aliquo loco mineram auruet in aliquo mineram argenti: et in alto minerasap rri .et in alio maresdi: et in alio marmora nisgra.et in alio alba:et in alio loco guttata et mina coloribus: an modum iaspidis de panthera porol. si Tertia conclusio.necesse est plantas tam substantialiter in accidentaliter esse. distinctas:patet:quooniam veniente sole sursum a loco in duo erat inueo nimiis virtutem celi mouisse species grauium:et traxisse sursum humores a terra et creuisse superius tfituita quantum est possibile plusiminus secundum exigentiam rei et eis facit plantas et distinxit tantst quantum est possibile more figisti :figuras eere: et exboc inueniuntur plante diuersificate inradicibus et
stipitibus. in ramis et floribus.inis asi et fructibus. in colore et odore:t in sapore et magnitudine:in parauitate in mollitie et dur ille et in omni variatioe que magis rationabiliter potest excogitari.Et quia ac cidentia magnam partem conferunt ad eognoscendum .' quia est: distinguimus eas substantialiter uniculae suum nomen imponendo:ita γ aliqua vox eatur cedrustaliqua pinus:aliqua fra ianum aliqua pirus.aliqua malum. liqua rosmarinu3.aliqua saluta:aliqua menta.et quedam dabent unum nomen: et due clam aliud:et quedam sunt derbe et quedam arvores .gQuarta conclusioactum est eausa diuersistatis colorum et saporum riusdem plante.vel fruct'. patenquoniam virtus celi generans ex elementia plantam: sicut sigillum ram ex cera tradit surssam dumdirem ex terra faciens stipitem rames si res et folia.incipiens inlucere formam pomi invno pecte fabrilissimo trabendo dumorem ad intra ex corpore terre portando P illum super stipitem et susper ramos quous vinduxerit perfecte formam Po*ml:tamen magis et minus seciandum potentia sua. Et quia intelligentia celi more optimi artisicis non solum diuersa:immo idem ut ostentat potentiam diuersimode operatur .aliquando in eodem fructulonit siccum ab una partaeet dumidum ex aliari tructus ille duleis et amarus in diuersis partibua reddatur secundum . videmus in persico partem amaram intus:factumv inde nucleum et parte discem deforis factam vinde pulpam et partem duoram terrestrem positam in medio inter unam et alia contrarium autem reperimus in nuce:sciueet dulisce intus:et amarum extra. sed in pomo ranceo plonitur pars frigida acetosa intus.et pars odorifera extra. ' dis patri primo.quare inueniuntur plate maxime et auissime et habentes folia et poma multum parua sicut quercus et alia. Et per oppo situm reperitur pIanta xpinqua terre breuiset muItum subtilis dabens folia lata faciens poma suum maximum : sicut oecurbita; et alia r quoniam viratus celi dat prioribus plantis habendo duminum a nomini orales autem humidum aqueum.Secundo patet:quare Iactuca est frigida et dumina in se eundo gradu et porru ealidum in medio terto grasdus:qr virtus celi miscens elementa simul pro forama lactuce dat illi multum de aqua et parv3 de igne miscens autem pro forma porri dat illi plus de igneo de aqua tantum quantum est pomabilet doe Dis
ESpecifica animaliuin distinctio a specifica parallum ecti distinctione oritur. Et animalis partium diuersitas ex diuersitate partium sisnorum celi:co Iorae in animalibus est per eoniunctionem planetarum:licet diuersitas partia in animalibus fit lex disitersitate partium celi. Cap. ist.
cousequenter per comparati nem ad celum est dicendum:ponedo quatuor coclusiones: quarum ma est ista.distinctio specifica animalist est a distinctioin ne specifica partium celi. νba tur.3sta dependet animal a eelo sicut cera figurata a Diuo:sed aliud et aliud sigillum producit aliam et aliam figur2 in cerat igitur alia et alia pars figurata celi producit aliam et aliam spectem animalis .patet consenuentia eum maioria minor declaras. nasigillum figuratum figura dominis producit in cora formam dominis et figuratum figura leonis ininlucit in cera formam leonis.et Gede atris figuris animalium. igitur pari formiter signum capricorno ineelos debet induceret formam capre in materiat: et signum thauri formam bovis in materia.EEt si ex dis eoncluditur species animalium terre no esse plures sint signa celi .autinanimalia terre deberent esse ita magna sicut animalia celi: negatur e5sequot laxiuta sicut intelligentia celi eodem conceptu numero secundum diuersas couersiones cognoscit plura diuersarum specierum.3ta idem signum ccii di in uersis aspectibus et coniunctionibus planetarum significat et producit indhildua diuersarum specieriam.Et Mut bonus artifex eodem instrnmento plura distincta specie et figura producit ita intellige notia cest eodem signo diuersam specie a ducit. Eme magnitudine autem dico . sicut pater 'non prodi cit filium equalem musta minorem secundum mogennam materie et matricis:lta animalia celi non producunt animalia terre sub tanta quantitate. sed sub quantitate conuenient eterre et me speciei sicut enim seminator habet semina secundum conditio nem agri:et pastor oves secundum erigentiam eampi:ita animalia sunt magna et parua Pin exigentia
terre.ita: non debet esse nimis magnanire nimis multa:qr excelererit terram non etiam debent exocessive esse parua vel modicaequia tuc aliqua par.
25쪽
rerre ciret otiosa deberi ergo habere magnitudine
et numerum secundum naturam suamet condulon terre .et quia plante sunt propter animalia:ideo iis te etiam sumunt diuerntatem specii eam a signis ceu:vnde alique plante nascuntur in aquis: quia anis malla aquarum pascuntur illistet alique repertuns in terra:qt animalia terre cibantur mon tamen eo. dem modo: era inueherbe prosun' alleui animalique alterinoeent:sicut derba lupatria interficit tu, pos.canes: et vulpeB:t impuvat oues etboues. ESeda concluso .diuertitas partium animalis est ex diuersitate partium signorum eeli:quonia3 sicut sigi, tum alia:et alia parte producit oeulum et nasum in ceraula signum celi habens significare equum diuerans partibus producit in eo carnem ossa neruos/corium:et pilos e neut aliquod sigillum imprimit iis suram eum crinibus:vel eu cauda .aliud vero .sine crinibus vel sine cauda ita aliquod lignum celi producit leonem cum caudare cum crinibus Simia3 vero aliud producit sine cauda et sine crinibus: et talis diuersitas partium est propter diuersitatem finium asinus autem habet spinam arcuatam:ut sit fortis ad sustinenduin pondus:et equus d pressas propter habilitatem selle. si Tertia conclusio .distinctio colorum in animalibus est a distincta fignificatione et coniunctione planetarum tum signis.patet:namqt
aliquis planeta significat albedinem et aliquis r vedinem:ideo aliquod animal est albu3r et aliquod rubeum secundum se totum et M non reperitur iu nunclo unum opppositum sine alio: ideo oportet reperire snimal nigrumtet animal viride secundum se totum:et ar planete signifieantes diuersos eolores simul cum signis uniuntur interdum ideo generatur animalia diuersoetum colorum: ita in habent album in una parte.et nigrum:vel rubeum in alia parte: et erat qua tignarint mobilia:et aliqua fixa ideo quia reperiuntur ani nialia plurium colorum mutabilia in illis:sicut equus et canis: oportet *reperiantur animalia diuersorum colorum immutabiliain illis ficut sunt seiroli et lepores semper dabentis color album circa ventrem:et rubeum uti nigrum in dorsom si unum oppositus reperitur in natura:oportet in reliquo reperiatur unde. aliquis equus habeat album in fronte et residuum nigrumi et aliquis econtra et consequeter de alus parribus ste diuersis et movilibus est causa assignanda. sis blandu3 secunda dicta sapientuimur luna significat album: satumus
nigrum:et mercurius colores permixtos. Caleni signum arietis significat facie et caput. zdaurus eoisium et gulam.gemini spatulas et bracbra.et in qua drupedibus erura anteriora. Cancer pectiis.leo stomachum renes et cor. virgo intestina.libra nates anc das Scorpio virgam sexum et tetriculos.Sagittarius coxas. Capricornus genua.Equarius crura .et,isces pedes .Quado ergo fiet conceptio equi luna tignificante album existenti forti in ariete per e nra iunctionem vel aspectum et aries signans caput et faciem:st non fuerit impeditus equus ille nascetur est albo in capite vel in fronte.si fuerit in immo ullud segnum erit in collo vel in sula .et fi fuerit in gemaranis dabebit ipsum t spatulis vel in cruribranterioriribus. Erii fuerit in eancro dabebit illud in pectore et sic potest in omnib' ubi autem fuerit in cecro abis in pectimento et dabuerit aspectum ad libras quedauer significare nates et ancipas: et ad ariete qui davet siginificareeaput:ille equus signa alba in capite:tii pectore:in natibus: et in anclais: et ita suo modo dicatur de altis coloribus secundum diis uersas paries: ubi autem si diuersitas colorum sescundum aliquam determinatam et puudram figum ram mansularem vel quadrangularem concurrit mercurius et Quarta coctusto diruersitas situs parutium animalis cir ex dii tersitate strus partium celi patet quia non apparet causa quare una pars est
eueraret alta sinistratu animali nisi ex diuersitate partium cel . scilieet septentrionalis et meridionialis:quarum prima est dextra exalta sinistra: sicut em
ibi figuatur unus circulus ponens septentrionem a parte dextra celi:et meridiem a parte knistra: ita iuanimali datur via quodamodo circularis transiens per testiculos:et medium cFitis ponens unum te metitum dextrum et alium strustrum:unum brachia dextrum et alium sinistrumn num oculum vel pede dextrum:et aliud sinistrum:et ita dealus partibus: se in illa pars est dextra et sortior in quam influit septentrionalis Et illa est pars sinistra et debilior quam influit pars modionalis. x ista coclus ne sequitur pti ino:* motus progressivus animalia est primo et principaliter ab oriente in occidens:pa; tet:quia primus motus celi et est illo modo. Et hoe potest exemplariter se probari. ponendou sint duo equalis cursus Sortes eislato in eodem puncto sole existente in medio celi supra caput eorum: et mo*ueatur sor ab oriente in occinens. ablato e contra.est patet insor ani bulabit plus de terra et recipiet a
tutoriiiiii a celo et a sol edante uti plus de virier de luce sicut domo qui capit per manum et auxiliatur ei:qui concorditer tenet viam suani. Plato aureis ibat minus et erit impeditus avsae auxilio celi. quia mouebitur contra celum: et non concordat eum ipotet maxime impedietur a sole sitius illivante noσctem. LSecundo sequitur. ortus et occasus an, malium est secundum ortum et occasum signorsi: p ret:quia sicut animalia 3odiaci quando procedunt et nascuntur ab oriente primo mitrui caput foras ascidentia superius ad medium celi. meinde proeediit descendendo inferius ad occidens mittendo caput infra terram.3ta animalia senerata per coitu quDdo emoria qui est in corpore matris enet caput versus caput matris:et pedes versus pedes:ellat deustrum versus latus dextrum itans totum in modum matris: tunc in nascendo est una virtus influxa ceu que facit ipsum reuolui in ventre matris: faciens
ipsum mittere prius eaput o pedes. Post. autem
natum est animal veniens adorientem de tenebris ad lucem crescit et augetur usq; ad medium sui temopori aequod est sibi daisside inde minuitur declinans capax inferius ad oecasum:et hanc similitudinem racipiutit omnia generata ex elementia tam. perisscrius ex Perfectior tigCaliditas solis causa est exhalationis leuis cande et stcce in ventre terre.Et calida et sicca exhalatia existens inventre rerre est causa materialis terr motuumret eadem est causa ventorum atm tominos rum. Capitulum xxii M.
ulnibus ni eteorologiciis que generam Rit turinfra et subtus terram actutilitatem plantarum et animaliu3 est dκendum .et primo de impaelIient ignis ponendo quattuor eo nocli,niones:ouarum prima est ista.Caliditas solis est causa ex alationis leuis calide et nece in ventre tepre:patet . quia radi solares reperientes terram pos rosam intrant concauuates terre remittentes humi: ditatem et frigiditatem terre et aque inducentes cara
liditatem copulatam siccitati ad qua ni semur leuistas igneari duius signa est: qrauqn apparent res leues supra terra eleuari ab luis ex.alaricibus exei th bus subtiliter porros terre.vn sicut in ventre aiat ita in ventre terre ex similibus causis gnans ventositatesqnedicatur exualatioeo calide et sicce. Et ex isto habetur causa gnationis ignis in terra et flameel fumi extra terram:quia talis ex alatio mota per concauitates terre r erit mineram sulfumo. quam sua caliditate accendit et inflammai:euius fumus et flamma consequenter exit per terram PerfozElaniet et
si seneratio est tanta sui moror Q coὲ ruptio.et co s
26쪽
xtio quam facti eruintra terram ignis sempis
vernus. propter istam causa3 pullulat de terra aquaealida α qua alicubi fiunt ballira:et quia aqua troscendendo per terram recipit naturam Piluus: .ideo aliqua aqua sapit.naturam fulfuris.aliqua allumi rils.et aliqua est acetosa Sta . mutatur in colore satore pondere odore grestitie mollitie frigiditate caditate: eadem causa contingit tempore dremali aquam subterraneam esse calidam.et tempore estinuo frigidam. quia solveniens super partes terre fortissime calefacit eam: inducens in eoncavitatibus aporos exhalationes: que euntes per terram et repeinrientes aquam calefaciunt ea veniente aurem iis pote hyemali: porositates terre constringumtur: et remanet aqua calida infra terram:que tempore emuo frigefit propter recessum exbalationsiper' poroseo tempore factos a soleboe e rei metaliter in nos tum infimorqui bene calcatus et pressus calefit ab intra mittens fumositates ex: erius ad modum fontium et fluviorum tempore dremalin bt aut materia sit rarartie* fumositates et exhalationes ubere
exeant non generamr talis calor nec instam mallo. Secunda conclusio . exhalatio calida et sicca exisnens inventre terre est causa materialis terremos tuum patet. quonia3 talis ei tralatio inclusa inventre terre imota a natura sua et a suo estrario:et a vir tute celi pretiatur cum terra ut exeat:quam si inu nil diuram et solidam euar eam sursum cum tremo; re faciens eam spongiosam et ingreditur exhalatio ursum.st autem imi enit terram arenosam et tuom stolam exit extra absim terremotu propter ista caussam profundatur interdum magnum spatium terre et fiunt lacus per concursum aquarum subterranearum adIocum illum: et sicut potest destruere mon; tem reducendo psum at planiciem ita potest generare eleuata inteream:et talis mos necessario esset spongiosus Ceteritaeonclusio. exbalatio ealtria et sicea est eausa materialia vetorum .patet.quia ob Diio illa mota magno impetu a sua leuitate et a virtute celi versus media in regione aeris si non fuerit Potens penetrare illa3 repereatis ratione Frieta a regione illa acl diuersas differentias positionu:
ex qua repercussio e tria partes emaritiois se perseuti ut in sursum et deorsum generatur veri. Ontelligendii et .nu.sunt venti: sc3ait .principales initice friantes m.ini puncta opposita celi.et.vid .couaterate, .primus ventus est orietatis stans ab oriente in occidens.cuius collarer ales sunt duo:scilicet abortente in septentrionet et ab oriente in meridiem. .ecundus ventus est occidentalis stans Gotrario scilicet ab occidete in oriete. cuius collaterales sunt duo:scilicet ab occidente in septentrionem.et ab oco citente in meridiem πertius ventus est septentrionalis fans a s tentrione in ni stridiem: cuius .colla lerales sunt etiam duo videlicet a septentrione in oriens.et a septentrione in occidens.Quartus Nemtus est meridiovalis flans a meridie ad septen trionem.culus collaterales simi etiam duo .vlde licet a meridie in oriens: et a meridie in occidens. Et dicuntur venti collaterales:quia sapiunt natu ram principalium si nuarta coclusio. latio calida et sicca est eausa materialis tonitruorum et alias rum impressionu3 ignitarum patet.qr lexistentibus in media remone aeris vaporeaqueo et exbala toe ignea propter contrarietatem inuicem prellantur. et crescente vapore super exbalationes inclusam inino per antiperastatim inteditur et sortificatur exhalatio:que no potens ibi stare frangit nubem in Martibus deditioribus magno impetu faciendo sonum quem vocamus tonitruum:t videmus flamma que dicitur coruscatio .Ex hac redala tioe generlitur fulgura dirimae per aerem fugientia sin fortitudine et debilitatem sue contrarietatis cedendo fortitum dini et fus enso versus de ilitatem:sicut isomo momens huc iuncauiui uicis circulii ci steariabus. aede causa interdum fulgur intrat he manidue illuc discurrens propter fugam a suo corrario. et dissipat muros et lignamina in diuersis partim percutiens et interdam dominem de familia: et quialpabet materiem leuo et similium eluus in aere percutit res altiores . depressas interdum vero in domum penetranscapsam vel bursamcomburit ea 4 sunt intus abstulesione eapse vel buris. σEx ista conclusione sequitur primo.*fulgur non est lapis genitus in aere in modum sagitte:quta lapis talis ratione Frauitatis non moueretur ad omnem diis ferentiam positiois:sed moueretur statim deorsum sicut gradoque est irainoris grauitatis. 17ulgur em mouetur ad omnem differentiam positionis:vt patuit.generatur tamen interdum talis lapis ex materia terrestri mota sursum una cum .vaporibus et redalatioibus prelistribus inuleem in media regione aeris. CSeeundo sequitur.* quanto fulgur ab alto descendit tanto debilitatur et quanto a loco Popinquiori tanto fortifica rur. sicut sagitta fortivis. cutit a loco propinquieti s remotiori.C Tertio li
quitur.* licet eque primo fiant tonitruum t eom. statio:non tamen eque primo percipiuntur::qe cooruscatio citius videtur m audiatur tonitruumrex eo quia visibile multiplicat subito speciem visibilε. audibile autem successiveratione motus aeris qui non potest subito fieri:vidimus enim sepe permissionem ante auditionem soni non obstante . simul
fierent sonus et percussio .EQuarto sequitur.* alis quando percipitur tonitruum sne coruscatione inlicet propter grossitiem aeris vel nubium:et aliqua do econtra percipitur 'coruscatio sine tonitri .aut propter paruitatem tonitrui.aut propter distantia aut propter impedimentum Tentorum. quare etc. simicatur igitur in ex eadem materia: scilicet da latione calida et sicca fiunt terremotus in vel re terraeventi autem in prima regione aeris tonitrua in secunda regione in tertia fiunt comete lancee et columne ignite: ae etiam eapte saltantes et stelle que videntur de celo cadere ita*exbalatio habes impedimentum ad exitum in ventre terre.causat tera remotum: et dabens impedimetum a media regione causat ventum:intrans autem mediam regione ad ventre nubis causat tonrtruum.ll autem ingresditur prima regionem in magua quantitate causat cometam et alia dicta. quare etc. maecessario aer diuiditur in tres regiones.in inastinaros pruinari nix liquida generantur. 3n memeta vero pluuia nix et gratino: impressiones tamenaquee non ex elementis principaliter:sed ex virtu te celi fiunt. Cap.x .
le Dialpor ex quo generantur impressiones V aduerideo stri ecβma coctussio. Esaeta in Uberam aeris esse diuisa in inis tres tunicas:scilicet superiorem. mera diam. et inferiorem.probatur.elementum aeris mediat inter ignem et aquam et terram.isitur d3 vnaypartem semper calidam illaimscilicetque senip rem cipit influentiam calefactivam ab igneret nec vocaσtur prima regio.siue prima tunica aeris.deinde hs unam partem semper frigidam sta illam que gemar eripit influentiam frigefactivam ab aqua et terr et dee dicitur sc6a regio:vel lada tunica aeris. g3te necessario dabet una partem que aliqnest calida:et aliqn frigida per presentili et absentiam folia:et deeor tertia tunica vel tertia regio aeris:que in immediata rerret aquae dee em tepore estiuo est calida: et tempore duemali est frigida pars ergo semper recipiens cauditatem ab isne in regio superiotapars in qua re neciuntur solares radii propter obstacula terre est inferiodiaua autem ad quam non attingit
27쪽
elemento ignis est media regio.-his sequitur
primo mellam tunicam vel regionem aeris no esse perpetuo frigidam occasione vaporum ascendentiuad illam: ut vapor est humidus et calidus aerione solis.igitur vapores illam calefacerent et non frigera cerent.antecedens est necessarium:er si vapor est frigidus et dumidus non ascendere sed descederet.3 signum duius est infrigidatur in media regione disponitur ad descensum ci aergo dicendum π a speciebus frigefactivis multiplicaris perpetuo ab elemetis frigidis ad illam regionem:illa regio est perpe tuo frigila:ex quo nonibabet centrariam ab aliqua virtute calefactiva: radii enim solares transeuntes per mediam restonem aeris non calefaciunt ea propter nimiam remissam reste ionem ratione nimierar iratis: potest enim infrigidari ipsa media regio a maxima frigiditate que est sub polis: quonia3 folidi non.dabet potentiam et continuo est ibi sex memsibus nox:quare et e. e Secudo sequitur Qq regiones aeris non femper sunt equalis quantitatis: m temopore estiuo propter maiorem reflexionem radiorum infima regio est maior e media minor . suerit tempore laremali .et secundum in augetur calor in terra auxilio stellarii:stic maioratur infima regio: et media diminuitur. Et ista est caula a pler quam habemus unam estatem calidiorem aliaret unam dremem istagidiorem altera: qr stelle calefactitie auxiliantur inali una estate et non alia: et stelle frigefacti ire instulit magis una dr me . alia. Eiecunda conclusio: in regione infima aeris generatur ros pruinaa nix iis quida.adibatur. si am oriente sole in maneret veniente ad medium celi ealefaciendo aerem:et eleuandare terra continue vapores dumidos:e eo dieclinante et intrante sero sub terrari aere ocedente ad frigus noctis huiusmodi frigus inueniens vaporem parsi eleuatum a terra coagulat ipsum faeiens illum rorarem in e teret in dreme pruinam:transtrunte auteestate versus laremem fortificatur frigus in nocte faciens quast niuem liquidam. Potest tamen eum dite dici in sicut aliqua extralatio tenuis non potest intrare mediam regionem aeris: et ex illa generatur ventus si fuerit multasta est aliquis vapor debilis
non potens penetraretillam regionem: ex quo de nocte generatur ros tempore estiuor et tempore bit mali pruina.tempore autem intermedio nix liquida EIntelligendum ae si aer est grossus vel nubilosus non Seneratur ros Rem piuina:qr tune ea magis calefactus a sole: F quando est subtilis propter malos rem adderentiam et restexionem. 3deo in nocte serinuatur caliditas illaeque cum non habeat ex natura tua coasulare non generatur ros nessi pruinaretiam 'ante vento impedietur generatio roris et pruine. prooter siccitatem vel caliditatem inductam per vetum.Eeterita eouclusio.in regione aeris media ge erantur pluuia nix et grando. patet ne illa est frigiovissima dabens causam generationis omnium illo Tummi de media regio non est uniuersaliter frigioda: sest magis versus superiorem resion et minuaversus inferiorem.In prima ergo parte vapor penetrans conuertitur in pluuia 3.3n secunda parte propter nimiam frigiditatem conuertitur in niue3rque in descendendo Eliquando pinpter suam raritatema ealore solis conuertitur in aerem aliquando vero conuertitur in pluui .et deeen causa propter quam non habemus nivem in emte: sed bene in In tertia vero parte adduc frigidiori fit maior eoaingula notet generatur graridorque propter suam potetiam descenuit abscvresolutione totali in pluviam vel in aerem: et dec en causa quare in drem non generatur comuniter grancto: sed bene in estate: ne in nreme nuno mouetur vapor ad illam superiorem partem mediet regionis Opter debilitatem solis no Potentis tantum eleuare nisi auxilio amicalefactiinui et attractivi:sed tale auxilium est raro: rotundiistas autem frandinis prouenit exconnuatione a
ris ealidi in descensu.ssciit Iapis per umenoget en
isto sequitur grandinem aut pluviam minuram si gnificare descensum ab alto consumendose propterfricationem aeris calidi.3ta π lto de altiori loco Mueniet tanto erit minuta grando et rotha or: eco arra
veniens a loco propinquiori erit grossiorret grando minus rotsda .EEx predictis sequitur prima3 niue in hy eme esse in monte et non in plano pl3 qet lux g nita in principio dremis Descendit per aerem frigi dum ad aliquem montem frigiduimvenien Sautem ad planitiem reperit caliditatem reis Hentem niue in aerem:ii fuerit modica: si autem multa resoluit in illuuiam: et det est causa quare tune videmus niuemn montibus et notalin plano:sed veniente magno. frigore in aere et in terra ex elongatione sona apparetnix in pia no sicut in monte. EQuarta conclusio.3mpressiones aque non sunt principaliter ex elementis: sesa virtute eeli. patet: quia elementa ex octa fione contrarietatis non mouentur inuicem:sed recedunt ad locum contrari sirigi inrest daretvirtutem critque moueat elementa ad se hilaenidet huiusmodi imo premiones generentur ad utilitatem mundi et dicit in saturnus qui est dominus aquarum mouet tremeta ast generationem omnium ampressionum damni:sscut mars qui est igneus disponit elementa ad senerationem omnium impressionum 'ignitarere innanimabilium. ideo Mut res. utra.nix.grado et pluuia sunt effective a sarrirnorim terremotus venti: tonitrua. comete et alie impressiones calide et se ee sunt effective a marte. Cetecistis sequitur mixur abundantia sanies .pax et guerra et alia accidentia diversa fm diuersitatem temporum et locorum fantprincipaliter a virtute celi monente et disponere decinferiora abundantia enim panis vini et Dratruria est a saturnorpax et concorclia hominnui et animora est a 3oue: fames aute et guerras uni a marte m*nente adsiccitatem et inflammante torda hominum
ad effusionem sanguinis et vindicte. secista ima sunt et ubi*:sed in diuersis lotis et temporibusnuxta fortitudinem et debilitatem dictimum planetarum, sam ubi saturnus est fortis et nor impeditu bi est abundantia ubi autem est debilio et mars est fortis: ibrest fames et sterilitas.Et quando iupiter est fodistis et non impeditus tunc est pa auanto autem ea debilis:et mam fortis est guerra .et videbimus ast perientiam animos minum sue cessive assuerr disponi:sicut successive mars fortiMatu Quare M. Camotus celi est localis sine sonoro celum est su tum sine augmento et diminui ne babes lucidit tem sine colore proprie dictercuriis stelle o- ψderi
mundi inferiorisaeosecuenter est dice lum de accidentibus mundε superioris sensibilibus propriis et comunibus ono do primo istam concIunone.celium trabet motum localem:Dd non dabet in mim.'Prima pars est euidest quia celum mouetur ab oriente in occidens et a septa trione in meridiem. Secunda vero ostenditur. iamnus non fit absis aere et pereussione: sect in celo noest aer nempercussio:ste nec duritiesvr mollities: eo quia iste sunt qualitates consurgentes ex qualitati bus primimque in celo nullatenus reperiuntur. Ite in celo non posset esse sonus abs v confricatione et violentiaractetiam tandem sequitur Uorruptiorque celo nullatenus potest inesse sis orandum circa primam partem conelusionis motus localis quo colum mouer non est velarissimus possibilisxiuia tune celum ita velociter mouereturi non discerneretur dies a n cieret riori cognosteretur dies vel horarnem astrologi colligere possent motu suu3 per instrutinota:no est etiam tarctissimus possibilis:quia tuc dies esset adeo magnus * non videretur tradere finem:et
similiter nomet consequenter impediretur generaziot
28쪽
ivi sol moraretur in estate tantum supra terra3.
omnia adureret:et in dreme noe esset ita toga ς' omnia propter frigus perirent.Sula igitur celsi est corpus perfectissimuin tibi debet competere perfecti II imus motus iuvisibi competit perfectissima figura vel quatitasndeo sibi competit motus medius in ter velocissimum et tardissimum possibilem qui est
motus temperatus et uniformismain si esset difforumis non possse mensurari motus muli inferioris: cum non foret regularis:et per consequens more ferior non depenteret essentialiter amotu superiori:quon est contra scientiam omnium sapientium. cit ergo mundus ordinate incedat : oportet celum semper uniformiter et eoiem modo moueri: saltem quoad tempus.quia quo ad sub lectum difformiter mouetur.velocius enim mouentur partes circunferentiales celio centrales circa polos sim eodem sminamento possumus concludere solem esse perfectiorem altis planetis quia stat in medio. et marte: ac venerem esse AIqs.liu .perlectiores:quia sunt pinquiores soli.et lunam et saturnum este a iis impifectiores quia sunt remotiores a sole CSecstda coelusio.celum habet quantitatem sed non augmens tum vel dii minutionem:prima pars est euisen . str habet longitudinem latitudinem et profunditate. Secunda similiter quia celum no posset augeri vel tu minui nisi per alterationem qualitatum primas rum set talis atteratio non est compossibilis celo: sicut nec generatio ve orruptio .lgitur re, uri vult Tristotelm eelum non posse moueri:eo modo quo stam mouetur si aliqua stellarum efficeretur maior. aut minor.Et si arguitur die sole luna et stellis que videntur maiores in oriente et occidete. diccitur . hoe est ratione vaporum qui continue eleuantur a solemaiores et grossiores in oriente et occidente Sin meridie:nam in meridie propter magnam potentiam
et virtutem solis faciliter resoluutur et remanet aer subtilis et clarus: in oriente uero et ocidente propter suam debilitatem fit modis resolutio:et consequenter manet aer plenus vaporibus grossus et obstitπτus:et in signum duius:quia tunc visus abis impedimento radiorum solis directe respieit solem ludicans illum est erilbeum:ram enim solares multum reflexi et refracti a vaporibus grossis representantillum maiorem:sicutietiam denarius in auua in lor videtur Seetra aquam .si Tertia conclusio. ceratum trabet lucem:sed noli 'colore proprie dictu pnia pars est euidens et secunda declaratur quia color proprie dictus co urgit ex qualitatibus primis que non sunt in celo color tamen c6mmuniter dictus reperitur in celo.eo modo quo loquitur Eris . secvnNdo de antina quod color est primum obiectum viosus: et in libro de sensu et sensato in omnia eorporea colore participant:.sse etiam dictum fuit planetas colorari diuersis coloribus non proprie sed large: quia nulla stella dabet proprie colorem: sed solum lucem receptam a soIe que uidetur esse diuersorum colorum iuxta diuersitatem subiectorum recipien tium illam sicut etiam tune una pars videtur alteνra clarior propter maiorem raritatem 'vel densita tem repertam lin una parte S in Ialia:sicut etiamrris cum videtur esse diuersorum coIorum propter diuersam reflexionem radior si solis in diuertis partibus mi bis roride.Et si dubitatur de causa Npter quam celum apparet a uret coloris non a Tignetur vapor medius pro causatauia per idem stelle apparerent a3uret coloris:sicut apparet quodcvmp colos rarum si inter ipsum et oculum ponatur vitrua3 minuim sed bicatur . sicut ex duobus coloribus quorum unus est clarus.altar obscuras resultat artim cialiter color a3areus:ita ex claritate solis et obscuraritate quam visus reperit in roseinditate eeli non terminante visum,ni non est stella resultat appa
Tenter color ab ureus. Pqua enim videtur obscura in magna profunditatevbi honterminatur visas et clara:ubi terminatur visus.et sicut color a3ureus artificialiter factus est clarior quanto habet plus de colore clarori obscurior quando dabet plus de colore obscuro:ttacet une die videtur esse coloris a uinri it clari propter maiorem claritatem solis: et de nocte appare oloris a3 irini obseurl propter mi onorem claritatem solis. gQuarta conclusio. queliovet stella est figures pde iee: sed non quelibet fides
rica videtur.prima pars est nota tex nuo celum est perfectit simum et figura circularis est nobilissima. Seeunda pars est sequenserperientiasmquia stelate orbis listarum angi1lariter videntur cum appareant collatae scinti Ilare. Et hoc est propter magna distantiam facientem debilitatem et motum in ocula radiorum venientium ab orbe signorum ad illa planete autem ut solet luna dabent propinquitata rem ast nos facientem formam in radio multiplicato ad oculum:qiuanto enim res ei disistrior ab oculo tanto videtur sub minor langulo .et quanto pro pinquior tanto apparet sub maiori. CSed dubius est devenere que apparet aliquo modo scintillareret noli est ratione distantie:quia tussc planete suo perlores scintillarent. Quod est contra experientia. Dicitur u perfectio mundi tonsistit in varietate rerum tantum quantum est possibile: nam quia allσquid est album .et aliquid nigria m. ideo aliquid est quod non est album. nec nigrum sellicet rubeu3 vel pallidiim:et quia aliquid semper mouetur: scilicet celum .et aliauid non semper mouetur scilicet ter ratoportet siquid esse quod aliquando mouetur: et aliquando non mouetur scilicet lapis vel ligrin. Item quia aliquid est clarum simpliciter. ut sol et aliquid simpliciter opacuimul terra vel lapis. oportet dare tertium inter ista quod sit aliquo modo clarum.et aliquo modo opacum: et hoc est luna. Ita in proposito aliquod corpus luminosum simpliciis ter scintillatrat quelibet stella orbis signorum et aliquod nullo modo ut sol et uina tergo est dare corp'luminosum quod aliquo modo scintillet: eraliquomodo non scintillet: et istud est venus Causa aure 3 huius est:quia excessiva distantia una eum parulmtate quantitatis proportionata tui distantie est causa scintillatio is simpliciter corporis luminossi ideo stelle3odiaci simpliciter scintillanitiemperata autedistantia una eum magnitudine quantitatis prore portionata illi est causa non scintillandi aliquo modo ideo sol et luna mercurius.mars.lupiter.et fasturnus nullo modo scintilllit: ed teperata distatia Vna cii paruitate Otitatis di proportionata illi est causa liquo modo scintillandi et aliquo modo noscintillod1.ideo venus aliquo modo scintillat ratione distantie temperate ad visum:et aliquo modo scintillat ratio e paruitatis disproportionata illi distantie. EIntelligendum in coloratum eolore proinprie dicto in nulla distantia scintilla quia non Ira Detradios distinctos a sua speeievisibili corpus autem lucidum:qu, adabet radios distinctos aspecie visibili in excessiva distatia cintillat me inde opor tet assignare causam propter quam et maxime de nocte oculus non percipit radios eorporis luminoa presentati in modi ea distantia:et in aliqua maiori distantia percipit iIIos tans mobiles itera in tria lori percipit illos tas immobiles. icitur in in prima distantia species visibilis est fortis: et resterio luminis debilis.In secunda distantia econtra in cies visibilis est debilis. et reflexio fortis.3n tertia vero distantia tam spectes visibilis o resterio tuo
minis est debilis quare M. Emorarum numerus,et temporis est numeralitera planetis.licet borarum diei numerus: sit penascens sum et descensum signorum. Et dites non est adequate urit4.d rarum et ordo dierum non est secundum orctinem planetarum licet dabitantibus sub equi
noctiali menses sint semper equales non tamen d
29쪽
bitantibus alibi. Capitulum. πq.
di tute et :intelligenti' non soluIn dat A nobis motus et operationes quib'ul perficimuriet dei potentiam declara
almus:sed etiam mensuras eoru ideir motuum et operationum.vtputaboram diem mensem et armum quibus taliu3 dimnere cognoscimus
longitudinem et breuitatem. 3leo det sit punia conclusio .s umerus horaru3 temporis est numeraliter et denominatiuea planetis. sed numerus dorarum diei est ab ortu et ascensu gnorum. prima pars des claratiir:qmplariete sunt.vo. quibus rudent in spe..colores septem sapores.septem metalla .vq.ine uberales.igitur per idem illis rndere videtur.vu.doo aequa * una est saturni .glia iovis: alia martis auasolis. et sic deinceps. Secunda pars etia declaraturnam ips in quo signum oritur dat nobis horaimsedvnsiquod: signu diuiditur in duas parres oppos,
ias. .in superiore:et inferiorem:aut in anteriorem et posteriorem:igitur vuuquodae signufacit operautiones oppositas et diuersas:et perpns non potest oriri in uno et eodem temporeumo debet facere duo opposita tua et diuersa .unum in quo ascendat pars anterior que est nobiliortet aliud in quo lascedat mr et roraue duo tempora nos vocamus duas doras.
t m vnMuodae signum est triginta graduu3: ideo tam es anterior . posterior est uuindecim gradusi. igitur quando quindecim gradus fuerint eleuati
sput ori3onta erit eleuata medietas signiret dabe vimus unam dorli.et quando quindecim retro asciderint erit eleuata tota pars posterior babebimus unani aliam doram:et per pns in ascensu uniuscus iustu signi abemus duas boras oppositas :sed mgha sunt. xq.igitur dore diei naturalis sunt. 1lu. Secunda conclusio.dies non est adequate.mid. dorarum:sed alie ulum plus:probatur:ponendo isellit in primo puncto Trietis de mane super circulum ort3onris inprincipio diei:etpUπ celum circuliriter mouebitur supra et subtus.ae etiam.ascedet ad orientemvn uodae signum in duabus doris:eterit regressus primus punctus arietis in. iist. nos
ris sequenti mane in oriente ad circulum ori ontis: et non erit addue dies:qr sol pretiis perambulauit. I x. minuta et ocio secunda it ouente:qui numerus en ipsius solis in unaquam Ne parum minus uno gradu:igitur op3πsol sit qui liquagintanoue minutistet octo secundio sub terrarin oriete anosit dies. ex perpns op3 celum volvatur tuo toto macio. s. inquaginta love ninutorum et octo secundor statume erit sol ad ori3onta:eterit completa dies:d i quidem causa tantum plus erit nud. oriRγst ceolrim tardabit reuolutionem quinquaginta noue mi, nutorum et oeto secumdorum: igitur etsi sol erit aput meritie runt plus sis doris:et sic in alusquariis.. aut dies dicar esse soIu.xxtiq.horaru doe est a plerexcessum insensibilem. H3ntelligena m. de econ elusiis est posita sol fi probabiliter ex opinione quo
ruuda mare videndu deductionemretet pol conerat a dies elisolu.xxitu dorarum .et in ea suis o dicit u cuprimus punctus arietis erit reuersus ad ornonia: tunc erit ibi sol non per motu propria quo moues in ariete quinquagintanoue minutiaret octo secundis seu per motus celi quo mouetur per circulum ineaste elisecante circulum oridontis in duobus polis:alio
ter quodl3 signorudaret nobis plus. Duas dotas lsuo ortinet ascensu ad ori3onta si Certia conciusso. 13 denominatio et numerus dierum sit die nominatiueret numeraliter a planetis:non tamen ordo dieruestpm ordinem planetarum.prima pars est nota ursicut planete sunt septe ita dies mi s te et si ut planetarum unus est aturnus:et alius iupiter: et alius mars ali' sol.et sie de aths.lta dierum unus est dies
sabbati:atius dies iovis.alius dies martiae et sy coesequenter. Secunda pars etiam est clara .qr satum' et iuppiter sunt planete immediat imon tamen sunti meetati dies sabbati .et dies iovis:sed mediat dies veneris .similitcr ruppiter et mars sunt planete imo mediati: non tame stant dies immediati dies iovis et martio:scd mediat dies mercurii et ita consequens ter de ales. Caiisa autem duius diuertitatis inuestigatur boc modo.saam sicut in ensis et annus te omponitur ex septem diebusula dies componitur ceseptem l)oris per rei te rationem:et dignum e *plainneta qui estidns prime de re diei denominet ipsam diem: Iemlux denominat incerna nitet eaput copiis lum.3gitur saturnus est dominu prime dore sabbatati ex quo dies illa denominatura satiarno Secunda vero hora estionis.'Tertiam artis. Quarta solis et
rem est saturni. situr vigesima tertia erit tonas. et vigestinaquarta martis.vbi completur dies: et omincipere a capite vigintiquatuor horarum procedendo secundum ordinem planetarum: et quia statim
post morte 3 sequitiir sol: igitur prima dora mei post sabbatum est hora solis.igitur primus dites post die sabbati debet esse dies dominicus qui est dies solis et sic consequenter numerando prima dora dici post
dominicum est Dora uineret per conseditens dies iis laest dies lunere ille consequenter. CEx ista causa conceditur. dispositio bona vel mala rei senerabills:et reorruptibilis est originaliter et inuicatiue amixtione bona vel mala planetarum cum signis de res habens principium necessario incipit in alienadora alicuius signt: sed signa non possunt facere operationem sine sulo planetis: nee econtra: scnt nec corpus sine animam et econuerso igitur si planeta et signum dominantur alicui dore: oportet*d minentur rei habenti initium in illa hora. Et per
eonsequens si mixtio planete cum signo erit bona vel mala necessario dispositio rei subiecte erit talis. si artaeonclusio. licet habitantibus sub ed
pater equia illis L figunsemper alafidunt eodem mydoret seacunda pros
habitantibus in alo climatibua aliqua signa asceadunt directeret aliqua tortuose:sed citius pertranoseunt signa tortuose ascendentia punctu3 ori3 pis-S directe ascendentia.igitur sol faciens in quolibet signo vnum mense in faciet menses inequales: ita. stante sole in sex signis tortuose ascendentibus quesum a principio capricornst usae ad finem gemino rsi mesca sunt minores: nte autem cum alus sex signis oppositis directe ascendenti a principio caneri usae ad finem sagittarunnenses sunt maiores:vnest aliquis locus in parte septentrionis in quo idaurus cui estextanis tortuo is ascenderib' prius emittit caudam apud ori3onta Scapturideo dabet mensem paruum. eteonsequenter aliaque quasi emittat simul partem superiorem et interiorem:conformiteractvredieta dicunt aliqui dies et horas esse ideon tes:lta Q ligna tortuose ascendentia faciunt mino res dies: et doras in signa directe astendentia et co sequenter mentes in quibus signa direae alacndat.
30쪽
habent malores Voras et maiores dies viginti qua tuor horarum:. menses in .quibus signa tortuose ascendunt.voc tamen non est necessarium:qr solcit mensem motu quo mouetur in 3odiaco a septemtrione in meridiem:et facit die, motu quo mouetur in circulo me de teli sib oriente in occidens:doc autefit a signo moto in oriente super circulum ori3ontis. Ex predictis potest assignari causa quare in alia quo inpore anni aurora est maior: et trepusculli minus .et tempore sibi opposito aurora est minor etere pusculum maius:qr sol aliquando venies de sub terrara non directaesed oblique ascendit ad circulum oris 3onti suta et splendor eius illuminat ori sonta supra terram grandi vacio temporis anteS sol sit supra terraniret propter l)oc dabemus tune longum manesiue auroram: ecorra autem eodem die habemus seoro seu crepusculum paruumrar sol tune non oblique ad latus ori3otatis descendit subtus terram:sed directe modico tempore illuminando terram supra orti yonta:et doc contingit maxime invere sole existente in ariete thatiro et Gemini In aut fino vero opposito illi sole existente in xibra Scorpione et Sagitta rio ipse ascendit directe sursum: et oblique deorsum: ideo tunc est paruum mane et masnum fero.
si Causa autEoim dictorum est: quia aliquod si um arascendit directe: et aliquod obliqueet quoddam plus et duoddam minus: cuto ergo signiam ascendit magis oblique tanto ante oristum solis dabem'
maius mane et paruum seror et econatra Sto ascendit
magis .directe tanto dabemus mai mane et malus sesro:quoniam signum quod ascendit directe deseendit obtinue et econtra propter obliquitatem circuli 3ora diaei: et diluersitatem ori3ontis:ideo magis oblique astendit in uno ori 3onte. in alio. simicatur ergo in a principio capricorneus P ad finem geminorumerescit mane et sero minuitu Necontra autem a prino cipio cancri usis ad finem sagittarii minuitur mane et sero augetur.3tau a principio capricornil est miranus mane et continuent maius ad finem geminorum In principio vero cancri incipit minui maine usae ad finem sagittarii rubi inuenimus post occasum solis maius sero quod ei possiti Et totum quod dictum est posset declarari in sphera quam sapie .
t fec runt ad exemplar mundi et e cnecessario sol sacit annos diversificatos termisnans annum in die perfecto eum sex uoris plus:qui soldat nobis annum trecentorum sexaginta imν
dierum complatoriani cum sexdoris. Capit alum. vle.
' sitione anni ex suis diebus do liris et septimanis est consequen Eri I ter dicendum ponencto I dec&nclusionem secesse est solem faeere annos diuersificatos. pros et in batur.nos inuenimus maxima diriersitatem in omnibus arIimalibus plantis et laσpidibus rivis fiuminibus: mentibus et vallibus: et in omni alia operatione. vi non sit stimile unum alteri absin diuersitate in materia vel forma per quam eratiosem cognoscimus et probamus scientIam
et potentiam artificis mundi qui est deus altimis sublimia et magnus:igitur potetiaet scientia et nobilitas primi artificis no potest per aliud cognosci operoperationem diuersificatam.tii signum duius omnes domines querut nouitates:ergo necessarius est solem taliter disponere cursum suum ς' faciat dispones annorum diuersificatas.si ex ista conclusione sequitur primo ς sol non potest complete ambulare uno die graclum vnub:quia si ambularer in die gradum unum complete non faceret annos diuerssifieatos:immo inciperet et finiret annum senip ad unum et eundem locum diei.KSecundo sequitur. necesse est solem incipere annum et terminare in die perfecto cum aliquot horis plus. et hoe ut artifex delectetur in operatrone variata et noua que est nobilior. CSecunda conclusio. sol terminat annum in die perfecto cum sex doris plus.7 robatur.Csi in cerato reperiantur iiq.anguli ad modum domus rationabiliter debet incipere et finire in angulo.no quidem in eodem deber esse principium et finis: quia tune operatio non esset variata meta annus dirimm fleatus:sed in altosam ordine ita τ si inceptio est in oriete linis anni erit i meridie. et sic ultra p alios angulos.igia sema finis anni erit in die copleto est sex doris plus:.N ab uno angulo an alium sunt laenore sicut ab ortuDIis usae ad meridiem:a meridie usae ad occasum que est quarta pars celi cum opposita graduum ex QEibus contingunt. .gradus pro qualibet bora. Tertia conclusio .soldat nobis annum trecentorum sexaginta quinq; dierum completorum. Probatur. Ennus componitur ex quinquaπgintaduabus septimanis et uno die. Igitur conclussio vera:patet consequentia: quia minareus concluinstonia resultat ex numero antecedentis.prima pars antecedentis sic declaratur.Celum componitur ex terceniis sexaginta gradibus facientibus numera perfectum:qriste numerus resultat.ex duodecim fragnis:et quodlibet signum ex tribus faciebus: quarsi quelibet componitur ex decem gradibus qui est nu
merus Perfectus.igitur numerus septimanara anni debet esse ita propinquus bute numero ceu:sicut est possibile. igitur septimane sunt quinquaginta vita vel quinquagintadue patet consequentia: quia quo eunt, alio numero dato ille esset nimis remotus a numeroeeli per excessum vel defectum:sed non possunt esse quinquagintavna septimane propterii merum imparci qui est imprectus: et numerusgractust celi est perfectus:sunt igitur quinquagintadite septimane facientes numerum pare3:quod erat prubandum. CE remet da pars antecedentis probatur scilicet. annus componitur ex uno die ultra septiin manas quinquagintaduas:quiast nontigitur si annus inciperet die domini eo terminaretur die sabbati:et iteru3 st inciperet die dominico terminaret die
sabbati:quod est falsum: quia annus debet variari propter nobilitatem et potentiam summi artificis: ita π aliquando lucipiat die domini oret aliqua do die lune:et sic consequenter: ut quilibet planeta dabeat suum annum :sseurdabet suum diem et suamnorum oportet igitur in annus incipiat et sint si eodem die: ita si .ncipiat die dominico: finiat die dominicori alter annus incipiat die lune:etsi inoceperit dieiune finiat die lune.et alter incipiat die martis:et sic per ordinem in alos.propter quam causam valendarium incipit et finit per a.ergo necessarium est* aunus incipiat in septimana completa
et uno die plus. ergo septimanis.lu. quibus componitur Annus oportet superaddere unani diem quod erat a bandu.CQuarta conclusio.soldat nos bis annum trecetorum.im dierit et sexdorarum: priima par sede lusionis est declarata in alia coclusioeret secunda probatumst annus incipit sole erastete in oriente in principio arietis facta reuolutione trocentis.I .vicibus in trecentis.lxv. diebus princi a in ilη.