장음표시 사용
341쪽
nim abdominalium, undd per partes conVulso etiam cesto phago ab imo ad fauces, contenta, si quae sint in cavitate, expelluntur in os & ultra; Hinc Anxietas, Dolor in Cor-djs & ventris regione, Respiratio nonnihil est impedita facies rubet & tumet tape, caput distenditur, labia tremunt, sudor exprimitur, si1 vomitus diu durat, & identidem repetit, ut solet : nam convulsio haec per Vices repetit, unde contentorum ejectio una Vice major, altera minor est : neque enim Respiratio concedit diuturnam convulsionem, & quasi Teianum, sed sursum actus Ventriculus ab Inspiratione aliisque causis, breVis deorsum Ur
remittunt atque in tali vicissitudine vomitus fit. Hujus species sunt, ab Ebrietate, Fastidio, cibis vel potibus acribus, Venenis, Emeticis, Calliarticis, in grasedis, Vulneribus cerebri, viscerum inflammatione, eorumque doli
Te, Ut in colica, ileo, nephritide, Febribus, &c. Estque vel rei ingestae, sanguinis &c. B. Urahingi spourditas /geu biling. G. Das brechen, ubergeben, speyen. Gall. Vomi sement. A. Vomiting, Casting, Spe ing.
VOPISCUS , dicitur is, qui ex duobus conceptibus, uno abortu eXclusa, ad partum legitimum reducitur. URACH Us, est canalis in talibus exilis, membranosus, figurae depresta, crassitiei circitenacuS teXtoriae, coloris placenta obscurioris, a fundo Vesicae eXeURS, transeuns insta amnion, recta usque ad cervicem allantoidis, PerVius, Vel saltem transitum urinae permittens, intra aliquot dierum spatium, ex substantia mucosa in Veram membranam mutatus : est Verus ductu8 urinarius, transmittit enim ex vesica in Atlantoidem urinam a sola vesica tatus in Utero haerentis per tantum temporiS spatium non retinendam ; hic vero post latus editionem in substantiam ligamentosam facessit,& vesicae pro suspensorio cedit. Conjungitur umbilico & vesicae stando. Graec. B. ter-vat I blaas-banti . G. Der blasen banu. Rall. te A. Urinary passagie, UrakUS. URANIA, est tridum nomen, a colore & figura Iridis
caelestis : enim caelum est. URCEOLARIS, & URCEOLA, Vocatur Parietaria,
quod detergendis Urceolis vitreis polleat. Vide misime. URΕΝΤ IA, vide rarotica.
342쪽
URETER est vas fistulosum & membranosum ab
utroque rene emissum, ex ejus pelVi oriundum, sere conicum , Ut plurimum inaequale, scilicet in diversiis locis angustius; constatque tribus membranis; externa est proles peritonaei, media est muscularis, fibris motricibus praedita. tertia & intima similis est membranae Vesicae interiori : hic canalis in statu sano nullam praeternaturalem extensionem passus valde angustus est, unde sit ut sibi commissus ob tunicam muscularem sere clausus existat, donec materia secreta in pelvim continuo stillans sensimque augescens, ad superandam Vim contractilem satis virium a quirat ; unde liquor secretus non ilico ex pelvi emuere
potest, quod in hunc sinem factum videtur, ne liquor ipso momento, quo in pelvim stillat, effluat, sed ibidem continuo actit, ut papillarum oscula hunc liquorem stillantem humectet, k impediat, ne prae siccitate concresscant, alias de Urinae secretione brevi actum esset, hinc liquor hic in pelvi retardatus instar balnei fovet & humectat, papillas suis osculis in pelvim hiantes a concretione praeservat : haec sistula, ut ad vesicam, in quam terminatur, perVeniat, utitur primo recto, mox Vero ad anteriora flexo itinere, sub peritonaei lamella decurrens, in posteriorem vesicae partem, duorum digitorum ab alterius renis inserto uretere, uti & a cervice distantia; ergo in talem locum, ubi mutationibus Vesicae modo plenae, modo Vacuae minime obnOXius est, inseritur : tunc oblique deorsum inter tunicas vesicae spatio parvi digiti procedit, ct ibi intima vesicae membrana penetrata suam urinam infundit : haec mirabilis insertio nullo operculo vel Valvula
praedita , retrogressum urinae ex Vesica in ureterem omnino impedire valet, oblique intra vesicae membranas se aperiens; unde urina a renibus, Vesicae traditur. Vena alba Celso dicitur, ab urina. B. Een pis uider/ pis-
Cernitur. Item, inservit seminis ejectioni. In initio suo per duo foramina vesiculae seminales, quum opus fuerit, te exonerant, iisque prostatae glandulosae, etiam plurimis
343쪽
Draminibus circumsistunt : quibus caruncula apponitur :Canalis est mirae structurae; constat binis membranis, ubi primo ex Vesica, cuju8 protractio tantum videtur, sed his deinde interponitur corpus cavernosum siVe fungosum, quod inter binas has lamellas decurrit, ad latera sensibi- ljus quam in medio, inter sinem prostatae & unionem corporum caVernosorum est crassissimum, dein toto decursu gracilius, ad anteriora penis crassescit, & extrorSum fle-XUm , linquit in medio apertum Os urethrae, in glande, deinde vero constituit superficiem exteriorem spongiosam glandis, terminatam in eminenti ejus fimbria circa neXum praeputii; in cavum suae fistulae recipit emissaria obliqua ex glandulis Cowperianis consectum humorem blandum praecipue flaccido veretro dimittentia in usus necessarios supersiciei interiori urethrae tum & plurima hic patent Oscula majora, minora, haec sines sunt canaliculorum suburethrae membrana, eructantes humorem blandum, quo lubricatur meatus, & a concretione defenditur : urethrae
progressus non est rectus, sed singulari modo progreditur, inprimis in viris, ubi per arastaetus descendit assur git, incurvatur, descendit; & variig sui decursus locis in latitudine sua etiam variat; ab ἶρον Vrina, Vel -ω urinam reddo. B. e pi gang lde scha fr. G. Harn raehre. Gall. T rethre, Conduit de lUrine. A. The urinary Pasi age. U R E T 1 C A idem quod Diuretica.
URINA, Vide ron. URINA PERICARDII, Vide Aqua Pericarit.
URINALIs II ERBA, dicitur Linaria, quia urinam pellit sic vocatur. URINARIA FISTULA, idem quod Urethra. URINos A sunt Medicamenta Urinam pellentia, ut spir. Urinae, salis armon.&c. ea poros cerebri dilatant &excitant, unde in assectibus comatosis laudatilliina sunt. U RI N A, est magna Veterum mensura , continens Viniquadraginta libras & triginta quinque olei circiter. Usto C Risis, idem quod Urocritico- UROCRITERIUM, est judicium de urina, ex urina, &κρίνω judico. .
344쪽
UROMANTIs, est qui ex urinis aliquid divinare valet, ex . ξον Urina, & VateS. URON, Urina, Latium , o ον &-, est eXCrementum serosum a sanguine in renibus, cum multo sale, pauco sulphure, terra & spiritu, per ureteres ad vesicam delatum, donec convenienti tempore & loco excernatur ab urinam reddo. B. pis. G. Der harn, bruntZ wasser. Gall. Urine, Pisiat. A. Urine, Pisse. UROSCO Pi A, est urinae inspectis, ab Γαον urina &
UROSCOΡ1UM, idem quod Matracium. URTICA, est planta, quae habet caules plus minusve altos, quadratos, rigidos, lanuginem pungentem habenteS, eXCaVatoS, ramosos : solia in caule bina opposita oblonga, plus minusve ampla, Meli Tam reserentia, acuta , an margine incisa, spiculis urentibus obsita : flos est apetatus, stamineus, mas, calici tetrapetaloidi, crucisor mi in dens ut plurimum ; in medio caliculi habens stamina aliquando quatuor, quandoque plura; testiculi in soli a-cea plana dissiliunt : fructus plerumque in planta non stOtiterast vel capsula bivalvis, semine ista, & aliquandona globuios congesta, Vel Volsella emen comprehenden8, tuba filamentosa instructa , & caliculo, sed & ovaria in planta mare inveniuntur unde fiunt urticae mares, λ- minae & hermaphrodi ροῦ : radix librosa , repens, coloris navescentis; plures dantur urticae species, maxima, minor, & Romana sive mas cum globulis : planta haec dicitur aD urendo, quod pruritum pustulasque igni similes
quod Vel licet pungat, a suo morsu sensum lacessat. B ah et elen. G. Bren nesset. CalL Grande Ortie, Petite Ortae, Ortis Romine. A. NettieS... JλCATIO, est operatio Chirurgica, qua membra
Cosporis urucis recentibuS percutiuntur, ad calorem nempe reVocandum.
est muscus ossibus vel arboribus adnascens.1'roprie tamen sumitur pro musco calvariis humanis in Crescente, est vox Arabica. B. ' ossi . G. Mosa. Gall. Us nee fumasne, ou des plant . A. Mosse. USTI LAGo, ab urendo dicitur. Vide Rubigo. UsTIO
345쪽
UsΤIO, est, quando res in cineres rediguntur, Ut arte salis ex vegetabilibus elixi viatio fiat. Vel ut res melius in pulverem redigantur, uti sit in cornu cervino calcinan-d0. Upis Chirurgis quoque familiaris, quando cauteritSurunt. B. Gἰanding. G. Verbrennung. Gall. Brutare ouaction de bruter. A. Burning. UΤERI ASCENSIO, idem quod H sterica Passo. UTERI LIGAMENTA, Vide Ligamenta Uteri. Vae ERI OSCULeM, Vide Osculum teri. UΤRRI ΡROCIDENTIA, Vide Procidentia Tteri. UTERUS, Loci, Matrix , Gr. Υ Nais
Galeno. Est pars organica in abdominis inferiori parte, pelvi dicta , mulierum sita, quae in fundum , collum &vaginam dividitur. Ligamenta duo lata & totidem teretia habet. Substantiam obtinet nervosam & fibrosiam; crastities Variat pro aetate, & tempore gestationis scelus. Intus in findo osculum habet, ex cujus caVitate menseS profluunt, in quo & conceptio & generatio contingit : anteriuS Vesicam habet, posterius intestinum rectum, & sic homo inter stercus & urinam nascitur. B. Se in ostiir I deip moeder. G. Der leib, die baermulter. Gall. La Matrice. A. The Wombe, MatriXe. V V A , idem quod Cion. UVA C is ΡΑ, frutex est : volunt dici ab intortis, sereque in circulum versiis pam alii vocant soliis& acinis quos producit. Latinius sorte Uva Intorta nuncuparetur. B. Aruis be3ie-bsonat stelin-be 3ien f hroe lubiens sinoe 3 elen. G. Kree Z-beer, kraeusel-beer, klO- ster-beer, krausel beer, stichel-beer. Gall. Gro, illes. A. G0 se berry.
UVEA MEMBRANA, A CINI FORMIS TUNICA,
sive CHOROIDEs, est haec tunica posterius oriunda apia matre Nervi optici, & bulbum oculi ambiens immediate sub Sclerotica, anterius ubi illa pellucida Corneam facit, ab ea reflectitur intus paulum, & perforatur apertura pupilla dicta, quae ope inu ularium longitudinalium& circularium fibrarum Iridis contrahi & dilatari potest.
346쪽
U V V L A R I A, vide Laurus Alexandrina. VULNERARIA, Vide I aumatica. VULNERARIA, est planta quae habet caules pedem altos, tenues, rotundOS Villoios, aliquantulum rubicundos, incurvat0s soli a bina, costae adhaerentia, Galegam reserentia, sed magis medullosa, in parte inferiore villo sa, insuperiore albescentia, flavescentia, viridia, saporis dulcis, subacris : 1lores in summitate ramorum Crescentes in umbellam dispositi, leguminosi, flavi: calix tubulatus, turgidulus, lanuginosus, coloris argentei : flori succedit siliqua brevis farta semine subrotundo, in calice membranaceo foris recondita : radix longa, recta, lignosa, nigricans, saporis leguminosi: haec planta crescit in montibus.
VULNUs, solutio est continui, externo aliquo instrumento , scindente Sc. recens in parte facta , cum cutis apertione : estque Varium, tam ratione loci & partis affectae, unde aliud nervi est, aliud carnis: quam instrumenti infligentis, unde si ab aliquo acuto caesim illud fiat, Sectio vel Aesisso, si vero ab acuto punctim fiat, punctura, Vel punctio dicitur. Gr. Te αυμα & Τ α. B. Een monde. G. Eine wunde. Gall. PIO . A. A Wound , a Uurt. UULsELLA, Vide Vofella. VULT Us, idem quod Facies. VULVA, est Pudendum Miliebre, sive soramen majus dicitur, infra os pubis positum, vide Cunnus. VULVA CEREBRI, est lavea quaedam, inter eminentias cerebri, Oblonga. JVULA, Vide Cion. UVULAE CASUS, Vide Cion.
Kr ξ. In quibusdam scriptis Medicis denotat unciam. ἁ ' XANTHIUM, est planta, quae habet caulem sessquipedem altum, angulosum, villosum, punctis rubris notatum, ramosum, in latum se extendentem : solia Bardanae, sed minora, viridia in margine incisa leviter, saporis acris & aromatici : ssores sunt flosculosi : fructus oblongus, aculeatus, Vesubus adhaerens in duoS acutos,
rigidosque mucrones desinens, qui distinctis loculis duobus totidem grana oblonga condit : radix parva, alba, si
347쪽
bris satis crassis instructa: haec planta crescit contra parietes & in paludosis locis exsiccatis. B. Illetne hiitten. G. I lein kletten, helterlaetisse. Gall. Petit GDuteron. A. Burdock the less. est Lappa minor seu Lappa inversa, sic dictum quod hoc est, flavos capillos faciat.
XENEXTΟΝ- idem quod Zeneredon. XENI CON, Gr. EsiSappellatur Venenum, quo olim teste Aristotele, utebantur venatore8 Celtae, quod tam prcesentis erat Virtutis, ut quamprimum CerVus vel animal sagitta hoc lurido veneno tincta laedereti concl-deret & confestim accurrere Venatores necesse habuerint ; ne virus illud penitus per totum corpus dispergeretur, carnemque circum adjacentem telo exciderint quam effodere solebant circunquaque circa vulnus ad 1pithanasa latitudinem, ut tuti essent a Veneno; hoc eXperimento 1taque clare evincebant quod loca in corpore humano a Uenenatis animalibus lania illico argiter undiquaque eXlci1sa non habeant Venenum tam cito dispersum, ac proinde hoc modo optime curabilia stat : veneni hujus antipharmacum dicuntur esse folia querci ven sagi, aut coracina applicata illico locis Vulneratis. .XERAPHIUM, est medicamentum adversus capitis tamenti exanthemata utile. O . . .XER A SI A , est capillorum Vitium . quando lanuginis instar apparent, & Velut pulvere conspersi. Inter species Alopeciae reserri debet. NERO COLLYRION, est collyrium siccum. XERO MYRUM, est unclientum desiccans, sive compossitio ex aromatis, pro sussitu, amuletis &c. constans, utimur quoque adversus ditorem axillarem.
XEROΤES, est sicca corporis dispositio, a ξααινώ CCO. IPHIUM, sive GLADIO LUs, est juncus floridus, a soliorum similitudine dictus, a ξ-- gladius, habet folia longa, lata, mollia, coloris viridis, pallidi, aUt albe1-centis : flos & fructus sunt Iridis r radix bulbosa, externo nigricans, interne alba, saporis dulcis : crescit Baec planta in regionibus calidis ut in Hispania. . IPHOaDEs,est cartilago pectoris mucronata, inseri US
348쪽
sterno adhaerens, ipso tenuior & flexilior, in acumen ex lato abeuns, adeoque ensii similis, ex ensis, &
XYLAGIUM, est lignum sanctum. XYLO ALOES, est lignum aloes, Vide Agilochum. G. Aloes holig. Gall. Du Bois d'ADes. A. Aloes Tree.
XYLOBALSAMUM, est frutex vel sarmentum aut surculus Balsami. Amputabatist enim ab incolis , & Vaenibat Propterea, quod eo decocto in unguentis vice opobalsami multi uterentur; etiamsi ex toto Balsamo minima illi iness1et odoris gratia. Vide Balbamum. XYLOCAssIA, sive CAssIA LIGNEA, Vide Cina
XYLON , est Gossipium. Barbaris & Arabibus Cotum S Bombax seu Bomba m. Linum ejus Cotonium Vulgo Vocatur, 1icut lanugo ipsa Cotonum, ab hujus generis planta Veses X linae, & Liha X lina nominata sunt. Ju-
Inconsulti Lanam hanc Ligneam, nuncupant, ξύλον enim
XYLOSTRU Μ, est Arbuscula, Periclymeno satis similis, habenS mules mediocriter crassos lignum est album; rami rotundi, corticem initio rubicundum postea albescentem habentes : folia sunt oblonga, mollia, Viridia, al- Descentia, aliquantulum lanuginosa; pedunculi sinis sormat calicem constantem binis foliolis majoribus, quatuorque brevioribus; quorum duo hinc inde majoribus interponuntur : calici lauic gemina Ovaria innascuntur rotunda, In apice suo coronata calieulo quinquefido, emittuntque ex centro sui fastigii tubam longam, apice gl0boso conatam : flos apici ovarii, intra calicem innatuS, monO- petatus, oblongus, tubulosus, Campanisormis, quinque-Huus, eXpansus, quinque staminibus ex pariete interno tubulosae partis floris enatis praeditus : sori succedunt baetae gemellae, molles, semineque faetae compresso &1ubrotundo; haec Arbuscula crescit in montibus & sylvis, quati lignum osseum, est cerasus canina, eX Eυλον lignum,
XYMPHYsis, idem quod Θ bsis. X Y N 1 A s 1 s, idem quod Ss casis. X YRIS, quasi rasorium cultrum ; sic appellantur solia gladioli, ob rasorii Vel ensis figuram, a rado.
349쪽
X Y s T E R , est scalprum rasorium, radendis Ossibus aptum, a ξίω rado.
Olim significabat Sescunciam, plerisque octavam. Unciae partem , si Denarium , hoc est Drachmam, vel Sem ciueum, ex veteri quadam mea tabella constat Duellam fuisse, quae tertiae unciae pars octonis scrupulis
terminatur. ZA PHARA, Vel ZAFFERA, est materia mineralis ex
Bismutho, ad Smaltha vel Amam pertinens, quae tingit
Vitrum caeruleo colore, unde figuli utuntur ad tincturam caeruleam Vasis obducendam. ZARATHAN, species est Cancri mammas occupantis, Unde Vocatur Cancer Durius e proprie enim est tumor durus, tactui inaequalis ob scabrosa cacumina, & Valles, dolorem comitem habens nunc remittentem, nunc Vero eXacerbatum, & ardorem molestum nonnunquam simul; videtur itaque hoc nomine indigitari Cancer mammarum quidem Verus, ast non exulceratus, in qu9 interdum dolor percipitur, quando nimirum materia stagnanS a causa quacumque resolvitur in ichorem, acris sit, & de novo partem nondum mortuam aggreditur & exedit, dum vero illam prius inflammat, ardoris sensum eXCitat.
ZARs A PARiLLA, est Smilacis asperae species, asimilitudine nomen a epit, quam cum Smilace aspera hahet, quae Hispanis Zarca parilla dicitur, quae rubus Viticula dicitur. Zars enim iis est Rubus, Parra Vero Vitis, Parilia Vitis uia. ZEA, Gr. Zἐα & Zbis, vocatur etiam Delta Italis : La. tinis Semen, idque a praestantia frugis appellarunt: dictum quoque ab Homero , alii deriVant, αποζῆν quod vitam sustentat : nonnulli serveo, quod dum solis servescit vi, mortalibus donet Omnia : Uuibusdam a B. Tirdin. Vide Spello. . ZEDo ARIA, est radix e China & extremis Indiae si,nibus allata, quae est tuberosia , breVis, compressa, Ioris
cinerea, intus candida, quando cortex exterior est detractus, paucis fibris intertexta, saporis amaricanti S aromatici, Odoris fragrantis, ad camphoram aliquantum accedentis : sella ad curcumae solia accedunt, suntque palmae
350쪽
magnitudine ; seri florem in peculiari spica ut Galanga ,
quos flores sequuntur loculamenta terna. Habetur Longa& Rotunda , quae promiscue usuales. Item Tuberoya Ni gricans & Geiduar minus usitatae. ΡrioreS species eXterne cinerei coloris, intus Vero susci sunt. Odor & sapor aromaticus valde & acris. Quoad vires non disterunt, dici. tur & Grumbet Serapionis, & a quibusdam Anthora. B. Teboar. I. Zit er. Gall. ZMoaire, Gingembre Sativa ge. A. Zedoary, Setwal. ZRNECH Do N seu ZENEXTON, est vox arabica,&idem est, ac si dicerem Diamenicum, seu compositio exarsenico, arsenicum enim cum Arabum Arsenes, Zeneo& Zene idem sonat : per aphaeresin, senium pro Arseni
genech dicitur. Idem quod amuletum. ZENEXTON, idem quod Zenechrin. ZENI CON, Gr. Zε ν, sic appellatur Venenum, quo olim utebantur Venatores Celti Galli., quibus tum audiebat Venenum cervarium, quod tam praesentis erat virtutis, ut quamprimum cerVus Vel animal sagitta hoc lurido veneno tincta laederetur, concideret, & confestim accurrere venatores necesse habuerint; ne virus illud penitus per totum corpus dispergeretur, Carnemque circum adjacentem telo exciderint; quam effodere solebant circunquaque circa Vulnus ad spithami latitudinem, ut tuti essent a veneno; hoc eXperimento itaque clare eVincebant quod loca in corpore humano a venenatis animalibus laesa illico largiter undiquaque exscissa, non habeant Venenum tam cito dispersum, ac proinde hoc modo optime curabilia sint : Veneni hujus antipharmacum dicuntur esse bolia fueroi vel Fagi, aut Coracina applicata illico locis Vulne-
ZEOPYRON, est frumenti species inter Zeam, &sive Triticum. ZERNA, idem quod Lichen. ZIBETHUΜ, est liquor pinguis selis Zibethicae, vesiculis glandulosis, intra penem & testes collocatiS, ema- nans, qui premendo exprimitur & colligitur; & quod hic videntur esse vesiculae Zibethicae, easdem in Castore Ca- storeum dicerem : liquor hic gravis est odoris , nisi adsit . pauca quantitas. Dicitur & Civetia & Zibuta. B. Eiber.