장음표시 사용
31쪽
vlum arieris eruin eoflem puncto orienti in quo fuit in prineipio: . adduc erit completus annus: quia deiicient sex hore in quibus sol trabebit adducambulare quatuordecim minuta: N.xlvii laeunda: et tunc erit completus eursus solis et annus et erit
reuersus sol ad primu punctum arietis non in ori este sed in angulo meliseeli.Et ita consequenter discatur de alos angulis eeli cu sol incipit eursum sua in uno et finit in alio angulo subsequente pertransseundo quatuordecim minuta:et quadraginta septesecunda in sexdoris qui est numer' illota minuto*et seculo* ab uno angulo ad alium. sex predictis Ddtur primo ar annus non potest esse trecenti sexaugintas ex dies: quia aliter non esset ordo annorum mordinem dieram septimane: sel si unus annus inciperet die dominico:alter immediate sequestiisciperet die martis: et alter die touis:et eode funda αmento non possunt esse dies trecenti sexagintasexti anno:quia tunc si inciperet annus die dominico alter immediate sequens inciperet die mercurii:et alter die sabbati:quod non est dicendunt: et traguatur de quolibet maiori numero. gQecundo se,quitur . propter istas sex doras variarentur sole. nitates et calende principia et fines annorummissquis ingeniose et contra naturam in caledario prouenerinita . sol initates que sunt in principio etiatis:aliqvlido erunt in principio dremis:etque sunt in principio veris: aliquado erunt in principio austunuquia causa scit Vorapin dbuni bet quatuor anis nis ponit in antea viiiim diemit in cetum annis vis sintldnae dies et rei Sin mille annis dueetos quinia quaginta olea:et sic ultra procedendo indubie varariarentur circulariter principia et fines annorum calende et solentiatesmin artificialiter remedium aps ponerenturivi autem predicta sint firma retinetur in calendario ex quibuslibet quatuor annismnus diemqui voeatur bisextus: quare etc. simundus est unus compositus ex pilaribus .c5tra res: abens virtutem motivam intrinseeo: plenus spiritibus. CapituIum. ix.
rectoribus et motoribus est blaenda Donenso quattuor pclusiones:qua frima est ista: mundus est unus gno
plures a batur. Si essent plures mu
iam ora ditaui tetitur perstinentiam vel per
tactum indivisibilem:non primuror si darer munidus qui orbiculariter edtineret istu per idem dares alius mulus orbi euiariter plinens istima ali si signatum:et sic in infinit stins non est dicennsi: or tuc in ino
Ientibu et motis esset a cedere in infiniturq6 est re. probati. pq.ydisscoz.non ena datur alius mundus Oe cf-nractu indivisibilem:qr per idem ille traberet altu.n tangente ipsumrisse in infiniist .cum non sit maior ratio de uno-de alio sed iterra doc est falsu3m extra munctu diaretur vacuu in initia: quod est re inobatum.liu .phisicova eus tamen omnipotes et infinitus posset contra inclinationem nature facere
vacuit et infinitos mundos se indivisibiliter plinge t. EEx ista pelusionecum sua *batione sequitest oeuenire ad prima motorem 4 est unus et n5 plures. prima pars patet qr omne qS mouetur ab alio mouetur.etnb eontingi cedere in ininita in mouetibus et tis.lsitur aliquis est primus motor .in cunda irs etiam sequitumqr ex quo munus est tria unus: brimu mobile est tmvnu. igitur primus moto: est risi unus CS apelusso.munus in eopolit' ex rebus trapi di et sibi inuicem oppositis.p3: qe non est aliqua res in Iuncto que non habeat sus oppositum sicut alburi igrii amars dulce pax guerra
unde et in circulo videmus viis punctii opposita sisteriret unam parte oppositas alteri rita ν quSdo una pars mouetur ad vita differentia Ttionu3:aIta mouetur in contrarium lino eli,' eclo secstam victa sapientiu est oppositio et inimicitia dicetiae . marset iupi er sunt oppossit:et unus inimicatur alteri: qt mars fignificat guerram:et iupiter pacem. similiter sol opponit saturno et venus mercurio nec est incoueniens primu motorem qui est deus cum alio ualhere oppositionem qr ex quo. primuP motor mouet et no mouetur:et materia prima mouet et no mouetop3 petima motore et prima materia inuicem oppo,nt:ex quo mouere et non mouerT moueri et no moueri opponutur.-ista oclusione sequitur π munindus est originaliter etcdpletiue cEpositus ex mi mero parum omnis pirarietas et oppontio est inter duo: pterea elementa sunt quatuor ex. 4buscdponitur mundus:et indere celestes sunt octo. Et signa 3 odiaci sunt duodecim: et taure primi mobilis.xlv d. et poli duo partes murimiq.et epicicu sex: et psequenter possumus dicere in stelle animalia plante et misnere sunt in numero pari:quia st reperitur aliquod isto. cum vna conditione reperitur .daberis patrionem oppositam:visi inuenitur animal habens eois luin longum etiam inuenitur animal uabens eollae tum ..Etstinuenitur sphera maximaque sit concaua:sc3 sphera stellar Misarum etiam inueniatur inbera minima n5 concaua:scilicet elementu3 terre. 4 cibi aduertendum terra esse tante paruitatis πnon est sensibilis respectu magnitudinis cetuso ut dicunt sapientes est centies septuagelles septies
et quarta cus octaua maior terra: et alique stellarum fixarum sunt nonagies maiores terrat alique vero sunt septuagintatridi vicibus matores terraret liαqneviiii .vicibus: et alique trigintasex vicibus:et ut testatur Elpurasanus.x cap libri sui minima ne lola que videtur in sphera stellarum fixarum est deceet octo vicib' maior terra. Eetertia conclusio. N ut dus babet virtutem motiuam intrinsecam incor poream et inextensam. prima pars declaratur: vn quodae elemeΗtorsi est minoris perfectionis o celu: sed quodlibet elementorum dabet nibi tuam virtustem intra se: et non extra setigitur ceIum habet moratiuam virtutem intra latet n5 extra ses edula eadem est virtus motiva mundi:igitur mundus dabet virtutem motivam intrinsecam prima pars antecedetis est manifestatur unliquod , elemento* essenti liter a celo.minor vero declaraturiquia elementa leuta mouentur sursum propter leuitate quam dabet in se:et grauia mouent deorsu3a pter grauitatequli habet in aesiuignis calefacit per caliditate intrinis secam sibi: et aqua frigefacti per frigiditatem intrinsecam sibi: et aer dumefacit per dumiditate intrino
secam sibi:et terra desiccat per siccitatem intrinseca sibi CSecunda pars conclussonis declaratur:scit et virins motiva mundi est incorporea et inextensanam in mundo nihil reperitur sine suo opposico sed aliquid mouetur per virtutem corpoream et extensain:vt quodlidet elementoru:erso aliquid moα per virtutem incorpoream et inextensamescit an propter suam nobilitate3:sed virtus motiva ccii est virtus motiva mundi:igitur etc. EEx ista e Sclusione cum sua probatione sequitur π primus motor non mouetur per se vel per accidens: nec est inistrinsecus mundo per informationE vel per inbere tiam:sed per solam presenti fiet indistanti β.probas. Tli quin mouet per se et per accidens: ut domo ambulans in naul motat igitur a Iiquid nee per se nee per aereides mouetur: scilicet primus moror propter
suam maxima nobilitatem. Item aliqua forma inoderet et informat:vt forma mitti vel elementitergo aliaua nec informat:nec inderet:sed solum presen, tialiterademut forma telic et consequenter mandi cui dicitur primus motor.CQuarta e delusio muradus est plenus spiritibus a corporibus absolutim probatur: aliqua in mundo generantur et eorrum
puntur dabentia Dianam et materia frosam non
32쪽
potentem pertranssreburar que sunt tua tardi monin longissimis tempotibus non possent ire ab uno capite mundi vis ad aliulmee possent trans χαgurari in aliam figuram:aut recipere omnem figuraram quam volunt:nec possunt inuisibiliter ambulavre: nec habent scientiamtauini habent illa est ni odio
ea: ssea non cognoscunt tempora et futura conturigetiam eae dabent ordinem in situ: sed dabitant moracto equaliter in plano: modo inequaliter in plasno et in monte : sed quelibet res mundi propterina' lorem operationem et cognoscibilitate dabet suum oppositum:uttiletum est:igitur in mundo sunt alis qua ingenerabilia et incorruptibilia non dabentia formam vel materiam aut figuram potentia ratio. ne sue subtilitatis.pertracie corpus durum disicut est mons vel ferrum:et transfigurari recipiendo omne figuram:et tante velocitatis . subito pos ant per, transire totam longitudinem mundi:et stant inuisiis Dilia habentia omnem scientiam et omnem cogni stionem temporis et futuroru contingentisi: ae etiam ordinem essentialem inuicem prioritatis et posterio, ritatis .isti autem dicuntur spiritus aut intellige tie:quarum una est altera perfectior essentialiter. Et quia totus mundus nobilior est:st a multis et vas riatis habitatoribus totus instabitetur:ideo ratioranabile est aliquos ex istis spiritibus dabitare inderaram terre:et aliquos inderam aque:et aliquos ram aeris: et aliquos inderam ignis: et aliquos inderam lune.et sie consequenter usae ast inderam signorum. t pin* vna sphera est altera perfectiouita spiritus unius erunt spiritibus auerius Ubere nobiliorea: immo spiritus spherarum elementorii dicuntur absolute spiritus: sed spiritus spherarum celestium dicuntur intelligentierpropter suam nobilitatem et modum mirabilem intelligendi. UEx ista conclusione et sua probatione sequitur . spiritus habitantes in sphera saturni sunt de natura saturni:et trabitantes in isdem lovis vel martis sunt de natura illi aer se de omnibus.3deo aliqui sapietes vos lentes facere operatione guerre de vel prete conauocabant spiritus martis:yminest positum et sal raptum per eoaeponunt enim maximum pretium cum interfectione gentis peditum et equitum inter quos erant spiritus parui in modum puerorum euntes et volantes in auxilium partis victricis: et mars sta. Dat superius in una rota veluti dominus: Que rota a duobus spiritibus lateraliter sustinebatumin qua sedes ipse mars pretium delectabiliter inspiciebatiet quando volebant facere operationem contraria isti sicut pacis et concorale conuocabant spiritus io uis.ciolentes autem facere operationem amoris et luxurie conuocabant spiritus veneris:et ne de atqs m operationem quam facere volebant. Eootan:*ctum in intelligentie sunt proprie virtutes motrices orbium nunt mutates locum vel sit unuspiritus autem proprie sunt virtutes mobiIes ad omnem differentiam positionis tam eum assumpto corpore:qui quidem spiritus sunt ministri intelligentiarum in toto muncto in celo et in terra ad omnem operatione aciendam:vt ostendatur potentia altissimi qui e tum fecit et terram .s ee indignetur anim ' legentis: si duius libelli coclutionaliter dicta non sunt emoσstrativeret rationibus naturalibus roboratarquia non solum ad utilitatem speculat tuorum sed etiam alioru Vere narranda et scribenda decreui in nomine illi' qui in trinitate perfecta viuit et regnat per et e M seculorum secura.dmen.
σExplicit liberoe compositione mundi.
lis componetibus mundum: et quot sunt:et quo nomisne vocentur. Caaput primum. EQuot sunt parstes Udiaci: gravidus:quod minuia tu .et quare alia signa vocentur no
si Tatiuin signorumquedam sunt masculina: queadam feminina: quedam communia. Et ultra signa duodecim animalium 3odiaet reperi utur alia signa animalium:vt vultur et visa ete. Caput tertium. si auot sunt planete:et manete quot circulos habet in quibus moueantur: et quid ecentricus circulus: quid deferes et icictus:et an motus solio differat amotibus aliorum planetarum. Caput quartum. Emotus octaue indere differt a motu aliarumaei talis motus quomodo imaginetur : et quilibet plasnetarum euius coloris sit': et quibus dominetur: et euius virtutis sit. Caput quintum. Eunuquodae generabile habet determinatam pesriodum:cum sol sit causa equalitatis et inequalit iis dierum:ac etiam per inum motum et moram non sinit 3onam adustam esse sub equatore:similitudiunts quom et dissimilitudinis temporum est eausa: et ut sint due Nemes et dueestates alleui regioni est causa. Caputrat. Quoi neeesse est esses laci circulum sub quo sol mouetur: et me circul' est impossibile in magis dea etinet ab equatore:atae ab eodem eleuari sine impetdimento dabitationis est tamen necesse ipsum declinare per latitudinem versus meridiem et septetrioinriem. Caput. q.
ECirculus 3odiaci diuisus in signa numeri paris et imparistet numerus senarius est parra que signa 3 diaci sint masculina:que feminina:et que communia et idem circulus non potest esse diuisus:nec in pauciora:vel plura signa. Caput.vid. WQuilibet planeta preter solem et Iuna3 habet duo signa:qui solet luna solum habent unam pro quolis
EQuetana in3odiaco sunt priorari que posteriora ra: et que femininari que malaulina:etinsaturniis ei primus planetarinem' sphera posita est extra indein
Iupiter est secundus planetarii culus signa int agittarius et piscis:que non sunt simul in orbe signoruntiet sagittarius est signum masculini istis v
Emara est tertius planetarum sub quo sunt aries et scon ius immediata sagittario et pisci: nec simul sunt: ed separatim. Et aries est signum masculinae sco ιν ius vero femininum. Capus. . Eiol quartus est planetarum cuius . eo est signaque ambo masculina suntiet xeo non iuxta ponitur arieti nee scorpioni. Caputanss. Euenus quintus est planetarum ingrediens in reasno teli cu tu auro et libra lignis eius:que ligna non simul situantur. Capta rara. Emercurius est levius planetarum: ingrediens celum cum geminia et virgine. ambo signa communia non simul in Sodiaco limata. Caput m. CLuna est septimus planetarum ungrediens cetu3 solo signo cancro:quod femininu3 et modi te est. Qui planeta non est vacuus:sea plenus quatuoreontraotas corporibus: et ah totus munius diuisus est i
33쪽
aeristreterorum vero opposita sit modo:quora inootus non retardant motu octaue sphere: et ad omni Einberarum motus aer et ignis mouetur ab oriete in occidens. Caput.xvq. WSub septentrione terra est aquis dis operta: que plana in aliqua parte reperitur: arie dabitabilis davet esse per mixtionem aquarum supra et infra i pamque aque a mediterraneo mari ortum dabet et reeursum. Caput.xvid. simare mediterraneum transit per longitudinem terre:quod mare ab occidente .in orienso incipies an oceano Et aque tam montium m planitierum a magno vel mediterraneo sunt mari:et ideo terra eos operta aquis est impossibile dabitart. Capunxi c.
inerra dabitabilis congrue est diuisa in septem climatatquediuisa sunt in oriente in occidens per longitudinem dabetis initium e numerationem ab equatore ad septentrionem:quorum maius die die, tur alus q6 immediatius est equatort. Caput . . σ3ndueno forme in materia essentialiter depedeta virtute celi sine qua impossibilis est elementorum mixtio. e quodlibet ex tuis genitum a tali virtute dirigituriae etiam terre dispositio bona vel maia fit ratione illius directivi. Caput. I. Esneeesse est aliquam mineram alicui' esse coloris τaliquamdiuersorum: quia in diuersis fiunt locis. stante quom nedum substantialiter Nerumetiam arei dentaliter est opus distingula in fructibus tinotium: si qua Isaporum raut colo* est diuersitas di*ius rei testi eausa est. m. M. si Specifica animalium distinetio a specifica paratium ccii distinctione oritur. Et animalis partiumetuersitas ex diuersitate partium signorum evit:cos orae in animalibus est per eoniunctionem planetas rum: licet diuersitas partium in animaIibus sit ex diuersitate partium eeli. Capitulum. id. KCaliditas solis causa est exhalationis leuis ealiade et Mee in ventre terre. Et ealida et Mea exuatastio existens in ventre terre est causa materialis ters remotuum:et eadem est causa ventorum alis toniatruum. Caput.ulta. maecessariosodividum in tres regionesun infima ros:pruina et nix liquida generantur. In me aia vero pluuia nix et frando:impressiones tamenaqueen ex elementis principaliterased ex virtute
simotus eeli est localis sine sono: quod celum est quantum sine ausmento et diminutione:babens imciditatem sine colore proprie dicto:cuius uelle oes
spherice sunt. Caput evi. orarum numerus et temporis in numeraliter a planetis:licet uorarum diei numerus sit per ascens sumet descensum sisnoru. Et dies non est adequam te.vxilii. rarum: et ordo dierum non est Fm ordinnem planetarum: licet dabit anilibus sub equin etiali menses sint semper equalesmon tamen dabis tantibus alibi. Caput. pii. sis ecessario sol facit annos diuersificatos termi nans annuin die perfecto eum sexdoris plus:quia sol dat obis annum trecentorum sexagintaquininmierum completorum cum exboris. Caput. v q. Emundus est unus compositus ex pluribus con tramaedabens virtutem motivam intrinsecam 1 lemus spiritibus. Cap .mis.
natio ad lectorem epigramma. E3ugenio quicunm valestabstrusam queris
Moscere:diuinum;hoe pertege semper opus Drectarum taeneti ingenium mirabere Dauli: Bngustine aluit quem tua secta pater. Idine tibi forma manetque mundi: doctus abibimiat petat occiduas sol quom raptus aquas. pinc poteris 3onastet indere biscere circos: Omnia dictabit que ratione tibi. Daucis accipies quod multis non daret alteri
Clara tamen paruusmulta libellus dabet.
nus Rauennas Riberto pio inisensi principi Salu
uero omnio die celestium signorum:segmentors omnium Duratio et quasi pus quidam perspiscitumhic ortus et occasus Pyderum ae celi conuerstoanes cum ipsa ventorum imbriu m cetera russi tempestatus rationciet utinaretum omnia coniiciam: die totum nature opificium contemplari est:sed tua industria que in re literaria supra m dici possit emisne multo minus dec per ocium pensit adit. uale. Emie finem aeripit aureum opus be compositione
mundua Paulo veneto omnium dominum doet sui temporis facile principe conditum: nuperrime summa diligentia castigatu:Lugdunim impressum in edibus lisnesti viri rintonu dii Rr eislcographi admodum diligentis Σnno a redemptione dumasna 23 illesimo quingentesimovigesimoquinto. Die decimaseptima meliss snouembris.
