장음표시 사용
321쪽
ntimc sursum, tisic deorsum seruitur,id eis quatuor elementis sed& omnibus etia quς ex his conflantur,corporibus. Rursum corpora simplicia omniu gignendoru corrumpendorumque maestia digniora sunt illis rebus quas componur. Inter composita vero primum locum tenet homo,cui natura motum, sentium &Fationem tribuit Secundum bestiae, quibus sensum & motum tantum. Tertium vegeta,& quartum lapides, metallia,& ea qua inter haec media ex terrae viscoribuSeruuntur:quae ambo natu ra latum alendo augendoque tuetur & conseruat. Ultimu post haec omnia locum tenerat Vam S , halitus, pluuia, ros,grando, nix,&c.que mixta impcxsecta nuncupat,quae Propter naturam inordinatiorem accidere,& aut exhalatione aut vapore fieri docet Aristotes Meteororum I. c pitibuS r. & 2. Ex quibus omanibus fatis liquere arbitro , ptimum particularis naturae matus esse ordinatos, sed coς tamen Ordino prouidentiaque a coraporibus superioribus superari. Deinde hunc rerum inferiorum ordinem inordinationcm quadam & aberrationem esse,si cum e lembus corporibus conferatur. Tereium, pulchritudinem &constatiam, quam inque scilicet in his inferioribus esse potest, coelitus huc emanarere proficisci. In summa ex rerum nam
lium iam destripta serie liquerelotiam arbitror, hasce res plus, illas minus de immenso illo bono & diuina natura possidere. 3 At ea quae temere aliquando. Materia facile domabilis ut
natura certos motus ordiriatosque circ uitus teneat. Id cum irrbene valentibuS,tum in aegrotis etiam licet perspicerban illis si quidem natura cibum consiletum A familiarem stato tempore concoquit,concoctum stato etiam foras propellit, retento e
quod sibi erat ex usu in histin morbis quidem falubribus eadem
ipsa natura materiam delinquentem quidem,sed minimc tamen rebellem contumacemque Certo tempore Sr concoquit,δ' cer to etiam Critice excernit.Contra contumax materia nec se Vinci domarique patiens ordinem constantiamque naturq,ordina
tae alioqui & periodis certis definitisque moueri soluae consum dit unde in xcru natura monstra impedit & interturbat, quod in malignis morbis usuuenire quotidiana expericlia deprenheHriimus.in quibus quia materia quae morbum committir, contu max est natura motus certos ratosque circuitus tenere minii WPotest. Sed veI lacessenti morbo non resistit: vel si resistit, a m
322쪽
teria irritata resistit . quidem, sed tamentandem ab illa utpote
contumaci evicta, non stato sed incertoi tempore M vago per turbatoque ordine succumbit,unde in illis morbis, malignis dico,mors ita mosbi initiQunctamcise satu contingit,cum alioqui in statu vel paulo anto statumi salii bres CFIses contingere soleant. Victrix quippe natura materiam ita subigit & domat, Vt eam & statis tempseribus concoque ,αstatis eXCernere aggrediatur.
usi qui i persuaseritSiquis nquit,sibi persuaserit,naturam, 6
si quidem materiam domare potueritidefinitis item poribus mobueri,certe idemtibi persuaserit, eandem quoqxie statis temporibus morbos solero critice iudicare. Quod si idem etiam ad hanc persuasione eXperientia addiderit, coperiet septimii diem tuto, perfecte,sine periculo,clare,notabiliter & frequentur de morbis decernere. Quin eandem quoque de decimoquarto ac tandem etiam de singulis hebdomadis inibit rationem: unde colliget facile quamlibet septimanam perfectam cile periodum,c6que potissimum quod septenarius medium habeat,ut problemate a. . Sectio.Is. Et vero ubi medium est, cXIremum quoque reperiri sit necesssid0cente Aristopaib. I. de cςlo,cap T. quo loco docet infiniti n9ia effemediui, quia ipsum principio & fine careat. Por-xo autem cum medium aeque ab Vtruqμc extremo Nincipio inquam & fine distet, & eo etiam cum utroque conuenienti quadam societate coniungatur fit V t dira quartus septimi,undeciemus,decimiquarti,reliqui similiter quaternarij reliquorum suostrum septenarioria m. medij indices sint, praenuntIciatquid quoque seque te sepichario futurum sita cum ergo quamis mediussit inter primum & septimum, fit ut societatem tantum cum utroque extremo obtineat, ut si primum morbum discutere aggrediatur,si finem quaktus impo0at. Si primus nihil tentet, sed quartuS morbum Iudicare aggrediatur, septimus finem impornat. In secunda septimana eadem quae in prima habebitur ratio. in qua si primus dies is autem Octau us esu Qquionis v evmerdiocria signa prae se tulerit , undecimus Critice morbum iudi-ς re aggredietur.Si non iudicarit perseste,in i differetur iudicῖtio. Caeterarum hebdomadarum eadem crit ratio.
323쪽
tum tribuebat,ut eos ipscis S substatiam rerum S causam esse duceret,qua cuncta cranstarent & esse suum haberent.Atque ita unu in & ens simul confundebat,ratus quod sicut unitas causa
retur& variaret numerum cui adderetur, ita ipsa eadem ens, cui adiungeretur, variaret diuersumque eniceret.Sic autem ratioci nabatur Urin numerorum materialium sensilium serie uni tas unitati addita,binarium costituit,eadem addita binario,ter narium, ternario, quaternarium,& sic in infinitum alios atque alios numeros constituit, re procreat,prout aliis atque aliis ad
iungit umitavnitas substantia & primum ens unitati substantiae scilicet alteri additae, bitiariumIut verbi gratia mentem angelicam,eadem binario adiuncta, ternarium VticaCod inonem, ternario,quaternarium,ut Vfibi etiam gratia ; Coelum,Solem aut aliud simileiquaternario additasgumarium Ut verbi gratia,hominem,equ uni vel leonem. Et in infinitum,prout vari sunt immundo res &substantiinunitas eam audem intelligebat,ut dixi modo, quae cum ente Conuerteretur 3 aliis atque aliis numerissiabst cialibus additasatialisquεali, entia causatur & constituit. Sic ergo Pythagoras censebate numeros esse si ibstantias rerum, que causas,eoque singulis numeris singulas virtutes assignabat. Hunc Plato imitatus eosdemetuim adeo celebrauit, ut & neminem fine illis recte philosophati posse putareo, & animam
praeterea numerum esse sese mouentem assereret. Alij contrae numeros non siibstantias esse existimabant sed nostrae mentis accidentia,motus ordinatos rerum quas inmitantur seruantia,&eatenus agentia,quatenus instat & inhaerent substatiis seu cor poribus certo tempore aliquid agentibus Dicebant,verbi gratia,quaternarium,septenarium , aut alium eius generis in mor' bis iudicandis,septenarium,nouenarium in partione magna pollere facultate: non quidem qua hic aut ille quaternarius, septe narius aut novenarius esset, sed qua tales numeri Lunae insunt& inhaerent. lena autem Lunam in mutandis,alterandis & as
ficiendis his inferioribus magna pollere saeuitate & tanto die runt mensiumvoliarioso iamia Nausinutatibnes ta citare escere iri hixinfestoribus int.brat. Haud secus ac etiam qua
rex in anno temporum accidere mutationes, non quod quRtςr
narius eas effceret , sed quod Sol princeps moderator reli quorum luminum binas primu in singulis annis reuersiones ab eX tremo Contrarias faceret,quati in ilitet uallo tum quasi tristi
324쪽
tia quaedam contraheret terram, tum Vicissim laetificaret, ut eum c lo hilarata Videatur. Caeterorum numerorum & corporibus aliis atque aliis in haec inferiora agentibuS connexorum eandem rationem esse volunt.
I, Fumma ero ubi quis admiserit, id quod urerique. Vtrisque dita 8cit,puta tam iis qui numeros agere & substantMS esse, quam iis qui eos ipsos non agere de se,sed substantias quae certo temporis spatio aIiquid agat concomitari dictit. Vetus interpres videtur id adEmpiricos dogmaticos retulissESic enim totum liue locum conuertit Quando ergo tu cogitaueris istud super quo
coni nerunt dux uctae pro dentes ratione &' experientia, &conuenisti tu cum illis super illud, & est quod naturae caelestessimi semper adhaerentes in motibus suis quantitatibus aequalibus,& videcur etiam naturae aliquae super terram. animalium in dispositione suae: rectitudinissecundum quantitatem adhaerentes quantitatibus aequalibus secundumnumerum in impregnatione & augmento &Complemento,&consecutione ultima &mort secundum quod conueniciunicuique animalium, certificabitur apud te quod dies Crisis etiam sunt adhaerentes numero determinato.Sed enim filius fortasse est,ut verba Galeni ad scribam, quae& cum veteri interprete re cum nostra versione conferas Sic autem habet Galenus,w Fαι φοIἔροις ομολογήθον κοινα λαων πις, ω φανείη τασβ ασψανον ἀσιας αὀ-οιλίαις
325쪽
pant & intercalentur, in ebsque Crisiis incidat aut propter ali
quod erratum admissum Circa aegrotum , aut quia materiave pote acris & maligna de se di citra Vim callestem ad excretio nem parata est: eoque naturam ante tempus ad sui excretio nem stimulat. Nam alias si materia non ita maligna naturam non urgeat, &ad CXcretionem non fatis parata vim caelestem expectare potueri sinatura die aliquo vel indice vel iudicatorio
vi caelesti morbum iudicabit.Inde ergo quod legitimus dierum
Criticorum ordo interrumpitur&ineos Crisis vi morbi incia dit , intercidentes, interrepentes re intercalares dicti sunt: tales autem sunt 3.s 9. S Interdum etiam seX tus, ut Commenta. in caput r.lib.3.Progn.& infra etiam Cap.6.prOXimo &cap.etiam
8.lib.3. sequentis II Multo vero etiam magis. Qui dies proportione respondeat decimoseptimo,qui item decimooctauo costructa tabella postea indicabimus. Caeterum Hippocrates multis in locis praeter eos quos Galenus proximo Capite ex Epide.libris assert in medium suam de diebus decretoriis & septimanarum circuitu aperit sententiam:sed nullibi tamen apertius quam cap.3 lib. 3.PrOM.quo loco do .dic quatio, in quem primus finit circuitus, loquens sic
tuor aucti in viginti finiuntur. Quin α Aphon etiam 24 COm' menta. 2 Septimi,inquit,quartus est index .Sequentis septiman Octauusunitium. Spectandus quoque est undecimus. Siquidem is secudae septimanae quartus est. Rursum decimvsseptimus spς' cladus est. Is enim a decimoquarto quartus es . Ex quibus loci apparet Hippocratem S decimumseptimum vicesimi indicem,&ipsum vicesimum terti sepsimans terminum statuere, eoqu*ipsum eum Hippocratem in ordine dierum decerninum 17-
12 At rationem nullam decrereriam habebunt. Sic male scriptum Πλbet codex uterque Griecus λογον - -ν γ' κεδρκατεν Η κ. Sic vero legendum esse sensus indicar λογεγ
326쪽
um duo sint instrumenta quibus rebus dubiis fides fiat,experiem otia&tatio, utroque instrumento Galenus se probaturum recipit deeimumseptimum,vicesimum & eos qui ab illo ordine surgant, esse deetetotios .Contra decimum ctauum icesimumprimum,&eos qui iis ad portionem respondeant dierum decernentium ordine excudere.F1de m autem primum facere incipit abs rerum magistra experie itii non qtiam ipsi quidem ecquiset im cuiquam in propria causa cretata sed qua Hippocrates vir fide dignus & omni exceptione maior, diuturno 'su & assidua morboru gro rumque Obseruatione colle-iserat. Dd si ipsemet Galenus Obseruatos etiam a se aegrotos in testi hioniim adduceret aliqtio ipsum comminisci qua diceret, & causae suae mentiendo patrocinari potius, quam quod verum esset, literis prodere arbitraretur.Experientiae vero Hippocraticae credendum esse censet,qubd unicuique,ut dicitur,in sua arte credendum sit.
CAPUT III. E bis itaque primum quid experientia iudicandum
praescriba receis stamus. Deinde sic ad rationem νει niamus. Experientiae porro mentionem facere aggre
diemur abi squae Hippocrates Aripsit, initio faeso ex primo videmiona ecunda siquidem costitutione haec scriptu
mandauit.' Causipauci mis contigerunt quibus contigere, minime omnium iliter aegrotantes Iaborauere:neque enim haemom
rba uisse admodum pauca es quidem paucis coligit,neque item
deliria,reliqua oiunia facile tulerunt. Et sis quidem iud cabantur morbi bono adviodum ordine. plurimis cum intermisi ione intra dies decem πρptem. Deinde pubmem tertiae constitutinis accur
ri s adhuc de his qui decimo eptimo die iudicati Aunt, ita scribit
Quod ad Cristes inquit,attinet, eae ex bis quae experientia collia gζbamu lartim sim lles erant partim dissimiles, *t in illis duobus fratribus licet deprebendere, qui eadem bora febricitare inceperuul. Decumbebant, tuquit ad Epigenis iueutrum fratres duo Horam natu maiori morbus sexto se,iuniori ,steptimo iudicatus est. de eadem imul utrique hora reuersius est,t intermisit dies quin-Fς lupum mob recidiva viriquesimul dochnoseptimo est rudita vi q
327쪽
s a DE.DISRUS: DE CIVE Tomistus. At enim nondum fortasse hoc satis babeat fidei ad KR, duvi quod dies decisu eprimim sit decretorius, quod scilicet duo
quidam eo ipso sint iuricam Adhibeamus igitur animum ijs Fae lucos diculur tis rimi sexto die mors ui iudicatus est, inter misit sex,ο ab reclara quinto inicatus eram iboc dignum constitutione deci septimo
permultos obseruauis esse iud catos. Et in tertia non selum duo, fratres sed opterosque alios,quos quidem sexto die primum dicit iudicatos,deinde sex intermissionis dies babuisse,ac rusum ire quihio iudicatos,quod est die a morbi initia decimo eptimo. sed etiam addens haec,dicer Quibus 'timo die morbin iudica- est. septem quot e dies remssiiones babuerut.Post recidivum tertio
iudicati sunt. Et hoc es bos etiam in uniuersum decim eptimo iudicatos. Et item rursum' Quibus autem quinto die iudicatus est, remisit eptem ma trusum a praebendit tres Intermisit innum, 'no iterum praebendit, itidicarus , delicet π bis quoque morbus
i in summa decim eptimo. Quinetiam s. alios quos tam flexta
die udicatos cribit ntermisit inquit exer hedit tres,tum unum intermisiit diem,o altero redii decimo , delicet fleptimo die, quo eodem a iudicatus est. Et vero alios etiam quosdam sexto die iudicatos commemorat, qvibus dies septem morbus cessaue rat , tum post rectauam quarto die, hoc est iusiumma decim epti mo fuisse iudicatos. Caeterum bis omuibus dictis quanqua usti'rientibus ad pulchre onendendum dechn eptimi , res pol η'tiam in decernendo,non contentis Hippocrusebintub Neque clii quam eorum,qui hoc modo aegrotavissent,viorbi recidiuam faciam:
animadu reti QMocirca decimus rimus. dies non solum freqtαν ter,sed π firmiter quoque decernere nutus est nec coincisen tibus decretorijs,sed 'alidis o primis debet adnumerasi AKδέ si ex illorum ordine est, ipsium eum auulogia quandam proportist nemque seruare ad decimumquartum o merisimile est O ratiq'
csulentaneum Si igitur connexum quaternionem O integrμm se lutareme animo ita conceperimus, ut ilicet decimpluarto i
328쪽
decim eptimo terminetur sane sic integrumsalutaremque .eircuitum babuerim s. Sindisiunxerimuri irascilicet ut decimus quartus fecundae s Flim ηα finis si tertiae vero initium sit ei mi quintus ,sic utique nou ad decimim Fumu ad decimhimodi auum prunm tertia: septima- qVaternio pervcnici. Quod si hoc verum est, tertiam septimanam in vicesimumprimu definiere, erit necesse:queinadmotas si dec Amseptimuposiverimus primila tertia septimana quaterssiovis esse finem:ad vicesimu sane diem bulis ipsi s septimanα sinis deueniet,quo rationi consentanehmesse putauit Hippocratei ita vice lim diem experientia explorare,vt decimum 'eptimum experi visa quoque antea exploraus sit: nam ubi vicesimvs iscretorius esse fuerit deprehenstus, in
gnum utique testimon pondus decimoquarto attulerit. Sin ex de cretoriorum dierum numero exciderit,aut s plane vicesimoprimo cesserat,nae is haud paruam q sibonem dubitationemque mouerit. V Alienum siquidem esse videatur ut deci septimus quidem moviduo fortior jit, vicesimus vero sit imbecillior vic si oprimo Quapropter post illa quae de septimodecimo libro Diade primo scripsit,is vicesimo hunc in modum scribit Quibus a rem pone aures parotides subortae sunt,bis mortius vicesimo die iudicatus est. Subsedere autem omnibus,nec inpus versae fiunt, ed ad vesicam declinarunt. Atque id quidem satis esse poset, verum
ponea iterum dicet Quibus fleptimus dies Crisivi attulit, ijsπο uem dies morbus interquieuit, rediit,ab recidiva quarto iudicatus est in flumina scilicet vicesimo tum iterum deinceps Quibus vero septimus dies decretorius fuit, s siex dies morbus intermisit, deinde rediit, inquit, tum septimo est iudicatus hoc est in totum vicesimo. Deindepaulum progressus Sunt inquit,quibus undeclino die Crisis Auperuenit, recidiva decimoquarto. Crisiis vicesimo per
fecie μUecuta est, tum ordine etiamsiubdit Si vero, inquit , nonnulli vicesimo rigebant,biste morbus iudicabatur quadragesimo. R
329쪽
. V SI paucissimis miniim uit. Reperias hax apud Hippocra.loco a Galeno indicato,haud procul ab initio secundi status lib. 2. Epide.in quem librum quoniam extant Galeni Commentarii, ad eos te amandabo Lector, ne actum quod aiunt,agere videar. 2 Quod autem ad Gyes, inquit, attinet. Graeca Hippocratis litera sic habet' me ο -λὶτας κρι ιας , ψουσε, κατα τι ψω ομοια κατα dii ομια γενε . Galenus tamen illum Hippocratis locum hic ita
&c. Hoc autem dicit Hippocr. Causi quidem iudicabantur,sed non omnes similiter & uno eodemque modo. Nam prout Variς erant cauta morbum procreantes,ita ipsi varie iudicabatur: his scilicet per haemorrhagiam,sudorem, vel urinas:illis per parotidas non suppurantes vel per dysenteriam,& caetera id genus,quod duorum etiam fratrum exemplo declarat Hippocrates loco a Galeno indicato.
3 Intermisit dies quinque. Διέλιαεν-I Sic quidem hoc' loco Gale.legit,sed alia lectio habet Διελι νωκας εἱ- . ἐτερα, - Plurimis morbus sexto die sudieatin est. Galenus hic ita scribit, Eκρινε b πῖς πλειτοι Πρ ἐκ&ύολν, διέλιων εI,&c.Sed apud Hippocratem legas' s. κρινε 3 π.ηούοι ν. Διελπειν ἐφ , εκ κυποπορων racim 'aruario ut,&c.1.Plurim1S quide quinto morbus iudicatus est.Intermisit septem,abs recidiva vero quinto itidem iudicatus est quanqua tamen parum referre Videatur viro
modo legatur, cum utraque lectio aeque ostendat morbum decimoseptimo tu dicatum:mihi tamen magis arridet lectio Epid. quae quinto die,quam haec quae sexto morbum primum iudicatum esse dc sex etiam interm1sisse habet. Nam acuti imparibus
diebus iudicantur,& sextum item malum decretorium esse an
te diximus,paulo post tamen ex eodem Epide. loco docet GA len.quosdam seXto iudicatos, sex intermissionis dies habuisse,& tandem decimoseptimo fide fuisse secundo iudicatos.s Quocirca decimisssieptimus non filum frequenter. Clim de Hip pocratis eXperientia & testimonio decimvsseptimus dies non solum
330쪽
solum frequenter,sed & firmiter quoque decernere comperiatur,coque validiS decretoriis & primis debeat adnumerari, certe is rationem quandam astinitatemque & similitudinem cum decimoquarto proximo sibi & praecedente decretorio habuerit. Si ergo decimusquartus ita conectitur Coniungiturquo cum prima & tertia septimanis ut re-vera coniungitur ut illius sit 1inis,huiusce Vero initrii, pari fane ratione fiet ut decimvsseptimus quinti itidem quaternarij finis sΠ.SI idem etia initita sexti. Si ergo conneXum quaternarium quartum cum quinto salutarem&bene iudicantem intellexeramus,id est,si diem I .tertiae septimanae initium fecerimus,& eiusdem finem decimumseptimum, habuerimus certe sic absolutam, integram & salutarem periodum a decimoquarto quidem , iuXta Hippocratis doctrinam,incohantem:indecimumseptimum Vero desinentem, qui decimvsseptimus vicesimi erit index, vicesimuS vero decretorius. Porro Hippocrates ne quid temere efferret & posteritati quid scriptis madaret quod falsum esset,vicesimum quoque, utS: decimumseptimum,sibi explorandum esse putauit,& ne quis de co dubitaret,aut vero vicesimoprimo pos poneret: cum autem ipsum decretorium esse comperisset,ialem eum esse scriptis prodidit de locis hic a Galeno citatis pronunciauit. Est vero locus in fine ter iij status primi Epid. Ex Hippocratis ergo doctrina colligere licet decimumseptimii E . vicesimum de ordine decimi quarti essα Ex illo vero excidere I8.3c M. lienum siquidem esse videatuν. Quanquam in utroque codi- si
λρ y γψ ut negatio omissa videri possit, diligens& solers lector hoc vel illo modo legedum esse iudicabit, quod
ex veteri interprete intelligere non possis, qui sic hunc locum conuertit,ut eum vel non intellexisse vel aliter legisse videatur.
Sic enim habet Cadet in dubitatione magna,quod ost quia non intelligit quod dies tr. sit fortior I 8. & sit dies vicesimus debilior vicesimoprimo.
TIOc capite Galenus idem quod & superiore capite docuit, docet: a nempe decimumseptimum,vicesimum & eos qui ab ordine deci-R a