장음표시 사용
431쪽
quaesitum suum' Cur pernoctante. in plenilunio carnes putre scunt quia tum,inquit,aer calidus humidus a Luna essicitur 3c didicimus id temperamentum ad putrefactionem inducen dam esse accommodatum. Huc etiam pertinere videtur ratio quam reddit Aristoteles ad Problema I 4. Sectio. 24. ubi enim quaesiuit cur balinearum aqua minus salubris sit quam Sol tepea fecerit, respondet Aquam quae sub Sole tepuerit,ob sui calori imbecillitatem perinde ae Lunam humefacere tantum, nonam tem digerere,aut desiccare, quod faceret si omnino calida esset, sed nec etia costringere & densare, quod faceret si frigida esset. Debilis ergo Lunae calor humores in corpore plures concitans quam possit vel conficere,vel in ambientem resoluere,corpora humectat. Eos tamen potissimum qui vel sub eius radiis aperto caelo potentius enim vim suam rebus imprimit cum lumino quam sine eo dormierint, aut aliter immorati diutius fuerint, pallidos copioso scilicet humido calorem natiuum obruente & sursum latis vaporibus capite grauatos reddit. Calida enim& humida vim replendi capitis obtinent,& sensuum instrumenta multa humiditato infarciunt: unde καρα μα,id est,capitis grauitas,ut Commen. Ein Aphorismum f. C una ergo talia sint Lunae opera, mirum es e non debet,quod ipsa frugibus det mcrementum,animalia faginet,menstrua mulieribus prouocet,morbum comitialem certis circuitibus solicitet, & denique demortua corpora putrefaciat.Imo vero & aedificiorum quadratis lapidibus vitratisque fenestris vim asserat. 6 A nudo enim impediri potes. Solem mutationis quatuor tem porum anni causam esse praeter experietiam dc ratio magi Q rum virorum auctoritas comprobat.Eius enim accessus modi ci,tu recessus,& frigoris & caloris modu temperant.Longissim au te accessus vel digressus utriusq; excessiim causantur.E t Ver0Sphqrae ratio docet,Solem neque sursum ultra Cancrum,neqWς deorsum Vltra Capricornu meare.Sed cum ad tropicoru CODR nia peruenerit,mox reuerti, quo tempore Solstitia esse dictituri quorum Aestiuum tunc esse contingit, cum Sol maxime accς
dens ad Zenith capitis nostri Cancrum subintrat, quod RQ stro tempore fit circa duodecimum diem Iuliij Hycmale tunis cum Sol maxime recedens a Zenith capitis nostri, Capricornu
quod nostro etiam tempore contingit circa duodecimum i f
432쪽
eembris.Simili ratione Aequinoctia confingunt, Vernum, Sole Arietis, Autunale,Litae capat intrante Hoc circa undecimum Mariij nostro aeus, illud circa.Septembris decimumquartu ς tingjα, Variantur autem semper rea Aquinoctialem in capitibus Arietis &'Librat primi mobilii: Cra
terum quod ad anni qui ubi se diis difligi,
declinationibus Solis tym mediis spatiis ascensus eius S descensus illa ipsa distinguot.' Ver tune esse volvt,cum Sol quartam
percurris Aestatein,cum eam quae CancrΗm,Leone, Virginem: Autumnum, cum am quae Librata, Scorpione, Sagittarium. Homem denique,ebmeam qu GUMonis, Aquatis m&pi sces.Aθη ea ipsa tempora distinguris uiMuninatu e dc temperatiquis psurum alicrarim: M. tium,Bruma,& Aequinoctia in medium spatium suorum quisique temporum incidat,quod M.Varronem lib.Iidere rustica c. 28. fecisse constat, qui de quatuor anni temporibus silc scripsit, in Laeo iHiemis in So6ΦwhΚCum in uiu ueliorii Fatuor singulorum diastica us re vicesimus tq'atuor item rum
totidem.Hyems Xcij. Haec Varro. Plinius tamen lib.I8.e.2 .scribit differentias temporum fieri in octauis part1Bus signoria, Brum, Capricorni,Aequin octium Vernum Arietis Solstititi Can
tibu, alitet atque aliter assecto anni tempora disterminant, Scid anni,tempus Vervosantisti aeris c stitutio calida ad huj
pidus Accii Hyenae,cu frigidus humidus.Sic pro climatum Va rietate flatuum alia tempora aliis sint breuiora,lonsiora, ct tiora, tardi Ora. Astronomi vero horum quatuor leporum initia desurus f ve & infrI c. .dicemus ex ortu & occasu magnorum
mo aute Idus Maij Aest iis initium esse testatur.quod etiam Pli Dius facit lib. I 8.cap.29.Sic Arcturi ortum Autumno, Vergilia rum occasu m , Hyemi initium & Autumnu finem id autem
433쪽
HAbet & hoc caput idemisere cum superiore argumentum.institu tamenim de; ole . Lm D puxsequitus orati em, & ut pleraque eorum quae iam diHas tilila repe t in pauca quaeda alia de ipso tum eorundem θderum in liaec insectora,effectribus superaddit,
CAPUT LII. iΤ' ierim 1 e Sot veluti rex quilliam maximus est
L a,velut sopar dignitatis vicerex. Haec in illiti, nilimn intermes o collocata regendae bulcius,riori plagae mentio Minata est cxterose , planeta, non ut videm efficiemis dignitute sed terrarum rircinitareeruellit. Omnino ergo tinti fri aspi agam nostra occupat,cum Sol ud Bravium H emalemque Plagam cursium fluum inflectit. Omnino. ero etiam calor, si ij blim Tricemnomum consiliis ut vero prope ipsum fertum At Luna particulares cuiusque mensis dies moderatur exigua profecto immutandi haec isseriora saeui rate praedita , nec eum tamen simpliciter ex fle,'dex eo quod ab sole sicitur π illuminatur,adipiscitur.Valide igitur Potenterus
hunc orbem immutatio cum ipsa cum Sole cogressitur,et adiae eumpleno orbe lucet.Minus veΓementer immuta dum δυλο ι id est imidiata est. Obsicurius CT adhue minus v ementer,ia σαμφίκυρτω- νοειλας, id est gibbosa est o curuata in cornua,' Cum ergo potentisi e vabdissimeque Praecedentes omnes σmodo didiae Lunae lectiones haec inferiora immutent unc tamen longe immutatpotetius,dum cum Sole congressiemis sub eius radiis delitescit.Nam aliis modis affecta Luna consti a luminosa est Sic aute puta cum Sole colens,opaca est π lucis expers. Postiam babitum valide agit in bunc orbem diametra eius constitutiθημα met Lunae ast hones. Quod vero maxime contraria conflitutio fit, incrementum decremento, demon Rrare nihil est necesse H ij s contaturiones temoneyue,congressum ipsius cum Sole di
434쪽
ro vero omnium minime obficis semesce ambienim hos aerem iminutat ,dum isticata gibbos e es Sed ni imam dum gibso a. Nuti siquidemi in hoc halatu Lunae Magna mimmutatior, ω in 'Italis sim senemeη-- Aratusi gibbosastisquam Oscis AN ignobiles neglexit Nee x σὰ tamen punt ij flua laude priviai,qui de bis enascripserunt qua ci ficet he vel minima quiadem omistram mctatione indigna exili arim. Ergo peculiarem eximiamque immutandia vim habet plenilu--m,π boc maiorem adhuc Luna cum Sole coitus. Nam in pisnilunio celerrimae subiraeque fiunt minationesIn coniuηAione a tem variae π diuturnae Nium pria quam Lunae radi s Solaribis emergat, nihil queas de aeris immutatione as mare At vero totumboc occultationis lepus Iogum est a diuturnuo integri fere virtus sigm.Lunae autem immutatio ab incrementi tempore add erementum,momenignea est cxacte puncto temporis Mireminata distansuque. Certum es enim Lunam banc immutationem quasi momento temporisper rrere Non igitur abs re mutationes quae planitimo fiunt. uesset a momentaneae. Quae verὸ coni citonis tempore, diuturnae. Nam totum illud tempus,quo Luna
occultatur o iustaret sibi psi similetesto prae erea pri ita
minutionis tempus occultationi timum G,ium quia apparentis Lunae portio modisaeo exigua est,tum quia luminis eius vis ob-gura est vix flensibitis, necnon etiam quid breue est admotam tempus quo illastupra terram fertur.
Aia mere est quod Galen.hoc loco Solem rcgi cuipia maximo assimilat.Permulta enim Sol cum rese,qui vere rex sit,habet communia. Vt enim rex, quem ad fasi tu eius dignitatis non ambitio,non fastus,vis, ut dominadi libido, 'd
435쪽
omnibus sed fallaea mimpetiatras
Solis Uscaria, Aristoteli Sol minor,& alterum principium,Galeno hoc loco υπει ν ο 3 ος,id et non paria.u dignitatis v1cerex est.Vitam cnim nostram praecipue Sol SI Luna modet
que sydus generi humano-n adfers utilitatem i idcirco ambo a Platone non regeS sed μεγάuι Fεοι augiis ore nominomia raeluineia rixutuatilis in testent ud Astro
quod tum ad Solem accedant.Minui contra lumine cum sunt inoppolito augis,quod tum ab Sole discedat.Luna ergo in infimo orbe radiis Solis succensa conuertitur. Et quia Caducorum rer
.ta sit i& carieros ctiam planetas idcazXcellat,quod terris citima, uti Solis & nosti u medio collocata. An vero quod cum omnium infimast,planetarum alioria,quibuscum lingulas mensibus coit, illanetarum in astrorum etia & caesorum virigulis mensibus coit,
436쪽
νῖhaegeiam Vistunt enim vim illamnq sui quidem semper essu
nobis.&'mage cogniti. Sic quicuniae enectus a teris sex μὰ netis superioribin pruuetitur, e savi ratione Lunsi potius quam
illis attribui , quod i λα-Rn, ii m
hlobus in sitis partibus varie assciatur,quod & idem quoque deplanetri ad Lunam dici possit. Caeterum quod hic icit Galen. num in medio Sulla se nostrum esse collocatam,viqetur hac
oratione Soli pxuximum a Luna sursum locum attrib tiere,Platonem imit tu. Di in Tiniarpsicrscrthit, Deus in ambitu supra terram &cundum lumen aςcendi quod nunc ciolem V Qcamus. Cuius verba plane expressisse videtur Cicero in libro de Vm- uersitate.Deus ipse, inquit, Solem quasi lumen i accendit ad secundum suexa terram ambitu, v t quam maxisse. Gaetum Omni'hus colluceret,animantesquq qqibus ius essct duceri ab ciusdem uiotu, α ab eo quod simile esset numeroxum natur m vimqu* Pgnoscerex. Et tamen ipsςmet Cicero in Sophai9 Scipionis quartum de medium inter: planetas locum , Aegyptiomm Opi nionem secutus, Soli attribuit. Nam postqv de Saturno, Ioue, α Marte dixit,statim subdit Deinde subter mediam fere regi O-ndm Sol obtiner,dux& princeps & moderator reliquorum luminum.Sane Macrob. in eum locum iocos eos conkilians scite
437쪽
dicit,tfium horu in tibi pre=ximorum Veneris; Mercuri j & Solis
ordinem,uiciniam confundere: Sed perspicaciorem ramen obviseruationem meliorem ordinem deprchodere, quem praeter in daginem v isus haec quoque ra tio commederi quod Luna m
pitis explicatione docolinus, supercaelesteiisvnuta dc supremae Caelestem alteram & medium retium sublunarem & infiminomnia quae in tertio hoe & inferiori sint in caelesti etiam videsupercaelesti interim hic taceam sed longe meliori nota inesse volvt,quod scilice caelestium natura hac ipsa rerrestri de faecis,
lenta multo purior sit,*ncerior, & ad haec etiam supremo mundo necnon 8c eius Sc amborum etiam inferiorum factorumctori & moderatori vicinior, eoque ad virtutes etiam quas ille afflet & aspire ustilandas aecommodatior. Lunam ergo Platonici elementali terrae ideo in caelo respondere volunt, quod ea opacitate, densitate & maculis terrae persimilis, omnium etiam Corporum CVestium minima, infima, ignobilissima basis sit & fundamentum,haud al1rer ac terra haec elementorum reliquorum. Immobilis tamen Luna, sciui terra haec esse non pQ tuit, quia in sphqra quae voluitur,nihil manet immobile praeter centrum. Qua ergo Luna talis es opaca dico,densa, maculosa, omnium superiorum minima &infima qui gradus eius Virruiς minus potentem perfectamque de se esso arguit qua vitae in quam & mortis confinium, qual ueis detiique expers est , eata
nus aliis syderibus sua quaeque propria luee & sublimiori acii loco lucentibus antecellere dici haud quaquam possit. Qua νς ro ipsa superiorum omnium syderum,quibus cum singulis mς'
sibus coit,lumen& cum lumine etiam vim quandam & mox
non solum in se tanquam in gremium recipit de imbibit. Νῆm praeter lucem virtutes etiam quasda corpora superiora huc d mittere, Ut loquutur,inserere sunt qui aiant sed &-'
438쪽
bito ad superiora respectu,immediate in illaecinferiora refundit, eatenus caeteris, syderibus re corporibus caelestibus dignitate oraestare,&non solum haec inferiora regere,sed & omnium etia ouae hic sint,auctor esse re Conditrix iure dicatur. Sed quoniam satissuperque hactenus ostendi,Sole Sol stiti si se & Brumali te
Gocatione conuertentEaestates de hyemes escere, sicuti & Veretiam & Autumnum auunam particulares uniuscuiusque men .sis dies regere &dispensare, eadem desic exigua admodum immutadi haecinferiora facultate esset praeditam; re quam quidem
tabeat,eam abs Sole una etiam Cum lumine mutuati restati, ut pari ratione: doceam , Curuvehementiores validioresque sint mutationes. quae tum circa Congressum Lunaecia Sole, tum cir-
ea eiusdem etiam ad Solem ex diametro oppositionem, seu: si se in plenilunio,fiant. Illis vcro minores & minus validae,qua in habutu ei dichotomo fiunt id est,cum aequa Portione diruasa est. Obscuriores vero & adhuc minus Vehementes in habitu sic Plinius lib.18.cap.28.quas hic Galenus, Misi e se Σελανὴρ, cero ita libide Fato affectionesappellati amphicyrto, id test, cum medio orbe maior est,sim ut PliniUS habet lib. 2.cap. 9. senuata in orbem,& in habitu etiaνηνοa id est falcato,aut curuato in cornua. Id enim hoc loco Galenus asserit his verbis
circa plenilunium fiunt,quia tunc temporis Luna plurimum luminis de Sole haurit. Vtroque enim habitu plena est,docente Plinio libr.18.cap. 2 8. Sed interlunio omne lumen quod a Sole accipit, lo regerit,eoque frigefacit:quia scilicet lumine destituta a nocturno frigore minus nos defendit. Et id est quod Ioanes Picus Mirandula cap. s. lib. 3.dicite Agit,inquit,in nos Luna si congrediens eo modo quo quis agit,nihil agendo.Nam destituens corpora suo lumine, nocet illis: sed eadem adolescens plenius alit, & succulentius implet. Quod & idem eodem libro xςpetit cap. s. quod vero ad plenilunium attinet, mutuatitium
439쪽
ipsa lumen ipso plenilunio lat irelandit in terras,e6qu Exahd estotinentia tameta utriusque habitus magnaesh inquit lata
nuper citato Plinius,sedmanifesta.Nam aestato interlunio cali dissima est Hyeme gelida, ELO iitrarioari pleniluni aestate gerudas facitndcte HycmMepida . Causa uvidens: sed atramid, lux a Fabiano ει ,Graecis: Uctoribust inestatc enim interlanio necesse est uticumiSolein is proximo duculo Cuzrah, ne eius cominus recepto Cantans. lEade interlunio ubsu HΠme;quan do abscedit & Sa Iremi plenilunio aestiuo proculiabeat auersa
Soli. Hyeme autemad nos per aestiuum Girculum accedat Hue pertinetiquod in mutatione omnia,suntἱMavia maxime&unia constantial 'gaque,AristotelIJ'Oble.IZ.Sectio.2simmutatur aureis Luna cum ploΠae Vacua cum rursumc vacuas plonat Hih positis facii dicit intelligere mitius ohementes ine miritationes quae diuidua Lunaue his adhuc minus vehemetes e quae gibbola falcataque fiat,quod hi habitus Lume plus mimis de lumine Solari participent recipiantque,& modih sint inrens
nilunium & interlunium,quibus Luna , Ut dixi modo, maxita immutetur. Etsi Mein simpliciter Galenus μαῖαcia agad aest mintationes fieri hoc illo habitu Lunae dicit non addito nomine rei cuius fiat mutatio:tamen Oam ex his quae subiugit, tum ex ipsa rerum euidentiaiicet colligere ipsum de aeris mutationibus seu alterationibus,quae hoc illo modo affecta Luna fiant,loqui. Ad illa enim qu aulo iniecitatasunt, paucis intopositis subjun git Πώπων A iam τε mi λινοπαθ προπρα πλἄχοντο
Quin apis, quoque Icieuidenaer magnas mutationes sustineat,dum
na, & dum primum rursus apparet,& c.
440쪽
Euidentia fidem facit ipsum de aeris mutationibus loqui. Nam illi; habitibus & modo dictis Lunae configurrationibus,imo vero in horas dc singula fere momenta aerem mutari alterar1ue deprehendimus. Nam modo frigidus est, modo calidus , humi dus interdum,inrerdum siccuS,grauis, leuis, raruS,densus, ventis agitatus,silens & quietus Nocte media & meridie maxim Etranquillus &serentis,ut Proble. Sca H.Sole se attollente interdum agitatuS ventis,interdumiqui scens Vt Problem. 3 .Sectio. 16. Sub auroram frigidus. Sub meridie calidus: noctu potius quam interdiu serenus,ut Problem μγ.Sectio. 23.Aes a- te mitis & tranquillus. Hyeme frigidus & condensatus Hippocrati libello de fatibus. Interluitio item frigidus,maxime si cum alio frigido,ut Saturno, Luna coeat I & in locis caeli frigidis, ut in Capricorno,in signis item frigidis ut piscibus. plenilunio co tra calidus,maxime si cum alio calido,ut verbi gratia cis Marte aut Ioue sit, locis cassi & signis calidis. In caeteris Lunae habitibus ad horum dictorum modo portionem similiter sese habet
aer, qui ut propter essentiae tenuitatem prompte alteratur immutaturque,cum a superiorum corporis latione,tum ab iis quae ex terra & aqua evaporantia & exhalantia,cum ipso comiseentur. Ita prompte haec quoque inferiora,atque adeo corpora etianostra immutat,cito, multum,continenter, & necessario, quod ab eo fruendo nulla nobis requies contingat,ut non abs re scripserit Hippocrates' Corpora nostra pro varia ambientis nos aeris constitutione assici. Et item lib.de Flatibus.Ipsum esse Lunae fundamentum & terrae vehiculum: aerem autem Lunae es se fundamentum interpretor, id es , materiam, seu subiectum primum , quo aliter atque aliter a corporibus caelestibus, atque adeo a Luna ipsa de qua nobis praecipuus hic sermo es alterato,res hae sublunares secundario aliter atque aliter assiciuntur.
Sic Luna in coitu ipsum infrigidare, in plenilunio calfacere dicitur , non quod ea frigida calida ue sit. Nam has qualitates elementorii,& his quae eX his sint,proprias esse,nec posse caelesti hus Corporibus conuenire sunt qui assirmet 'sed ab effectu id
praestare dicitur, quomodo mortem pallidam esse, motum &Vinum calfacere,& quietem frigefacere dicimus,nisi si mauis aerem Lunae fundamentum interpretari, quod ipse aer & Lunae & Sosis etiam Cursum perpetuum conseruet, Vt eodem etialoco scribit Hippocrates,doces Solis,Lunae & astroru omnium