장음표시 사용
311쪽
seeutus Hae porro sunt ducenti Octoginta dies.Sane ducenti O ctoginta dies haud ita exacte eXplent menses noue cum decem diebus. Nam exactiori Calculo hac dieru numerus in mensibus ciuilibus,seu cosecutionis 1 idit m dccimuquartum diem Mu nichionisviensis ab Hecat Mone decimian mensibus Sola
ribus noluitibuslin septim Octobris metis itidem a lanua rio decimi: unde tutelligereilicet Hippocratem, dum unum &certum dierum n umerum effert,& Vel partus in utero es rma tioni,motui eiusdem,vel etiam aeditioni in lucem praescribit,nbita certo praescribere & Veluti adfixis limitibus pinsitire,v t ipse foetus illo ipso velut praescripto die e Tmetur, moueatur, aut prodeat in lucem,sed Vt pluribus,paucior1bus,nec multo tamen pluribus aut paucioribus illa ipsa consequatur Porro vero toti dem dies quatuor decadas hebdomadaru exacte explent, utilitecemerologio hoc ipso capite paulo ante adscripto videre ii cet Habebis autem quatuor decadas hebdomadaru, si quatuor in dece,&productum inde numeru in septem du xeris,dia quater decem,quadraginta,septies quadraginta 28 o Pariuntiquotvox decadum hebdomadax umerum. Hebdomadarum a
tem singulae iebus septem,au t cxactiori calculo diebus sex, &horis v1ginti constant,quae libet autem decas,diebus septuaginta. Neque vero moueri quisquam debet quod Planius lib. 7.eis.
ex praecitato Aristotelis ilibr.γ.H1storiae Ani cap. q.scribat hominem toto anno & incerto gigni spatio,alium septimo,alium Octauo & usque ad initia decimi undecimique. Nam huic proposito tertium axioma satisfacit. His ergo argumentis & auctoritatibus primum & secundum aXIomata nituntur.
Tertium his corroborabitur Natura solerti sua sagacique pro uidentia cunctis rebus prospiciens, foetum bene habitu Vtero bene habitae mulieris tandiu vult contineri, dum IS cibum, quem di solidiorem paulo, dc copiosiorem eo quo per Umbili cum fruatur,requirat,per os sumere possit, ac 1imul du is etiam corporis non solum beae conformati, sed &natiuo uteri calo re foti,&aduersus ambietis iniurias corroborati, partes habe x in omnem dimensionem facultatis nutricis ope adauctas, Uxprimum pondere suo grauet uterum, deinde,Ipsum etiam sis
mole iurantu distendat,ut distendi amplius non sultinear.PON
312쪽
nono mense haec Omnia contingunt.Nam tunc temporis scelus utpote iam auctior cibum paulo solidiorem copiosioremq; solito requirit,eum per OS sumere potest , supra Vires uteri est, Neum distendi i etiam intantum,ut amplius distedi non patiatur partesquinetia omnes simi corporis,cum matris ipsius tum v teri calore fotas & aduersias externi acris iniurias satis corrob ratas habet : quo fit ut ep tempore tepestiue prodeat an lucem, ante vero minime:quod tame si fiat fieri aute quotidiana comprobat experientia , & Plinius li.7.cap. .ut iam dixi,auctor est Vestitiam enixam fuisse Corbulonem cos mense septimo, Caesoniam Cirincipis coniugem octauo tales sane partus vaesani sunt,ud qui abortivi sitit & ante iustum tempus aedituprompte que & facile leuiss1mis quibusque aeris mutationibus,ut & pluribus ante)ostondimus , Offenduntur. Huc pertinet quod Gellius lib.3.cap.r6.dicit hominem gigni rareter septimo, n unquam octauo,stpe nono,s en umero decimo.In hoc vero solo ab illo dissentio, quhd ille decimum mensem vult non esse inceptum, sed exactum,ad quod tamen dictum iam mihi antea responsumem A t stero Vt eu m qu 1 ante nonu mensem natus sit, abortivum
essesron unciamus,ita eum qui post id tempus qu1na mihi tamen late paset etiam aeditus sit,monstrosurn esse iudicamuS. Sane Varro apud Gell.loco nuper citato dicit Antiquas Ro .non recepisse eiusmodi monstros as raritates,sed nono mense aut decimo,neque praeter hos alias partionem mulieris secundum naturam fieri existimasse. Quinetiam Parcis tribus veteres hec nomina imposuerunt,Moria,Nona,Decima. Nonam & decimam a tempestiui partus tempore,hoc est nono & decimo mensibus, quibus secundum naturam pueri nascuntur. Mortam Vero, ex eo quod qui ante hoc lepus nascuntur vel post, aut moriantur, aut pro monstris habeantur, appellantes. Et vero Aristoteles
mum non progreditur,sicuti nec Alexand.Aphrodistus, Probi. 6. Sectio. . Quin & Hippocrates lib de natura pueri,negat Vierum plusquam decem menses ferri posse,his verbis' A α' ολι egi.
πο --ω-εesν. id est Quod si quaedam mulieres arbitratae sunt se uterum plusquam decem meses tulisse id enim.iam saepe audiui nar illae false sunt eo quo
dicturus sum modo. In summa autem dicit, fatum Vtero rece
313쪽
pium,aut menstrua etiam suppressa Vterum in tumorem solere attollere, unde se tunc grauidas mulieres arbitretur: quae si possea concipiant,putant se plusquam decem menseSVterum gessis scidum falso supputationem ineunt ab eo tempore,abs quo uterum intumescere vel flatu vel mensium suppressione senserui non autem ab eo quo re vera conceperunt. Sed N. toto eo loco aliquot argumentis probat, uterum plusquam decem menses ferri non posse: unde appare 'ipsam honori pudiciti que earum mulierum male consulere,quae ad secundas nuptias non conuo lanies,undecimo,duodechno aut etiam decimo tertio mese post mariti mortem patiant e si quae tamen forte fortuna probis ochonestis moribus nec ambigua pudicitia matrona undecimo aut duodecimo mense a mariti morte pepererit, eius famam integram illaesamque conseruare studentes, vel naturam varierate gaudere allegabimus, vel unam aliquam e causis , aut totas illas tres quae quinto axiomate continentur,praetexemus, sic matronarum casti tari integritatique consuluerimus. Quartum axioma ex supradidiis fatis stabili tur &co matur. Nam si natura tandiu vult lcetum moram in Viero trahere, dum is aerem externum ferrepossit,Certe quo plus tςmporis idelegitimo in utero maserirIeo validior corrob rati flus. dc aduersus ambientis inclementiam firmior eoque etiam fanior fuerit. Quaquam aute septimestres ideo satis fori, corroborὰtique esse videantur & quod planetarum omnium septem vim affl/'tumque senserint,& quod aedis, uitales sitit, soli enim hi ex his
qui ante nonum nastuntur I vitales esse comperiuntur . rem ta ime loge aliter haberet comperiat is,qui in ea opimone sit , si rem propius spectet. Illos siquidem comperiet partes infernaS COGhepar,Ventriculum, pulmones audi cerebrum ex aeris frigidioris,calidioris citiore quam par esset inspiratu imbecillas habere, ac proinde ipsos morbis illarum partium familiaribus puta syn copi V trique, pthisi, hem1craniae, hydropisi & caeteris id genu
esse obnoXios. Iam vero cum noni mensis initium fini octaui sit proximum, octauo autemi mese,imo nullo alio ante nonum propter Causas 'praedictas partus aut non omnino aut vix vita
lis esse &simul sanus possit, sit ut neque etia initio noni mζi si genitalis alioqui, sed qui aliquid mali propter vicinum malum patiatur, foetus vitalis esse admodum,auesanitate inculpam frui
314쪽
Quintum axioma his nitetur Ad partionem praeter iam saepe dictum statum & legitimum pariedi tempus, uterum etiam& foetum concurrere & in eandem actionem Conspirare Oportet. Est enim partio cum Uteri,tum etiam foetus actio,quam praeter vim magnam & cX terna, tres ills cause accelerant,quae quinto axiomate postrenaa Contiuentur,sicuti etiam eandem actionem tardant, tres illae quae priores adscribuntur. Tria orgo ad partionem legitimam concurrere oportet, tempus scilicet statum&determinatum,Vterum& foetum. Et Vterum quidem utpote mole pondereque grauatuim vi sua expultrice ad propellendum foetum insurgere, foetum exitum affectantem, valide sese agitare & m emoranas qtiib us inuoluitur,abrumpere opor resulioqui si tempore legitimo instante,neq; fortus exitum affectarit,sese agitarit,aut vero mobranas abruperit, sed neque ito muterus mole ponderoque grauatus facultate expultrice foetum foras protrudere sategerit, tum partus ad aliquot dies, fortasse etia ad undecimia duodecimum ve messem disserri poterit Raro tame adeo solet accidere ut in latum tepus prorogetur partus,
ut si quado contingat, mostri quid simile accidisse putaduin sit.
Porro autem cur foetus exeat in luce hic ocytas, ille setius,A uidennam aiunt quodam loco,nu'tia a me,licet apud eum ipsum diligentissime coquisiverim,reperto ex tempore cilbrmationis ab Hippocrate priscripto colligere voluisse. Nam cum Hippocra.lib.de natu .pueri post alia multa dixisset, Q μ ιν --fακο γαμόρου - έυε μακροπα ον,- b οἱ
- ii-ονγ κω iam dio id est, Foemtham quidem Conformationem primam duobus Zc quadraginta diebus quod longissimium,masculum vero diebus,quod lon giss trigin ta adipisci. Attice a cx his verbis Arabica ratiocinatione clici posse
putauit,& ut aiunt,scripsit,tempore talotus triplato,dempus partus laud aliter ac tempore esse rinationis duplato,tempuS motus haberisquod tamen paulo ante procedere non posse monui, Siquidem secundum hanc rationem masculum, qui Hippocrati Conformationem diebus triginta accipit, sie sexagesimo moueri maasci centesimo octogesimo. F inditam,quae cidequadraginta duobus es rinatur, octogesimo quarto moueri ducentesimo vero &quinquagesimo secundo nasci continge-z,quae ratio in partu stmellae latum, valere deprehendi possit. Non desunt tamen magnae eruditionis viri qui ab Aincenna
315쪽
scriptum sic es. tradant. Si tempori conformationis foetus bitantum spatium temporis addideris, motus foetus habueris . Mquanquam nihil addant amplius,& de tempore partus taceant coniiciendum tamen relinquunt, Avicennam etia voluisse tem. pus partus haberi bis tot additis ad tempus motus diebus.Seea dum quam rationem masculus qui efformationem accipit die 3o.mouebitur die so. id est,tertio mense: dc nascetur et o .die id est,nono mense,stemella quae item efformatur die qa.moue bitur die 116. id est, quarto mense & diebus paucis superabun dantibus: nascetur autem 2 78.id est,nono mense cum diebus aliquot. Vtcunque tamen sit,aio Pariendi tempore stato & legi
timo instante,utero onus molestum propellere satagente , foetu denique cibum copiosiorem postulante, sese agitante vehementius & exitum affectate partionem tempestiue fieri. Tres tamen causas ante allegatas ultra statum tempus eo modo continere foetum certum est, quo tres etiam praedictae ante statum tempus possunt propellere. Sane crediderim ego eam causam, quam Hippocrates praetexit tib de natura .pue qua fiat ut foeminae tardi us quam mares concrescant & articuletur, eandem etiam esse ob quam tardius eae ipse moueantur & exitum etiam affecten Eo vero loco causam hanc praetexit' Αωον οwέτινοπιπειγιωθ υτερον γονα κραυγῖρτί λ θυλειους u - αγρο . Causa Vero,inquit,haec est quamobrem
foemina tardius c5crescat atque articuletur,quod scilicet ipsius genitura imbecillior &humidior maris genitura est. Vt igitur genitura imbecillior de humidior causa est Hippocrati, quam'
obrem foemina tardius in utero concrescat & articuletur,ita eadem meo quidem iudicio causa etiam est, quamobrem eadem tardius dc moueatur & exitum etiam affectet. Sed enim de hac re tota pauca haec accipe. Quoniam e viris alij aliis eff*minatiores,e fceminis,aliis aliis viriliores, pro ratione scilicet suae cuius que geniturae,reperiutur,fit ut foetus siue is masculus sit,sive f mella ex genitura virilior alidiore,sicciore e tarmatus,citiu , ex imbecilliore, frigidiore, humidiore tardius oc moueatur Nprodeat etia in lucem. Nec vero sum nescius Astrologos etiam
hac re autoritate sua interponere,dc eam confirmationis, & mQtus foetus sicut & partionis stato mense tarditaxe aut accelera tione motui Lunae referre acceptam. Experientia quippe depy
316쪽
la auste est.&Opςxiorem Epicicli partem perreptat,tarda mo tu esse, quod Epiziclus parte superna contra signorum succes
sionem ab Oriete in Occidens moueatur,Vnde essici volunt,foetum si eo in loco Luna vel geniturae vel partus tempore fuerit, tardius & conformatum dc motum iri dc in lucem etiam prodi turum: sin in opposito augis fuerit, re infexiorem Epicicli parte pererratat, Ocyus quQd scilicet Epiciclus parte inferna secun dum successionem signorum ab Occidet in Oriens moueatur,ebque Lunam dum ibi est, velocem cursu 1cut dum in auge, tardam esse dicunt. Luna ergo in opposito augis & cita motu existente,scetum initio noni mensis genitalis εc stati prodire in tu
cem dicunt:in auge vero,cum ea ibi sit tarda motu,in sine noni. Porro vero toto mense Consecutionis Luna ter in auge est, primum initio mensis in coniunctione,deinde medio mense in opapositione.Tertio in Coniunctione quae est in fine mensis. Quinetiam in eius rei consideratione considerandum censent iidem
Astrologi num Luna aut planeta alius qui geniturae praesit, sit
in signo mobili, fixo aut communi: Luna sit supra terram,an sub horigonte. Planeta item sit ne orientalIS, Occidentalis, meridionalis an septentrionalis,directus, retrogradus, stationarius cum fortunato an infortunato coniunctus, quis aspectus Lunae ad Solem & caeteros planetas his enim & similibus causis Astrologi accelerationem tarditatemve confomationis foetus motus eiusdem& partionis etiam referunt acceptam. Cum vero partus veluti quaedam Crisis sit, eadem etiam omnia de morborum Crisibus dici posse credendum est. Haec dicere pluribus habui necesse,ut & quae esset magnorum virorum de pariendi ratione sententia intelligeretur, 3c totus ille Galeni, unde huc
exςurri,locus verus esse comprobaretur. Huc autem ab eo loco
sum digressus, quo Galenus docebat naturam summa quadam prouidentia corpori nostro prospicere, suo quodam itinere ad ultimum peruenire,eius ipsius su minum in animali fingendo artificium existere. Idque potissimum in foetuum incremento, bsolutione & partu cernere licere. Id ergo quia abunde mihi
demonstratum est,in viam redeo & ad Galenum reuertor. Similiter etiam post aeditionem lucem. Res omnes naturales 3 quae vita qualicunque fruuntur,numerum qucdam, ordinem su. xζmpus a natura determinatum habere,vltra quod ipsarum Vi'
317쪽
ta produci non possit,auctor est Aristot. lib.de genera. 2.cap.ro. dum inquit, Omnium tempus & Vita clauditur periodo. Cerate Aristote.opinio nullo modo a secra dissentit scriptura quae &ipsa homini certam virae periodum assignat. Sic enim legitur
Gene.cap. , .Deus hominibus Cen tum viginti annorum aetatem
determinauit. Et Ecclesiasticus c.7 de homine i oquens NumeΔrum, inqLiit,dierum & tempus dedit illi.& post cap.1 8.Numerus dierum hominum ut multum centum anni. Et alio loco habe. tu Constituisti terminos eius qui praeteriri non poterunt. Sane Solon apud Laertium lib.I. humanae vitae terminum annos Zo.
esse ait. Cui subscribit Macrob.qui lib.1.Somni3 de septenario loquens sic infit' Cum vero decas qui & ipse perfectiss.numcrus
est, perfecto numero, ε e diiungitur, Ut aut decies septem, aut septies derii computentur annis haec a physicis creditur meta vivendi & hoc vitie humanae perfectum spatium terminatur. Quin & Poeta etia in ea fuit opinione, qui dixit, Stat sua cuiq; dies. Iam vero non hominibus solii,sed & vegetabilibus etiam sensibilibsisque rebus determinatam quoque vitae metam esse& assignatam ex his qui mox subiungam, intelligas Porro autem Varia est ea periodus non modo in diuersis formis, sed & in diuersis eiusdem speciei thdiuiduis. Nam his maior, illis minor data est. Hominum siquidem genus, Aristote.cap. I. de loligit.&bre.Vitae, equorum genere riuaeius est. Et viro uis vivaciorem esse cornicem , sicut & hac ipsa ceruum, hoc item etiam cor
uum confirmati quod vi rgiiij nomine circuiertur Epigramma quod ex Hesiodi poemate decerptum sic habet,
Ter binos deciesque novem superexit in annos Iussa fenescentum quios implet Urias Mirorum.
Hos novies seuperat tuendo garrula cornix. Et quater egredisur cornicis secula cerum. Alipedem ceruum ter vincit coruus. &qUae sequuntur
Sane Plinius lib.8.cap. 3 docet asinos vivere annos triginta ibidem c. 2 equum vixisse nnis ro.&eiusdem lib. c., a. Vix a inquit ceruis m confessb longa est,post cetum annos aliquibu CaptiS Cum torquibus aureis, quos Alexandorim agnus addi derat, adopertis iam cute in magna obesitate. Et Aristot de n 'tu.animalium is ca. 2o scribit Canes Laconicos, mares quido ad annos decem,foeminas avnos duodecim. C: eteros canes m gna CX parte ad annos I .nonnullos etiam ad et O .vitam protr
318쪽
here. Iam vero eorum etia quibus natura nihil tribuit ampli liquitam ut ea alendo atq, augendo tueretur vegetabilia vocant eadem etiam ratio cst. Nam in arboria genere Cyparissum, Palmam, Cedrum, Ulmum, Quercu in multQS annoSViuere: Per sicum, Ficum, Fagum in pauc0s,in herbarum spectQSatureiam, Lactucam, Aut ice, Cal dulam ad semini ivsque quaque sui oerfectionem,eoque Unuas esse.mitam contra Hyssopum,Sal uiam in paulo plures annos Vitam producere & affirmat aucto, res & quotidiana docet expeyientia. Ex quibus omnibus appa ret diuersam esse in diu ersis formis vitae periodum, neque vero, ut hoc verum sit, intelligere oportet quemvis hominem,quolibet equo,aut quelibet equumquQlibit cane,aut denique quem-li et Q rpum qualibet cornice diuturniore vita degere essione, seiserquippe su fficit ivit ynius speciei vivacissimum indi uid u lim diuturniore vita quam alterius speciei vivacissimum indiui duum fruatur. Quod autem Mi diuersis etiam eiusdem speciei indiuiduis varia quoque sit vitae periodus,hinc discas quod hic equus, illo altero equo,hic ceruus illo altero ccxlio, haec quer
cus, ulmus illa Mis'. qui a lino hic homo
illo altero homine diutius vivere quotidiana ex perietia depre limitatur Sis Adamum antios nonge tos triginta vixisse, SethumiRongentos duodecim , L pDmum 9Qs. Mathusalam 969. 49cetur Go0e. cap. s. Tot enim annos Vivebant homines antein quam Deus. illorum sceleribus irritatus psorum vitam decurtare statuisset:quod attestatur etiam Iosephus,lib.I antiq. Iuda. cap.6 Iam enimpaulatim,inquit, subivia ebatur de vitae spatiis usque ad Mosis aetatem:post quem cetum viginti annorum terminus Deo finitore est statutus, quantum teporis & Moses ipso vixit:id confirmat etiam Lactantius lib. 2 .diuinarum Instit.cap. I3,Sed quid moror. cum prophanae litem tradant Bragmanas Indiae philosophos 1 so. annos uixisse. Galenum in o. Masinis s/m Io o. Terentiam Ciceronis Po s. Et Valerium. Corvum centesimum vitae annum e xpleuisse docet Vale Maxi.lib.8.cap.,
Quid quod Homerus etiam Iliados α. de Pylio Nestore, γροςm iam duas homilium aetat s vixisse de ad tertiam deuenise
319쪽
Rex 'lim magno si quicquam credo Homero, Exemplaρωit uir ἀ eογηiresecundae. Cipt erum citr indiuidua uaedam in lingulis rerum naturatalium formis suae periodi mutam non attingat,sed citius occum bant S 'constitutum sibi terminum praevertant, Aristoteles lib.
a.de generat.& corrup.capao.fieri docet propter causarum confusionem S: materiae inaequalitatem, quς non Vbique eadem est nec iisdem virtutibus praedita. Porro autem qu que vita eo longius proteditur, constitutamque sibi periodum eo attingit propi quo propior est calidi & humidi temperies Aristoteli cap.
a.de longitud.& breui.vitae.Galeno vero in temper. quo iustior est quatuor elementorum in corpore symmetria. Caeterum calidum ingenitum,aereum,aqueum, substatia teperata vult esse Gale.Commenta.in Aphor. I .primo. Humidum autem,vita-le,pingue,multum , fixum,difficulter fluYibile hec superfluum esse vult Aristo .loco nuper citato.Ιam sivimuscuius ivitae animantis periodum'in aequas parites placer diuidere comperies
unumquodq; animans ad ann um vicesimum;primum crescendi in longum finem facere. In latum ad 28. ad florentem vero usque aetate quam medio vitae cursu utpote trecesmoquinto anno determino viribus increscere , inde ad finem usque vitae declinare.Sane Aristotel.proble.7 particula rc .scribit Hominem proficere ad annum trices mum longitudine alit profunditate. Et cap. 9 ii&3.de Anima, Omne, inquit,tale a suae genera tionis initio ad statum, modo nihil obstet, aligescit,statum ha bet,post quem ad obitu usque miliuirur. Et Macrob.lib.I. Som nij de virtute Seli enarij loquens, Post ter septenos, inquit,annos genas flore vestit iuuenta, idemque annus finem in longum crescedi facit,& quarta an horum licbdomas completa in latum quoquo crescere vltra iam prohibet. Quinta omne Viriumν quantae inesse unicuique possint, complet augmentum, nullo que modo potest quisquam se fortior fieti. Ex his ergo omni bus verum esse colligas quod hoc loco docet Galenus' Vnum quodque scilicet animans,ex quo aeditum est in lucem,temporς augeri & crescere. Conium mari vero & declinare etiam si 'tis definitisque teporibus, corpore scilicet quotidiano augmς'
320쪽
to siccius terrenumque magis eu dente, Ut Commen .in Aptio
bust men corporibus eλ ipsa ordine const ntiaque longe superatur. Tantus quippe cst Ordo,taniaque superiorum corporum seruata ab initio mundi ω in eius taena duratura constantia &motus aequalitM,Vtuo defuerint qlineas adiQωλconsilij&prudentiae plena esse as 2x erent. Etsi autem uniuersa natura eam dico quae per omnem; m undiam omnia metite dcxati une sonfirciens funditur iusta est adeo prouida S soler , ut ς mctis re
bus prospiciat, non tamen omnibus aequaliter , scd singulis pro sua dignitate vim tantam facultatemque, quantam eis eX Vsuesse intelligit,impertitur,maiorem quidem iis, quae ipsi sunt vi- νciniores,minorem iis quae remotiores, Ex quo fit , ut quae ab ea longius absunt, minus de allius bonitate participent, Impei ferictior a sint,& eo etiam imperfectiores obegni actiones. Sic enim rem hanc aut illam naturalem abesse longius a diuina natura. intelligi velim,non quς aut loci vicinia,propinquior sit,aut Vcro distantia semotior, sed quae minus de illius virtute obtineat. Nam cum diuina illa seu natura seu bonixas ubique si, c certo loco conclusa xeneatur,fit Vt ea iuxta proportione iaQn Arimthmeticam aequaliten, sed iuxxa Geometricam aequabiliterim omnes res vimi suam diffundat. Ilinc esum C quae in eo insunt si dera It de coxporibus tantum loquax, noni de iis mentibus
quae corp0re solutae sunt ) longe mphilia caetexis corporihus ς istunt. Si abstantix quippe sunt corporeae & simplices nisi si ς inpositas esse velis quod materi forma coostenti nons 'iqm priores diuiniux , cstrymihuiai quae nos circunsa ut N ''